Кіріспе
Ағылшын комедияшысы Росс Маркхэм Нобл (6 маусым 1976 жылы туған) – ағылшын стендап комедияшысы және актер. Нобл британдық телеарналарда, әсіресе сұхбаттарда және «Have I Got News for You» сияқты панельдік шоуларда пайда болу арқылы кең танылды. Ол өзінің бірнеше гастрольдік қойылымдарының DVD-лерін шығарды. 2007 жылы Channel 4 арнасының «100 ең үздік стендап комедияшысы» тізімінде ол 10-шы орынды иеленді, ал 2010 жылы жаңартылған тізімде 11-ші орынға көтерілді. 2012 жылы Нобл «Stitches» атты фантастикалық комедиялық қорқыныш фильмінде кинода дебют жасады. 2015 жылы ол «The Producers» мюзиклдік спектаклінде алғаш рет сахнаға шықты, ал 2018 жылы «Young Frankenstein» спектакліндегі рөлі үшін Лоуренс Оливье сыйлығына ие болды.
Ross Markham Noble (born 6 June 1976) is an English stand up comedian and actor. Noble rose to mainstream popularity through making appearances on British television, particularly interviews and on panel shows such as Have I Got News for You. He has also released DVDs of several of his tours. In 2007 he was voted the 10th greatest stand up comic on Channel 4's 100 Greatest Stand Ups and again in the updated 2010 list as the 11th greatest stand up comic. In 2012, Noble made his film debut in the fantasy comedy horror movie Stitches. In 2015 he made his musical theatre debut in The Producers and in 2018 was nominated for a Laurence Olivier Award for his performance in Young Frankenstein in the West End.
Ерте өмір
Нобл 1976 жылы Ньюкасл-апон-Тайнда дүниеге келді және Нортумберленд қаласындағы Крамлингтонда өсті. Оның екі ата-анасы да мұғалімдер болған. Ол 1987-1991 жылдар аралығында Крамлингтон оқу ауылында білім алды.
Тік тұрған күйі
Ноблдің стендап өнері көбінесе импровизацияланған және сюрреалистік қойылым, сана ағынымен беріледі. Ол көбінесе «рандомист» деп аталады. Көп жағдайда оның қойылымының үлкен бөлігі көрермендермен әңгімелесу мен тартысқа негізделеді. Ол тур кезінде бірнеше тақырыпты қолға алып, бүкіл шоуды «қағаздың бір парағындағы төрт сөз» деп сипаттайды. Нобл көбінесе сахнада әрекеттерді бейнелейді, көрерменге өзінің сюрреалистік идеяларын түсінуге көмектеседі, мысалы, көрерменге ешқашан бағанаққа жамылғы жаппау керектігін айтады, бағанақтың мойнын анықтау құрылғысы не екенін («үстінде ұшы бар таяқ») түсіндіреді немесе екі қабатты мұздайды дұрыс беруді көрсетеді, бұл үшін ол 24 сериалындағы өзі ойлап тапқан сюжетін еске алады, онда Джек Бауэр майлы үйрек көмегімен түрмеден қашады. Ноблдің стилі оның болжамсыз қойылымы, көрермендердің араласуы немесе оның тағы бір сюрреалистік бағытқа ауытқуы себепті спонтанды деп танылады. Шоуларында ол бір тақырыпқа тоқталып, көрерменнің біреуінен өзі туралы бірдеңе сұрайды, сосын оны материал ретінде пайдаланады, кейін осы тақырыпты ұмытып, басқа бір тақырыпқа көшеді. Сондықтан көрермендер Ноблді аяқталмаған әңгімелерінің соңы туралы айтуға шақырады, олар әдетте оның шоуларының соңында аяқталады. Оның ең танымал мысалы – Randomist турнесі, онда ол Ньюкаслдегі шоудың басында Live 8 іс-шарасынан кейін берген сұхбаты туралы әңгіме айта бастады, оны екі сағаттан кейін, қойылымның соңында аяқтады. Бұл оның Реджентс Парк шоуында айтқан бұрынғы ойымен байланысты, онда оның санасы «біраз көңілден шығып кетеді» деді, кейін «бірден көптеген бағыттарды аша аламын, бұл мүмкіндіктердің шексіз кеңейіп жатқан спиралі» деп қосты.
