Кіріспе
Ньюарк, Нью-Джерси штатындағы PBS мүшелік телеарнасы, Провиденс, Род-Айленд (1954–1955) жылдары.
the television station in Providence, Rhode Island (1954–1955)
WNET (13 арна), әуеде "Тринадцать" (стильде "ТРЕТЬСЯТЬ") деп танылатын, Нью-Жерси штатының Ньюарк қаласына лицензиясы бар және Нью-Йорк қаласы аймағына қызмет ететін негізгі PBS мүшелік телеарнасы. WNET Group (бұрын Educational Broadcasting Corporation деп белгілі болған, кейіннен WNET.org) иелігінде. Бұл телеарна, Нью-Йорк штатының Гарден-Сити қаласына лицензиясы бар WLIW (21 арна) және екі A класты телеарна – WMBQ CD (46 арна) және WNDT CD (14 арна, WNET-пен спектрді бөліседі) телеарналарының серігі болып табылады. WNET Group сонымен қатар Нью-Джерси штатының PBS мемлекеттік желісі NJ PBS және NJ Spotlight веб-сайтын сыртқы тапсырыс келісімі арқылы басқарады. WNET және WLIW студияларын Манхэттеннің орталығындағы One Worldwide Plaza-да және Манхэттеннің жоғарғы батыс жағындағы Линкольн орталығы кешеніндегі көше деңгейіндегі қосалқы студиямен бөліседі; WNET-тің таратушысы One World Trade Center-де орналасқан.
Тәуелсіз станция (19481962)
WNET 1948 жылғы 15 мамырда Нью-Джерси штатының Вест-Оранж қаласындағы First Mountain тауының басында орналасқан хабар таратушыдан WATV телеарнасы ретінде хабар таратуды бастады. Бұл Atlantic Television компаниясына тиесілі коммерциялық телеарна болды, ал Atlantic Television Bremer Broadcasting Corporation компаниясының еншілес кәсіпорны еді. Бас директор Франк В. Бремердің Солтүстік Джерсиде WAAT (970 AM) және WAAT FM (94,7 МГц) деген екі радиостанциясы болды. Үш станцияның кеңсесі Ньюарк қаласындағы 1020 Broad Street мекенжайындағы мешіт театрында орналасқан. WATV 1948 жылы эфирге шыққан Нью-Йорк қаласының теледидар нарығындағы үш жаңа станцияның біріншісі және тәуелсіз станциялардың алғашқысы болды. Бір ерекше күндізгі бағдарлама – "Күнгі күзет" ("Daywatch") бағдарламасы телетайпқа бағытталған камерадан тұрды, ол ақпарат агенттіктерінен келіп түсетін жаңалықтарды басып шығарып тұрды, ал жеңіл музыканың қосымшасында механикалық ойыншықтар көрсетілетін. Станцияның тағы бір ерте бағдарламасы – "Ступеньки к славе" ("Stairway to Stardom") (1950–1951), афроамерикандық жүргізушісі бар алғашқы телесериалдардың бірі. WATV хабар таратушысы 1953 жылғы қарашада Эмпайр Стейт Билдингіне көшірілді. 1957 жылғы 6 қазанда Bremer Broadcasting компаниясы өзінің станцияларын 3,5 миллион долларға National Telefilm Associates (NTA) компаниясына сатқанын жариялады. NTA – теледидарға кинофильмдерді таратумен айналысатын компания және NTA Film Network-ке қосылды. 1958 жылғы 7 мамырда 13-арнаның идентификациялық коды жаңа иелігін көрсету үшін WNTA TV деп өзгертілді, радиостанциялар да осы идентификациялық кодты қабылдады. NTA-ның қаржылық мүмкіндіктері WNTA-ға басқа коммерциялық телеарналарға қарағанда Нью-Джерси халқы мен оқиғаларына көбірек назар аударатын бағдарламалар жасауға мүмкіндік берді. NTA сондай-ақ 13-арнаны жаңа коммерциялық желінің орталығы етуді жоспарлады, бірақ NTA Film Network желілік бағдарламаларды тек 1957–58 жылдары жұма күндері ғана ұсынды. Көп жағдайда WNTA ұлттық синдикатталған бағдарламалардың Нью-Йорк платформасы ретінде қызмет етті және бірнеше бағдарламаларды өндірді, атап айтқанда, апталық драмалық серия; Дэвид Саскинд жүргізген "Open End" ток-шоуы; балалар бағдарламасы "The Magic Clown"; және Клей Коул жүргізген танымал би бағдарламасы. Станция көрермендер саны бойынша Нью-Йорктің басқа тәуелсіз телеарналарынан – WNEW TV (5-арна), WOR TV (9-арна) және WPIX (11-арна) – қалып қойды, ал NTA үлкен қарызға батты. National Telefilm Associates компаниясы 1961 жылғы ақпан айында WNTA станцияларын сатуға шығарды.
