1907 жылғы ғылым мен технология: Кебе теоремасы, Эренфест таралу моделі, Эйнштейннің гравитация принципі, алғашқы Persil жуғыш ұнтағы – маңызды жаңалықтар!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1907 жылы ғылым және технология саласында маңызды оқиғалар болды, олар төменде тізілген.
The year 1907 in science and technology involved some significant events, listed below.
Математика
Пол Коэбе Кебидің төрттен бір теоремасының нәтижесін қарастырады.
Paul Koebe conjectures the result of the Koebe quarter theorem.
Физика
Эренфест таралу моделін Татьяна және Пол Эренфест термодинамиканың екінші заңын түсіндіру мақсатымен ұсынды. Альберт Эйнштейн гравитация және инерцияның эквиваленттік принципін енгізіп, оны гравитациялық қызыл жылжуды болжау үшін пайдаланды.
The Ehrenfest model of diffusion is proposed by Tatiana and Paul Ehrenfest to explain the second law of thermodynamics. Albert Einstein introduces the principle of equivalence of gravitation and inertia and uses it to predict the gravitational redshift.
Химия
6 маусым – «Персиль» кір жуғыш ұнтағын алғаш рет Германияның Дюссельдорф қаласындағы «Хенкель» компаниясы сатқа шығарды, бұл – күшті тазартушы затты (натрий перборат) және негізгі жуғыш затты (натрий силикаты) біріктірген алғашқы коммерциялық өнім. Эмиль Фишер пептидтік аминқышқылдарының тізбектерін жасанды түрде синтездеп, ақуыздағы аминқышқылдардың амин тобы мен карбоксил тобы арқылы байланысқан екенін дәлелдеді. Герман Штаудингер алғашқы синтетикалық β-лактамды синтездеді. Жорж Урбен Лутецийді (Париждің ежелгі атауы – Лутеция) ашты.
June 6 – Persil laundry detergent is first marketed by Henkel of Düsseldorf, Germany, the first to combine a bleaching agent (sodium perborate) with a base washing agent (sodium silicate) commercially. Emil Fischer artificially synthesizes peptide amino acid chains and thereby shows that amino acids in proteins are connected by amino group acid group bonds. Hermann Staudinger prepares the first synthetic β lactam. Georges Urbain discovers Lutetium (from Lutetia, the ancient name of Paris).
Геология
14 қаңтар – 1907 жылғы Кингстон жер сілкінісі: Ямайканың Кингстон қаласында жер сілкінісі болды. 28 наурыз шамасында – Камчатка түбегіндегі Ксудач вулканының атқылауы. Бертрам Болтвуд уран мен торий кендеріндегі қорғасын мөлшерін пайдаланып Жердің жасын анықтау мүмкіндігін ұсынады және кейбір тау жыныстарының жасын 410–2200 миллион жылға шамамен есептейді. Бен Пич және Джон Хорн Шотландиядағы Мойн итермелеу белдеуін анықтайды, бұл осындай құбылыстардың алғашқыларының бірі болды. Сирек кездесетін фосфат минералы тарбутит алғаш рет Баротзиленд, Солтүстік-Батыс Родезиядағы Брокен Хилл ауданынан табылды. Людовик Мразек диапирлерді сипаттап, атауын берді.
January 14 – 1907 Kingston earthquake: Earthquake in Kingston, Jamaica. c. March 28 – Volcanic eruption of Ksudach in the Kamchatka Peninsula. Bertram Boltwood proposes that the amount of lead in uranium and thorium ores might be used to determine the Earth's age and crudely dates some rocks to have ages between 410–2200 million years. The Moine Thrust Belt in Scotland is identified by Ben Peach and John Horne, one of the first to be discovered. The rare phosphate mineral tarbuttite is first discovered at Broken Hill, Barotziland North Western Rhodesia. Ludovic Mrazek describes and names diapirs.
Медицина
Пол Эрлих ұйқы ауруын емдеу үшін химиотерапиялық құралды әзірлейді. Джордж Сопер Нью-Йоркте "Тиф Мэри" Мэллонды тиф қоздырғышын симптомсыз тасушы ретінде анықтайды. Денге қызуы вирустың себебінен туындайтын екінші ауру болып табылады. АҚШ-тың Индиана штаты евгеникалық мақсаттарда міндетті стерилизацияға рұқсат беретін заңдарды қабылдаған әлемдегі алғашқы заң шығару органы атанды.
