Фридрих Герман де Шомберг: Немец генерал және әскери қайраткер

Кіріспе

Неміс тумасы генерал (1615–1690 жж.)

Фредерик Герман де Шомберг, 1-ші Шомберг герцогі KG PC (6 желтоқсан 1615 – 1 шілде 1690 жж.) – 1689 жылдан 1690 жылға дейін қару-жарақтардың бас директоры қызметін атқарған неміс тумасы әскери шенеунік және ақсүйек. Француз, португал және ағылшын армияларында шайқасқан ол 1690 жылы Бойн шайқасында Вильямдықтар тарапында күресіп қаза тапты.

Ерте мансап

Палатинат сайлаушысының ескі әулетінен шыққан ол Гейдельбергте, Ханс Майнхард фон Шёнберг (1582-1616) графының және Эдвард Саттонның қызы Аннаның ұлы ретінде дүниеге келді. Туғаннан кейін бірнеше ай өткен соң жетім қалған ол, әкесі қызмет еткен Фредерик V, Палатинат курфюрсітің ішінде болған отбасылық достары тәрбиеледі. Әскери мансабын Оранж князі Фредерик Генрихтің басшылығымен бастады, 1634 жылы Швеция, ал 1635 жылы Франция армиясына қабылданды. Оның отбасы және одақтас саксон Шёнбергтер үйі Францияда Генри де Шомберг пен Шарль де Шомберг арқылы Франция маршалдарының мәртебесіне ие болды. Біраз уақыттан кейін ол Рейндегі Гейзенхаймдегі отбасылық иелігіне зейнетке шықты, бірақ 1639 жылы Голландия армиясына қайта оралды, онда, көрінеді, Гейзенхаймдегі бірнеше үзілістерден басқа, шамамен 1650 жылға дейін қызмет етті. Содан кейін ол француз армиясына генерал-офицер (маршал де лагерь) ретінде қосылды, Кондеге қарсы науқандарда Туренннің басшылығымен қызмет етті және 1665 жылы генерал-лейтенант болды, бұл жылдам жоғарылау, мүмкін, Шарль де Шомбергпен байланысына байланысты болды. Португалиялық офицерлердің қарсылығынан туындаған алғашқы үш науқандағы көптеген қиындықтардан кейін португалиялық қолбасшы Антониу Луис де Менезес, 1-ші Мариальва маркизі, Шомбергпен бірге 17 маусымда 1665 жылы Монтес-Кларос шайқасында испандықтарға қарсы жеңіс оді. Бірақ ол 1675 жылы Беллегард бекінісін қайта басып алып, сәтсіздіктің орнын толтырды. Осы үшін ол маршал атанды, Туренннің өлімінен кейін болған жоғарылауға енді. Жағдай енді гугеноттарға қарсы бұрылды және Шомбергтің еңбегі протестанттық дінге адалдығы үшін ұзақ уақыт бойы назардан тыс қалды. Нант эдиктің күшін жою (1685) оны қабылдаған елінен кетуге мәжбүр етті. Ол артиллерияның бас директоры болып тағайындалды, Шомберг герцогы атанып, Луи өзінен тартып алған француздық иеліктері үшін Төменгі палатадан 100 000 фунт стерлинг өтемақы алды. 20 шілдеде Шомберг экспедиция әскерлері жиналған Честерге келді. Хойлактан флотпен бірге ол 1689 жылдың 13 тамызында Бангор маңындағы Баллихолм шығанағына қонды. Ол "Кливленд" атты патшалық яхтамен сапарлады. Содан кейін ол Бангор мен Белфаст арқылы Якобит гарнизоны орналасқан Каррикфергусқа қарай жүріп кетті. 20 тамызда Каррикфергусты қоршауға алды. Қала 28 тамызда берілді. Содан кейін ол өзінен бұрын қираған ел арқылы қарсылықсыз Дундалкқа жетті, бірақ оның күштерінің көп бөлігі шикі және тәртіпсіз болғандықтан, сондай-ақ жаудың ирландиялық армиясына қарағанда саны жағынан кем болғандықтан, ол шайқасқа баруды қауіпті деп санады және Дундалкта өзін қорғайтын шеңберден тыс шықпады. Біраз уақыттан кейін індет басталды, ал ол Ольстердегі қыстауға келгенде, оның әскерлері ауыр жеңіліске ұшырағаннан гөрі күйреп қалды.

Descended from an old family of the Electorate of the Palatinate, he was born at Heidelberg, the son of Count Hans Meinhard von Schönberg (1582–1616) and Anne, a daughter of Edward Sutton, 5th Baron Dudley, and Theodosia Harington. An orphan within a few months of his birth, he was educated by various family friends, among whom was Frederick V, Elector Palatine, in whose service his father had been. He began his military career under Frederick Henry, Prince of Orange, and in 1634 passed into the service of Sweden, entering that of France in 1635. His family, and the allied house of the Saxon Schönbergs, had already attained eminence in France with Henri de Schomberg and Charles de Schomberg, both marshals of France. After a time he retired to his family estate at Geisenheim on the Rhine, but in 1639 he re entered the Dutch States Army, in which, apparently, apart from a few intervals at Geisenheim, he remained until about 1650. He then rejoined the French army as a general officer (maréchal de camp), served under Turenne in the campaigns against Condé, and became a lieutenant general in 1665, receiving this rapid promotion perhaps partly owing to his relationship with Charles de Schomberg, duc d'Halluin. After many difficulties in the three first campaigns resulting from the opposition of Portuguese officers, the Portuguese commander António Luís de Meneses, 1st Marquis of Marialva, together with Schomberg won the victory of Montes Claros on 17 June 1665 over the Spaniards under Luis de Benavides Carrillo, Marquis of Caracena. but he retrieved the failure by retaking Fort de Bellegarde in 1675. For this he was made a marshal, being included in the promotion that followed the death of Turenne. The tide had now turned against the Huguenots, and Schomberg's merits had been long ignored on account of his adherence to the Protestant religion. The revocation of the Edict of Nantes (1685) forced him to leave his adopted country. was appointed Master General of the Ordnance, was created Duke of Schomberg, and received from the House of Commons a vote of £100,000 to compensate him for the loss of his French estates, of which Louis had deprived him. On 20 July Schomberg arrived at Chester where the expedition's troops were gathering. Sailing with a fleet from Hoylake, he landed on 13 August 1689 at Ballyholme Bay near Bangor. He made the passage on the royal yacht Cleveland. He then marched over Bangor and Belfast to Carrickfergus, which had a Jacobite garrison. He began the siege of Carrickfergus on 20 August. The town surrendered on 28 August. Thereafter he marched unopposed through a country desolated before him to Dundalk, but, as the bulk of his forces were raw and undisciplined as well as inferior in numbers to the enemy Irish Army, he deemed it imprudent to risk a battle, and entrenching himself at Dundalk declined to be drawn beyond the circle of his defences. Shortly afterwards pestilence broke out, and when he retired to winter quarters in Ulster his forces were more shattered than if they had sustained a severe defeat.