Алғашқы жылдар
Нобл Англияның Нортумберленд графтығындағы Крамлингтон қаласынан шыққан. "Өмір сүруге ең жақсы орын" оның мансабына көмектесті – ол туған қаласында істеуге ештеңе таппады, сондықтан өте қиялдаушы болды. 11 жасында оның дислексиясы анықталды. Осы себепті Нобл академиялық білімге аса қатысы жоқ мамандық таңдауға бел буды. Ол бір досымен бірге көшеде жонглерлікпен айналысып, циркке қосылуды армандады. Ол клоун тобына қосылып, палуанда жүріп шар сатқаннан кейін, комедиялық шоуға билет жеңіп алған соң комедиант болуға шешім қабылдады. Жасөспірім шағында Росс Ньюкасл қаласындағы Хитон ауданындағы Халық театрының жастар театрының мүшесі болды. 1997 жылы ол BBC телеарнасында "Жұма күнгі түнгі келісім" бағдарламасына алдын ала дайындық жұмыстарын жүргізді. Нобл дислексия диагнозы қойылғаннан бері стендаппен айналысып келеді және 15 жасында жергілікті комедия клубында өнер көрсетті, бірақ оған сол жерде жұмыс істеуге тыйым салынды және ол ас үй арқылы шығуға мәжбүр болды.
Стенд-ап мансабы
Стенд-ап комедиан ретінде мансабын бастағаннан бері Нобл көптеген жүлделерді жеңіп алды, соның ішінде 2000 жылы «Chickenmaster» шоуы үшін Time Out жүлдесін, ал 1999 жылы «Laser Boy» шоуы үшін Perrier жүлдесіне үміткер болды. Ол 2001 жылдан бері жыл сайын гастрольдік сапарлармен Ұлыбритания мен Австралияда үлкен танымалдылыққа ие болды. Ноблдің 2003 жылғы «Unrealtime» шоуы Эдинбург Фриндж фестивалінде ең көп сатылған шоу болды, содан кейін ол бір ай бойы Лондонның Вест-Эндіндегі Гаррик театрында көрсетілді, онда зал көрерменге толы болды. Бұл гастроль туралы түсірілген фильм 2004 жылы BBC Two арнасында көрсетілді, ал сол жылы екі DVD жинағы шықты. 2004 жылы Нобл «Noodlemeister» шоуымен Эдинбург Фриндж және Мельбурн халықаралық комедия фестивальдарында және басқа да сахналарда өнер көрсетті. 2005 жылы Ұлыбританиядағы «Randomist» турнесі қыркүйектен желтоқсанға дейін жалғасты, ол 2006 жылы Австралияда да жалғасты. 2006 жылдың сәуір айында Нобл мотоцикл апатына ұшырап, екі жақ сүйегі сынып, шығып кетті. Қызыққа толы жағдай, ол аурухананың алдында апатқа ұшырады. Нобл келесі апталарда қолын шүберекке байлап, қойылымдарын өткізді. 2009 жылдың 1 наурызында Бристольде өткен «Things» турнесі барысында ол жедел жәрдем қызметкерлері көмектеспей тұрып, Стивен Хокингтің бейнесін сомдауға мәжбүр болғанын айтты. 2006 жылдың қыркүйегінде Эдинбургте «Fizzy Logic» турнесінде концерт кезінде мас көрерменнің екінші көрерменмен ұрысы салдарынан төбелес болды. Сондай-ақ, Эдинбургтегі концертінде біреу оған бет-әлпеттері салынған шағын кекстердің себетін сыйлады; бұл Ноблдің «Sonic Waffle» DVD-сіндегі эскизімен байланысты, онда ол кекстерде бет-әлпеттер табу хоббисін айтады. Басқа бір концертте ол біреудің телефонмен түсіріп жатқанын көріп, телефонын тартып алды. Содан кейін ол өзі сол телефонға бейнежазба түсірді. Бірнеше адам оның «The falling owl stunt» финалын түсіргенін білгеннен кейін, Нобл барлық көрермендерді бір уақытта каскадты түсіріп, YouTube-қа жүктеуге шақырды, осылайша «бірдей нәрсені көрсететін ең көп видео» рекордын жасауға тырысты. 2007 жылдың ақпанында ол Австралияға сапар шекті, онда елдегі саяхаттары туралы деректі фильм түсірді. 2007 жылы Нобл өзінің «Nobleism» турнесін Ұлыбританияда Ливерпульде 21 қазан күні өткен қойылыммен аяқтады, ол 43 Vue кинотеатрында тікелей эфирде көрсетілді. Егер билеттер сатылып кетсе, ол 10 000-нан астам көрерменге ойнар еді. Сахнадан шыққаннан кейін Нобл хабардың сәтті таралғанын сұрады, ал техник оған «бәрі өте жақсы өтті, бірақ Абердинді жоғалтып алдық» деді. Нобл осы сөзді әлі күнге дейін естіген ең керемет сөз деп санайды. Нобл әр қойылымға қатысты спонтанды материалдарды ұнатады, сондықтан ол көрермендердің сөздеріне ынталандырады және олардың қойылымдар кезінде сыйлықтар беруіне көбірек мүмкіндік береді. 2005 жылғы «Randomist» турнесінде Эдинбургтегі Playhouse сахнасындағы қойылым кезінде көрерменнің бірі аяқтарын сахнаға қойып, кейін аяқ киімдерін шешіп, сахнаға қойды. Қазір Эдинбургтегі көрермендердің алдыңғы қатарында отырғандардың барлығы үзіліс кезінде аяқ киімдерін сахнаға қояды, бұл Ноблдің қайтып келгенде қуанышқа бөленуіне себеп болады. Нобл 2008 жылы Latitude фестивалінде өнер көрсетіп, шатырдағы барлық адамдарды үлкен конга желісімен (тез арада дүрбелеңге айналған) вегетариандық тағамдар дүкеніне алып барып, піршектер мен шұжық орамалдарын сұрату арқылы қойылымын аяқтады. Оның «Nobleism» шоуының DVD-сі 2009 жылдың қараша айында шықты.
