Кіріспе
Мексикалық америкалық жазушы Алекс Санчес (1957 жылы туған) – мексикалық америкалық автор, жасөспірімдер мен ересектерге арналған марапатты романдардың иесі. Оның тұңғыш романы "Радужные мальчики" (2001) Америка кітапханалар қауымдастығы (АЛА) тарапынан жас ересектерге арналған үздік кітап деп таңдалды. Одан кейінгі кітаптары да қосымша марапаттарға ие болды, соның ішінде Ламбда әдеби сыйлығы. Санчес романдары Америкадағы мыңдаған мектеп және қоғамдық кітапханаларда кеңінен қабылдалғанымен, оларды тыйым салуға бағытталған бірнеше сын мен әрекеттерге тап болды. Нью-Йорк штатының Вебстер қаласында "Радужные мальчики" романының 2006 жылғы жазғы оқу тізімінен алынып тасталуына студенттер, ата-аналар, кітапханашылар және қоғамдық мүшелер наразылық білдірді, нәтижесінде кітап 2007 жылғы жазғы оқу тізіміне қосылды.
Alex Sanchez (born 1957) is a Mexican American author of award winning novels for teens and adults. His first novel, Rainbow Boys (2001), was selected by the American Library Association (ALA), as a Best Book for Young Adults. Subsequent books have won additional awards, including the Lambda Literary Award. Although Sanchez's novels are widely accepted in thousands of school and public libraries in America, they have faced a handful of challenges and efforts to ban them. In Webster, New York, removal of Rainbow Boys from the 2006 summer reading list was met by a counter protest from students, parents, librarians, and community members resulting in the book being placed on the 2007 summer reading list.
Өмір және мансап
Санчес 1957 жылы Мексика қаласында неміс және кубалық тегінен шыққан ата-аналарының отбасында дүниеге келді. Оның отбасы 1962 жылы АҚШ-қа эмиграция жасады. Ол Массачусетс штатының Провинстаун қаласындағы Көркемөнерлер жұмыс орталығында Майкл Каннингэм, Ричард Макканн, Аллан Гурганус, Питер Хо Дэвис, Майкл Клейн, Элизабет Маккракен және Жаклин Вудсон басшылығымен жазуды оқыды. Санчестің туындылары махаббат, достық, ересек болу және ЛГБТ жастардың өзін табу тақырыптарын зерттейді. Оның тұңғыш романы «Көкаламбүр» (2001) Америка кітапханалар қауымдастығы тарапынан жасөспірімдерге арналған үздік кітап ретінде таңдалды. Романның жарық көргенімен, Publishers Weekly журналы Санчесті «Жаңа үміт» деп атады. «Көкаламбүр» романының екі жалғасы – «Көкаламбүр биіктіктері» (2003) және «Көкаламбүр жолы» (2005) – үш гей және бисексуал жасөспірімнің өмір жолын көрсететін трилогияны аяқтады. Екі роман да Нью-Йорк қалалық кітапханасының «Жасөспірімдерге арналған кітаптар» тізіміне енді. Санчестің 13 жасар балалар тобы туралы «Айтуға қатты қиын» (2004) романы балалар мен жасөспірімдер әдебиеті саласындағы Ламбда сыйлығын жеңіп алды. «Жақсы түсіну» (2006) кітабы Адам құқықтары бойынша Майерс сыйлығын жеңіп алды, сондай-ақ 2007 жылы Латиноамерикандық кітап сыйлығында ағылшын тіліндегі жасөспірімдерге арналған үздік көркем әдебиет номинациясында екінші орын алды. «Құдайдың қорабы» (2007) екі христиан жасөспірімінің арасындағы қақтығыс пен достыққа тоқталады. Өткендегі құпияларымен күресіп жүрген жасөспірім бала туралы «Сәулеқос» (2009) романы 2009 жылы жасөспірімдер әдебиеті саласындағы Флорида кітап сыйлығының алтын медалін және 2011 жылы Томас Ривера мексикалық-американдық балалар кітабы сыйлығын жеңіп алды. «Достары бар қатындар» (2011) жасөспірімдердегі бисексуалдық тақырыбын зерттейді. 2011 жылдың мамыр айында Ламбда әдеби қоры Санческе мансабының орта кезеңіндегі үздік романдар авторы сыйлығын табыс етті. Санчестің басқа туындыларының ішінде оның «Егер сіз жігітті сүйсеңіз» атты әңгімесі бар, ол Джеймс Хоу редакциялаған «13: Он үш жастағы агония мен қуаныш туралы он үш әңгіме» (2003) антологиясында жарық көрді. Санчестің романдары АҚШ және Канаданың мыңдаған мектеп және қоғамдық кітапханаларында кеңінен қабылданғанымен, оларға бірнеше қарсылықтар туындады және оларды тыйым салуға тырысты. Огайо штатының Колумбус қаласындағы Америка миссиясының Линда П. Харви 2002 жылы «PFLAG бойынша әлем: Неліктен PFLAG және балалар балаларды зорлауды ұнатса, араласпауы керек» атты эссесінде «Көкаламбүр» романын сынады. Кітап 2005 жылы Висконсин штатының Оуэн қаласының азаматтары тарапынан да сынға алынды, бірақ ақырында Оуэн Вити кіші және аға орта мектебінде сақталды, бірақ директор кітапты алу үшін қамқоршының рұқсатын талап ету саясатын құруды ұсынды (ABFFE). Висконсиндегі қарсылықтан басқа, кітап Монтгомери округінің мемориалдық кітапхана жүйесінде де сынақтан өтті, Техас штатының Монтгомери округі (Дойл 6). Техас штатының ACLU сонымен қатар 2004-2005 оқу жылында Техаста «Көкаламбүр» романы сыналыпты деп хабарлады (ACLUTX 30). Соңғы қарсылықтардың бірі 2006 жылы болды, ол кезде Нью-Йорк штатының Вебстер орта мектебі жазғы оқу тізімінен «Көкаламбүр» романын алып тастады. Студенттер, ата-аналар, кітапханашылар мен қоғам мүшелерінің көптеген наразылықтарынан кейін кітап 2007 жылдың жазғы оқу тізіміне енгізілді. 2008 жылы Канадада Нью-Брансуик штатының Шарлотта округінің мектептерінің директоры Санчестің орта мектептегі оқушылармен сөйлесу жоспарын «бірнеше ата-ана қарсылық білдіргеннен кейін» тоқтатты. Алайда, Санчестің баяндамасын тыңдағаннан кейін, ол гей жазушыны баяндамашы ретінде ұсынатынын айтты. «Әрине, солай. Әрине. Енді мен оны тыңдадым, ол керемет. Бірақ мен бұл хабарды естіп қалуым керек еді». 2020 жылдың маусым айында DC Comics You Brought Me the Ocean атты графикалық романын жариялады, ол Санчес пен Blue is the Warmest Color авторы Жюль Мароның бірлескен туындысы, және Aqualad кейіпкеріне негізделген. Санчестің «Ең үлкен супер күш» (2021) романы сүйікті әкесі трансгендер болып танылған он үш жасар егіздердің оқиғасын баяндайды. 2021 жылдың 11 тамызында Time журналы «Көкаламбүр» романын «Барлық уақыттың ең жақсы 100 YA кітабының» бірі ретінде таңдағанын жариялады.