Кіріспе
Түрік футболшысы Рюштю Речбер (; 10 мамыр 1973 жылы туған) – түрік бұрынғы кәсіби футболшы және қазіргі спорт басшысы. Кәсіби карьерасында ол «Анталияспор», «Фенербахче», «Барселона» және «Бешикташ» клубтарында қақпашы ретінде ойнады. Рюштю 2002 жылғы ФИФА әлем чемпионатының және 2008 жылғы УЕФА Еуропа чемпионатының жартылай финалына жеткен Түркия құрамасының құрамында болды. Түркия үшінші орын алған турнирде оның көрсеткен ойыны оны турнирдің символдық командасына іріктеді. Ол Түркия құрамасы сапында ең көп ойын өткізген футболшы, 120 матч өткізген. 1994 жылы Исландияға қарсы алғашқы матчын өткізсе, 2012 жылы Финляндияға қарсы соңғы ойынын ойнады. Рюштю 2002 жылы еуропалық турнирлердегі ең үздік қақпашы деп танылды және сол жылы жанкүйерлер дауысымен УЕФА жыл командасына енді. 2004 жылы Пеле оны әлемдегі ең үздік 125 футболшының бірі деп танып, ФИФА 100 тізіміне қосты.
Rüştü Reçber (; born 10 May 1973) is a Turkish former professional footballer and a current sports executive. During his professional career, he played as a goalkeeper for Antalyaspor, Fenerbahçe, Barcelona and Beşiktaş. Rüştü was part of the Turkey national squad that reached the semi finals at the 2002 FIFA World Cup and UEFA Euro 2008. At the former, where Turkey finished third, his performances saw him selected for the tournament's all star team. He is Turkey's record appearance holder, having earned 120 caps. He made his debut against Iceland in 1994 and his final appearance came against Finland in 2012. Rüştü was named the best goalkeeper in European competitions in 2002, selected for the 2002 UEFA Team of the Year by public vote. In 2004, he was selected to FIFA 100 by Pelé as one of the 125 best living footballers in the world.
1985-2003: алғашқы жылдары және Фенербахче
Коркутели қаласында туған Рюшту мансабын жақын орналасқан Антальяспор клубында бастады, бұрын шабуылшы болғаннан қақпашыға ауысқан. Мансабының басында ол Түркия футболының Стамбулдағы "Үш Үлкен" клубының екеуіне өту мүмкіндігінен айырылды: 17 жасында ол "Галатасарай" клубынан бас тартты, себебі жаттықтырушы Мустафа Денизли оны жастар командасынан бастауды қалады, ал 1993 жылы автокөлік апатында ауыр жарақат алғандықтан "Бешикташ" клубына өту жоспары орындалмады. Менеджер Фрэнк Рийкаард Рюштудің испан тілі әлі жеткіліксіз болғандықтан алғашқы екі лига матчында Виктор Вальдесті ойнатуды жөн көрді. Рюшту бұған наразылық білдірді: "Менің тарихым мен деңгейімдегі қақпашы испан тілін білмейтін себеппен құрамаға алынбауы қалыпты жағдай емес". Рюшту 2003 жылдың 15 қазанында УЕФА кубогының бірінші раундының екінші ойынында Словакияның "MŠK Púchov" клубымен өткен матчта (8:0) тұңғыш рет алаңға шықты. Ол барлығы жеті ойын өткізді, оның төртеуі лигада болды, ал алғашқысы 13 желтоқсанда "Барселона дербиінде" "RCD Espanyol" клубына қарсы 3:1 есебімен жеңіс болды.
2004-2012: Фенербахчеге оралу, Бешикташ
Лигада бар болғаны төрт ойын өткізгеннен кейін (барлығы жеті ойын), Рушту 2004 жылғы 27 тамызда маусымдық жалдау шартымен Фенербахчеге қайтарылды. 2005 жылғы 28 шілдеде бұл жалдау мерзімі тағы бір жылға ұзартылды. Екі рет Фенербахче қақпашысы болып ойнаған кезеңдерінің қорытындысы бойынша Рушту 294 ойынмен, Волка́н Демирелден кейін екінші орынды иеленеді. 2006–07 жылдары Фенербахче сапында үшінші рет лига чемпионы болғаннан кейін, Рушту командаласы Мехмет Йозгатлымен бірге үш жылдық келісімшарт бойынша қалалық қарсыласы Бешиктасқа ауысты. Рушту 2008–09 жылдары жаңа командасымен лигада жеңіске жетті. Сонымен қатар, ол 2010–11 жылғы Түркия кубогын жеңіп алды, онда пенальтилер сериясын қоса алғанда, барлық 120 минутты ойнады, ал клуб турнирде жеңіс оді.
