Кіріспе
Леди Мэри Виктория Дуглас Гамильтон, сондай-ақ Мэри Виктория Гамильтон (11 желтоқсан 1850 – 14 мамыр 1922), шотланд ақсүйек әйелі, Монаконың мұрагерлік ханшайымы, Монаконың мұрагерлік ханзадасы Альбертке үйлену арқылы осы мәртебеге ие болған.
Өмір
Леди Мэри Уильям Гамильтонның 11-ші герцогы мен оның әйелі, Баден ханшайымы Мари Амелияның ең кіші баласы және жалғыз қызы ретінде дүниеге келді.
Монаконың мұрагерлік ханшайымы
Леди Мэридің алғашқы некесі 1869 жылдың 21 қыркүйегінде Шато-де-Маршайде Монако князі Карл III-нің жалғыз баласы және мұрагері, принц Альбертпен болды. Бұл неке Монако князьдық үйінің тілегімен жасалды, себебі оның анасы мен әжесі ұзақ жылдар бойы оны Ұлыбритания патшалық үйінің мүшесімен үйлендіруді армандаған. Патшайым Виктория Альберт пен оның жақын туыстарының бірі арасында неке болуына қарсы болса, Леди Мэри лайықты ауыстырушы ретінде ұсынылды. Алайда, Леди Мэри мен Альберттің некесі 1880 жылдың 3 қаңтарында жойылды және 1880 жылдың 28 шілдесінде Карл III-нің бұйрығымен азаматтық түрде бұзылды. Леди Мэри Жерорта теңізі аймағының ыстығын жек көретін болған. Леди Мэри мен Альберттің жалғыз ұлы Людовик болды, ол әкесі қайтыс болғаннан кейін Людовик II атты патшалық есіммен Монако тағына отырды. Людовик II арқылы Леди Мэри қазіргі Монаконың егеменді князі Альберт II-нің шөптесі әжесі болып табылады.
Венгриядағы өмір
Леди Мэридің екінші некесі 1880 жылдың 2 маусымында граф Тассило Фестетиц де Толнамен болды. Олардың төрт баласы болды: графесса Мария Матильд Георгина (1881–1953), ол Карл Эмил фон Фюрстенбергке үйленді; Гьёрги ханзада (1882–1941); графесса Александра Ольга Евгения (1884–1963), ол Карл фон Виндиш-Грацке үйленді; және графесса Карола Фридерика Мария (1888–1951), ол Оскар Гауцх фон Франкентурн баронына үйленді. 40 жылға созылған некелерінің барысында граф, кейіннен ханзада Тассило Фестетиц де Толнамен бірге Леди Мэри Батыс Венгриядағы Кештели қаласындағы Фестетиц сарайының және оның бақтарының кеңейтілуі мен жақсартуын қадағалады. Ол күйеуімен бірге ағасы Гамильтон герцогы мен оның жақын досы Уэльс ханзадасын көптеген рет қабылдады. Сарайда оның отбасы мүшелерінің көптеген портреттері ілінген, соның ішінде әкесінің толықтай шотландтық киімдегі суреті де бар. Сарайдың сыртында, басты кіреберістің екі жағында Леди Мэри мен оның күйеуінің гербтері орналасқан. Сарайдағы Хеликон кітапханасында Леди Мэри әкесі мен ағасының Хемильтон сарайындағы жинақтарынан Кештелиге әкелген көптеген еңбектер сақталған. Балатон көлінің жағасындағы сарай аумағында Фестетицтер отбасының кесенесі орналасқан, ол Леди Мэри мен оның күйеуінің соңғы тыныс алатын жері.
Prince György (1882–1941); Countess Alexandra Olga Eugénia (1884–1963), who married Prince Karl von Windisch Graetz; and Countess Karola Friderika Mária (1888—1951), who married Oskar Gautsch Freiherr von Frankenthurn. During her 40 year marriage to Count, later Prince, Tassilo Festetics de Tolna, Lady Mary oversaw the enlargement and improvement of the main family seat, Festetics Palace, and its gardens, in Keszthely, western Hungary. On numerous occasions, she and her husband entertained her brother the Duke of Hamilton and his great friend the Prince of Wales. There are still portraits hanging in the Palace of numerous members of her family, including one of her father in full Highland dress. Outside the palace, on either side of the main entrance, there are the armorial bearings of both Lady Mary and her husband. The Helikon Library at the Palace contains many works that were brought to Keszthely by Lady Mary from her father’s and brother's collections at Hamilton Palace. The Palace grounds, on the shores of Lake Balaton, contains a Festetics family Mausoleum which is the final resting place of Lady Mary and her husband.