Канаданың ірі сауда желісі "Итон" тарихы

Кіріспе

Канадалық саудагер

T. Eaton Company Limited, кейін Eaton's, содан кейін Eaton деп аталған, Канаданың бір кездегі ең ірі универмагтар желісі болды. Ол 1869 жылы Торонто қаласында қазіргі Солтүстік Ирландиядан келген иммигрант Тимоти Итон құрған. Eaton Канадада сауда және қоғамдық институтқа айналды, елдің барлық аймақтарында дүкендері, әлемнің түкпір-түкпіріндегі тауар сатып алу кеңселерi және көптеген канадалықтардың үйлерінде кездесетін каталогтық саудасы болды. ХХ ғасырдың соңындағы экономикалық және сауда ортасының өзгеруі, сондай-ақ басқарудағы кемшіліктер 1999 жылы желінің банкротқа ұшырауына әкелді. Eaton бірнеше саудалық жаңалықтарды енгізді. Тауарларға баға белгілеу әдет-ғұрып болған дәуірде, желі "Біз тауарларымызды тек НАҚТ АҚШАҒА сатамыз – Тауар сатуда бір ғана баға болады" деп мәлімдеді. Сонымен қатар, "Тауарлар қанағаттандырса, ақшаңыз қайтарылады" деген ұраны ұзақ жылдар бойы қолданылып келді.

Алғашқы жылдар

1869 жылы Тимоти Итон Онтарионың Сент-Мэрис қаласындағы шағын құрғақ тауарлар дүкеніндегі үлесін сатып, Торонто қаласындағы Йонг көшесі, 178-үйде құрғақ тауарлар мен еркек киімдері бизнесін сатып алды. Алғашқы дүкен тек екі терезесі бар, шағын ғана болды және Торонтоның сол кездегі сәнді сауда ауданы – Кинг-стрит-Уэсттен біршама қашықтықта орналасқан еді. Дүкенді тауармен жабдықтау және төрт қызметкерді басқаруды өз мойнына алған Тимоти Итон үшін, несиесіз және баға соғуға болмайтын саясаты бар дүкеннің табысқа жететініне күмән болды. Бірақ бизнес өркендеді, ал 1883 жылдың тамызында Итон дүкенді бір блок солтүстікке қарай, 190 Йонг көшесіне көшірді. Жаңа дүкенде Торонтодағы ең үлкен шыны терезелер, Канададағы кез келген дүкендегі алғашқы электр шамдары, 35 бөлімнен тұратын үш қабат сауда алаңы және дүкеннің бойымен созылатын жарық шұғыласы болды. Дүкендегі алғашқы телефон, нөмірі 370, 1885 жылы орнатылды. 1886 жылы Торонтодағы сауда орындарында алғаш рет Итон дүкенінде лифт орнатылды (бірақ лифтке тек жоғары қабатқа барушы клиенттер шақырылды, олар төмен түскенде дүкендегі тауарларға қарауға мүмкіндік алды). Итон өзінің бәсекелесі Роберт Симпсонның кеңейту жоспарларын кешіктіру үшін 178 Йонг көшесіндегі бос дүкенді 1884 жылға дейін жалға алып отырды. Уақыт өте келе, Квин-стрит-Уэст көшесінде орналасқан Симпсон мен Итон дүкендері арасындағы бәсекелестік Торонтоның танымал бизнес дауларының біріне айналды. Йонг көшесімен қиылысқан Квин-стрит-Уэсттегі жаяу өткел көп жыл бойы Канададағы ең жұмбақ орындардың бірі болды, себебі күніне мыңдаған адам Итон мен Симпсон дүкендерін аралап, бағаларды салыстырып тауар сатып алатын. 1896 жылға қарай Итон өзін "Канаданың ең үлкен дүкені" деп жариялады. Дүкеннің аумағы үнемі кеңейіп, пошта арқылы тауар жеткізу бөлімі мен Итон зауыттарын салу үшін жаңа ғимараттар салынды. 1911 жылы Итонның жұмысында 17 500 адам жұмыс істеді. 1919 жылы Торонтодағы Итон ғимараттарының ауданы 500 метрден асып, Йонг және Бей көшелері арасындағы бірнеше қалалық блоктарды алып жатты, Квин-стрит-Уэсттен солтүстікке қарай орналасқан.

In 1869, Timothy Eaton sold his interest in a small dry goods store in the market town of St. Marys, Ontario, and he bought a dry goods and haberdashery business at 178 Yonge Street in the city of Toronto. The first store was only , with two shop windows, and was located a fair distance from Toronto's then fashionable shopping district of King Street West. In its first year of operation, with Timothy Eaton responsible for buying the goods to stock the store, and a staff of four, expectations were low that a store with a no credit and no haggling policy would succeed. The business prospered, and Eaton moved the store one block north in August 1883 into much larger premises at 190 Yonge Street. The new store boasted the biggest plate glass windows in Toronto, the first electric lights in any Canadian store, three full floors of retail space featuring 35 departments, and a lightwell that ran the full length of the store. The store's first telephone, with phone number 370, was installed in 1885. In 1886, the first elevator in a retail establishment in Toronto was installed in the Eaton store (although only customers going up were invited to use the elevator, thus requiring them to pass by the various store displays on their walk down). Eaton maintained the lease on the empty store at 178 Yonge Street until its expiry in 1884 in order to delay the expansion plans of one of his competitors, Robert Simpson. Over time, the competition between the Simpson's and Eaton's department stores, facing each other across Queen Street West, became one of Toronto's great business rivalries. The pedestrian crosswalk on Queen Street West, just to the west of the intersection with Yonge Street, was for years one of the busiest in Canada, as thousands of shoppers a day comparison shopped between Eaton's and Simpson's. By 1896, Eaton's was billing itself as "Canada's Greatest Store". The store continued to expand in size, and new buildings were constructed to house the mail order division and the Eaton's factories. The number of people employed in Eaton's operations numbered 17,500 in 1911. In 1919, the Eaton's buildings in Toronto contained a floor space of over , and occupied several city blocks between Yonge Street and Bay Street, north of Queen Street West.

