Кіріспе

Британдық музыкант және комедиан (1965 жылы туған)

Марк Роберт Бейли (1965 жылдың 13 қаңтарында туған), кәсіби аты Билл Бейли, – ағылшын музыканты, комедиан, актер және тележүргізуші. Ол «Black Books» ситкомындағы Мэнни рөлімен және «Never Mind the Buzzcocks», «Have I Got News for You» және «QI» ойын-сауық бағдарламаларындағы тұрақты қатысуымен, сондай-ақ стендап комедиялық жұмысымен танымал. Ол түрлі музыкалық аспаптарда ойнайды және өнер көрсетулеріне музыканы енгізеді. Бейли 2003 жылы «The Observer» газеті британдық комедиядағы 50 ең күлкілі артист тізіміне енді. 2007 және 2010 жылдары «Channel 4» телеарнасының «100 Greatest Stand Ups» бағдарламасында ол ең үздік жетінші комик деп танылды. 2020 жылы Бейли кәсіби серіктесі Оти Мабузебен бірге «BBC» телеарнасының «Strictly Come Dancing» би байқауының 18-ші маусымын жеңіп алды. 55 жасында ол бұл шоу тарихындағы ең үлкен жастағы жеңімпаз атанды.

Ерте өмір

Марк Роберт Бейли 1965 жылғы 13 қаңтарда Бат қаласында, Сомерсет графтығында Кристофер мен Мадрин Бейлидің ұлы ретінде дүниеге келді. Оның әкесі Ұлттық денсаулық сақтау жүйесінің (NHS) жалпы тәжірибелі дәрігері болды, ол "үйдің алдында шағын кабинет ашқан", ал анасы ауруханадағы бөлімше мейірбикесі болды. 2018 жылға дейін, ол дұрыс күнді хабарлағанға дейін, оның туған күні бұқаралық ақпарат құралдарында 24 ақпан деп қате жазылған. Ол балалық шағының көп бөлігін Бат пен Бристольдің арасындағы Кейншем қаласында өткізді. Оның анасының ата-анасы анасының әкесі салған үйге қосылған үйдің бір бөлігінде тұрды, ол тас шебері және құрылысшы болған. Отбасы үйінің алдыңғы екі бөлмесі әкесінің кабинеті ретінде пайдаланылды. Бейли Баттағы тәуелсіз мектеп – Король Эдуард мектебінде білім алды, онда ол бастапқыда өте жақсы оқушы болды. Шамамен 15 жасқа келгенде, ол мектеп жұмысынан ығысып, "Behind Closed Doors" деп аталатын мектеп тобының мүшесі ретінде өнер көрсетудің қуанышын сезінді, бұл топ көбінесе өзінің шығармаларын орындады. Ол классикалық музыкамен тәрбиеленген музыкант және мектебінде А деңгейлі музыканы оқыған жалғыз оқушы болды, ол оны А бағасымен тапсырды. Ол сонымен қатар спортта да жақсы болғанын және 1982 жылы КЭС 2-ші XI крикет командасының капитаны болғанын айтады, бұл оның мұғалімдерін жиі таң қалдырды. Ол көбінесе музыка мен спорты біріктіріп, алыс регби ойындарынан автобуста қайтқанда ән салуға жетекшілік ететін. Содан оның музыка мұғалімі оған "Won't You Come Home Bill Bailey" әнін гитарада өте жақсы орындай білгендігі үшін Билл деген лақап ат берді. Ол Лондон музыка колледжінен ассоцият дипломын алды. Ол сондай-ақ Крематорий органдары қоғамының құрметті мүшесі аталды. Ол "The Famous Five" тобымен бірге өнер көрсетті. Актерлік рөлдеріне Ванесса Редгрейв пен Франсис де ла Турдың қатысуымен Жұмысшы революциялық партиясының "Баспагерлер" атты сахналық қойылымындағы рөл кірді.

