Орташа бомбалаушы ұшақтары

Кіріспе

Орташа бомбалаушы – орта мөлшердегі бомбалық жүкпен жердегі нысандарды орта қашықтықта шабу үшін жасалған әскери бомбалаушы ұшақ. Бұл атау осы типті ірі ауыр бомбалаушылардан және кіші жеңіл бомбалаушылардан ажыратуға қызмет етеді. Орташа бомбалаушылар әдетте шамамен екі тонна бомба тасыған, ал жеңіл бомбалаушылар бір тонна, ал ауыр бомбалаушылар төрт тонна немесе одан да көп тасыған. Бұл термин екінші дүниежүзілік соғысқа дейін және оның кезінде қолданылған, ол кездегі бомбалаушы ұшақтардың конструкциялары үшін қол жетімді қозғалтқыш және авиациялық технологияның параметрлеріне негізделген. Соғыстан кейін әлемдік әуе күштері орташа бомбалаушыларды одан да жетілдірілген және қабілетті ұшақтармен алмастырды.

Тарих

1930 жылдардың басында көптеген әуе күштері қолданыстағы бомбалаушы ұшақ паркін жаңғыртуды көздеді, олар көбінесе ескі бипландардан тұратын. Жаңа үлгілер әдетте екі қозғалтқышты монопландар болып келді, көбінесе толығымен металлдан жасалған, және сол кездегі қарқынды дамып келе жатқан истребительдерден қашуға жеткілікті өнімділік пен жылдамдыққа ие болу үшін оңтайландырылған. Heinkel He 111, Junkers Ju 86, Savoia Marchetti SM.79, Douglas B 18 және Armstrong Whitworth Whitley сияқты бомбалаушылардың кейбіреулері қолданыстағы авиалайнерлермен немесе көліктік ұшақтармен бірлесіп немесе олардың негізінде жасалған. Екінші дүниежүзілік соғыс кезеңіндегі орташа бомбалаушы дегеніміз, шамамен 900 метрге дейін қару-жарақ жеткізе алатын кез келген деңгейдегі бомбалаушы ұшақ болатын. Үлкен бомбалаушылардың номиналды жүктемесі 907 кг немесе одан да көп, ал жеңіл бомбалаушылар 2000 фунтқа дейін (907 кг) жүк көтеретін. Бұл айырмашылықтар Екінші дүниежүзілік соғыстың ортасында жоғала бастады, өйткені орташа истребитель 907 кг бомба жүктемесін көтере алатын болды. Қозғалтқыштар мен конструкциялардың жетістіктері ақырында жеңіл бомбалаушылардың, тактикалық бомбалаушылардың және кейінірек реактивті истребитель-бомбалаушылардың орташа бомбалаушылардың атқаратын қызметтерін иеленуіне мүмкіндік берді. Соғыстан кейін бұл терминнің қолданылуы азайып, жоғалып кетті, себебі бұл қатысушы әуе күштерінің қолданыстағы жабдықтарының жаппай демобилизациясына және ең көп өндірілген орташа бомбалаушылардың бірнешеуінің технологиялық тұрғыдан ескіргеніне байланысты болды. Осы өнімділік және жүк көтеру қабілетіне ие болатын кейінгі ұшақтар тактикалық бомбалаушылар немесе шабуылдық ұшақтар деп аталды. Соғыстан кейінгі орташа үлгілерге ағылшын Electric Canberra (және оның американдық баламасы Martin B 57) және советтік Ильюшин Ил-28 "Бигль" жатады. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін АҚШ Стратегиялық әуе күштері 1950 жылдары тек "орташа бомбалаушы" терминін өздерінің Boeing B-47 Stratojet ұшақтарын бомбалау қанаттарындағы біршама үлкен Boeing B-52 Stratofortress "үлкен бомбалаушыларынан" ажырату үшін қолданды (осы кезеңде ескі B-29 және B-50 үлкен бомбалаушылары да "орташа" деп қайта аталды). Бұл номенклатура тек семантикалық және бюрократиялық сипатта болды, өйткені B-47 және B-52 стратегиялық бомбалаушылары Екінші дүниежүзілік соғыс кезеңінің үлкен немесе орташа бомбалаушыларынан әлдеқайда үлкен және жоғары өнімділікке ие болды. Сол сияқты, Корольдік әуе күштері кейде V бомбалаушы күштерін орташа бомбалаушылар деп атады, бірақ бұл жүк көтеру қабілетіне емес, қашықтығына байланысты болды. Бұл термин енді қолданылмай тұрса да, "орташа бомбалаушы" миссиясын орындайтын ұшақтарды әзірлеу жалғасты, және олар Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі түрлі қақтығыстарда қолданылды. Мысалдарға Су-24, Су-34, F-111, J-16 және F-15E сияқты арнайы тактикалық бомбалаушылар кіреді, олар истребитель-бомбалаушылардан артық жүк көтеру және ұшу қабілетіне ие, бірақ ауыр стратегиялық бомбалаушылардан кем.

In the early 1930s many air forces were looking to modernize their existing bomber aircraft fleets, which frequently consisted of older biplanes. The new designs were typically twin engined monoplanes, often of all metal construction, and optimized for high enough performance and speed to help evade rapidly evolving fighter aircraft designs of the time. Some of these bombers, such as the Heinkel He 111, Junkers Ju 86, Savoia Marchetti SM.79, Douglas B 18, and Armstrong Whitworth Whitley were developed from or in conjunction with existing airliners or transport aircraft. The World War II era medium bomber was generally considered to be any level bomber design that delivered about of ordnance over ranges of about Typical heavy bombers were those with a nominal load of or more, and light bombers carried up to 2,000 lb (907 kg). These distinctions were beginning to disappear by the middle of World War II, when the average fighter aircraft could now carry a 2,000 lb (907 kg) bombload. Advances in powerplants and designs eventually allowed light bombers, tactical bombers, and later jet fighter bombers to take over the roles performed by mediums. After the war, use of the term generally vanished; some of this was due to mass demobilization of the participant air forces' existing equipment, and the fact that several of the most produced medium bomber types were now technologically obsolescent. Although a number of later aircraft were designed in this performance and load carrying range, they were henceforth referred to as tactical bombers or strike aircraft instead. Examples of post war mediums include the English Electric Canberra (along with its derived U. S. counterpart, the Martin B 57) and the Soviet Ilyushin Il 28 "Beagle". Subsequent to World War II, only the U. S. Strategic Air Command ever used the term "medium bomber" in the 1950s to distinguish its Boeing B 47 Stratojets from somewhat larger contemporary Boeing B 52 Stratofortress "heavy bombers" in bombardment wings (older B 29 and B 50 heavy bombers were also redesignated as "medium" during this period). This nomenclature was purely semantic and bureaucratic, however as both the B 47 and B 52 strategic bombers were much larger and had far greater performance and load carrying ability than any of the World War II era heavy or medium bombers. Similarly, the Royal Air Force referred at times to its V bomber force as medium bombers, but this was in terms of range rather than load carrying capacity. Although the term is no longer used, development of aircraft that fulfil a 'medium bomber' mission in all but name continued and these have been employed in various post World War II conflicts; examples include dedicated tactical bombers such as the Su 24, Su 34, F 111, J 16 and F 15E which have greater payload and range capability than fighter bombers, but less than heavier strategic bombers.