Виннипег дүкені

20 ғасырдың басында Eaton's компаниясы каталогы арқылы Батыс Канадада кең ауқымды бизнес жүргізді. Eaton's компаниясы Батыс клиенттерін жақсырақ қызмет ету үшін жаңа пошта арқылы тапсырыс беру қоймасын салуға ең ыңғайлы орын деп Манитоба штатының Виннипег қаласын қарастырды. Дүкен бастапқы жоспарларда болмаған. Тимоти Итонның ұлы Джон Крейг Итон, Виннипегте біріктірілген дүкен мен пошта арқылы тапсырыс беру операциясын құруды ынталандырғандардың бірі болды. Тимоти Итон бастапқыда Торонтодан дүкенді басқарудың қиындықтарына күмәнданғанмен, Джон Крейг әкесін көндіре алды. Eaton's Портж даңғылы мен Дональд көшесінің қиылысындағы қалалық учаскені сатып алды, және бес қабатты Eaton's дүкені 1905 жылдың 15 шілдесінде көп шумен ашылды. Тимоти Итон және оның отбасы екінші Eaton's дүкенінің ашылуына қатысты, ал Виннипег Daily Tribune газетінің бірінші бетінде былай деп жазылды: "Бөлшек сауданың Канадалық Наполеоны Астанаға жетті – Өзінің үлкен дүкенін алғаш рет көріп, ризашылық білдірді". Виннипег тұрғындары үшін "Үлкен дүкен" деп белгілі болған, қызыл кірпіштен салынған бұл дүкен сәттілікке ие болды. Бастапқыда 750 қызметкер жұмыс істесе, ашылғаннан кейін бірнеше апта ішінде саны 1200-ге жетті. 1910 жылы дүкенге тағы үш қабат қосылды және басқа да ғимараттар салынды. 1919 жылға қарай Виннипегтегі Eaton's операциялары 8000 адамды жұмыспен қамтыды. Көп жылдар бойы Виннипегтегі Eaton's дүкені жергілікті нарықтағы үстемдігін ескере отырып, әлемдегі ең табысты дүкен деп есептелді. 1960 жылдарға дейін Canadian Magazine журналының бағалауынша, Виннипег тұрғындарының әрбір долларының 50 центын (азық-түліксіз) Eaton's дүкенінде жұмсаған, ал қарбалас күндері әрбір он Виннипег тұрғынының бірі Портж даңғылындағы дүкенге баратын. Дүкен 1999 жылдың 17 қазанында тағы 36 Eaton's дүкенімен бірге жабылды.

Шетелдегі сатып алу кеңселері

Eaton's-тың Еуропада екі сатып алу кеңсесі болды: Лондонда, 7 Уорвик-лейн мекенжайында, 1892 жылы ашылған; және Парижде, 103 rue Reaumur мекенжайында, алты жыл өткен соң 1898 жылы ашылған.

Итонның каталогы

Етонның алғашқы каталогы 1884 жылы шығарылған 34 беттік кітапша болды. Итон өскен сайын, каталогы да кеңейді. 1920 жылы Итон каталог арқылы тапсырыс беруші клиенттерін қамтамасыз ету үшін Виннипег, Торонто және Монктон қалаларында пошта арқылы тапсырыс қабылдау қоймаларын ашты. Ел бойынша каталогтық тапсырыс кеңселер құрылды, алғашқысы 1916 жылы Оквилде ашылды. Канада халқының көп бөлігі ауылдық жерлерде, көбінесе шалғай елді мекендерде тұрған кезде, Итон каталогы көптеген канадалықтарға басқаша қол жеткізе алмайтын тауарлардың кең таңдауын ұсынды, бұл АҚШ-тағы Sears Roebuck каталогына ұқсас еді. Ол жергілікті монополияларды жойып, барлық канадалықтарға ірі қалаларда қол жетімді бағалар мен таңдау мүмкіндігін бергендіктен маңызды экономикалық рөл атқарды. Каталогта киім-кешектерден бастап, шаруашылық құрал-жабдықтарына дейін барлық нәрсе ұсынылды. Кейбір канадалықтар тіпті каталогтан үй сатып алды, ал Итон оларға жиналмалы үй салуға қажетті барлық материалдарды жеткізді. Бүгінде елде, әсіресе батыс аймақтарында, көптеген Итон үйлері сақталған. Каталогтың көптеген басқа да пайдалы тұстары болды, мысалы, отарлаушылар үшін ағылшын тілін үйрену құралы ретінде және хоккей ойындарында қақпашылардың қорғаныш құралы ретінде қолданылды. Каталог канадалық мәдениеттің символына айналды және көптеген канадалық әдебиеттерде пайда болды. Рош Карриердің «Хоккейлік свитер» әңгімесінде жас Квебек баласы анасынан Итон каталогынан Монреаль Канадиендерінің хоккейлік жейдесін сұрайды, бірақ орнына Торонто Мейпл Лифс жейдесін алады. Отбасы франкофондық болғандықтан, анасы каталог формаларын (тек ағылшын тілінде) пайдаланбай, жазба жазып, дүкенге ақша жібереді. Ағылшын және француз тілдерінде сөйлейтін канадалықтардың тілдік және мәдени кедергілеріне байланысты, отбасы тауарды алмастыруға болатынын білмейді және оны қайтарып, мырза Итонды ренжіткісі келмейді. Уақыт өте келе, каталог азырақ пайда әкелетін операцияға айналды және 1970 жылдары ол зиянға ұшырады. 20 ғасырдың аясында Канада халқының қалалық жерлерде өмір сүруі артып, канадалықтар жергілікті дүкендерге оңай қол жеткізе алды және каталогтан сатып алуға азырақ тәуелді болды. 1970 жылдардың ортасына қарай Канаданың барлық қала маңындағы тұтынушылардың 60% -ы Итон дүкеніне отыз минуттік сапармен жете алатын еді. Басқалары Итон басшылығын каталогтың сәтсіздігіне кінәлады, ұқсас Симпсонс Сирс каталогына (кейін Сирс Канада каталогы) назар салды, ол Итон каталогының танымалдылығы мен мәртебесіне ие болмаса да, одан әрі жалғасты. 1976 жылдың 14 қаңтарында өткен баспасөз конференциясында Итон 1976 жылғы көктем-жазғы каталогы олардың соңғысы болатынын жариялады. 9000 пошта арқылы тапсырыс берушілер жұмыссыз қалды және нәтижесінде Итонның кішігірім қалалардағы көптеген каталог дүкендері жабылды. Көптеген канадалықтар осы жаңалыққа шок болды. Бір ерекше жағдайда CBC радиосының «Бұл қалай болады» бағдарламасының жүргізушісі Барбара Фрум Итон президенті Эрл Орсермен сұхбатын «Мырза Орсер, сіз қалай мұндай нәрсеге бара алдыңыз?» деген сұрақпен бастады.

