Кіріспе

Уэльс саясаткері

Генри Сомерсет, 1-ші Бофорт герцогі, КГ, ПК (1629 – 21 қаңтар 1700) – 1654 және 1667 жылдар аралығында әр түрлі уақытта Халықтар палатасында отырған ағылшын саясаткері, ол әкесінен кейін Вурчестердің 3-маркизі болды. 1644 жылдан 3 сәуір 1667 жылға дейін ол Герберт лорды деп аталды. 1682 жылы король Карл II оған Бофорт герцогтігін берді.

Ерте өмір

Генри Сомерсет 1629 жылы Раглан замкісінде дүниеге келді, ал 1644 жылдан бастап Рагланның Герберт лорды деп атала бастады. Әкесі Эдуардтың қызметтері үшін сыйлық ретінде, 1 сәуірде 1646 жылы король Карл I-нің кіші қызы Елизаветаға үйленуге уәде берілді. Ол Бірінші ағылшын азамат соғысы кезінде елден шығып кетті, бірақ 1650 жылға дейін қайтып келді.

Лорд Герберт

Әкесінің иеліктері тәркіленді, ал Монмутширдегілер Оливер Кромвельдің иелігінде болды, бірақ Гербертке жәрдемақы берілді. Әкесі ұстанған Рим католик дінінен бас тартқан соң, ол Кромвельдің құрметіне ие болды және «жалпы Герберт» деп танылды. 1657 жылы ол әділет төрешісінің алдында «республикалық» неке рәсімін өткізді. 1654–1655 жылдары Бреконшир округінен парламент депутаты ретінде Бірінші Протекторат Парламентіне қатысты. Кромвель қайтыс болғаннан кейін Герберт «толық және еркін парламент» талап ететін партияға қосылды, бұл іс жүзінде Стюарт әулетін қалпына келтіруді білдірді. Ол 1659 жылдың шілде айындағы роялистердің құйрықтарына қатысты және Лондон мұнарасына қамалды, онда 1659 жылдың 20 тамызында өзінің жағдайына оңтайлы баға берген хат жазды. 1659 жылдың 1 қарашасында босатылып, 1660 жылы Монмутшир және Вуттон-Бассеттен парламент депутаты болып сайланды; ол Конвенциялық Парламентте Монмутширді таңдады. 1661 жылы ол Кавалер Парламентіне Монмутширден депутат болып қайта сайланды және 1667 жылға дейін қызмет етті, содан кейін ол дворян титулын мұраға алды. 1660 жылдың 7 мамырында Бредада Карл II-ге қатысқан Палатаның он екі комиссарының бірі ретінде, Карл таққа отырғаннан кейін Герберт Дина орманның сақшысы (18 маусым) болып тағайындалды, сондай-ақ 30 шілдеде жергілікті ақсүйектердің өтініші бойынша Глостершир, Херефордшир және Монмутширдің лорд-лейтенанты болды. Кромвельден мұраға алған Монмутшир иеліктері оның иелігінде қалуға рұқсат етілді, бірақ олар әкесіне қайтарылуы керек еді; соңғысы Лорд Кларендонға ұлының өзіне қарсы интрига жасағанын жазды. Лорд Герберт сарай өмірінен қашықтап, бірақ Хайдтармен жақсы қарым-қатынаста болды. 1662 жылы ол Глостердегі қабырғалар мен бекіністерді бұзумен айналысты, бірақ келесі жылы ол Чепстоудағы гарнизонды сақтап қалуды сұрады. 1663 жылы ол Глостерширдегі Бадминтонда патша мен патшайымды тойға шақырды, ол мұрагерлік бойынша алған иелік еді. Герберт сол жылдың 28 қыркүйегінде Оксфорд университетінің магистрі атанды. Ол 1660–1667 жылдары Монмутширді Палатада өкілдік етті, 3 сәуірде әкесінің орнына 3-ші Ворчестер маркизі болды.