Paul Ehrlich develops a chemotherapeutic cure for sleeping sickness. George Soper identifies "Typhoid Mary" Mallon as an asymptomatic carrier of typhoid in New York. Dengue fever becomes the second disease shown to be caused by a virus. Indiana, in the United States, becomes the world's first legislature to place laws permitting compulsory sterilization for eugenic purposes on the statute book.
Палеонтология
21 қазан – Homo heidelbergensis (Mauer 1) адамның жауы табылды.
October 21 – Jaw of Homo heidelbergensis (Mauer 1) found.
Психология
Иван Павлов сілекей шығаратын иттерде шартты рефлекстерді көрсетеді. Владимир Бехтерев "Объективті психология" басылымын жариялауды бастайды.
Ivan Pavlov demonstrates conditioned responses with salivating dogs. Vladimir Bekhterev begins publication of Objective Psychology.
Технология
10 тамыз – Пекин-Париж автожарысы 2 айдан соң аяқталды, жеңімпаз – 7 литрлік 35/45 ат күші бар Итала көлігін жүргізген Принц Сципионе Боргезе. 29 тамыз – жартылай дайын Квебек көпірі құлады. 17 қазан – Гульельмо Маркони Ирландияның Клифден қаласындағы және Нова-Скотияның Глейс-Бэй қаласындағы жоғары қуатты ұзын толқынды сымсыз телеграф станциялары арасындағы трансатлантикалық коммерциялық радио байланысын бастады. Ли де Форест триодты термоэлектрондық күшейткішті ойлап тапты, бұл электрониканың практикалық технология ретінде дамуына негіз салды. Швециядағы Фурухольмен маяғы әлемде алғаш рет АГА-ның Дален жарығымен жабдықталды, онда Густав Даленнің күн клапаны орнатылған, ол күн сәулесі арқылы маяқтың аккумуляторлық газ жабдығын қосып-өшіруге мүмкіндік береді, және Дален 1912 жылы осы үшін Нобель сыйлығына ие болады. Оле Эвинруд АҚШ-та алғашқы практикалық сыртқы моторды ойлап тапты. Ковентридегі (Англия) Rudge Whitworth компаниясы автомобильдерге арналған алғашқы ажыратылатын сым дөңгелегін шығарды. Autochrome Lumière – алғашқы түсті фотосурет процесі. Джеймс Мюррей Спанглер АҚШ-та алғашқы Hoover шаң сорғышын ойлап тапты. Сэмюэл Саймон Ұлыбританияда скрининг процесін патенттеді.
August 10 – Peking to Paris motor race concludes after 2 months, won by Prince Scipione Borghese driving a 7 litre 35/45 hp Itala. August 29 – The partially completed Quebec Bridge collapses. October 17 – Guglielmo Marconi initiates commercial transatlantic radio communications between his high power longwave wireless telegraphy stations in Clifden, Ireland, and Glace Bay, Nova Scotia. Lee de Forest invents the triode thermionic amplifier, starting the development of electronics as a practical technology. Furuholmen Lighthouse in Sweden is the world's first to be equipped with AGA's Dalén light incorporating Gustaf Dalén's invention of the sun valve which turns the beacon's accumulator gas supply on and off using daylight, and for which Dalén will be awarded the Nobel Prize in Physics in 1912. Ole Evinrude invents the first practical outboard motor, in the United States. Rudge Whitworth of Coventry (England) produce the first detachable wire wheel for automobiles. The Autochrome Lumière is the first color photography process marketed. James Murray Spangler invents the first Hoover vacuum cleaner in the United States. Samuel Simon patents a screenprinting process in the United Kingdom.
Зоология
Карл Хагенбек Германияның Гамбург қаласына жақын Стелленгенде Tierpark Hagenbeck зообағын ашады. Бұл, жануарлардың табиғи ортасын жақынрақ бейнелеу үшін торлы бөлмелердің орнына ашық суарналы қоршауларды қолданған алғашқы зообақ. 28 желтоқсан – Жаңа Зеландияда Huia соңғы рет көрілгені туралы расталған хабар.
Carl Hagenbeck opens the Tierpark Hagenbeck in Stellingen, near Hamburg, Germany, the first zoo to use open moated enclosures, rather than barred cages, to better approximate animals' natural environments. December 28 – Last confirmed sighting of a Huia in New Zealand.