The first Eaton's catalogue was a 34 page booklet issued in 1884. As Eaton's grew, so did the catalogue. By 1920, Eaton's operated mail order warehouses in Winnipeg, Toronto and Moncton to serve its catalogue customers. Catalogue order offices were also established throughout the country, with the first opening in Oakville in 1916. At a time when Canada's population was predominantly rural, often living in isolated settlements, the Eaton's catalogue provided a selection of goods that was otherwise unavailable to many Canadians, much like the Sears Roebuck catalog in the United States. It served an important economic role, as it broke local monopolies and allowed all Canadians access to the prices and selection enjoyed in some of the larger cities. The catalogue offered everything from clothing to farming implements. Some Canadians even purchased their homes from the catalogue, with Eaton's delivering to them all the materials necessary to build a prefabricated house. Today, a large number of Eaton's catalogue homes still exist throughout the country, primarily in the West. The catalogue had many other uses, ranging from its use as a learning tool by settlers learning to speak English, to its use as goalie pads during hockey games. The catalogue became an icon of Canadian culture, even appearing in many works of Canadian literature. In Roch Carrier's story The Hockey Sweater, a young Quebec boy asks his mother for a Montreal Canadiens hockey jersey from the Eaton's catalogue, but receives a Toronto Maple Leafs jersey instead. As the family is francophone, the mother does not order using the catalogue forms (which are in English only) but instead writes a note and sends money to the department store. Because of the prevalent language and cultural barriers of the English and French speaking Canadian populations, his family is unaware that the item could be exchanged, and they do not wish to offend Mr. Eaton by returning it. Over time, the catalogue became a less profitable operation, and by the 1970s, it was a money losing proposition. As Canada's population became more urban over the course of the 20th century, Canadians had access to a greater number of local stores, and were less reliant on catalogue purchases. By the mid 1970s, it was estimated that 60% of the suburban customers throughout Canada lived within a thirty minute drive of an Eaton's store. Others blamed Eaton's management for the catalogue's failures, pointing to the similar Simpsons Sears catalogue (later the Sears Canada catalogue), which continued until a much later date even though it never enjoyed the iconic status or popularity of the Eaton's catalogue. At a news conference on January 14, 1976, Eaton's announced that the 1976 spring summer catalogue would be their last. 9000 mail order employees were out of work and many Eaton's catalogue stores in smaller towns closed as a result. Many Canadians were in shock. In one notable incident, Barbara Frum of CBC Radio’s As It Happens opened her interview of Eaton's president Earl Orser with the question "Mr. Orser, how could you?"

Торонтодағы Санта-Клаус парад

Итон Торонтодағы жыл сайынғы Итонның Санта-Клаус шеруін демеушілік етті. Алғашқы шеру 1905 жылдың 2 желтоқсанында өтті. Бірнеше жыл бойы Итонның Санта-Клаус шерулері Виннипег және Монреаль қалаларында да ұйымдастырылды. 1950 жылдары Торонто шеруі Солтүстік Америкадағы ең ірі шеру болып есептелді, оның ұзындығы 2,4 шақырымға (1,5 миль) жетеді және мыңдаған қатысушыларға тартылды. Бұл оқиға Канаданың радио және телеарналарында тікелей эфирде көрсетілді, ал АҚШ-тағы CBS телеарнасы бірнеше жыл бойы шеруді көрсетіп келді. Шеруді жариялау мақсатында Итон, Сантаның серігіне айналған және Сантаның шеруіне қатысқан, Чарльз Торсон жасаған қайғылы кішкентай аю туралы – Пункинхед туралы бірнеше кітаптар мен пластинкалар шығарды. Пункинхед кейіпкері көп жылдар бойы шеруге қатысты. 1982 жылдың тамызында Итон өсетін шығындарға байланысты Санта-Клаус шеруін демеушіліктен бас тартатынын хабарлады. Жергілікті кәсіпкерлердің консорциумы шеруді құтқарып, оны жыл сайын өткізіп келеді.

