Вальтер Гоман: Ғарыш траекторияларының инженеры

Кіріспе

Неміс инженері Вальтер Хоманн (18 наурыз 1880 – 11 наурыз 1945) – орбиталық динамиканы түсінуге маңызды үлес қосқан неміс инженері. 1925 жылы жарық көрген кітабында Хоманн ғарыш кемесін екі түрлі орбита арасында жылжытудың жанармайды үнемдейтін жолын көрсетті, бұл қазір Хоманн трансфер орбитасы деп аталады. Ол 1920 жылы Аахен техникалық университетінен (RWTH Aachen University) философия ғылымдарының докторы дәрежесін алды.

Өмірбаян

Хоманн Хардхаймда дәрігердің ұлы болып дүниеге келді. Бала кезінде ол отбасымен бірге Оңтүстік Африканың Порт-Элизабет қаласында тұрды, бірақ кейін Германияға оралды. 1904 жылы Мюнхен техникалық университетін аяқтап, құрылыс инженері мамандығын алды. Содан кейін Вена, Ганновер және Бреслау (қазіргі Вроцлав) қалалық кеңестерінде жұмыс істеді, ал соңында Эссен қаласына қоныс аударды, онда бас сәулетші болып қызмет етті. Хоманн әкесінің оңтүстік шоқжұлдыздарды көрсетуі арқасында бала кезінен-ақ ғарышқа қызығушылық танытты. Француз жазушысы Жюль Верн мен неміс жазушысы Курд Лассвицтің ғылыми фантастикалық шығармаларын оқығаннан кейін ол: «Ол биіктікке қалай жетеді?» – деп ойлана бастады. 1911-1912 жылдары Бреслауда инженер болып жұмыс істеген кезде ағасы оған астрономия оқулықтарын жіберді. Хоманн көп ұзамай бос уақытын астрономияны зерттеуге арнады және планетааралық ғарыш саяхаты мәселесін терең зерттеуге кірісті. Ақырында ол ғарыш кемесі тасымалдауындағы отын мөлшерін азайтудың маңызды екенін түсінді және оның атымен аталатын орбитаны таба алды. Ол өз зерттеулерін «Көк денелеріне жете білу» («Die Erreichbarkeit der Himmelskörper») деген еңбегінде жариялады. Бұл жұмыстың маңыздылығы Хоманнды 1920-жылдардың соңында Германияның әуесқойлық ракеталық қозғалысының жетекші тұлғасы – «Ғарыш саяхаты қоғамы» (Verein für Raumschiffahrt, VfR) мүшесі етіп таныстырды. Жазушы Вилли Лей 1928 жылы жарық көрген «Ғарыш саяхатының мүмкіндігі» («Die Möglichkeit der Weltraumfahrt») атты мақалалар жинағына Хоманннан үлес қосуын сұрады. Хоманн «Бағыттар, кестелер және қону мүмкіндіктері» («Fahrtrouten, Fahrzeiten und Landungsmöglichkeiten») тақырыбында жазба жазды, онда Айға сапар шегу үшін бөлінетін қону модулін пайдалануды ұсынды, бұл идея кейіннен Аполлон ай миссияларында қолданылды. Нацистік партия билікке келгеннен кейін Хоманн ракетаны қару ретінде дамытуға қатыспауды қалап, одан мүмкіндігінше алыстады. Ол Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталуға аздай қалғанда Эссен қаласындағы одақтастардың қарқынды бомбалауынан туған стресс салдарынан қайтыс болды.

Hohmann was born in Hardheim, the son of a doctor. As a boy, he lived with his family in Port Elizabeth, South Africa for a time, before returning to Germany. He studied civil engineering at the Technical University of Munich, graduating in 1904. He then worked for the municipal councils of Vienna, Hanover and Breslau (now Wrocław) before settling in Essen, where he eventually held the post of chief architect. Hohmann became interested in space as a young boy when his father would show him the southern constellations. As soon as he read the science fiction works of French author Jules Verne and German author Kurd Lasswitz, he started to wonder, "How do you get up there?" Between 1911 and 1912, while Hohmann was working as an engineer in Breslau, his older cousin sent him some astronomy textbooks. Hohmann soon began to fill up most of his free time with the study of astronomy, and started seriously considering the problem of interplanetary spaceflight. Eventually, Hohmann realized that minimizing the amount of fuel that the spacecraft had to carry would be an important consideration, and he plotted a variety of orbits until he found the one that now bears his name. He published his findings in Die Erreichbarkeit der Himmelskörper (The Attainability of the Celestial Bodies). The importance of this work saw Hohmann become a leading figure in Germany's amateur rocketry movement in the late 1920s, the Verein für Raumschiffahrt (VfR — "Spaceflight Society"). Writer Willy Ley asked Hohmann to contribute to an anthology of papers on spaceflight, "Die Möglichkeit der Weltraumfahrt" (The Possibility of Space Travel), published in 1928. Hohmann contributed a post about "Fahrtrouten, Fahrzeiten und Landungsmöglichkeiten" (Routes, Timetables, and Landing Options) where he proposed using a separable landing module to travel to the Moon, an idea that was later utilized in the Apollo lunar missions. Following the rise to power of the Nazi party, Hohmann distanced himself as much as possible from rocketry, wishing to play no part in the development of the rocket as a weapon. He died in an Essen hospital shortly before the end of World War II as a result of stress experienced during the intense Allied bombing of the city.