Кіріспе
Цинния – астралылар тұқымдасына жататын Heliantheae тайпасына кіретін гүлді өсімдіктер туысы. Олар Солтүстік Американың оңтүстік-батысынан Оңтүстік Америкаға дейінгі құрғақ бұталы және далалық жерлерге тән. Туыстың ең көп түрлері Мексикада кездеседі. Бұл туыстың өкілдері ұзын сабақты, 12 құлпынайлы, әртүрлі жарқын түстердегі жалғыз гүлдерімен ерекшеленеді. Туыс атауы неміс ботанигі Иоганн Готфрид Циннның (1727–59) құрметіне қойылған.
Zinnia is a genus of plants of the tribe Heliantheae within the family Asteraceae. They are native to scrub and dry grassland in an area stretching from the Southwestern United States to South America, with a centre of diversity in Mexico. Members of the genus are notable for their solitary long stemmed 12 petal flowers that come in a variety of bright colors. The genus name honors German master botanist Johann Gottfried Zinn (1727–59).
Қолданылуы
Зиния гүлдері кең түрлі түстер мен пішіндерде келеді, ыстық жаз температурасына төзімді және тұқымнан өсіру оңай болғандықтан танымал бақша гүлдері. Олар құнарлы, гумусқа бай және жақсы дренаждалған топырақта, тікелей күн сәулесі түсетін жерде өседі. Олар әр жыл сайын өздігінен тұқымдайды. 19 ғасырда селекциялық жұмыс басталғалы бері 100-ден астам сорты шығарылды. Zinnia peruviana 1700 жылдардың басында Еуропаға әкелінді. 1790 жыл шамасында Z. elegans (Zinnia violacea) енгізілді, ал бұл өсімдіктердің гүлдері күлгін түсті бір қатар тісті жапырақшалардан тұрды. 1829 жылы "Coccinea" деген атпен қызыл гүлді өсімдіктер қолжетімді болды. 1858 жылы Үндістаннан қос гүлді түрлер келді, олар қызыл, қызғылт, күлгін, апельсин, сары және жолақты қызғылт түстердің әртүрлі нұсқаларында болды. Зинияның көптеген түрлері танымал гүлді өсімдіктер болып табылады, ал түрлер аралық гибридтер жиі кездеседі.
Жолдас өсімдіктер
Америкада олардың колибрилерді тарту қабілеті ақ шырыштарға қарсы қорғаныс ретінде де пайдалы деп есептеледі, сондықтан зиниялар қатарлап егілген өсімдіктерге пайда келтіретін, құнды серіктес өсімдік болып табылады. Зиниялар жазда өсіріледі және жаз бойы гүлдейді.