Кіріспе

1942 жылы құрылған АҚШ әскери бөлімі. Теңіз жауынгерлерінің арнайы операциялар күштері – бұл Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Теңіз жауынгерлері Корпусы құрамында құрылған, амфибиялық жеңіл жаяу әскер соғысын жүргізуге арналған күштер. "Эдсонның" 1-ші теңіз жауынгерлері батальонының рейдкерлері және "Карлсонның" 2-ші теңіз жауынгерлері батальонының рейдкерлері Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде құрылған және жауынгерлік қимылдарға қатысқан алғашқы АҚШ арнайы операциялар күштері саналады. Рейдерлердің бастапқы мақсаты арнайы операциялар жүргізу болғанымен, көптеген жауынгерлік операцияларда олар дәстүрлі жаяу әскер ретінде қолданылды. Бұл, сондай-ақ Теңіз жауынгерлері Корпусының қалған бөлігінде Рейдерлердің "элита ішіндегі элита" екендігіне наразылық тудырды, нәтижесінде бастапқы Рейдер бөлімшелері таратылды. Барлығы төрт Рейдер батальоны операциялық қызмет атқарды, бірақ олардың барлығы 1944 жылдың 8 қаңтарында таратылды, себебі Теңіз жауынгерлері Корпусы Рейдерлер бастапқы миссиясын орындап бітті деген шешімге келді. Тынық мұхитындағы соғыстың өзгеруі, жақсы қорғалған аралдарға қарсы ірі амфибиялық шабуылдардың күшеюі, жау территориясына тереңдеп кіре алатын шағын жеңіл бөлімшелердің қажеттілігін жойды. 1944 жылдың 1 ақпанында 1-ші Рейдер полкі 4-ші теңіз жауынгерлері полкі болып қайта аталды, осылайша, соғыстар арасында Шанхайды гарнизонмен қамтамасыз еткен және Батан мен Коррегидорда батырлықпен шайқасқан полктің тарихын жалғастырды. 1-ші, 3-ші және 4-ші Рейдер батальондары тиісінше 4-ші теңіз жауынгерлері полкінің 1-ші, 3-ші және 2-ші батальондарына айналды. 2-ші Рейдер батальоны полк қару-жарақ ротасын толықтырды. Рейдерлік оқу орталығының құрамындағы қызметкерлер жаңадан құрылған 5-ші теңіз жауынгерлері дивизиясына жіберілді. Жаңа сарбаздармен күшейтілген 4-ші теңіз жауынгерлері полкі Гуам және Окинава шабуылдарында қосымша жетістіктерге қол жеткізді. Соғыс аяқталғаннан кейін полк Жапониядағы оккупациялық күштерге қосылды және бұрынғы 4-ші теңіз жауынгерлерінің қалған мүшелерін тұтқындар лагерьлерінен босатуға қатысты. 2014 жылы АҚШ Теңіз жауынгерлерінің арнайы операциялар күштері бас қолбасшылығы (MARSOC) құрамындағы Теңіз жауынгерлерінің арнайы операциялар полкі Теңіз Рейдерлері полкі деп қайта аталды. Бұл өзгеріс Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі Рейдерлерге құрмет көрсету мақсатында жасалды. Теңіз Рейдерлері полкінің арнайы операторлары қайтадан "Теңіз Рейдерлері" деп аталады.

Уақытша резеңке қайықтар компаниялары

Теңіз флотының кемшіліктерінің бірі – теңіз флотымен бірге жылдамдық сақтай алатын жылдам көлік кемелерінің жетіспеушілігі еді. Жылдам шабуылдау көліктері Әскери-теңіз флотына енгенше, флоттың жылдамдығын көлік кемелерінің жылдамдығына дейін төмендетуге тура келді, немесе флотты екі бөлікке бөлуге тура келді; екі нұсқа да қанағаттандырмайтын еді. 1939 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, тез орындалатын шешім табу үшін топ құрылды. Топ Бірінші дүниежүзілік соғыс үшін салынған және резервтік флотта сақталған көптеген эсминецтерді тапты. Бұл эсминецтердің төрт қазандығы және төрт түтін құбыры болды, олар флоттың жылдамдығымен бірге жүре алатындығын көрсетті. Топ екі қазандық пен түтін құбырын алып тастау арқылы 130 теңіз жаяу әскерінен тұратын ротаға орналасуға болатынын анықтады, олар надуына болатын қайықтармен жағаға түсірілетін еді. Әскери-теңіз флоты бұл жылдам көліктерді АПД деп атады. Кейіннен оларға төрт Хиггинс қайығы қосылды. 1941 жылдың ақпанында, жаңадан құрылған 7-ші теңіз жаяу әскерінің әрбір батальонынан бір рота ("А", "Е" және "I") "Уақытша резеңке қайық роталары" деп тағайындалды және 1941 жылы Флоттық десанттық жаттығуларға (FLEX 7) қатысты. Жаттығудан кейін генерал Холланд Смит АПД және резеңке қайық функциясын 5-ші теңіз жаяу әскерінің 1-ші батальонына жүктеді.

