Кіріспе

Шақырудың даму тонының түрі

Телефон байланысындағы бос сигнал (немесе бос тон, немесе қосылған тон) – шалушы тарапқа нақты телефон қоңырауының қадамдық байланысын аяқтау мүмкін болмағанын көрсететін естілетін шақыру даму тоны немесе естілетін сигнал. Соңғы онжылдықтарда қосымша шалу және дауыстық хабарламаның кең таралғандығына байланысты бос сигнал азайып барады.

"Бип желісі"

1950 жылдардың ортасынан 1980 жылдардың басына дейін телефонның бос емес сигналы АҚШ-тың көптеген қалалары мен елді мекендерінде әлеуметтік желінің алғашқы нысаны болды, оны халық арасында "бип желісі" немесе "жам желісі" деп атады. Телефон станциясының жабдығындағы қателікке байланысты, жасөспірімдер бос емес сигнал арқылы бір-бірімен сөйлесе алатынын, көбінесе танысу мақсатында телефон нөмірлерін алмасатынын байқады. Мұндай байланысқа ең көп қолданылатын нөмірлер – танымал радиостанциялардың тілектерді қабылдайтын желілері болды. Жасөспірімдер концерт билеттерін жеңіп алу үшін немесе сүйікті әндерін ойнатуды сұрап, көптеп қоңырау шалып, "желіні тоқтатты" және осылайша үнемі бос емес сигналды тудырды.

Тонусты қайта реттеу

Қайта реттеу тоны, кейде жылдам бос сигнал деп аталады, шақырылған нөмірге байланыс жолының қолжетімсіз екенін көрсетеді. Бұл себебі LATA аралық магистраль (Inter LATA trunk) қоңырау шалған кезде бос болғандықтан немесе нөмір уақытша қызметтен тыс болғандықтан болуы мүмкін – техникалық жөндеу жұмыстарынан немесе нөмір қоңырау қабылдауға дайын болмағандықтан. Басқа жағдайларда, бұл жалпы қоңыраудың сәтсіз аяқталу себебін түсіндіретін жазылған хабарламадан кейін естіледі.

Стильдер

Әр елде әртүрлі сигнал беру үнділері бар, олар көбінесе минутына 60-120 үзіліс (i.p.m.) жылдамдығымен тең қосылу/өшіру кезеңдерінен тұрады. Солтүстік Америкада қазіргі қолданылып жүрген дәл үнді жоспары 480 және 620 Гц екі үндіні 24 дБм амплитудада 0,5 секундтық қосылу/өшіру ырғағымен пайдаланады. PreciseTone жүйесі қабылданатынша, бос сигнал әдетте қоңырау үнімен бірдей жиілікке ие болған. 1960 жылдары жиіліктер стандартталуды бастағанға дейін телефон сигналдары телефон станциясынан станцияға өзгерген. European Telecommunications Standards Institute (ETSI) ұсынған бос үн үшін 425 Гц үні 20 дБм амплитудада 0,5 секундтық қосылу/өшіру ырғағымен беріледі. Бұл тізбек ETSI ұсынысы жарияланғанға дейін Португалияда, Испанияда, Нидерландыда, (Батыс) Германияда, Италияда, Грецияда, Швейцарияда, Лихтенштейнде, Исландияда, Норвегияда, Андоррада, Монакода, Сан-Маринода және Ватикан қаласында қолданылған. Қазір ETSI ұсынымын Еуропалық Одақтың барлық елдері орындайды. Еуропалық Одақтағы тарихи ерекшеліктер: Ирландия ETSI ұсынымын орындайды, бірақ қоңырау үні Ұлыбританияда қолданылатын үнмен бірдей. Франциядағы бірнеше желілер ETSI ұсынған 425 Гц/0,5 с тізбегінің орнына 440 Гц/0,5 с тізбегін пайдалануды жалғастыруда, бірақ ол біртіндеп алмастырылуда. ETSI ұсынысы GSM және 3GPP стандарттар отбасына сәйкес келетін ұялы телефондарда шығарылатын әдепкі (яғни, жергілікті емес) бос үн болып табылады. ETSI ұсынысын Еуропадан тыс жерлерде орналасқан кейбір ISDN құралдары мен PBX/офистік жүйелер де қолданады. Бұрынғы Кеңес Одағының көптеген елдері, соның ішінде Ресей, ETSI мүшесі емес. Бұрынғы кеңестік республикаларда 425 Гц бос үні 0,4 секундтық қосылу/өшіру ырғағымен қолданылады. Ұлыбританияда бос үн – 400 Гц үні, оның қосылу/өшіру мерзімі 0,4 секунд (техникалық тұрғыдан: 0,375 секунд). Бұл тіпті Ұлыбритания ЕО құрамында болған кезде де солай болды. Қазіргі 400 Гц/375 мс үні 1960 жылдардың ортасы мен соңында қабылданды және бұрынғы бос үнді алмастырды, ол 400 Гц сигналымен бірдей болған, бірақ үзіліс жылдамдығы екі есе төмен болған (яғни 0,75 секунд қосылған, 0,75 секунд өшірілген).