Кіріспе

Телекоммуникациялық алаяқтық

Телефонды қоңыраулау – абоненттің келісімінсіз телефон қызметін өзгерту арқылы жасалатын заңсыз телекоммуникациялық практика. 1980 жылдардың ортасында телекоммуникация саласын либерализациялаудан кейін, әсіресе ірі телекоммуникациялық компаниялар арасындағы баға соғыстарынан соң, «сламминг» мәселесі көріне бастады. «Сламминг» терминін 1987 жылдың қыркүйегінде AT&T компаниясында тұтынушыларға бағытталған маркетингті басқарған Мик Ахирн ойлап тапты. Терминнің пайда болуына себеп, бәсекелес компанияның AT&T клиентін телефон компаниясына жалған мәлімдеме жасау арқылы AT&T қызметінен оңай ауыстыруы болды. Бұл процеске байланысты AT&T компаниясының бәсекелестері клиенттің алыс қашықтыққа қосылу қызметін рұқсатсыз ауыстырудың «слам-данк» тәсілін алды. «Сламминг» термині осы практика үшін индустриялық стандартқа айналды. Осы ұғымның басқа түрлеріне «саудагерлік шотты жабу» немесе «кредиттік карталарды өңдеуді жабу» жатады, онда кәсіпорынның дебеттік және кредиттік карталарды өңдеу терминалы басқа компания арқылы өңделеді, сондай-ақ «доменді жабу», яғни интернет домендік атауды тіркеушінің өзгеруі.

Әдістер

АҚШ-та жергілікті операторлар жеке тұлғалар мен компанияларға телефон нөмірлерін таратуға жауапты болды, себебі AT&T демонополизация нәтижесінде жергілікті және алыс қашықтыққа тасымалдаушыларға бөлінді. Алыс қашықтыққа тасымалдаушыны ауыстыру туралы өтініштер оларға жіберілетін, ал жергілікті оператор өзгерісті жүзеге асыратын. Слампингке қатысты ең көп кездесетін жағдайда телефон компаниясының қызметкері (әдетте болашақ клиенттерге қоңырау шалатын телемаркетер) клиенттің келісімінсіз жергілікті байланыс операторына тасымалдаушыны ауыстыру туралы өтініш береді. Ұлыбританияда 1984 жылға дейін стационарлық телекоммуникация қызметтерін тек BT ғана ұсынды, содан кейін бұл сала демонополизацияланды және тұрақты желілік ішкі телефон қызметтерін ұсынатын тәуелсіз операторлардың саны артты. Британдық клиенттер осыған ұқсас алаяқтық сату тәжірибелерін де хабарлады, олардың стационарлық телефон қызметі жаңа қызмет провайдеріне ауыстырылғанын айтты. Сондай-ақ, адамды сауалнамаға немесе бәйгеге қатысуға шақырғанда да слампинг болуы мүмкін. Бәйгелер немесе сауалнамалар көбінесе жалпы сипатта болады, ал қатысушылар олардың қатысу шартындағы "шағын әріптердің" олардың телефон қызметін басқа операторға ауыстыруға рұқсат екенін білмейді. Слампингке әкелетін тағы бір кең таралған сату тактикасы – сламмерлерді құрбанның ағымдағы операторының есептік агенттері ретінде көрсету, жақсы тарифтерді немесе қолданыстағы қызметті тегін жаңартуды ұсыну. Осы тактиканы қолданатын шабуылшылар тіпті зардап шеккендердің ағымдағы операторының шоттарына тіркелген шоттарды жіберіп, рұқсатсыз қызмет ауысудың орнына қолданыстағы қызметті жаңарту туралы түсініксіздікті күшейтеді. Слампинг дәстүрлі түрде абоненттің келісімінсіз басқа алыс қашықтыққа тасымалдаушыны таңдауды білдірсе, АҚШ нарығының кеңеюімен және соңғы 10 жылда жергілікті алыс қашықтық қызметтері мен жергілікті қызмет провайдерлерінің таңдауының артуымен осы қызметтерге қатысты да кейбір жағдайлар тіркелді. Бұл мәселе тек стационарлық телефондармен ғана шектелмеді. Ұлыбританияда OFCOM клиенттердің келісімінсіз ұялы телефон келісімшарттарын жаңарту туралы шағымдарды алды. Сондай-ақ, қосымша қызметтерге (мысалы, дауыстық пошта және т.б.) қатысты жағдайлар болды, немесе ұялы телефон компаниялары жеке деректерді пайдаланып клиенттерді өз еншілес компаниялары ұсынатын стационарлық желілерге ауыстырды. АҚШ-тағы көптеген сымсыз операторлардың шексіз деректер жоспарынан деңгейлі деректер қызметтеріне өтуі клиенттің шексіз деректер жоспарын клиентті ескертпестен өлшенген жоспарға ауыстырудан тұратын жаңа түріне әкелді. Бұл клиент жоспарға байланысты емес өзгеріс жасаған кезде, мысалы, басқа желі қосылғанда болуы мүмкін.