Өтпелі кезең (1961-1962 жж.)
Кем дегенде үш потенциалды сатып алушы WNTA-ға қызығушылық танытты. Ең ірілері – Нью-Йорк қаласындағы «Метрополитен аймағы үшін білім беру теледидары» (ETMA) тобы, ол бизнесмендер, мәдени қайраткерлер және педагогтардан құралған консорциум еді. Олар 13-арнаны Нью-Йорк қаласының білім беру стансасына айналдыруды жоспарлады. Осы кезде Федералдық коммуникация комиссиясы (FCC) бастапқыда қалаға бөлген коммерциялық емес жиілік, UHF 25-арна, Коннектикут штатының Фэрфилд округінен (солтүстікте) Нью-Джерси штатының Оушен округіне (оңтүстікте) дейінгі нарықты қамтуға жеткіліксіз екені анық болды. 1964 жылға дейін, FCC 1961 жылы қабылданған «Барлық арнаны қабылдайтын қабылдағыштар» заңына сәйкес, теледидар өндірушілерін жаңа жиынтықтарға UHF тюнерлерін қосуға міндеттеген кезде, көрермендердің көпшілігі қымбат конвертерсіз UHF станцияларын көре алмады. Тек бірнеше өндірушілер UHF тюнингі бар жиынтықтар жасады. Тіпті UHF станцияларына қол жеткізе алатындар үшін де, жағдайдың жақсы болуына қарамастан, қабылдау нашар болды. Нью-Йорк штаты университетінің көмегімен ETMA 1957 жылы 13-арнаны сатып алып, оны коммерциялық емес станцияға айналдыруға тырысты, ол кезде Bremer Broadcasting станцияны сатуға шығарды. Бірақ бұл ұсыныс кейіннен алынып тасталды. Бұл жолы ETMA, NTA-дан кеткеннен кейін станцияны сатып алу үшін синдикат құрған NTA-ның негізін қалаушы президенті Эли Ландаумен және Paramount Pictures-тен қаржылық қолдау алған Дэвид Сускиндпен бәсекелесті. ETMA-ның алғашқы 4 миллион долларлық ұсынысын NTA қабылдамады, бірақ азаматтар тобы табандылық танытты. Ұлттық білім беру теледидарының (NET) қолдауымен және басшылығымен ETMA жаңа тағайындалған FCC төрағасы Ньютон Н. Миноудан қолдау алды, ол 13-арнаның тағдырын талқылау үшін қоғамдық тыңдаулар өткізді. 13-арнаның коммерциялық емес болуына мүмкіндік туды, ал коммерциялық үміткерлер қызығушылықтарын жойды. 1961 жылдың 29 маусымында ETMA WNTA-ны 6,2 миллион долларға сатып алуға келісті. Бұл соманың шамамен 2 миллион доллары қаланың қалған алты коммерциялық VHF станциясының бесеуінен түсті (WPIX жалғыз қарсы болды), олардың барлығы бәсекелесінің жойылғанына қуанды. Сонымен қатар, CBS кейіннен ETMA және NET студиясы ретінде пайдалану үшін Манхэттендегі ғимаратты сыйға тартты. FCC қазан айында келісімді мақұлдады және 13-арнаның коммерциялық лицензиясын коммерциялық емес лицензияға ауыстырды. Нью-Джерси штатының келіп жатқан губернаторы Роберт Б. Майнер штат заң шығарушыларының Нью-Джерсиге арналған бағдарламалар жалғасатынына қатысты алаңдаушылығын білдіріп, FCC 13-арнаны Нью-Йорк қаласына көшіруінен қорқып, 1961 жылдың 6 қыркүйегінде WNTA TV сатуын тоқтату үшін АҚШ апелляциялық сотына жүгінді. Екі айдан кейін сот штаттың пайдасына шешім шығарды. Келісімнің аяқталмауы National Telefilm Associates компаниясын станцияны сату туралы шешімін қайта қарастыруға итермеледі. NTA алға басуды жоспарлады: WNTA TV 1962 жылғы алғашқы маусымында Нью-Йорк Метс бейсбол командасының хабар тарату құқықтарын алуға тырысты. Келісімді аяқтау немесе оны тоқтату қаупіне тап болған ETMA 1961 жылдың 4 желтоқсанында Нью-Джерси шенеуніктерімен келіспеушіліктерін шешті. Кейбір соңғы мәселелер туындағаннан кейін, келісім 22 желтоқсанда аяқталды. Сол күні кешке WNTA TV соңғы рет эфирге шықты. ETMA және NET станцияны қайта құру жұмысына кірісті, олар үш ай ішінде жаңа білім беру форматымен қайта оралатындарын мәлімдеді. Он айдан кейін 13-арна жаңа шақыру әріптерімен – WNDT («Теледидардағы жаңа көріністер») қайта тууға дайын болды. АҚШ Ақпарат агенттігінің сол кездегі директоры Эдвард Р. Мэрроу алғашқы хабар таратудың жүргізушісі болды, ETMA (қазір Білім беру хабар тарату корпорациясы) 1962 жылдың 16 қыркүйегінде ауыстырғышты қосты. 