Ерте тұрып-басу

Бейли Марк Ламарр сияқты комедианттармен бірге ел аралап гастрольде болды. 1984 жылы ол Тоби Лонгвортпен (Кинг Эдвардс, Бат мектебінің бұрынғы оқушысы) бірге «Rubber Bishops» атты дуэт құрды. Бейли өзінің стилін сол жерде дамыта бастады, музыкалық пародилерді дәстүрлі әзілдердің деконструкцияларымен немесе олардың вариацияларымен үйлестірді ("Жарқын шамды ауыстыру үшін қанша амеба керек? Бір, екі емес! Төрт емес! Сегіз!"). 1989 жылы Лонгворт Корольдік Шекспир компаниясына (RSC) қосылды, ал оның орнына Мартин Стаббс келді. Кейін Стаббс одан да маңызды мансапты іздеу үшін кетіп қалды, ал 1994 жылы Бейли Эдинбург фестивалінің Fringe-інде Шон Локпен бірге «Rock» атты қойылымды орындады. Бұл қартайған рок-жұлдыз және оның roadie-сі туралы шоу болды, сценарийін комедия жазушысы Джим Миллер өңдеді. Кейіннен бұл шоу BBC Radio 1-де Марк Рэдклифф бағдарламасында серия болып көрсетілді. Қойылымға келушілердің саны көп емес еді, бірде көрермендердің арасында тек комедиант Доминик Холланд болды. Бейли телесату жұмысына орналасу үшін комедияны тастауға жақын болды. Келесі жылы ол «Bill Bailey's Cosmic Jam» атты жеке шоумен өнер көрсетті. Шоу 1997 жылы Channel 4 арнасында «Bill Bailey Live» деп аталатын бір сағаттық арнайы бағдарлама ретінде Лондонның Блумсбери театрында жазылды. Бұл DVD-де 2005 жылы ғана түпнұсқа атауымен қысқартылмай шығарылды. Бұл Бейлидің өзінің музыкасын, постмодернистік әзілдерін және қазір танымал болған еркін, ойшау стильін біріктіре алған алғашқы мүмкіндігі болды. 1995 жылы Донна МакФайлға қолдау көрсеткеннен және Time Out сыйлығын жеңіп алғаннан кейін, ол 1996 жылы Эдинбургке Perrier Comedy Award сыйлығына ие болған шоумен оралды. Басқа үміткерлердің арасында болашақ «Black Books» сериалының жұлдызы Дилан Моран болды, ол оны марапат тарихындағы ең тартысты дауыс беруде жеңіп шықты. Бейли 1999 жылы Британдық комедиялық жүлделерінде «Ең үздік тікелей стендап» сыйлығын жеңіп алды.

