Кіріспе

Quake 4 – 2005 жылы Raven Software компаниясы жасаған және Activision баспасынан шыққан бірінші тұлғадан ату ойыны. Бұл Quake сериясының төртінші ойыны, Quake III Arena көп ойыншылық режимінен кейін және Quake II-нің жалғасы. Raven Software id Software компаниясымен бірлесіп жұмыс істеді, олар ойынды дамытуды бақылады және оның негізі болған id Tech 4 ойын қозғалтқышын ұсынды. Бұл ойын алдыңғы бөлімдерге қарағанда жеке ойын режиміне көбірек назар аударады; көп ойыншылық режимінде ойналатын боттар қолдау көрсетілмейді. Quake 4 2005 жылдың қазан айының басында «алтын» статусын алды және 18 қазанда Microsoft Windows, содан кейін Linux және OS X, Xbox 360 платформалары үшін шығарылды. Арнайы DVD коллекционерлік басылымы да жарық көрді, оған жарнамалық материалдармен қатар Quake II ойыны және оның кеңейтімдері – The Reckoning және Ground Zero кірді. Quake 4 Xbox 360 нұсқасы арнайы коллекционерлік басылымға негізделген және Quake II ойынын қамтиды. 2011 жылдың 4 тамызында ойын Steam арқылы қолжетімді болды.

Бір ойыншы

Quake 4 алдыңғы бөлімінен гөрі бір ойыншылық режимге көбірек назар аударады, ол көп ойыншылық ойынға басымдық берген, және Quake II оқиғасын жалғастыратын кампанияны ұсынады. Дегенмен, оған Quake III-де болған боттарды іздеу мүмкіндігі жоқ.

Көп ойыншы

Көп ойыншы режимдері: Deathmatch, Team Deathmatch, Tourney, Capture the Flag, Arena CTF және DeadZone. QuakeCon қатысушылары көп ойыншылы ойынға бұрынғы Quake ойындарына тән элементтер кіргенін, мысалы, қисайып секіру (strafe jumping) немесе ракетамен секіру (rocket jumping) мүмкіндіктері енгенін хабарлады. Ойынға қосылған жаңа мүмкіндіктердің бірі – телепорттар арқылы оқтарды жіберу, сондай-ақ жаңа технологияның арқасында ойын физикасының жетілдірілуі, оның ішінде гранаталар мен напалм отын секіру платформаларынан тебілуі. Бұрынғы Quake ойындары сияқты, көп ойыншылы ойын клиент-сервер архитектурасын қолданады. Желілік код Doom 3-тен өзгешелендірілді, бұл әр серверде көбірек ойыншылардың қатысуына мүмкіндік береді; Doom 3-те төрт ойыншыға шектеу қойылған, ал Quake 4-те стандартты түрде 16 ойыншыға дейін қатыса алады.

Қозғалыс

Quake 4-тегі ойыншының қозғалысы Quake III Arena және Quake Live-тегідей, бірақ рампадан секіру және мойынды бүгіп сығанақтап жылдам сырғанау мүмкіндіктері қосылған. Мойынды бүгіп сығанақтап жылдам сырғанау ойыншыларға бұрыштарда жылдамдықты сақтап қалуға мүмкіндік береді. Рампадан секірулер ойыншыларға көлбеу нысанның үстіне жеткенде секіру арқылы қосымша биіктік алуға мүмкіндік береді, бұл мүмкіндік алғашқы Quake және Quake II ойындарында болған, бірақ Quake III Arena-да жоқ еді.