13-арнаның WNDT ретінде қайтып оралуы Нью-Йорк қаласына алғашқы білім беру стансасын сыйлады, сонымен қатар VHF диапазонындағы диалдық позицияға ие болды (көптеген басқа қалаларда, тіпті ірі қалаларда да білім беру стансалары UHF жиіліктерімен қанағаттануға мәжбүр болды). Нью-Йорктің коммерциялық емес UHF арнасы, керісінше, 1967 жылдың сәуірінде төрт жарым жылдан кейін WNYE TV ретінде эфирге шықты. Ричард Хеффнер WNDT-нің бірінші бас директоры болып тағайындалды және алғашқы жылы осы лауазымда қызмет етті. Хеффнер 2013 жылдың желтоқсанында қайтыс болғанға дейін «Ашық ой» қоғамдық істер бағдарламасының продюсері және жүргізушісі ретінде 13-арнада көріне берді.
Басқа бағдарламалау
WNET сонымен қатар PBS NewsHour бағдарламасын бірлесіп өндірген алғашқы ұйымдардың бірі болды, Washington, D.C. қаласындағы PBS мүшесі WETA TV және MacNeil Lehrer Productions компанияларымен бірге. Бағдарлама 1975 жылы "Роберт МакНейл есебі" деген атпен жергілікті жаңалықтарды талдау бағдарламасы ретінде алғаш рет көрсетілді. МакНейлдің бағдарламасына жиі қонақ шақырылған Джим Лерер келесі жылы, бағдарлама басқа PBS телеарналары тарапынан қабылданған кезде, оның серіктес жүргізушісіне айналды. WNET 2022 жылға дейін WETA TV телеарнасымен бірлесіп PBS NewsHour бағдарламасының демалыс күндеріне арналған шығарылымдарын жасады, ал WETA апта ішіндегі бағдарламалармен қатар демалыс күндеріне арналған шығарылымдарды да өндіруді өз міндетіне алды.
Федералды гранттарды теріс пайдалану
2010 жылы Нью-Йорктің оңтүстік округінің АҚШ прокуроры кеңсесі WNET еншілес компаниясы – Білім беру хабар тарату корпорациясы, Ұлттық ғылым қоры, Ұлттық гуманитарлық ғылымдар қоры және Ұлттық өнер қоры 2001 жылдың қыркүйегі мен 2008 жылдың қаңтары аралығында берген 13 миллион долларлық грант ақшасын дұрыс пайдаланбады деген шағыммен сотқа жүгінді. Сот талабында WNET-тің American Masters, Great Performances және Cyberchase бағдарламаларын жасауға берілген грант ақшасын басқа мақсаттарға жұмсағаны айтылды. Фильмде Нью-Йорк қаласының Бронкс ауданындағы Парк-авеню тұрғындары мен Манхэттендегі 740 Парк-авенюдегі эксклюзивті тұрғын үй кешенінде тұратын бай адамдар арасындағы әлеуметтік теңсіздік көрсетілді, соның ішінде миллиардер бизнесмен және саяси белсенді Дэвид Кох та болды. Ол кезде Кох WNET басқарма мүшесі болып, WNET-ке "жеті таңбалы, тіпті одан да көп" көмек көрсетуді жоспарлаған. 2013 жылдың мамыр айында The New Yorker журналы Кохты ынталандыру үшін WNET президенті Нил Шапироның Кохқа телефон соққанын, оған Гибнидің фильмін эфирға түспей тұрып көруге және эфирден кейін жазбаша мәлімдеме жасау арқылы оған жауап беруге мүмкіндік бергенін хабарлады. Шапиро The New Yorker журналына: "Мен Дэвид Кохқа қоңырау шалдым. Ол біздің басқарма мүшесі. Ол – басты кейіпкер. Басқа ешкім емес, тек Дэвид Кох. Өйткені ол сенімді тұлға. Бұл – жақсылыққа жасалған қадам. Бұрын мұндай нәрсе жасағанымды есімде жоқ" деді.