Ворчестер маркизі

Вурчестер 1672 жылғы сәуір айында Уэльс және Марш кеңесінің Лорд-президенті, сол жылдың 17 сәуірінде Ұлттық кеңесші болып тағайындалды және 1672 жылғы 29 мамырда Гартер орденінің рыцары атанды. Католиктердің қастандықтары кезінде ол қастандыққа толық сенетіндей пікір білдіруге мәжбүр болды, бірақ оның жауларымен, атап айтқанда Джон Арнольдпен, оның мансабына нұқсан келтіру үшін біріккен кем дегенде бір хабаршы, Уильям Бедло туралы хабардар болды. Бедло Вурчестерді тікелей айыптауға батыл болған жоқ; ол оның үй басқарушысы Чарльз Прайсты және оның бірнеше туыстарын айыптады, бірақ оның айыптаулары соншалықты әлсіз болды, үкімет оларға назар аудармады. Вурчестердің қарындасының күйеуі Уильям Герберт, Повис графы, және оның жесір анасы леди Маргарет О'Брайенге үйленген ирландиялық Донох Керниге жасалған мемлекеттік қастандық айыбы да оны мазалады. Нәтижесінде Керни мемлекеттік қастандықтан ақталды, ал Повис графы бес жыл Лондон мұнарасында тұрғаннан кейін сотқа тартылмай босатылды. Корольдік партияның тұрақты қолдаушысы болған ол 1680 жылдың соңында Мұрагерлік заңға қарсы дауыс берді, содан кейін Парламент корольден оны өзінің жанынан және кеңестерінен (1681 жылғы қаңтар) шеттетуді сұрады. Чарльз оның әрекетін басқаша бағалады.

Бофорт герцогы

1682 жылғы 2 желтоқсанда маркиз Бофорт герцогы атағына ие болды, бұл атақ үш ғасыр бұрынғы Джон Бофорт есімімен байланысты болды, жаңа тағайындалған герцог оның тікелей еркек ұрпағы еді. Сонымен бірге герцог Бадминтон имениесін қайта жаңартуға кірісті. Бофорттың "Шығару туралы заңға" қатысты ұстанымының арқасында Джон Драйденнің "Абессалом мен Ахитофел" шығармасында Безалиел рөлінде ерекше көзге түсті. 1683 жылғы қарашада Бофорт сэр Тревор Уильямс пен Джон Арнольдқа қарсы қозғалған екі қылмыстық істе 20 000 фунт стерлинг өтемақы алды, бірақ соңғысына қатысты сот шешімі 1690 жылы ішінара күшін жойды. 1684 жылғы шілдеде, княздық президенті ретінде, ол Уэльсте салтанатты сапар жасады және Вустер, Лудлоу және Уэлшпул сияқты жерлерде жомарт түрде күтілді. 1685 жылғы 14 ақпанда Сомерсет герцогымен бірге ол Карл II-нің жерлеу рәсімінде Дания ханзадасын бас аза тұтқыны ретінде сүйемелдеді. Ол 1685 жылғы 23 сәуірде Джеймс II-нің тәж кию рәсімінде патшайымның тәжін алып жүрді, 16 мамырда жатын бөлмесінің джентльмені болып тағайындалды және келесі маусымның 20-сы күні 11-ші жаяу әскер полкінің полковнигі болды. 1685 жылғы маусымның соңында Монмут герцогы Бристольге шабуыл жасауды ойластырғанда, Бофорт лорд-лейтенант ретінде 16 маусымда оны күшпен басып алды. Егер Монмуттың жақтастары қабылдаса, қалаға от қоятынын ескертті және көптеген диссиденттер мен наразы азаматтарды Гильдия залына қамап қойды. Төрт күннен кейін ол 19 жаяу және 4 атты әскер роталарын қарап шықты, ал 24 маусымда Редклиф Мидке 21 рота жиналды, барабан соғылысымен еріктілер жазылды. 6 шілдеде Седжмур шайқасында Монмуттың жеңілгені туралы хабар келді. 24 қыркүйекте Джеймс II Бадминтондағы герцогке барып, оның тұрақты адалдығына ризашылығын білдірді. 1688 жылғы қазан айында Даңқты революция жүріп жатқанда Бофорт Глостерширдің жасақтарымен бірге тағы да Бристольді басып алды, ал оның кейбір әскерлері Джон Лавлейсті, 3-ші барон Лавлейсті (Уильям Оранжға қосылуға тырысқан) Сиренсестерде тұтқынға алды және оны Глостер қамалына қамады. Ол қаланы қорғауға дайындалды, бірақ ақырында Шрусбери графы мен сэр Джон Гиздің басшылығымен басым күшке бағынды. Ол Вильгельм Оранжқа тәжді ұсынудан гөрі регенттікке дауыс берді. 1688 жылғы 14 желтоқсанда Бофорт Уильямды Виндзорда күтті, бірақ оны салқын қабылдады. 1689 жылғы наурызда ол ант берді және 1690 жылғы 7 қыркүйекте Вильямды Бадминтонда күтіп алуға келді. 1694 жылы ол Челсиде үлкен оқшаулануда өмір сүріп, су емдері жасады және сарайдан қашықтап жүрді. Кісі өлтіруге қатысы бар деген күдікпен оның үйі 1696 жылғы ақпанда тінтіп қарастырылды, бірақ оны кінәлайтын ештеңе табылмады.