Жетілмеген кеңейту

1970 жылдары Eaton's Horizon деп аталатын арзан бағалы немесе "кіші" бөлімшелер желісін ашу арқылы канадалық саудадағы ықпалын кеңейтуге тырысты. Horizon желісі 1978 жылы жабылды. 1970 және 1980 жылдары провинциялық үкіметтің Онтарио қалалық жаңарту бағдарламасы аясында Eaton's кішкентай қалалардағы қалалық сауда орталықтарын дамытуға серіктес болды, оның мақсаты қалалық орталықтарды жаңарту болды. Бұл желі көптеген сауда орталықтарының негізгі дүкені болғандықтан, олар көбінесе "Eaton Centre" деп аталды. Сарния, Брантфорд, Гвельф және Питерборо сияқты қалалардағы осы сауда орталықтарының көпшілігінде бос орындар көп болды және клиенттердің келуі аз болды, бұл дүкеннің қаржылық қиындықтарына себепкер болды.

Қала маңындағы бәсекелестік

1980 жылдардың басындағы экономикалық төмендеу компанияға нұқсан келтірді. "Хадсон шығанағы" компаниясы, "Sears Canada" және "Zellers" компанияларының бәрі "Eaton's"-тен нарықтық үлес алып қойды. 1990 жылдары американдық бөлшек сауда, ең әйгілісі "Walmart", Канадаға кеңейе бастады, және "Eaton's"-ке бәсекелесу дедалы қиын болды. 20 ғасырдың соңғы онжылдықтарындағы бөлшек сауда және жерді пайдалану тенденциялары "Eaton's"-ке тиімсіз болды. "Eaton's"-ті қоса алғандағы дәстүрлі универмагтардың Канада бөлшек сауда айналымындағы үлесі азайып, "Wal Mart" және "Zellers" сияқты ірі дүкендер мен мамандандырылған дүкендер бөлшек саудадағы үлесін кеңейтті. Қалалық кеңістіктің дамуымен, Канаданың көптеген қалалық сауда аудандары (бұрын "Eaton's"-тің басты орынды алып келген) өсіп келе жатқан қала шетіндегі сауда орталықтарымен бөлшек сауданы бөлісуге мәжбүр болды, онда "Eaton's" көптеген бәсекелестердің бірі ғана болды.

Отбасылық басқарудың нашарлауы

Итонның қиындықтарының барлығы сыртқы күштердің салдарынан туындаған жоқ. Итон отбасының соңғы екі буынының тізбекті басқарудағы нашарлығы Итонның құлдырауына себеп болды. Бір кезде өңірлеріндегі маңызды орындар саналған дүкендер жаңартылмады. 1960 жылдан бері салынған жаңа Итон дүкендері басқа дүкендер желісінен ерекшеленбеді, бұл Итонның танымал сауда орталығы ретіндегі беделін одан әрі төмендетті. Каталогтың тоқтатылуы және Итонның Санта-Клаус шерулерінің аяқталуы, шығындарды үнемдеу мақсатында жасалғанмен, Итонның канадалықтар жүрегіндегі орнын жоғалтты. 1940-1950 жылдары өзін "Жас Канада үшін дүкен" деп жариялаған желі жас клиенттермен байланысын үзіп, керісінше, егде жастағы сатып алушыларға арналған дүкен ретінде танылды. Кез келген уақытта жоғары деңгейдегі қызмет көрсетуімен мақтанған (онының қызметкерлері "Eatonians" деп аталған) Итон шығындарды қысқарту үшін сатушылардың санын және оқытуды азайтты. Әлемнің түкпір-түкпіріндегі сатып алу кеңселермен және клиенттеріне ұсынған ерекше және алуан түрлі тауарлармен мақтанған желі, ХХ ғасырдың екінші жартысына қарай көнелген жабдықталған жүйеге және шатас, дұрыс емес тауар таңдау әдісіне ие болды. Бір өте жағымсыз қадам ретінде, 1991 жылы Итон "Күнделікті баға" стратегиясын ("Eaton Value" деп те аталады) енгізді, бұл барлық жеңілдіктер мен сатулардың, соның ішінде Итонның танымал Trans Canada Sale акциясының жойылғанын білдірді. Бұл стратегия клиенттерді тез арада қорқытып, төрт жыл бойы сақталды, содан кейін тоқтатылды. 1997 жылы The Bay-дің жоғары сапалы саудадағы жетістіктерін көріп, Итон оның бас директоры Джордж Кошичті осы стратегияны қайталау үшін шақырып алды. Hudson's Bay Company Кошичтің еңбек шартын бұзғаны үшін сотқа шағымданып, талап қойды. Итон да HBC-ге бірнеше басшыларын тартып алғаны үшін сотқа берді. Осы даудан басқа, жаңа сауда стратегиясы сәттілікке жетпеді, сонымен қатар бәсекелес Sears Canada компаниясына Итон ұзақ жылдар бойы басымдық танытқан нарық сегментіне өтуге мүмкіндік берді. Кошич 1998 жылы отставкаға кетті, ал оның орнына төраға Брент Баллантайн тағайындалды.