Халықаралық турлар

2001 жылы Бейли «Bewilderness» тобымен әлемді аралап жүрді. Сол жылы Суонсидегі қойылымның жазбасы DVD-де шықты, ал шоу сол Рождествода Channel 4 телеарнасында көрсетілді. Оның өңделген нұсқасы Америкада да сәтті болды, ал 2002 жылы Бейли Нью-Йорктегі WestBeth театрында жазылған үнді CD шығарды. Шоуда оның танымал музыкалық пароди́ялары (мысалы, Билли Брэггке арналған «Unisex Chip Shop», ол 2005 жылы Гластонбери фестивалінде Брэггпен бірге орындады), «пабтағы үш адам» әзілдері (соның ішінде Джеффри Чосер стиліндегі) және «Countdown» және «The Magic Roundabout» сияқты телешоулардың тақырыптарын деконструкциялау болды. Бейлидің бұрын орындаған әндері мен монологтарының студиялық жазбаларынан құралған «Bewilderness» CD концерттерден кейін сатылды, кейін ол дүкендерде «Bill Bailey: The Ultimate Collection Ever!» деген атпен шықты. Сол жылы ол Channel 4 телеарнасындағы «Top Ten Prog Rock» көрсетіліміне қатысты. Бейли 2003 жылы Эдинбург фестивалінде «Part Troll» шоуын ұсынды. Критикалық және коммерциялық сәттілікке ие болған ол оны Вест-Эндке көшірді, онда билеттер 24 сағаттан кем уақыт ішінде сатылып кетті және жаңа көрсетімдер қосылды. Ол оны Ұлыбританияның барлық аймақтарында, сондай-ақ Австралияда, Жаңа Зеландияда және АҚШ-та гастрольдеді. Бейли Ирак соғысы сияқты мәселелерді кеңінен талқылады. Ол сондай-ақ есірткі туралы көп айтты, бірде көрермендерден марихуананы пісірудің әртүрлі тәсілдерін атауын сұрады. 2004 жылы DVD шықты. 2005 жылы оның 1995 жылғы «Bill Bailey’s Cosmic Jam» шоуы жарық көрді. Екі дискілік жинақта «Bewilderness» режиссерлік нұсқасы да бар, онда Стивен Хокингтің «A Brief History of Time» кітабына жасалған әдеттегі нұсқасы бар, ол түпнұсқада көрсетілмеген. Бейли 2006 жылы Эдинбург фестивалінде «Steampunk» атты шоумен өнер көрсетті. Бейли 2007 жылдың тамызында «Beautiful Days» фестивалінде пайда болды. «Tinselworm» гастрольдерінің Ұлыбританиядағы бөлігі Манчестердегі MEN Arena-да, Еуропаның ең үлкен жабық аренасында үш түн бойы толық сатылды және Уэмбли аренасындағы толық сатылған қойылыммен аяқталды. 2007 жылдың басында, оның «The Lord of the Rings» фильміндегі Гимли рөліне кастингтен өткенін айтқаннан кейін, жанкүйерлер оның «The Hobbit» фильмдеріндегі кентавр ретінде ойнауын қалау үшін петиция басталды. Петиция қаңтардың басында мақсатына жетіп, өндірушілерге жіберілді. «Tinselworm» турнесі оны фильмнің алдын ала өндірісі жүріп жатқан Веллингтонға алып кеткендіктен, ол кастингке қатыса алады деп үміттенді. «Dandelion Mind» 2010 жылдың 22 қарашасында DVD-де шықты. 2012 жылы оның әлемдік турнесі «Qualmpeddler» деп аталды, ол Ұлыбританияда гастрольдеді, сондай-ақ 2012 жылдың тамыз және қыркүйек айларында Австралия мен Жаңа Зеландияға оралды. 2018 жылдың қыркүйек және қазан айларында Бейли өзінің «The Earl of Whimsy» шоуын Жаңа Зеландияның жеті жерінде көрсетті. 2021 жылдың желтоқсанында Бейли өзінің жаңа «En Route To Normal» шоуын Ұлыбритания мен Ирландиядағы жерлерде гастрольдеді. 2022 жылы Бейли турнесін Еуропадағы жерлерге, ал қазан айында Австралияға жеткізді.

Музыка

Бейли көптеген музыкалық аспаптарда ойнайды және музыканы өзінің комедиясына енгізеді. Оның абсолют дыбыс сезімі бар. Оның стендап өнернамаларында көбінесе джаз, рок (әсіресе 1970-ші жылдар басындағы прогрессив-рок), drum'n'bass, классикалық музыка және тіпті тақырыптық әндер таралған, бұл әдетте комедиялық эффект үшін қолданылады. Оның сүйікті аспаптары – синтезатор, гитара, термен, казу және бонго. Сұхбатының бірінде ол 6-сыныпты кларинет бойынша аяқтағанын айтты. 1995 жылы комедия жазушысы Джим Миллермен бірге құрған Beergut 100 панк-тобының мүшесі болды, сондай-ақ құрамында Мартин Тренаман, Фил Уэланс және жетекші вокалист ретінде Кевин Элдон болды. Топ 2006 жылы Эдинбург фестивалінің Fringe-інде өнер көрсетті. Оның музыкалық өнернамаларына "Жұлдызды ту" әнін минор тонада орындау және электрондық Kraftwerk тобының стилінде Hokey Cokey орындау кіреді. 2008 жылдың қазан айында ол Royal Albert Hall-да BBC Concert Orchestra оркестрімен бірге, дирижер Анн Дадлидің басшылығымен "Билл Бейлидің оркестрге керемет нұсқаулығын" орындады. 2009 жылдың қарашасында ол BBC Radio 3 арнасындағы "Private Passions" музыкалық биографиялық бағдарламасына қонақ шақырды. 2011 жылдың шілдесінде Бейли Кнебворттағы Sonisphere фестивалінде Saturn сахнасының басты жұлдызы болды. Ол сол жылы Sonisphere-де орындалған әндерден құралған "In Metal" альбомын шығарды. 2014 жылдың маусым айында The Music House for Children Бейлидің Софи Эллис Бекстормен бірге олардың 20 жылдығын мерекелеу үшін меценаттары болатынын жариялады.

