Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гликогеннің ыдырауы
Breakdown of glycogen
Гликогенолиз – гликогеннің (n) глюкоза-1-фосфатқа және гликогеннің (n-1) ыдырау процесі. Гликоген тармақтары гликоген фосфорилаза ферменті арқылы глюкоза мономерлерінің тізбектей фосфоролизденуі арқылы катаболизденеді.
Glycogenolysis is the breakdown of glycogen (n) to glucose 1 phosphate and glycogen (n 1). Glycogen branches are catabolized by the sequential removal of glucose monomers via phosphorolysis, by the enzyme glycogen phosphorylase.
Функция
Гликогенолиз бұлшықет және бауыр тіндерінің жасушаларында гормоналды және нейрондық сигналдарға жауап ретінде жүзеге асырылады. Атап айтқанда, гликогенолиз «күресу немесе қашу» реакциясында және қандағы глюкоза деңгейін реттеуде маңызды рөл атқарады. Миоциттерде (бұлшықет жасушаларында) гликогеннің ыдырауы гликолиз үшін глюкоза-6-фосфатының дереу көзін қамтамасыз етеді, бұлшықет жиырылуына энергия береді. Глюкоза-6-фосфаты миоциттердің жасушалық мембранасы арқылы өте алмайды, сондықтан бұлшықеттер гликогенді өндіріп, сақтап, тек өзінің қажеттіліктері үшін пайдаланатын «өзімшіл» орган деп аталады. Гепатоциттерде (бауыр жасушаларында) гликогеннің ыдырауының басты мақсаты – глюкозаны қанға бөліп, басқа жасушалардың сіңіруіне мүмкіндік беру. Глюкоза-6-фосфатының фосфат тобы глюкоза-6-фосфатаза ферментімен алынып тасталады (бұл фермент миоциттерде жоқ), ал бос глюкоза гепатоцит жасушасының мембранасындағы GLUT2 көмегімен таралу арналары арқылы жасушадан шығады.
Glycogenolysis takes place in the cells of the muscle and liver tissues in response to hormonal and neural signals. In particular, glycogenolysis plays an important role in the fight or flight response and the regulation of glucose levels in the blood. In myocytes (muscle cells), glycogen degradation serves to provide an immediate source of glucose 6 phosphate for glycolysis, to provide energy for muscle contraction. Glucose 6 phosphate can not cross cell membrane of myocyte because of that muscle is called such a selfish organ who produce glycogen, store it and use it for its own purpose. In hepatocytes (liver cells), the main purpose of the breakdown of glycogen is for the release of glucose into the bloodstream for uptake by other cells. The phosphate group of glucose 6 phosphate is removed by the enzyme glucose 6 phosphatase, which is not present in myocytes, and the free glucose exits the cell via GLUT2 facilitated diffusion channels in the hepatocyte cell membrane.
Реттеу
Гликогенолиз қандағы қант деңгейіне жауап ретінде глюкагон және инсулин гормондары арқылы реттеледі, сондай-ақ, «күрес немесе қашу» реакциясы кезінде адреналинмен ынталандырылады. Инсулин гликогенолизді күшті түрде тежейді. Миоциттерде гликогеннің ыдырауы жүйке сигналдарымен де ынталандырылуы мүмкін; гликогенолиз адреналин және саркоплазмалық тордан босатылатын кальций арқылы реттеледі. Глюкагон бұлшықет гликогенолизіне әсер етпейді. Кальций кальмодулинмен байланысып, нәтижеде пайда болатын кешен фосфорилаза киназасын белсендіреді.
Glycogenolysis is regulated hormonally in response to blood sugar levels by glucagon and insulin, and stimulated by epinephrine during the fight or flight response. Insulin potently inhibits glycogenolysis. In myocytes, glycogen degradation may also be stimulated by neural signals; glycogenolysis is regulated by epinephrine and calcium released by the sarcoplasmic reticulum. Glucagon has no effect on muscle glycogenolysis. Calcium binds with calmodulin and the complex activates phosphorylase kinase.
Клиникалық маңызы
Глюкагонды парентеральді (интравенді) немесе бұлшықет ішіне енгізу, қант диабеті кезінде ауыз арқылы қант беру мүмкін болмағандағы шұғыл жағдайларда кең таралған медициналық араласу болып табылады.
Parenteral (intravenous) administration of glucagon is a common human medical intervention in diabetic emergencies when sugar cannot be given orally. It can also be administered intramuscularly.