Сюжет

Quake 4 бір ойыншы режимінде Quake II оқиғасы жалғасады, ойыншы Строгг деп аталатын киборг шетелдік расаға қарсы күреседі. Ойын Мэтью Кейн есімді теңізші сарбазының оқиғасын баяндайды, ол элиталық "Рино" отрядына қосылады. Quake II басты кейіпкерінің Строггтың көшбасшысы Макронды жоюдағы табысынан кейін, "Рино" отрядына шетелдіктердің Строггос туған планетасын бағындыру миссиясын жүргізу тапсырылады. Шабуыл барысында отрядтың кемесі атып түсіріліп, шайқас аймағының ортасына құлайды, Кейнді серіктерінен бөліп алады. Кейн шашыраған команда мүшелеріне қосылып, Строггқа қарсы шабуылға қатысады. Бірнеше тапсырманы орындағаннан кейін, мысалы, Строгг ұшақ ангарларын және қорғаныс жүйелерін жою және басып алу, Кейн және оның қалған отряды USS Ханнибалға жетеді. Оларға келесі тапсырма беріледі: Строггтың орталық байланыс торабының біріне, Tetranode-қа, электромагниттік импульстік бомбамен ену, бұл Строгг Nexus-ты дүрліктіруді үміттенеді. Кейнге ауыр шығынға ұшыраған миссиялық конвойды қорғауға тапсырма беріледі. Көптеген сәтсіздіктерден кейін, оның ішінде Строггтың шабуылынан EMP құрылғысының жойылғандығы, Кейн миссияны аяқтау үшін Йоханн Штраус (Питер Стормар) мен Ланс-капрал Николай "Следж" Слиджонович (Дмитрий Диатченко) көмегіне ие болады. Штраус ядроны суыту жүйесін тоқтату арқылы жоюдың жолын табады. Кейн Тетранодтың кіреберісіне жеткенде, оны екі зымыранмен жабдықталған желі күзетшілері, сондай-ақ жаңадан салынған Макрон қарсы алады, ол Кейнді оңай жеңіп, оны есінен айырады. Кейн оянғанда, өзін Строггтың "Медициналық мекемелерінде" конвейерлік лентаға байланған күйінде табады, бұл құрылым шетелдіктер тұтқындаған және өлтіргендерді ақуыздық тағамға немесе қосымша Строгг бөлімдеріне айналдыру үшін пайдаланылады. Ұзақ және қорқынышты бірінші тұлғалық кескіндерде Кейн осы "строггификация" процесінен өтеді, ол оның анатомиясының көп бөлігін биомеханикалық бөліктермен ауыстырады. Миына салынған соңғы нейрочип іске қосылмас бұрын, "Рино" отряды ғимаратқа кіріп, Кейнді құтқарады. Строггтың медициналық мекемесінен және қалдықтарды жою зауытынан қашып шыққаннан кейін, зомби сияқты жартылай строггификацияланған адамдармен күресіп, Кейн өзінің бұрынғы қолбасшысы, лейтенант Восс (Майкл Ганнон)пен күресуге мәжбүр болады, ол толықтай механикаландырылған құртқа айналған, бірақ Кейнді ескерту үшін өзінің санасын жеткілікті уақыт сақтайды. Осы қауіпті жеңгеннен кейін Кейн және қалған теңізшілер ақыры "Ганнибалға" оралады. Командирлер Кейннің Строгг физиологиясы Строггты жеңудің жаңа мүмкіндіктерін ашқанын түсінеді, өйткені ол бұрын адам күштері үшін қауіпті болған және/немесе өлімге әкелетін аймақтарға енуге пайдаланылуы мүмкін. Жаңа жоспар - Строгг Nexus Core-ті тікелей нысанаға алу, ол шетелдік күштерін басқаратын үлкен орталықтандырылған ми сияқты құрылым. Теңізшілер Nexus-қа жақын орналасқан үш дерекқор мұнарасына енуді тапсырылады: Деректерді сақтау, өңдеу және желілеу. Олар Nexus қалқанын өшіріп, Nexus-қа кіру үшін пайдаланылатын телепортты іске қосып, Кейнді жібереді. Ішке кіргеннен кейін Кейн Нексус орталығына барып, оның ядролық миын және оның күзетшісін жояды. Құрылысқа кіріп, телепортты қуаттандыратын дерек түйіндерін қайта реттеуден және оның қорқынышты "Қорғаушы" жаратылысын жоюдан кейін Кейн Нексус өзегіне жетеді. Сол жерде ол Макронды соңғы жекпе-жекте кездестіріп, оны өлтіреді. Осыны орындаған соң, ол ядроны жойып, "Ганнибалға" қайта оралады. Кейін Кейн "Рино" отрядымен бірге тойлап, жаңа бұйрықтардың бар екендігі туралы хабар алады.