Теледидар және радио
2012 жылы Нобл «Тігістер» атты фантастикалық комедиялық қорқыныш фильмінде өзінің кинодағы дебютын жасады, онда ол кек қайтаруға ниеттенген қайтыс болған туған күн клоунының рөлін ойнады.
Қонақ ретінде көріністер
Ноубл 2013 жылдың жазына дейін теледидарда актерлік жұмыс істемеген, ол Иан Смитпен бірге австралиялық "It's a date" телесериалында гомосексуалдық қарым-қатынастағы жігіт ретінде пайда болды. Ол сценарий немесе түсірілім тобының ықпалына түспей, қалағанын айту еркіндігін қалайды, сондықтан оған радио эфиріндегі стендап жанры көбірек ұнайды. Нобл сондай-ақ BBC One-нің "Have I Got News for You" бағдарламасында 16 рет қонақ болды, бұл кез келген қонақтың ең көп қатысу рекорды, соның ішінде Пол Мертонның алғашқы жүргізуші ретінде қатысқан эпизоды да бар. Бағдарламадағы ең есте қаларлық сәт – ол және Пол Мертон барлық сұрақтарға қате жауап беріп, ешқандай ұпай жинамады. Ол "Room 101" бағдарламасында Пол Мертонның қонағы болды, онда Крейг Дэвид, киім киетін мультфильмдердегі жануарлар, мысыққа ұқсайтын адамдар, құжаттама папкалары және христиан рок музыкасын тарихқа сіңіргісі келді. Ол BBC Radio 4-тің "Just a Minute" бағдарламасына тұрақты үлес қосады, сондай-ақ "I'm Sorry I Haven't a Clue" бағдарламасында қатысып, "4 At The Store" бағдарламасын жүргізді. 2007 жылдың шілдесінде Росс BBC Radio 1-дегі Колин Мюррей шоуында "In The Company Of" рубрикасы аясында, ал 2007 жылдың тамызында Нобл BBC Radio 2-дегі Стив Райттың кешкі шоуында, ABC-нің "The Glasshouse" және Triple M радиосының "Get This" шоуларында, сондай-ақ Triple J радиосында жиі пайда болды. Ирландияда ол "Tubridy Tonight" бағдарламасының бірінші эпизодында пайда болды, онда кітаптардың нақты екенін тексеру үшін кітап сөресіне барды. Ол бір кітапты ашқанда бір бетінен Майк Ярвудтың суретін тапты, оны кесіп алып, сұхбаттың бір бөлігінде маска ретінде киді. 2010 жылдан бері ол британдық "QI" комедиялық панельдік шоуында он сегіз рет қонақ ретінде көрінді. 2011 жылдың шілдесінде Росс "Top Gear" бағдарламасының 17-ші маусымының екінші эпизодында пайда болды. Бағдарламада ол қазіргі уақытта жер қазу машиналарын және "Танк" деп атаған Abbott 433 өзі жүретін артиллериялық қондырғысын иеленгенін айтты. Ол "Top Gear" трассасын 1:43.5 уақытында айналып өтіп, Том Крузды жеңіп, Джон Бишоптан кейін екінші орынға ие болды. 2012 жылы ITV-дегі "That Sunday Night Show" бағдарламасының тұрақты қатысушысы болды. 2012 жылдың сәуір айында ол Triple J радиосында бір күндік шоулар жүргізіп, "Cluedo" ойынын ойнады, онда Мельбурн қаласының айналасынан "Cluedo" кейіпкерлерінің аттарына сәйкес келетін адамдарды студияға шақырып, ойын ойнады. "TT3D: Closer to the Edge" фильмінде Ричард "Milky" Quayle-мен әңгімелескенде қысқаша көрінеді.