Америка Құрама Штаттары

АҚШ-тың көптеген жергілікті байланыс операторлары шабуылдың алдын алу үшін бірқатар шаралар қабылдады. Абоненттер ұзақ қашықтық және жергілікті байланыс қызметтеріне «тоқтату» талабын қоюға болады. Бұл оператор, қызмет көрсетушіден жазбаша өтініш алғанға дейін ешқандай өзгеріс жасалмайды дегенді білдіреді. Салалық реттеушілер тұтынушыларға телефон шоттарын мұқият қарап, таныс емес төлемдерді сұрауға кеңес береді, себебі көптеген шабуыл жасаушылар клиенттер әдетте таңдаған оператордан күтетін шоттарға өз төлемдерін қосып жібереді. Шотта сіздің төлемдеріңізді көрсететін компанияның аты мен логотипі міндетті түрде болуы керек. (Шотта пайда болатын басқа да төлемдер туралы толық ақпарат алу үшін «Қосымша төлемдер» бөлімін қараңыз.) Тұтынушылардан түскен көптеген шағымдар мен мемлекеттік және федералдық деңгейдегі заңнамалық шараларға байланысты, компаниялар енді қызметтерді ауыстыру туралы ауызша өтінішті үшінші тараптың растау қызметіне ұсынуға міндетті. Үшінші тараптың растау қызметі әңгімені жазады және қоңырау шалушының жаңа ұзақ қашықтық операторын таңдағысы келетінін немесе қызметін бір жолмен өзгерткісі келетінін тексереді. Егер сіз қызметтерді өзгерткіңіз келмесе немесе компаниямен немесе ұсынылатын қызметтермен таныс болмасаңыз, телемаркетингтік ұсыныстан ауызша бас тартуға кеңес беріледі. Телемаркетингтік агенттен веб-сайт мекенжайын сұрап, ұсынылған қызметтерді телефон арқылы сатып алуға келісудің орнына, өз шарттарыңыз бойынша қызметті зерттеуге болады.

Ұлыбритания

Ұлыбританияда телекоммуникация саласын реттеуге жауапты мемлекеттік ұйым – OFCOM. OFCOM компаниялардың қате сату және "слэм" әрекеттеріне қатысқан жағдайда шаралар қолдануға құқылы, және олардың табысының 10 пайызына дейін айыппұл салуға болады. 2007 жылы бұл ережелерге толық жергілікті тізбектің ажыратылуы (LLU) технологиясын қолданатын дауыс және кеңжолақты қызметтердің қате сатылуын қосу үшін кеңейтілді. Британдық тұтынушылар егер өздерін "слэм" құрбаны деп күдіктенсе, Ofcom-ға хабарласа алады, ол "біз жеке жағдайларды тергеуге құқылы емеспіз, бірақ сіздің шағымдарыңыз тергеу бастауға және соңында шаралар қабылдауға әкелуі мүмкін" дейді.

Ирландия

Ирландия Республикасында COMREG деп белгілі байланыс саласын реттеуші орган барлық телекоммуникациялық қызметті реттейді және бәсекелес телекоммуникациялық компаниялар арасындағы дауларды шешу үшін тарталуы мүмкін. Бұл агенттік Telecom Éireann акцияларын биржаға шығарғаннан кейін құрылды, ол жекешелендіруден кейін Eircom деп аталды.

Австралия

Австралияда шабу заңсыз, және бірқатар реттеуші органдар оны қамтамасыз етеді. Тиісті мемлекеттік және федералды заңнама талап етілмеген тауарлар мен қызметтер үшін төлем алуды қылмыс деп санайды, ал Телекоммуникация индустриясы омбудсманы (www.tio.com.au) әдетте заң бұзушы компанияны аударымды кері қайтаруға және барлық төлемдерден бас тартуға міндеттейді. Ауыстыру процесінде шот иесінің туған күнін қоса тексерулер болуы керек, бірақ іс жүзінде кейбір аударымдар осы ақпаратсыз жүзеге асырылады.