Даму

Quake 4 Xbox 360 нұсқасы Xbox 360-тың шығарылуымен бірге шығарылды және Xbox Live-ке үйлесімді. Консольдық бейімделу үшін кадрлар жылдамдығында елеулі мәселелер болды, нәтижесінде GameSpot-тың 2005 жылғы ең жағымсыз кадрлар жылдамдығы/ең жақсы слайдшоу сыйлығына ие болды. Сонымен қатар, Quake 4 Xbox 360 портының жүктелу уақыты тым ұзақ, ал Xbox Live қателіктері көп ойыншылы режимде қиындықтар тудырады, бұл туралы ойынды шолу сайттары мен Activision-нің Xbox 360 нұсқасына арналған қолдау беттерінде жазылған. Бұл нұсқаның бастапқы бағасы PC арнайы басылым DVD-сімен бірдей болды және мазмұны да сол болды. Aspyr Media 2006 жылдың 5 сәуірінде OS X үшін Quake 4-ті жариялады және шығарды, бастапқыда тек PowerPC негізіндегі Mac үшін, бірақ кейіннен PowerPC және x86 негізіндегі Mac-термен үйлесімді әмбебап бинарлық ретінде де қолжетімді болды. id Software Linux қолдауын жалғастырды, id-дің Тимоте Бессе Quake 4 бинарлық атқарылатын файлының Linux нұсқасын шығарды. Бинарлық файлды id серверлерінен тегін жүктеуге болады, бірақ оны іске қосу үшін Windows немесе OS X үшін лицензияланған Quake 4 көшірмесі қажет. Linux орнатушысы ойынның шығарылуынан екі күн кейін қолжетімді болды. Ойынның бюджеті 15 миллион долларды құрады. Doom 3 музыкасының тақырыбында жұмыс істеген Клинт Уолш пен Крис Вренна Quake 4 музыкасының тақырыбын жасау үшін шақырылды. Вренна продюсерлікпен айналысса, Уолш музыканы жазды. Қалған музыканы Raven компаниясының аудио жетекшілері Закари Куарлес пен Кевин Шилдер жазды. Quake 4 Xbox 360 және PC үшін 2012 жылдың 19 маусымында Bethesda баспасынан қайта шығарылды. Еуропада ойын Ұлыбритания, Франция, Германия, Швейцария, Австрия және Бенилюкс елдерінде қолжетімді болды. Ұлыбританияда ол 22 маусымда жарық көрді. Түпнұсқа Xbox 360 нұсқасынан айырмашылығы, Bethesda қайта шығаруында Quake II порты жоқ. Бұрынғы нұсқалары сияқты, Quake 4-ті де өзгертуге болады. Бұл Quake-тің бұрынғы нұсқаларынан танымал болған Rocket Arena және Quake 4 Fortress (Quake 4 Team Fortress Classic нұсқасы) сияқты Quake 4-тің өзгертілген нұсқаларының пайда болуына әкелді. Quake 4 Fortress жасаушылары оны толық деп санамағандықтан, олар бастапқы кодпен бірге альфа нұсқасын ғана шығарды. Жарыстық ойын қауымдастығында екі негізгі өзгерту болды: Q4Max және X Battle. Quake 4 онлайн қауымдастығы екі өзгертудің арасында бөлінді. ClanBase EuroCup және GGL сияқты көптеген онлайн лигалар X Battle және Q4Max арасында ауысып отырды. Онлайн қауымдастықтағы бұл бөлінуге қарамастан, CPL, ESWC, WCG, QuakeCon және WSVG ұйымдастырған офлайн кәсіби LAN турнирлері Q4Max-ты пайдаланды. Q4Max және X Battle командаларының мүшелері id Software компаниясының Адам 'SyncError' Пайлмен бірігіп, Delta CTF деген жаңа өзгертуді жасады, ол Quake II стиліндегі Capture the Flag режимін Quake 4-ке әкелді. SABot тағы бір ерекше өзгерту, бірақ кейбір сыншылар Quake 4-те осы мүмкіндіктің болмауына сын таңды. 2018 жылы "Ояну" деп аталатын Quake 4 кеңейтуі жоспарланғаны белгілі болды, бірақ себептері белгісіз болғандықтан ол жойылды. Бұрынғы Raven суретшісі Виталий Наймушин кеңейтуге кіруі тиіс бірнеше 3D модельдерді жариялады. 2021 жылы Quake 4 ойын DLL-дері Doom 3 бастапқы кодынан алынған ашық кодты Dhewm 3 ойын қозғалтқышымен пайдалану үшін бейімделді, бұл ойынды AmigaOS-қа көшіруге мүмкіндік берді.

Қабылдау

Quake 4 ойынының PC нұсқасы Entertainment and Leisure Software Publishers Association (ELSPA) ұйымынан "Күміс" сатылым наградасын алды, бұл Ұлыбританияда кем дегенде 100,000 дана сатылғанын көрсетеді. Quake 4 ойынының PC нұсқасы туралы сыншылардың пікірлері көбінесе жағымды болды, ал Metacritic ойын дерекқоры ойынға 81/100 жиынтық баға берді. Ойынның 2005 жылғы Xbox 360 нұсқасы шыққан кезде сыншылар тарапынан сәл нашар бағаланды, бірақ десе де жағымды пікірлер алды және Metacritic-те 75/100 балл жинады. GameSpot PC нұсқасына қарағанда оған нашар баға берді: 6.6. Олар сондай-ақ: "Quake 4-те жақсы ойын бар, бірақ ол өте көңіл көншітпейтін графикалық өнімділік мәселелерінің көптеген қабаттарымен жасырылған" деп жазды.