Жасау

Америка соғысқа тартылған кезде президент Франклин Д. Рузвельт британдық коммандостардың американдық аналогын құруға қызығушылық танытты, ал теңіз жаяу әскерлері осы ұйым үшін ең қолайлы орын болды. Шындығында, 2-ші теңіз жаяу әскерлері дивизиясының қолбасшысы бастапқыда "Теңіз жаяу әскерлерінің коммандосы" деген атты ұсынды. Алайда, теңіз жаяу әскерлері корпусының командирі, генерал-майор Томас Холкомб, "теңіз жаяу әскері" терминінің өзі кез келген уақытта қызметке дайын адамды көрсетуге жеткілікті екенін, ал "коммандо" сияқты арнайы атаудың қосылуы қажетсіз және артық болар еді деп санайтын. Генерал Холкомб 5-ші теңіз жаяу әскерлерінің 1-ші батальонын "1-ші жеке батальон" деп қайта атады және президенттің талабы бойынша Карлсон басқаратын 2-ші жеке батальонды құрды. Бұл элиталық бөлімшелерді құру туралы пікірталас, Тынық мұхиты флотының жаңа қолбасшысы, адмирал Честер Нимицтің, жапондықтар бақылауындағы нашар қорғалған аралдарға шабуылдар үшін "коммандо бөлімшелерін" сұрауымен жересіне келді. Командир "Рейдерлер" деген атауды таңдап, екі батальон құрды. 1942 жылдың 16 ақпанында 1-ші рейдерлік батальон, ал 19 ақпанда 2-ші рейдерлік батальон құрылды. Карлсон подполковник шеніне көтеріліп, 2-ші рейдерлерге қолбасшылық етті, ал подполковник (кейін генерал-майор) Мерит А. "Қызыл Майк" Эдсон 1-ші рейдерлерге қолбасшылық етті. Рейдерлер президент Рузвельттің бұйрығымен, полковник Уильям Дж. Донован мен майор Эванс Ф. Карлсонның ұсынысы бойынша құрылды. Карлсон Мексикада Панчо Вилланы ұстауға арналған жазалау экспедициясында және Бірінші дүниежүзілік соғыста қызмет етті, Никарагуаның американдық оккупациясы кезінде теңіз жаяу әскерінің офицері болды және Қытайда 4-ші теңіз жаяу әскерлерінің барлау офицері болды. Ол коммунистік қытайлық партизандарының, әсіресе Чжу Дэ мен Сегізінші маршрут армиясының тактикасы мен стратегиясын, жапондықтарға қарсы күресінде көріп, олардың партизандық соғыс нұсқасына ғашық болды. 1933 жылы Карлсон президент Рузвельттің Джорджиядағы Уорм-Спрингс демалыс орнындағы теңіз жаяу әскерлері отрядына қолбасшылық етті, онда ол Франклин Д. Рузвельт және оның ұлы Джеймспен жақын достық қарым-қатынас орнатты. Карлсон теңіз жаяу әскерінен кетіп, американдық бизнесмендермен сөйлесіп, Жапонияға материалдық көмек көрсетуден сақтандырды. Карлсон 1941 жылдың сәуір айында теңіз жаяу әскеріне қайта оралып, Коменданттан резервтегі майор шені алды. Карлсон президенттің құлағына да, сондай-ақ Ф.Рузвельттің ұлы Джеймс Рузвельттің құлағына да жақын болды, ол қазір теңіз капитаны болды және оның досы мен шәкірті болды. Рейдерлерге теңіз жаяу әскерлерінің ең жақсы жабдықтары берілді және олар қол жетімді еріктілерден таңдалып алынды. Екі бөлімше де ортақ міндетке әртүрлі жолдармен келді. Карлсон теңдік пен команда құру әдістерін қолданды: ол офицерлер мен қатардағы жауынгерлерге басшылар мен жауынгерлер ретінде шенге ең аз мән берді, өз адамына "этикалық тәрбие" берді, әр адамның не үшін және неге күресіп жатқанын түсіндірді және Қытайдағы коммунистік күштерден үйренген "Гунг хо!" деген сөзді мотивациялық ұран ретінде пайдаланды. Алайда, Эдсонның батальоны оқу, ұйымдастыру және тәртіпте теңіз жаяу әскерлерінің стандартты доктринасын тығыз ұстанды.