Eaton's difficulties were not all caused by external forces. Poor management by the last two generations of Eaton family members to run the chain contributed to the demise of Eaton's. Stores that once served as landmarks in their communities were not renovated. New Eaton's stores built since the 1960s were largely indistinguishable from other chain stores, further reducing Eaton's status as a destination. The end of the catalogue and of the Eaton's Santa Claus parades, though being cost saving measures, ensured Eaton's no longer held the same place in Canadians' hearts. The chain that had touted itself in the 1940s and 1950s as "The Store for Young Canada" lost touch with younger customers, and unintentionally became known as a chain that catered to older shoppers. Once known for its superior customer service (with its staff proudly known as "Eatonians"), Eaton's began to cut back on sales staff and training in an effort to trim costs. A chain that had once prided itself on its buying offices throughout the globe and on the unique and diverse goods that it offered its customers had, by the latter half of the twentieth century, an antiquated supply chain and a haphazard and confused approach to merchandising. In one particularly disastrous move, Eaton's moved to an "Everyday Value Pricing" strategy (also known as "Eaton Value") in 1991, which meant that all discounts and sales, including Eaton's famous Trans Canada Sale, were eliminated. The strategy quickly drove away customers, but was continued for four years before it was abandoned. In 1997, seeing the success of The Bay in higher end retailing, Eaton's lured their chief executive George Kosich over to try to duplicate the strategy. The Hudson's Bay Company filed a lawsuit saying that Kosich had violated his employment contract. Eaton's had also sued HBC for poaching several of its executives. Aside from that controversy, the new retailing strategy was not only unsuccessful, it also gave rival Sears Canada the opportunity to move up to the market segment long dominated by Eaton's. Kosich resigned in 1998 and was replaced by chairman Brent Ballantyne.

Банкроттық жағдай

1930 жылы Канададағы барлық универмагтардың сатылымының шамамен 60 пайызын бақылаған бұл желі 1997 жылы үлесін 10,6 пайызға дейін төмендетті. "T. Eaton Co." компаниясы алғаш рет 1997 жылы банкроттықтан қорғануға өтініш берді. Ол кезде компанияда шамамен 24 500 қызметкер және 90-нан астам сауда орыны болды. Жоспар бойынша, 31 нашар өнім көрсетіп жатқан дүкен, оның ішінде Альбертадағы дүкендердің үштен екісі жабылуға тиіс болды. Алайда, Eaton дүкендердің жабылу санын 17-ге дейін шектеді. Отбасының басқаруға қатысқан соңғы мүшесі Джордж Итон 1997 жылы бас атқарушы директор лауазымынан кетіп, оның орнына Джордж Косич келді. Сол жылдың қыркүйек айында кредиторлар жаңа құрылымдық жоспарды мақұлдады. 1998 жылы Джордж Косич директорлар кеңесінің төрағасы лауазымынан кетіп, оның орнына Брент Баллантайн келді. Оның басшылығымен компания тарихында алғаш рет акцияларын биржада саудаға шығарды, әрқайсысы 15 доллардан 11,7 миллион қарапайым акция ұсынды, ал Итон отбасы 51 пайыздық үлесімен бақылауын сақтап қалды. 130 жыл бойы жұмыс істегеннен кейін желі 1999 жылы толық жабылды. Дүкендерінің санын қысқартса да, 1998 жылды 72 миллион долларлық таза зиянмен аяқтады және одан әрі дүкендерді жабу және корпоративтік қайта құру жоспарын жариялады. Бұл жоспар сәтті болмады және компания 1999 жылдың тамызында банкротқа ұшырады. Ол кезде компанияда 64 универмаг, екі үй жиһазы дүкені және бір қойма болды. 1999 жылдың қазан айының соңына қарай Eaton дүкендерінің көбі таратылып, жабылды. Осы кезде елде Eaton таңбасымен сауда жасаған бес қала маңындағы дүкен ғана қалды: Brentwood Mall, St. Vital Centre, Galeries de la Capitale, Westmount Shopping Centre және Sherway Gardens. Бұл дүкендерді Sears Canada компаниясы ресми түрде сатып алуға рұқсат күтіп тұрып басқарды. 1999 жылдың қазан айының басында Sears осы бес дүкендегі тауарлардың бағасын (әлі де Eaton таңбасымен) қалыпқа келтірді, ал T. Eaton Co. басқаратын желінің қалған бөлігі басқа жерлердегі тауарларды 70 пайызға дейін жеңілдікпен сатуын жалғастырды.

Sears компаниясының сатып алуы

1999 жылдың қыркүйегінде Sears Canada компаниясы T. Eaton Co. компаниясының барлық акцияларын, оның сегіз дүкенін, тағы бес дүкенді сатып алу опциясын, сондай-ақ Eaton атын, тауарлық белгілерін, брендтерін және веб-сайтын 30 миллион долларлық келісім шарт бойынша сатып алды. Sears Canada компаниясының Eaton активтерін сатып алуы 1999 жылдың қараша айында ресми түрде бекітілді. Sears Canada сатып алған он қала маңындағы дүкендер өз брендімен ауыстырылатын болды, ал алты орталықтағы дүкен Eaton таңбасымен жұмыс істейтін болады. T. Eaton Company 1999 жылдың қазан айында Sears Canada сатып алған дүкендердің көпшілігін жапты, кейін олар жаңартылып, ақырында Sears немесе Eaton дүкендері ретінде қайта ашылды. Жаңа Eaton's желісі арқылы Sears Торонтода (Eaton Centre және Yorkdale), Ванкуверде (Pacific Centre), Викторияда (Eaton Centre), Виннипегте (Polo Park), Оттавада (Rideau Centre) және Калгариде (Eaton Centre) бірнеше маңызды жерлерге ие болды. Yorkdale-де Sears (сондай-ақ The Bay) дүкендері болғандықтан, Eaton дүкенінің орны кішірек сауда орындары үшін қайта жабдықталды. Қалған төрт дүкен Sears болып қайта аталды, бірақ 2008 және 2015 жылдар аралығында Sears компаниясы қиындыққа тап болғандықтан, олардың барлығы жабылды. Кейіннен бұл орындарды негізінен Holt Renfrew (Калгари) және Nordstrom (Оттава, Ванкувер және Торонтоның орталығы) иеленді, бірақ Sears Canada өзінің бас кеңсесі үшін бұрынғы Торонто Eaton Centre дүкенінің жоғарғы қабаттарын сақтап қалды. Sears Canada компаниясының қиындықтары 2010 жылдар бойына жалғасты; компания 2017 жылдың маусым айында кредиторлардың қорғауына өтініш берді, бұл оны сол жылдың қазан айына дейін барлық дүкендерін сатуға мәжбүр етті. 2018 жылдың 14 қаңтарында Sears Canada бизнестен шығып, барлық қалған дүкендерін түгелдей жапты, бұл 19 жыл бұрынғы Eaton компаниясының тағдырымен аяқталды.