Қонақжайлық сериялар
Әртүрлі қонақ ретінде көрінуден басқа, Нобл Австралия радиошоуының жүргізушісі болды және екі BBC радиосериясының тақырыбына айналды. Ноблдің әлемдік саяхаттары оның жеке BBC Radio 4 сериясы «Росс Нобл Глобалға барады» (Ross Noble Goes Global) тақырыбы болды, оның продюсері Дэнни Уоллес. 2001 жылдың сәуір және мамыр айлары аралығында жазылған бұл серияда ол әртүрлі елдерге саяхаттап, көргендерін баяндады. 2005 жылдың қаңтар айында Нобл австралиялық комедиан Терри Псиакиспен бірге ұлттық радиостанция Triple J-де «Росс және Терри» (Ross and Terri) түскілік эфирін жүргізді. «Росс Нобл Глобалға барады» сериалынан кейін Radio 4 2007 жылдың қаңтар-ақпан айларында «Росс Нобл On» (Ross Noble On) атты жаңа серияны көрсетті. 4 бөлімнен тұратын серия 2006 жылғы Ұлыбританиядағы гастрольдерінен кейін, Брайтон, Йорк, Манчестер және Ньюкасл қалаларындағы өнерлерін қамтыды. Барлық Radio 4 бағдарламалары кейіннен BBC аудио CD-лері ретінде жарық көрді. Нобл 2006 жылдың қаңтар айында екі апта бойы Triple J-де Терри Псиакиспен бірге «Росс және Терри» шоуын жүргізді. Бұл екінші кезеңде Росс пен Терри «Австралия бойынша шалбар» (Pants Across Australia) акциясын ұйымдастырды, оның аясында 4 жұп шалбар Австралияның солтүстік, оңтүстік, шығыс және батыс шеттеріне жіберілді, содан кейін Мельбурнға қайтарылды. Росс пен Терри 2007 жылы осы эфирге оралмады, бірақ Терри Псиакис пен Эми Блэкмур (шоудың 2006 жылғы продюсері) жыл басында ұқсас уақыт аралығында «T 'n' A» («Терри мен Эми») жұмыс атауымен шектеулі шоулар ұйымдастырды. Сонымен қатар, Терри мен Эми кешкі сағат 18:00-ден 22:00-ге дейін эфирді жалғастыруды шешті. Ол бәйгеде екінші орынды алып, өзінің қайырымдылық қоры – Австралия Қызыл Кресінің апаттарға жауап беру және қалпына келтіру қорына 100 000 доллардан астам қаржы жинады.
Театр
Ноубл өзінің музыкалық театрлық дебютін 2015 жылдың мамыр-шілде айларында Мел Брукстің «The Producers» британдық гастрольдік қойылымында Франц Либкинд рөлінде ойнады. 2017 жылдың қыркүйегінде ол Лондонның Вест-Эндіндегі Гаррик театрында (алдымен Ньюкасл қаласындағы Король театрында сынақтан өткеннен кейін) Мел Брукстің тағы бір мюзиклі – «Жас Франкенштейнде» Игорь рөлін сомдады. Австралиялық стендап-турнесіне байланысты ол 2018 жылдың ақпанында қойылымды тастап кетті. Ноубл өзінің ойнаған рөлі үшін WhatsOnStage сыйлығын алды және «Музыкалық қойылымдағы екінші пландағы ең жақсы актер» номинациясы бойынша Лоренс Оливье сыйлығына ие болды. Шоуда жұмыс істеген кезінде ол және әріптесі Хэдли Фрейзер қойылымның және музыкалық театрдың көрінісінен тыс жайттарын талқылаған «Poddin' On The Ritz» атты жазба жасады.