Соңғы жылдар

1696 жылғы 19 наурызда Ассоциацияға қол қою үшін Лордтар палатасына баруы күтілген кезде, Бофорт "иығын сындырды". Лордтар оған қол қою үшін құжат жіберді, бірақ ол Уильямға қарсы қастандыққа деген өшкеншілігін білдіргенімен, бас тартты. 1697 жылдың қарашасында ол сараймен қайта табысты, бірақ 1698 жылдың шілдесінде Уэльстегі көлігіне оқиға болғаннан кейін ұлы мен мұрагері Чарльсты жоғалтты. Бофорт 1700 жылғы 21 қаңтарда Бадминтон қаласында қайтыс болды. Ол Виндзордағы Сент-Джордж шіркеуіндегі Бофорт капелласында жерленді, онда оның есіміне ескерткіш орнатылды; ол 1878 жылы Бадминтонға көшірілді. Бадминтондағы Сент-Михаил және барлық періштелер шіркеуі ішінде Гринлинг Гиббонстың бұл ескерткіші қазір ғибадатхананың солтүстік жағында орналасқан және Гартер киіміндегі Герцогтың саркофагқа сүйенген бейнесінен, сондай-ақ Святой Георгий мен Аждаһаның бейнеленген тұғырынан тұрады. Онда ою-өрнектелген ұңғылы қос коринфтік бағаналар, акант жапырақтарымен безенділген фриз, жалындаған құмыралары бар карниз, Герцогтың қарулары мен қолдаушылары бейнеленген. Ең жоғары жағында, жерден 25 фут биіктікте, тіктелген жаздықпен тіреліп тұрған тоқпан бар; тұғырда Әділет және Шындықтың толық бойлы әйел тұлғалары орналасқан. Герцогтың мүсінінің үстінде ашылған перделер аспан әскерін пальма жапырақтары мен тәждермен көрсетеді. Латын жазуында оның отбасының есімдері мен атқарған көптеген лауазымдары көрсетілген. Роджер Норт, өзінің "Лорд-сақшының өмірі" еңбегінде Бофорттың ұстаған мәртебесін сипаттады: "200-ге жуық қызметшісі бар" "княздай өмір салған". Герцог көп уақытын аң аулауға, бау-бақша шаруашылығымен айналысуға және құрылыс салуға жұмсады, сондай-ақ қатаң мінезді болды: оның қызметшілері жұмыстан босатылудан үнемі қорқып өмір сүрді, тіпті көршілес жер иелері де оған қарсы шығуға батыл болмады.