2002 жылғы ФИФА әлем чемпионаты
Түркия 2002 жылы Оңтүстік Корея және Жапонияда өткен ФИФА әлем чемпионатында үшінші орын алды. Рушту Германияның Оливер Канмен қатар, турнирдің үздік 16 ойыншысы тізіміне енген екі қақпашының бірі болды. 2005 жылғы 26 наурызда капитан Рушту 2006 жылғы ФИФА әлем чемпионатының іріктеу турнирінде Албанияға қарсы өткен ойында 2:0 есебімен жеңіс алып, 100-ші рет ұлттық құрама сапындағы матчын өткізді.
2008 жылғы еуро
Бірінші таңдаулы қақпашы Волкан Демирелдің дисквалификациясынан кейін, Русту 2008 жылғы УЕФА Еуросының ширек финалында Хорватияға қарсы ойынды бастады. Оның қақпасынан шығуына байланысты туған күмәнді жағдай Хорватияға қосымша уақыттың соңғы минутында матчтың бірінші голын соғуға мүмкіндік берді. Бірақ Русту өзінің қатесін дереу өтеді, 122-ші минутта Семих Шентүрктің голына көмектеседі. Соңғы пенальти сериясында ол төрт соққыға қарсы тұрды, Младен Петричтен соңғы соққыны сейіп алып, Түркияның жеңісін қамтамасыз етті және Түркияны алғаш рет Еуроның жартылай финалына шығарды. Германиямен 3:2 есебімен өткен жартылай финалда, ол капитан ретінде ұлттық құрамадан кетуін жариялады. Дегенмен, ол 2010 жылғы ФИФА Әлем Чемпионатының іріктеу ойынына Испанияға қарсы қайта шақырылды. Ол Түркия құрамасына соңғы рет 2012 жылдың 26 мамырында Финляндияға қарсы өткен ойынға шақырылды, бұл оның 120 кездесудегі соңғы ойыны болды.
Ойын стилі
Русту дарынды доғаршы ретінде танымал болды, тамаша позициялық сезіміне ие еді. Биіктігінің арқасында, ол жоғарыдан келетін доптарды ұстауға және жақсы қайтару қабілетіне ие болды. Ол пенальтиді тоқтату шебері ретінде белгілі болды, және 2008 жылғы УЕФА Еуропа чемпионатының ширек финалында Хорватияға қарсы көрсеткен өнері 2015 жылы УЕФА-мен батырлық деп сипатталды. Ол "Рустудың түрік тәттісі" деген тақырыптағы УЕФА жаттығу алаңы сериясының бейнежазбасында көрсетілді, онда ол пенальти шебері ретінде сипатталды. Ол ерекше мінезді қақпашы еді, ұзын шашы және көзінің астындағы күн сәулесінен қорғайтын бояуымен ерекшеленді. Сонымен қатар, ол гол соққыларын орындау және артқа берілген пасқа тиімді араласуда да шебер болды.
Жеке өмір
Рушту Ышыл Речберге (қыз есімі Кепе) үйленген және олардың ұлдары мен қыздары бар. Бұл жұп алғаш рет 1994 жылы Рушту Антальяспордан «Фенербахчеге» келген кезде танысты. 2007 жылы туған ұлы Бурак «Галатасарай» академиясында футбол ойнайды. 2020 жылдың наурыз айында Речбер COVID-19 пандемиясы кезінде COVID-19 тестісінен оң нәтиже алды. Ол ем алу үшін ауруханаға жатқызылды және оқшауланды. Сәуір айында жазылып шықты.
Клуб
+ Клуб, маусым және жарыстар бойынша ойындар мен голдар
Клуб Маусым Лига Кубок Еуропа Жалпы Дивизион Ойындар Голдар Ойындар Голдар Ойындар Голдар Ойындар Голдар
Бурдургучу 1990–91 3. Лига 10 — — — 10
Антальяспор 1991–92 2. Лига — — — —
1992–93 2. Лига 10 — — — 10
1993–94 2. Лига 33 0 — — — 33 0
Жалпы 34 0 — — — 34 0
Фенербахче 1994–95 1. Лига 9 0 2 0 — — 11 0
1995–96 Ла Лига 40 — 3 0 7 0
Фенербахче (солтүстік) 2004–05
Ұлттық команда
Жыл Ойындар Голдар
Түркия 1994 2 0
1995 10 0
1996 10 0
1997 7 0
1998 5 0
1999 7 0
2000 9 0
2001 10 0
2002 13 0
2003 13 0
2004 12 0
2005 4 0
2006 10 0
2007 2 0
2008 3 0
2009 10 2
2010 0 0
2011 0 0
2012 1 0
Жалпы 120 0