Забол қаласы: Иранның Систан және Белуджистан провинциясының астанасы
Zabol
Забол – Иранның Систан және Белуҷистан провинциясының астанасы. Халқы 137 722 адам (2011). Ауғанстанмен шекаралас, тарихы мен демографиясы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Иранның Систан және Белухестан провинциясындағы қала
City in Sistan and Baluchestan province, Iran
Забол – Иранның Систан және Белухестан провинциясының Забол ауданындағы орталық ауданға қарасты қала. Забол сонымен қатар аудан мен ауданның орталығы болып табылады. Қала Ауғанстанмен шекараға жақын орналасқан. 1920 жылдардың соңына дейін Систан деп аталған қала, Реза Шах Пахлавидің бұйрығымен Забол деп қайта аталды. 2006 жылғы халық санауы бойынша, қала халқы 27 867 шаңырақта 130 642 адамды құрады. 2011 жылғы санақ бойынша 33 957 шаңырақта 137 722 адам тұрды. 2016 жылғы соңғы санақ бойынша 35 401 шаңырақта 134 950 адам өмір сүреді. Забол Хамун көліне жақын, ішкі ағынды Систан алқабында орналасқан, ал аймақ Гельманд өзенімен суарылады. Хамун көлі – көбінесе құрғап жататын маусымдық көл. Забол тұрғындары – систанилер, олар парсы тілінің систани немесе сейстани деп аталатын диалектісінде сөйлейді, ол дари тіліне (афған парсы тілі) өте ұқсас. Қалада Забол университеті (қаладағы ең ірі университет), Забол медицина ғылымдары университеті және Систан антропологиялық мұражайы орналасқан. Заболда аймақтық әуежай бар. Забол Милак және Заранж қалаларымен (Ауғанстан шекарасы арқылы) автомобиль жолдары арқылы байланысады. Деларам-Заранж тас жолы Ауғанстанның қалған бөлігімен автомобиль байланысын қамтамасыз етеді. Осылайша, Забол Ауғанстанға Чабахар порты арқылы Араб теңізі мен Парсы шығанағына қол жеткізуге мүмкіндік береді.
Zabol is a city in the Central District of Zabol County, Sistan and Baluchestan province, Iran, serving as capital of both the county and the district. Zabol is near the border with Afghanistan. Referred to as Sistan until the late 1920s, the city was renamed Zabol by Reza Shah Pahlavi. At the 2006 census, its population was 130,642 in 27,867 households. The 2011 census counted 137,722 people in 33,957 households. The latest census in 2016 showed a population of 134,950 people in 35,401 households. Zabol is located near Lake Hamun, in the endorheic Sīstān Basin, and the region is irrigated by the Helmand River. Lake Hamun is a seasonal lake that is often dry. The people of Zabol are Sistani who speak a variant of the Persian language known as Sistani or Seistani which is very similar to Dari, also known as Afghan Persian. The city is home to Zabol University, the largest university in the city, as well as the Zabol Medical Science University and the Sistan Museum of Anthropology. Zabol has a regional airport. Zabol is connected by road to Milak and Zaranj (across the border in Afghanistan). The Delaram Zaranj Highway provides road connectivity to the rest of Afghanistan. Zabol thus provides Afghanistan access to the Arabian Sea and Persian Gulf via the Port of Chabahar.
География
Забол Хамун көліне жақын орналасқан және аймақ Гельманд өзенімен суарылады. Забол Милак пен Заранж қалаларымен (Ауғанстан шекарасы арқылы) автомобиль жолдары арқылы байланысты. Деларам-Заранж тас жолы Ауғанстанның қалған бөлігімен жол байланысын қамтамасыз етеді. Осылайша, Забол Ауғанстанға Чабахар порты арқылы Араб теңізі мен Парсы шығанағына қол жеткізуге мүмкіндік береді.
Zabol is located near Lake Hamun and the region is irrigated by the Helmand River. Zabol is connected by road to Milak and Zaranj (across the border in Afghanistan). The Delaram Zaranj Highway provides road connectivity to the rest of Afghanistan. Zabol thus provides Afghanistan access to the Arabian Sea and Persian Gulf via the Port of Chabahar.
Ауаның ластануы
Забол аймағы "120 күндік жел" (bād e sad o bist roz) – жазда солтүстіктен оңтүстікке қарай соғатын, өте тұрақты құмды дауылдарымен әйгілі. 2000 жылдары жақын орналасқан Хамун батпақтарының құрғауы Заболдағы шаңды жағдайды нашарлатты, нәтижесінде 2016 жылы Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы Заболды әлемдегі ең ластанған қала деп атады. 2017 жылы "Preventive Medicine" журналында жарияланған зерттеу көрсеткендей, Заболдың ластанған ауасында 30 минут велосипед тебудің зияны осы жаттығудан күтілетін пайдадан артық.
The Zabol area is well known for its "120 day wind" (bād e sad o bist roz), a highly persistent dust storm in the summer which blows from north to south. The disappearance in the 2000s of the nearby Hamoun wetlands has exacerbated the dusty conditions in Zabol, leading the World Health Organization to name Zabol the most polluted city in the world in 2016. A 2017 study in the journal Preventive Medicine suggested that the harm from 30 minutes of cycling outdoors in Zabol's polluted air would outweigh the benefits of the exercise.
Климат
Заболдың ыстық шөлді климаты бар (Кеппен климаттық жіктелімі BWh).
Zabol has a hot desert climate (Köppen climate classification BWh).