Мұра

Итон Канададағы бөлшек сауданы өзгертіп, оның әдістерін әлемдік бөлшек саудагерлер ынтамен қабылдады. Бүгінде тұтынушылар қарапайым деп санайтын көптеген сату және қызмет көрсету тәсілдерін Тимоти Итон мен оның дүкені алғаш танымал етті. Көптеген канадалықтар, әсіресе егде жастағы канадалықтар, Итон дүкендері мен каталогтарын жылы еске алады. Итон сияқты канадалықтардың арасында осындай күшті сезімдер тудыратын компаниялар санаулы. Канададағы екі сауда орталығы әлі де Итон орталығы деп аталады: Торонто Итон орталығы және Монреаль Итон орталығы, олар сол қалалардың орталықтарында орналасқан. Торонто Итон орталығы – Торонтодағы танымал туристік орын, апта сайын миллионнан астам адам келеді.

Сәулет

Итон сәулет мұрасын қалдырды, негізінен Ross and Macdonald сәулет фирмасының жұмысы арқылы. Торонтодағы Итон Колледж көшесіндегі дүкені 1930 жылы ашылып, жоғары бағаланған арт-деко стиліндегі ғимарат болып табылады және қазір сауда, кеңсе және тұрғын үй кешені ретінде пайдаланылады. Eat Auditorium және Round Room рестораны орналасқан жетінші қабат жақында қайта жаңартылып, қазір The Carlu іс-шаралар орталығы ретінде жұмыс істейді. 1971 жылы Итонс Колледж көшесіне жақын жерде Итонс / Джон Мэрион мұнарасының құрылысы ұсынылды, бірақ ол ешқашан салынбады. Монреальдегі бұрынғы орталықтағы Итон дүкені де Ross and Macdonald жобалаған, Сент-Кэтрин көшесіндегі маңызды орын болып қала береді және қазір Монреаль Итон орталығының бір бөлігі, бірақ ғимараттың сыртқы қабырғасы ғана сақталған (жоғарғы қабаттың бастапқы бөлігінен басқа). Орталық ғимараттың жоғарғы қабатында бұрынғы Тоғызыншы қабаттағы мейрамхана орналасқан, ол 1999 жылы Итон банкротқа ұшырағаннан бері жабық. Қазіргі уақытта ол кең ауқымды қалпына келтіру және жаңарту жұмыстарынан өтуде, 2024 жылы көрмелер, жеке шаралар үшін және шағын мейрамхана ретінде қайта ашылуы күтілуде. Ол бай арт-деко дизайны үшін тіркелген тарихи ескерткіш ретінде қорғалады. Росс пен Макдональд жобалаған тағы бір маңызды орын – Саскатун қаласының орталығындағы бұрынғы Итон дүкені, ол 1960 жылдары Итонның Midtown Plaza-ға көшуінен кейін көп жыл бойы Армия және Әскери-теңіз күштерінің дүкеніне үй иесі болды, қазір Саскатун Білім беру кеңесінің кеңсесі болып табылады. 1920 жылдары Росс пен Макдональд жобалаған Калгари қаласының орталықтағы дүкені 1988 жылы көп бөлігі бұзылып, екі қасбеті сақталды және Калгари Итон орталығының жаңадан құрылысының бөлігі ретінде жаңа Holt Renfrew дүкеніне енгізілді (2009 жылы Holt Renfrew бұрынғы Итонның екінші орталық орнында қайта ашылды). Ванкувердің орталық бөлігіндегі Гастингс көшесіндегі бастапқы дүкен де сақталған және қазір Саймон Фрейзер университетінің орталықтағы Харбор орталығы кампусы болып табылады. Кейбір Ванкувер тұрғындары бұл мұралық ғимаратты дүкеннің құрылысын тапсырған Спенсердің дүкенімен байланыстырады, ал Итонмен емес (Итон 1948 жылы Спенсерді сатып алып, 1970 жылға дейін дүкенді пайдаланды). Шындығында, бұрынғы Итон дүкені бүгінде Спенсер ғимараты деп белгілі. Барлық бұрынғы Итон дүкендері сәулеттік ескерткіштер емес: 1960 жылдардан бастап салынған дүкендер әдетте алдыңғыларына қарағанда нашаррақ архитектуралық шешімдерге ие болды. Атап айтқанда, Торонто Итон орталығының сыртқы көрінісін қыша түсті қорап деп сипаттауға болады және архитектуралық тұрғыдан бұзылған Негізгі дүкенге нашар алмастыру болып саналады. 1970 жылдардағы стильде жасалған және сол кезде Итонның үстемдігі мен болашаққа деген ұмтылысын көрсету мақсатында салынған бұл алып ғимараттың заманауи дизайны уақытқа төтеп берген жоқ (Sears Canada 1999-2000 жылдары ғимараттың фасадын жақсартуға тырысқанына қарамастан). Сол сияқты, орталықтағы Тынық мұхиты орталығына қосылған Ванкувердің басты дүкені де 1970 жылдары үлкен ақ қорап ретінде салынған. Итонның құлауынан кейін көптеген дүкендер басқа сауда маркаларына немесе басқа мақсаттарға айналдырылды, Виннипегтің орталық дүкені ең көп дау тудырды. 1999 жылдың соңында дүкен босатылғаннан кейін ғимаратты пайдаланудың әртүрлі баламалы жолдары (тұрғын үй кондоминиумдары қоса алғанда) қарастырылды, бірақ барлығы қабылданбады. 2001 жылы жүздеген адамдардың "Үлкен дүкенге" деген құшағымен өткен өте эмоционалды қалалық пікірталасқа дейін дүкен 2002 жылы хоккей аренасы – MTS орталығына орын беру үшін бұзылды. Тарихқа деген құрмет ретінде арена фасадының дизайнына қызыл кірпіштер енгізіліп, бір кезде Портж даңғылын безендірген Итон дүкенінің естелігі сақталды.

