Кіріспе
Қазбалар деп қате қабылдануы мүмкін органикалық емес заттар, белгілер немесе іздер. Псевдоқазбалар – бұл қазбалар деп жаңылыстырылуы мүмкін органикалық емес заттар, белгілер немесе іздер. Псевдоқазбалар жаңылыстырушы болуы мүмкін, себебі кейбір минералдық шөгінділер тірі ағзаларды еліктей алады, өте егжей-тегжейлі немесе ұйымдасқан құрылымдарды жасап. Көбінесе кездесетін мысал – марганец оксидтері тау жынысының жарықтары бойында ерекше ағаш тәрізді немесе дендриттік пішінде кристалдануы. Терезеде мұздың дендриттерінің пайда болуы – осы кристалл өсуінің тағы бір кең таралған мысалы. Конкрециялар кейде қазбалар деп саналады, және кейде олардың ішінде қазбалар кездеседі, бірақ әдетте олардың өзі қазбалар емес. Әктастағы шақыр немесе кремень түйіндері көбінесе қазбаларға ұқсайтын пішіндерге ие болады.
Pseudofossils are inorganic objects, markings, or impressions that might be mistaken for fossils. Pseudofossils may be misleading, as some types of mineral deposits can mimic lifeforms by forming what appear to be highly detailed or organized structures. One common example is when manganese oxides crystallize with a characteristic treelike or dendritic pattern along a rock fracture. The formation of frost dendrites on a window is another common example of this crystal growth. Concretions are sometimes thought to be fossils, and occasionally one contains a fossil, but are generally not fossils themselves. Chert or flint nodules in limestone can often take forms that resemble fossils.
Өмірбаян
Пирит дискілері немесе шпиндельдері кейде құм долларының немесе басқа да формалардың (ма́рказитті қараңыз) қазба қалдықтарымен шатасады. Жарықтар, дөңгелектер, газ көпіршіктері және сияқты нәрселерді нағыз қазбалардан ажырату қиын. Қазбаларға немесе псевдоқазбаларға анық жатқызуға болмайтын үлгілер күмәнді қазбалар ретінде қарастырылады. Белгілі бір формалардың псевдоқазба екені немесе нағыз қазба екені туралы пікірталастар ұзақ және қиын болуы мүмкін. Мысалы, Эозоон – бұл бастапқыда прекамбрийлік метаморфозға ұшыраған әктастардан (мәрмәрден) табылған, қабаттасқан кальцит пен серпентиннің күрделі ламинатталған түрі. Алғашында бұл алып протозоанның (Доусон, 1865) қалдықтары деп есептелді, содан кейін ол ең ежелгі қазба болып танылды. Кейіннен Везувий тауының атқылауы кезінде шығарылған метаморфозға ұшыраған әктас блоктарында осыған ұқсас құрылымдар табылды. Карбонатты жыныстарда Эозоонның пайда болуына жоғары температурадағы физикалық және химиялық процестер себепкер екені анық болды (О’Брайен, 1970). Эозоонды түсіндіру жөніндегі пікірталас палеонтология тарихындағы маңызды эпизод болды (Адельман, 2007). Химиялық бақтар 2-10 мкм диаметріндегі тармақталған микротубулаларды жасай алады және олар қазбаланған алғашқы саңырауқұлақтар немесе микроорганизмдердің пішіндеріне өте ұқсас болуы мүмкін. Алғашқы саңырауқұлақтар немесе тіпті алғашқы өмірдің дәлелі ретінде анықталған ежелгі, прекамбрийге дейінгі құрылымдар, көбінесе ежелгі табиғи химиялық бақтардың өнімдері болуы мүмкін деп ұсынылған.