Кіріспе

Канадалық саясаткер және британдық отаршылдық губернатор сэр Фрэнсис Хинкс (14 желтоқсан, 1807 – 18 тамыз, 1885) – канадалық кәсіпкер, саясаткер және британдық отаршылдық әкімші. Ирландиядан көшіп келген ол Канада провинциясының бірлескен премьер-министрі (1851–1854), Барбадос губернаторы (1856–1862), Британ Гвианасы губернаторы (1862–1869) және Канаданың қаржы министрі (1869–1873) қызметтерін атқарды.

Ерте өмір

Ирландияның Корк қаласында дүниеге келген ол, Томас Дикс Хинкс пастор және ғалымның, оның әйелі Энн (құрметті есімі Боулт) отбасының тоғызыншы және ең кіші баласы болды. Оның ағалары Эдвард және Уильям Хинкстер әкесінің жолын жалғап, белгілі ғалымдар мен дін қызметкерлеріне айналды. Франциске де дін қызметкері болу жолы қарастырылған еді және ол Белфаст Корольдік академиялық институтында білім алды. Алайда, ол бизнеске көбірек қызығушылық танытты, Белфасттан бастап, Батыс Үндістанмен коммерциялық байланыстар орнатты. Белфаста ол алғашқы әйеліне үйленді. Олар үйленгеннен кейін екі апта өткен соң Канадаға аттанды.

Іскерлік мансап

Жоғарғы Канаданың (қазіргі Торонто) Йорк қаласына келген Хинкс көтерме импорттық саудамен айналысатын бизнес ашты. Ол Уильям Уоррен Болдуин мен оның ұлы Роберт Болдуиннен кеңсе жалдады. Болдуиндер – көп жылдар бойы провинция үкіметін басқарып келген торилік «Отбасылық келісімге» қарсы шыққан белгілі реформаторлар отбасы еді. Хинкс Болдуин отбасымен дос болып, олардың да ирландтық тегінен екенін білді. Ол «Фермерлердің бірлескен банкісіне» менеджер болып жұмысқа орналасты, бірақ «Фермерлер банкісінің» басқаруы торилердің қолына өткен соң, жаңа құрылған «Халық банкісіне» менеджер болып кетті. 1837 жылғы Жоғарғы Канада көтерілісінен кейін тіпті жай ғана реформаторлар да қуғынға ұшыраған кезде Хинкс АҚШ-қа көшуді ойлады. Бірақ 1838 жылы Лорд Дурхамның тағайындалуы жаңа үміт сыйлады және ол Жоғарғы Канадада қалуды жөн көрді. Сол жылы ол Торонтода «The Examiner» газетін құрды, мақсаты – жауапты үкіметті насихаттау еді. Бұл газет 1855 жылы «The Globe and Mail» газетінің алдындағысы – «The Globe» газетімен бірікті. 1873 жылы министрлік лауазымынан және үкімет істерінен кеткеннен кейін ол Монреальдегі «City Bank of Montreal» банкінің президенті болды. Бұл банк «Royal Canadian Bank» банкімен бірігіп, «Consolidated Bank of Canada» банкін құрды, ал Хинкс оның алғашқы президенті атанды. Оның қолы осы банктер шығарған банкноттарда бар.

Реформа партиясы және жауапты үкімет

Хинкс Канада провинциясының 1-ші Парламентіне Оксфорд округінен 1841-1844 жылдары сайланды. Ол 1844 жылы сайлауда жеңіліске ұшырады, бірақ 1848 жылы және одан кейінгі сайлауларда тағы сайланды, 1848 жылдан 1855 жылға дейін Парламентте отырды.

Банкноттар және орталық банк

Бірінші мерзімінде Хинкс генерал-губернатор лорд Сиденхэмнің банкноттарды шығаруды үкімет өз мойнына алуы керек деген ұсынысын зерттеген арнайы комитеттің төрағасы болды. Осыған дейін банкноттарды банктер шығарып келген. Сиденхэм бұл функцияны үкіметке беруді, айналыстағы қағаз ақша мөлшерін бақылауды ұсынды, бұл орталық банк идеясының алға басушысы еді. Банкноттарды шығару үкіметке маңызды кіріс көзін де берер еді. Хинкс жеке өзі бұл ұсынысты қолдағанмен, ол комитетте жеңіліске ұшырады, себебі банктер, табысының маңызды бөлігінен айырылатындарына байланысты, қарсылық көрсетті.

Бас инспектор

1842 жылы ол мемлекеттік есептердің бас инспекторы болып тағайындалды. 1844 жылы Монреальде жаңа газеттің редакторы болды, «Pilot» газеті Канаданың шығысы мен Канаданың батысындағы реформаторларды қолдады. Ол «Pilot» газетіне Канаданың батысында жазылушылар іздегендіктен, «Globe» газетінің редакторы Джордж Браунмен қақтығысқа түсті. 1848 жылы ол газетті сатып, бас инспектор қызметін қабылдады.

Үкімет құлдырауы

1854 жылы Хинкс пен Торонто қаласының мэрі Джон Джордж Боуес теміржол акцияларын сатудан түскен табыс салдарынан дау туды. Осыдан кейін үкімет құлады, бірақ келесі парламентте бұл мәселе қарастырылғанда Хинкске қарсы сыбайлас жемқорлық айыптауларының негізі болмады.

Кариб теңізіндегі губернаторлар

1856 жылы ол Барбадос және Желді аралдардың губернаторы қызметіне тағайындалды, ал 1861 жылы Британ Гвианасының губернаторы болды. Британ Гвианасындағы қызмет мерзімі аяқталғаннан кейін 1869 жылы ол рыцарь атағын алды.

Қаржы министрі

Канадаға оралғаннан кейін ол Канаданың Төменгі палатасына сайланды және 1869 жылдан 1874 жылға дейін Қаржы министрі болды. 1870 жылдан бастап ол мемлекеттік басылған ұсақ қағаз ақшаны, халық арасында "Шинпластер" деп танымал болғанды жасады. Сэр Фрэнсис Хинкс 1885 жылдың 18 тамызында Монреальде шешек ауруынан қайтыс болды.

Мұра

Квебек провинциясындағы Хинкс қалашығы оның құрметіне аталған (бірақ 1975 жылы ресми түрде Lac Sainte Marie деп қайта аталды). Хинкс көшесі, Бриджтаун, Барбадос: 1861 жылдың ақпан айында Эдинбург герцогы, Альфред ханзадасы Барбадосқа сапар жасады. Сапарға деген шамадан тыс қуаныштан, билік органдары Бриджтаун қаласының және оның төңірегіндегі бірнеше көшенің атын дереу өзгертті. Осы өзгерістердің арасында қаланың ең көне көшелерінің бірі – Мадейра көшесі, сол кездегі Барбадос губернаторы болған сэр Фрэнсистің құрметіне Хинкс көшесі деп аталды.