Eaton's leaves an architectural legacy, primarily through the work of the architecture firm Ross and Macdonald. Eaton's College Street in Toronto, opened in 1930, is a highly regarded Art Deco building, and is currently used as a retail, office and residential complex. The Seventh Floor, occupied by the Eaton Auditorium and the Round Room restaurant, was recently restored and now operates as The Carlu event venue. In 1971, the Eaton's / John Maryon Tower near Eaton's College Street was proposed by Eaton's and a developer named John Maryon, but it was never built. The former downtown Eaton's store in Montreal, also designed by Ross and Macdonald, remains a landmark on Saint Catherine Street and is now an extension of the Montreal Eaton Centre, although only the outer building's shell remains (excluding an original section of the top floor). Remaining within the downtown building's top floor is the former Ninth Floor Restaurant, which has been closed since Eaton's bankruptcy in 1999. It is currently undergoing extensive restoration and renovation work, and expected to reopen to the public in 2024 as a venue space for shows, private events and will include a small restaurant. It is protected as a registered historical site because of its rich Art deco design. Another Ross and Macdonald designed landmark, the former Eaton's store in downtown Saskatoon, now serves as the offices of the Saskatoon Board of Education after housing an Army & Navy department store for decades following Eaton's relocation to Midtown Plaza in the 1960s. The long time Downtown Calgary store, designed by Ross and Macdonald in the 1920s, was largely demolished in 1988, although two facades were preserved and incorporated into a new Holt Renfrew store as part of a redevelopment of Calgary Eaton Centre (in 2009 Holt Renfrew re opened in what was once Eaton's second downtown location). The original downtown Vancouver store, on Hastings Street, also remains and now serves as the downtown Harbour Centre campus of Simon Fraser University. Some Vancouver residents associate this heritage building with the Spencer's Department Store (which commissioned the construction of the store), rather than Eaton's (which bought Spencer's in 1948 and occupied the store until the 1970s). In fact, the former Eaton's store is today known as the Spencer Building. Not all former Eaton's stores are architectural landmarks: the stores constructed from the 1960s onwards were typically architecturally inferior to their predecessors. Notably, the exterior of the Toronto Eaton Centre store can best be described as a mustard coloured box and is generally considered (from an architectural perspective) to be a poor replacement for the demolished Main Store. Designed in the style of the 1970s and intended at that time to be a statement of Eaton's dominance and its future aspirations, the modern design of this behemoth has not aged well (despite efforts by Sears Canada in 1999–2000 to improve the look of the building facades). Similarly, the main Vancouver store, connected to the downtown Pacific Centre mall, was also built in the 1970s as a large, white box. After the demise of Eaton's, most stores were converted to other retail banners or other uses, with the downtown Winnipeg store generating the most controversy. When the store was emptied in late 1999, various alternative uses for the building (including residential condominiums) were considered, and ultimately all rejected. After a highly emotional civic debate, which included a "group hug" of the "Big Store" by hundreds of people in 2001, the store was demolished in 2002 to make way for a hockey arena, the MTS Centre. In one concession to history, red bricks were incorporated into the design of the arena façade, evoking the memory of the Eaton's store that had once graced Portage Avenue.

Тимоти Итонның мүсіні

1919 жылы Тимоти Итонның толық мөлшердегі екі мүсінін компанияның 50 жылдығына орай Итон қызметкерлері Торонто мен Виннипег дүкендеріне сыйға берді. Торонтодағы мүсін қазір Корольдік Онтарио музейінде көрсетілуде. 1999 жылдан кейін Виннипегтегі мүсін бірнеше жыл бойы қала шетіндегі Поло Парк сауда орталығында тұрды, бірақ «Хадсон шығанағы» компаниясы сол жерде өз дүкенін ашқан соң, бұрынғы бәсекелесінің мүсінін алып тастауды сұрады. Етон отбасы мүсінді Онтарио штатының Сент-Мэрис қаласына көшіруді қалағаннан кейін, Манитоба үкіметі оны провинциялық мұра нысаны деп жариялады. Қазір ол қаланың басты аренасы – «Канада өмір орталығында», бұрынғы дүкенде тұрған жерінен бір қабат жоғары орналасқан. Кейбір адамдар мүсіннің сол аяқ киімінің басына тигенде сәттілік келтіретініне сенеді, сондықтан оның басы мүсіннің қалған бөліктерінен әлдеқайда жылтырап тұрады.

Каталогты қайта құру сәтсіз

2008 жылдың басында The Globe and Mail газеті Sears Canada компаниясының Eaton брендін қайта жаңғырту мүмкіндігі туралы хабарлады. Компания бұрын тоқтатылған каталогты онлайн форматта қайта жаңғыртуды қарастырды. Желінің зияткерлік меншік еншілес компаниясы "Тимоти Итон" есімін қамтитын жаңа тауар таңбаларын тіркеуге өтініш берді және 2009 жылдың басына дейін оларды тіркеуге тырысты. Аталған тауар таңбасының тіркелу мерзімі бітіп, 2013 жылдың соңында қолданудан тоқтатылды. 2016 жылдың желтоқсанында, кредиторларға қарызды қайтару үшін өтініш беруге және одан кейін таратуға бірнеше ай қалғанда, Sears Canada компаниясы қалған Eaton зияткерлік меншігін Торонто Eaton Centre-нің қазіргі иесі Cadillac Fairview компаниясына тиесілі компанияға сатты.