Қаржыландырудың этикалық мәселелері
2013 жылдың қыркүйегінде WNET "Зейнетақы қаупі" атты сериясын бастады, ол мемлекеттік зейнетақылардың экономикалық тұрақтылығын зерттеп, олардың қаржыландыруын қысқартуды қолдады. 2013 жылдың 18 желтоқсанында WNET президенті және бас директоры Нил Шапиро баспасөз хабарламасында: "Бұл – тек мемлекеттік телеарналар ғана терең және үзбей жабатын күрделі мемлекеттік саясат мәселесі. WNET осы қиын жағдай бойынша диалогты бастап, оны барлық қоғамдық медиада, PBS, қоғамдық радиода және онлайн режимінде одан әрі дамытуға дайын" деді. 2014 жылдың 12 ақпанында PandoDaily басылымы "Зейнетақы қаупі" сериясының жалғыз демеушісі – бұрынғы Enron трейдері Джон Д. Арнольд екенін, ол мемлекеттік қызметкерлердің зейнетақыларын қысқартуға қаржылық қолдау көрсеткенін хабарлады. WNET бағдарламалар жөніндегі вице-президенті Стивен Сегаллер 2014 жылдың 13 ақпанында The New York Times газетіне Лора және Джон Арнольд қорының қаржыландыруға рұқсат етілгенін және бұл қаржыландыру PBS-тің "қабылдау" ережесін бұзбағанына "толық сенімді" екенін мәлімдеді. 14 ақпанда Сегаллер The New York Times газетіне WNET PBS-пен "жағдайды және фактілерді талқылағаннан кейін өз шешімін кері қайтарғанын" айтты. "Біз жұмысымыздың адалдығына немесе қаржыландыру көздеріне қатысты түсініксіздік тууы мүмкін деген кез келген ұсынысты өте жеке қабылдаймыз және сақтықпен әрекет етудің дұрыс екеніне келдік".
Мемлекеттік тапсырманы және мандатты елемеу
2014 жылдың соңында WNET бағдарламалық директоры Стивен Сегаллер көптеген наградаға ие болған «Independent Lens» және «POV» деректі фильмдерін тамаша уақыттан WLIW (21 арна) екінші арнасына көшіруді ұсынғаны үшін кеңінен сынға ұшырады. 2000-нан астам деректі фильм жасаушылар петицияға қол қойды, ал телепродюсер Норман Лир «The New York Times» газетінде WNET пен PBS-ті «тәуелсіз деректі фильм жасауды жоятын» рейтингтерді қууда деп айыптады. Ол телеарнаны «қоғамдық миссиясының ядросы болып табылатын деректі фильмдерді төрт жылдың ішінде екінші рет төмендетумен қауіптендіруі» үшін сынады. Сегаллер екі бағдарлама да он жылдан астам уақыт бойы көрсетілгенін еске салса, WNET-тің цензуралық мақсаты бар дегенге келіспеді, мұны «абсурдты» деп атады. «Көп жылдық тарихтың бір даулы эпизодынан қастандық жасауға болмайды», - деді ол.
Дұрыс емес және дұрыс емес ықпал ету
2015 жылдың маусым айында БАҚ-тың қызу пікірталасы WNET-ті "Тұқымыңды іздеу" сериалының үшінші маусымын кейінге жылдыруға мәжбүр етті. Себебі Sony Pictures хакерлік шабуылының нәтижесінде жарияланған хакерлік электрондық хаттарда сериалдың бір қатысушысы Бен Аффлек құл иеленген туысына қатысты материалды бағдарламадан алып тастау үшін ықпал еткені анықталды. PBS этикалық стандарттарын бұзған бұл түзетулерге байланысты, сериал тоқтатылғаннан кейін Adweek былай деп мәлімдеді: "Телеарна бұл даудың нәтижесінде оның беделіне күмән туғанын анық түсінеді. Олар шоу продюсерлерінің сұранысты қабылдау туралы шешіміне қатысты себептерін түсінгенімен де, PBS және олардың деректі фильмдеріндегі ақиқаттылықты сақтау үшін, бұл бұзушылықтың қаншалықты ауыр екенін көрсететін шешімді шаралар қабылдау қажет".