Жеке өмір

Бейли әйелі Кристинмен бірге Лондонның Хаммерсмит ауданында тұрады, ол 1998 жылы Индонезияда, ойын-қызыққа үйленді. 2009 жылы ол былай деді: "Біз Азияны аралап жүргенде Банда деген жерге келіп тоқтадық. Бір жағында әдемі лагуна, екінші жағында түтін шығаратын жанартау, голланд колониялық бекінісі, ескі шіркеу және кішкентай қаланың қираған қалдықтары бар еді. Сол жерде үйленуге шешім қабылдадық". Олардың ұлы Дакс 2003 жылы дүниеге келді және ол өзін "Жұлдызды жол" (Star Trek) жанкүйері екенін айтады. Бейлидің атымен аталатын ет жейтін құмыра гүлі бар, ол Шри-Ланкадағы Borneo Exotics компаниясы жасаған Nepenthes x Bill Bailey. Оның спортқа деген қызығушылығында SUP (standup paddleboarding) де бар. Ол Ұлыбританиядағы каноэ спортын белсенді түрде қолдайды.

Саяси көзқарастары мен белсенділігі

Бейли – Еңбек партиясын өмір бойы қолдаған адам және 2010 жылғы жалпы сайлау науқанындағы партияның бесінші сайлау хабарламасында пайда болды. 2015 жылы ол Джермеи Корбиннің Еңбек партиясының төрағалыққа сайлау науқанын қолдады, былай деді: «Корбиннің үміткерлігі, адамдардың шынайы сөйлеуге, принципті ашықтыққа деген құштарлығын көрсетті. Бірақ менің ойымша, ол қиын жағдайға түсті. Уланулы саяси атмосферада терең талқылаудың қажеті жоқ. Ол өзінің саяси эволюциясын үдетіп, бұрын ешқашан болмаған «саясаткерге» айналуға мәжбүр болып отыр». Бейли – феминист және Фосетт қоғамының қолдаушысы. Ол сонымен қатар ерлер мәселелерін белсенді түрде қорғайтын адам, әсіресе простата қатерлі ісігі туралы хабардар ету және «Ерлер бірігеді» науқанындағы еңбегі ерекше. Ол Халықаралық жануарларды құтқару ұйымының меценаты және билеуші аюларды құтқару науқанында маңызды рөл атқарды. Ол сондай-ақ Суматра орангутаны қоғамы үшін де науқан жүргізді. Қоршаған ортаны қорғаудағы қызметі үшін 2014 жылдың қазан айында Австралияның Саншайн-Кост университетінен табиғатты қорғау және тұрақтылық бойынша құрметті доктор дәрежесін алды.

CD-нің шығарылымы

Атауы Шығарылған жазбалар Аң-таңдық 2000 Ең үздік жинақ! 2005 "Bewilderness" альбомының қосымша трекпен қайта шығарылуы Das Hokey Kokey 2006 CD-дегі жеке ән In Metal 2011 Билл Бейли әндерінің метал стилінде қайта жазылуы Billy and the Minpins 2017 Роалд Дальдың Кейт Уинслет оқыған "The Magic Finger" аудиокітабымен.