Ұсынылған оқу

Андерсон, Кэрол және Маллисон, Кэтрин, Леди Итонмен түскі ас: Ұлттың асханалары, Торонто: ECW Press, 2004. Белизл, Доника. Бөлшек сауда елі: департаменттік дүкендер және заманауи Канаданың қалыптасуы. Ванкувер: UBC Press, 2011. Белизл, Доника. "Патрундық қатынастарды келісімге келтіру: әйелдер және Канаданың ірі департаменттік дүкендері, 1890–1960", Әйелдер тарихы журналы 19:1 (көктем 2007), 58–81. Белизл, Доника. "Тұтынушы ғасыры үшін еңбек күші: Канаданың ірі департаменттік дүкендеріндегі тауарлардың мәдениеті, 1890–1940", Labour/Le Travail 58:2 (күз 2006), 107–144. Белизл, Доника. "Соғыстан кейінгі тұтынуды зерттеу: Торонтодағы Итонның кәсіподақ құру науқаны, 1948–1952", The Canadian Historical Review 86:4 (желтоқсан 2005), 641–672. Итон, Флора МакКреа, "Естелік қабырға", Торонто: Кларк, Ирвин және компания, 1956. Гурлук, Расс, Ешқандай басқа дүкен сияқты емес: Виннипегтің Итон дүкені, Виннипег: Great Plains Publications, 2004. Макферсон, Мэри Этта, "Ұлтқа дүкеншілер", Торонто: McClelland and Stewart Limited, 1963. Маккуин, Род, Этондар: Канаданың корольдік отбасының өрлеуі мен құлдырауы, Торонто: Stoddart, 1998. Насмит, Джордж Г., Тимоти Итон, Торонто: McClelland and Stewart Limited, 1923. Пенфолд, Стив, "Сенімнің бір шақырымы: Итонның Санта-Клаус шеруінің тарихы", Торонто: University of Toronto Press, 2016. Феникс, Патрисия, Этониандар: Отбасының артындағы отбасының тарихы, Торонто: McClelland and Stewart Limited, 2003. Сантинк, Джой Л., Тимоти Итон және оның департаменттік дүкенінің өрлеуі, Торонто: University of Toronto Press, 1990. The Scribe, Golden Jubilee 1869–1919: T. Eaton Co. Limited компаниясының 50 жылдығына арналған кітап, Торонто: The T. Eaton Co. Limited, 1919. Стайб, Кей, ред. Eaton 100: 1869–1969, Eaton Quarterly журналының арнайы 100 жылдық басылымы, Торонто: Eaton's Consumer and Corporate Affairs, 1969. Стайб, Кей, ред., Адамның армандары – Торонто Итон орталығы, Торонто: Eaton's Consumer and Corporate Affairs, 1977. Стивенсон, Уильям, Тимоти салған дүкен, Торонто: McClelland and Stewart Limited, 1969.

Anderson, Carol and Mallison, Katharine, Lunch With Lady Eaton: Inside the Dining Rooms of a Nation, Toronto: ECW Press, 2004. Belisle, Donica. Retail Nation: Department Stores and the Making of Modern Canada. Vancouver: UBC Press, 2011. Belisle, Donica. "Negotiating Paternalism: Women and Canada's Largest Department Stores, 1890–1960,” The Journal of Women's History 19:1 (Spring 2007), 58–81. Belisle, Donica. "A Labour Force for the Consumer Century: Commodification in Canada's Largest Department Stores, 1890–1940," Labour/Le Travail 58:2 (Fall 2006), 107–144. Belisle, Donica. "Exploring Postwar Consumption: The Campaign to Unionize Eaton's in Toronto, 1948–1952,” The Canadian Historical Review 86:4 (December 2005), 641–672. Eaton, Flora McCrea, Memory's Wall, Toronto: Clarke, Irwin & Company, 1956. Gourluck, Russ, A Store Like No Other: Eaton's of Winnipeg, Winnipeg: Great Plains Publications, 2004. Macpherson, Mary Etta, Shopkeepers to a Nation, Toronto: McClelland and Stewart Limited, 1963. McQueen, Rod, The Eatons: The Rise and Fall of Canada's Royal Family, Toronto: Stoddart, 1998. Nasmith, George G., Timothy Eaton, Toronto: McClelland and Stewart Limited, 1923. Penfold, Steve, A Mile of Make Believe: A History of the Eaton's Santa Claus Parade, Toronto: University of Toronto Press, 2016. Phenix, Patricia, Eatonians: The Story of the Family Behind the Family, Toronto: McClelland and Stewart Limited, 2003. Santink, Joy L., Timothy Eaton and the Rise of His Department Store, Toronto: University of Toronto Press, 1990. Scribe, The, Golden Jubilee 1869–1919: A Book to Commemorate the Fiftieth Anniversary of the T. Eaton Co. Limited, Toronto: The T. Eaton Co. Limited, 1919. Staib, Kay, ed. Eaton 100: 1869–1969, A Special Centennial Edition of Eaton Quarterly, Toronto: Eaton's Consumer and Corporate Affairs, 1969. Staib, Kay, ed., The Dreams of Man – The Toronto Eaton Centre, Toronto: Eaton's Consumer and Corporate Affairs, 1977. Stephenson, William, The Store That Timothy Built, Toronto: McClelland and Stewart Limited, 1969.