Жеке өмір
Ноблдің австралиялық әйелімен екі қызы бар. Ол Австралияның Мельбурн қаласының солтүстік шетіндегі жартылай ауылдық Сент-Эндрюс қаласында фермада тұрды, бірақ 2009 жылғы Виктория штатындағы орман өртінде барлық мүлкімен бірге бұл ферма жойылды. Нобл мен оның отбасы өрттен зардап көрмеді. 2010 жылы отбасы Ұлыбританияға оралды. 2017 жылдың ақпан айында Нобл отбасымен бірге Австралияға қайта оралып, Виктория штатының Маунт-Элиза қаласында үй сатып алды. 2019 жылдың қыркүйегінде олар бұл мүлікті 2,725 миллион австралиялық долларға сатып, Мельбурнның оңтүстігіндегі Морнингтон түбегіне көшіп кетті. Мотоциклді жақсы көретін және жолдан тыс жүретін Нобл, сондай-ақ MotoGP, WSBK және Мэн аралы TT жарыстарының жанкүйері. Ол үйінің ауласында жолдан тыс трасса жасады және онда FV433 Abbot SPG өзі жүретін артиллериялық қондырғысы сияқты бірнеше көліктері бар. Ол көптеген жарыстарға қатысты, оның ішінде Румыниялар мен 24 сағаттық "Таңнан таңға дейін" жарыстары ең белгілілері. 2011 жылы бірнеше трек күндеріне қатысты, соның ішінде MSV қонағы ретінде Triumph Daytona 675R мотоциклімен Брэндс-Хатч GP трассасында.
Қайырымдылық жұмыс
2009 жылғы Викториядағы орман өрттерінен кейін Нобл осы оқиғаны өзінің қойылымдарында пайдаланды және шоу бағдарламасының/плакатының (немесе "постерграмма" деп аталатын) сатылуынан түскен табысты осындай жағдайға тап болғандарға көмектесу үшін қайырымдылық қорға аударды. Нобл британдық Riders for Health қайырымдылық қорына қолдау көрсетеді және өзінің Nonsensory Overload турынан түскен, қолтаңба қойылған плакаттардан жиналған ақшаны әр қойылымнан кейін Riders for Health-ке қапшықтармен бірге берді. Бұл Riders for Health үшін 42 000 фунт стерлинг жинады. Ол бірнеше рет олардың өткізген Чемпиондар күніне арналған қайырымдылық шарасына қатысты, соңғы рет 2010 жылы Сильверстоун қаласында болды. Сондай-ақ, ол 2010 жылғы Рождествоға дейін BBC Radio 4 радиосында Riders for Health-ке арналған үндеуді жариялады. 2011 жылдың мамыр айында Нобл өзінің стендап өнеріндегі 20 жылдығын тойлау үшін Triumph Motorcycles компаниясымен бірікті, олар да маңызды мерейтойды атап өтті, өйткені компания қайта іске қосылғаннан бері 20 жыл өткен соң 500 000-шы мотоциклін жасады және "Sit Down" турын өткізді. Тек Twitter-ді нұсқау ретінде пайдалана отырып, Нобл өзінің Twitter-дегі жанкүйерлерінің басшылығымен және түсірілім тобымен бірге бірегей Triumph Speed Triple мотоциклімен Ұлыбританияны аралап шықты. Triumph Speed Triple 2011 жылдың 1 шілдесінде Гудвуд жылдамдық фестивалінде Bonhams аукционында сатылды, түскен барлық қаражат (8 000 фунт стерлинг) Нобл таңдаған Riders for Health қайырымдылық қорына аударылды. 2011 жылдың шілдесінде Нобл "планетадағы ең қиын экстремалды мотоцикл жарыстарының бірі" саналатын Red Bull Romaniacs жарысына қатысты. Ол Desert Rose Racing командасының құрамында, оның әріптесі Клив "Зиппи" Таунмен (2006 жылғы Дакар) бірге 350 Exc F KTM мотоциклінде өнер көрсетті.
DVD-дері
Ноблдің бірнеше жазылған өнеркөрсетулері DVD-де қол жетімді, олардың ерекшелігі – көптеген қосымша материалдардың болуы. Ноблдің жазылған шоуларының көп бөлігінде Нобл басым рольде, көрермендердің қатысуы тек бірнеше сәтте ғана байқалады. Ал, турдың қалған бөлігінде Нобл көрермендермен бірге еркін және жайлырақ болады. Дегенмен, кейде көрермендер шоуды өздері басып алады, мысалы, Randomist DVD-сіндегі қосымша "Live in Birmingham" концертінде көрініп тұрғанындай. Ресми сайтында Ноблдің барлық DVD-лері аймақсыз делінген, Unrealtime-ді есептемегенде, бірақ оның соңғы екі DVD-сі әзірге тек 2-ші аймақ форматында ғана шығарылды.