Орталық Тынық мұхит пен Соломон аралдарындағы шайқастар

Екі рейдкер батальоны да шамамен бір уақытта әрекетке кірісті. 1942 жылдың 7 тамызында 1-ші теңіз дивизиясына бекітілген Эдсонның 1-ші рейдер батальоны, Гуадалканал науқанының ашылу кезеңі ретінде Британдық Соломон аралдары протекторатындағы Тулагиге қонды. Тулагиді басып алғаннан кейін рейдерлер Гуадалканалға Хендерсон алабын қорғау үшін көшті. Олардың ең танымал шайқастарының бірі – "Эдсон қырқасы шайқасы", онда 1-ші рейдер батальонының қалдықтары мен 5-ші теңізшілер батальонының 2-ші батальоны 13-14 қыркүйек түнінде Жапон императорлық армиясының күштеріне қарсы маңызды қорғаныс жеңісіне қол жеткізді. Әрекеттен кейін Эдсон мен майор Кеннет Д. Бейлиге Құрмет медалі табысталды, соңғысы қаза болғаннан кейін марапатталды. Теңізшілердің жауынгерлік киімі – 1942 жылғы M1942 "Құрқақ тері" үлгісі болды. 1942 жылы теңіз рейдерлері алғаш рет M1942 "Құрқақ тері" үлгісімен жабдықталды, оны бір жағында бес түсті орман үлгісімен, екінші жағында үш түсті жағажай үлгісімен ауыстыруға болатын. Карлсонның 2-ші рейдер батальоны "Наутилус" (SS 168, капитан Уильям Х. Брокман, кіші) және "Аргонавт" (APS 1, капитан Джон Р. "Джек" Пирс) су асты кемелеріне мініп, 17-18 тамызда Макин аралына шабуыл жасады. Шабуыл кезінде сержант Клайд А. Томассонға өлімнен кейін Құрмет медалі табысталды және ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде осы наградаға ие болған алғашқы теңізші болды. Аса ұайымды жағдай, рейдерлер су асты кемелеріне қайтқанда тоғыз адам аралда қалып қойды. Бұл адамдар тұтқындалып, кейін Кваджалейнде басы кесілді. Саво аралы шайқасынан кейін Тулагиге әлі қонбаған 2-ші теңізшілер полкінің әртүрлі қолдау бөлімшелеріндегі 1400 сарбаз, олардың көліктері аймақтан алынғаннан кейін Эспириту-Сантоға қайтарылды. Оларды "бос теңізшілер" деп есептеген адмирал Ричмонд К. Тернер теңізшілер корпусының командирімен кеңеспей, оларды "2-ші уақытша рейдер батальонына" біріктіруге шешім қабылдады. Бөлімше 1942 жылдың 29 тамызында құрылды, бірақ 1942 жылдың 28 қыркүйегінде театр командирі адмирал Роберт Л. Гормли бұл бұйрықты жойды. Адмирал Тернер полк немесе одан да үлкен теңізшілер бөлімшелері теңізшілердің десанттық күштеріне қолайлы емес деп есептеді және барлық теңізші батальондарын рейдер батальондары ретінде қайта құруды қалады. 1-ші рейдер полкі батальондар арасында біртұтас ұйымдастыру жүйесін енгізді. Әрқайсысында қару-жарақ ротасы және үш мылтық взводынан және қару-жарақ взводынан тұратын төрт мылтық ротасы болды. