Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Төрттік сандық жүйе
Base 4 numeral system
Төрттік /k/w/ə/'/t/ɜr/n/ər/i/ – негізі төртке тең сандық жүйе. Ол кез келген нақты санды көрсету үшін 0, 1, 2 және 3 цифрларын пайдаланады. Екілік жүйеден түрлендіру оңай. Төрт – субтитизациялау диапазонындағы ең үлкен сан және квадрат түбір және жоғары құрама сан болып табылатын екі санның бірі (екіншісі отыз алты), бұл төрттік жүйені осы масштабтағы негіз ретінде пайдалануға ыңғайлы жасайды. Оның радикс экономикасы екілік жүйенің радикс экономикасына тең. Дегенмен, ол жай санның орналасуы бойынша жақсы нәтиже бермейді (жай сандарды жақсырақ анықтайтын ең кішкентай негіз – алтылық жүйе, сенар). Төрттік жүйе барлық белгілі радикстік сандық жүйелермен көптеген қасиеттерді бөліседі, мысалы, кез келген нақты санды канондық түрде (шамалы ғана ерекшеленетін) көрсету мүмкіндігі және рационалды және иррационалды сандардың көрсетілу ерекшеліктері. Осы қасиеттерді талқылау үшін ондық және екілік жүйелерге қараңыз.
Quaternary /k//w//ə/'/t//ɜr//n//ər//i/ is a numeral system with four as its base. It uses the digits 0, 1, 2, and 3 to represent any real number. Conversion from binary is straightforward. Four is the largest number within the subitizing range and one of two numbers that is both a square and a highly composite number (the other being thirty six), making quaternary a convenient choice for a base at this scale. Despite being twice as large, its radix economy is equal to that of binary. However, it fares no better in the localization of prime numbers (the smallest better base being the primorial base six, senary). Quaternary shares with all fixed radix numeral systems many properties, such as the ability to represent any real number with a canonical representation (almost unique) and the characteristics of the representations of rational numbers and irrational numbers. See decimal and binary for a discussion of these properties.
Адам тілдеріндегі кездесуі
Чумша халқының тілдерінің көпшілігі немесе барлығы (ағылшынша: Native American Chumash peoples) бастапқыда төрттік сандық жүйені қолданған, онда сандардың атаулары онның орнына төрт және он алты еселігіне сәйкес құрылған. 1819 жыл шамасында испан ділдары жазып алған Венчурено тіліндегі отыз екіге дейінгі сандардың сөздерінің тізімі сақталған.
Many or all of the Chumashan languages (spoken by the Native American Chumash peoples) originally used a quaternary numeral system, in which the names for numbers were structured according to multiples of four and sixteen, instead of ten. There is a surviving list of Ventureño language number words up to thirty two written down by a Spanish priest ca. 1819.
Деректерді беру
Телеграфтың ойлап табылуынан бастап, қазіргі заманғы ISDN тізбектерінде қолданылатын 2B1Q кодына дейін, төрттік желілік кодтар деректерді тарату үшін пайдаланылып келді. Nvidia және Micron компаниялары әзірлеген GDDR6X стандарты деректерді тарату үшін төрттік биттерді қолданады.
Quaternary line codes have been used for transmission, from the invention of the telegraph to the 2B1Q code used in modern ISDN circuits. The GDDR6X standard, developed by Nvidia and Micron, uses quaternary bits to transmit data.