Кіріспе

Zilog Z800 – Zilog компаниясы әзірлеген 16 биттік микропроцессор, 1985 жылы шығаруға жоспарланған. Ол бұрынғы Z80 процессорларымен нұсқаулық үйлесімді болды, бірақ негізінен чиптегі кэш жады және 16 МБ жад кеңістігін қамтамасыз ететін жад басқару блогы (MMU) арқасында ерекшеленді. Сонымен қатар, көптеген жаңа, әлдеқайда толыққанды нұсқаулар мен адрестеу тәсілдері қосылды. Zilog компаниясы Z800-ді 32 биттік Z80000 процессорларының пайдасына назардан тыс қалдырды, сондықтан Z800 жаппай өндіріске енбеді. Алғашқы таныстырылымынан кейін бес жылдан астам уақыт өткен соң, 1986 жылы бұл жоба Z280 деп қайта аталды. Z280 1987 жылы Z800-ге ұқсас конструкциямен, бірақ бұл жолы CMOS технологиясында жасалды. Z800, Zilog компаниясының алғашқы 16 биттік әрекеті – Zilog Z8000 процессорларынан өзгеше, Z800 Z80 процессорларымен үйлесімді болуы тиіс еді, ал Z8000 тек Z80-ге ұқсас болды және тікелей үйлесімділік қамтамасыз етпеді. Zilog компаниясы Z800-ді ұсына отырып, Z8000 процессорларының Z80 үйлесімділігінің жетіспеушілігін түзетуді көздеді, Z80-ге қарағанда сегіз есе жоғары өнімділікпен Z80-нің толық үйлесімділігін ұсынуға тырысты, бұл National Semiconductor компаниясының 32000 сериялы микропроцессорларында Intel 8080 эмуляциясын енгізу жоспарларына ұқсас болды.

Жарамсыздықтың себебі

Z800 көп жағдайда қазіргі бар және үлкен бағдарламаларды едәуір жоғары жылдамдықпен іске қосатын, Z80-ға ұқсас шағын компьютер болды. Дегенмен, адрестік және деректер шиналары мультиплекстелген, сонымен қатар микросхеманы бағдарламалау және оған интерфейс қосу да біршама қиын болды. Z80-ге қарағанда нақты орындалу уақытын есептеу де әлдеқайда қиынға соқты. Көп жағдайда сол кездегі қарапайым Z80 көптеген қолданбалар үшін жеткілікті болғандықтан, қосымша есептеу қуаты көбінесе осы қиындыққа тұрарлық емес еді. Өнімді жарнамалаудағы кемшіліктер де оның сәтсіздігіне себеп болған сияқты. Hitachi Z80-нің аз мақсатты туындысы ретінде HD64180-ді жасады. Ол үлкен жетістікке қол жеткізді, мүмкін, оны бастапқы Z80 сияқты бағдарламалау және интерфейс қосу оңай болғандықтан.

Z80-дің сәтті туындылары (Zilog-тан)

Zilog Z180 (көбінесе Hitachi әзірлеген) және Zilog Z182-ден басқа, Z80 архитектурасын кеңейту үшін тағы да әрекеттер жасалды. 32 биттік Z380 (1994 жылы ұсынылған) кейбір телекоммуникация салаларында қолданылса да, коммерциялық тұрғыдан сәтсіз болды. Ал, жылдам 24 биттік eZ80 (2001 жылы ұсынылған) коммерциялық сәттілікке жетіп, инженерлік сыйлықтарды жеңіп алды. Z800, Z280 және Z380-нен өзгеше, eZ80 бастапқы Z80-ге қарағанда көптеген жаңа командалар мен адрестеу тәсілдерін қосқан жоқ, керісінше Z80-нің 16 биттік тіркегіштерін 24 битке дейін кеңейтті. Бұл 256 есе көбірек жадты пайдалануға мүмкіндік береді және Z80 командаларын түпнұсқасына қарағанда 4 есе жылдам орындайтын толық конвейерлік орындау блогын қосады.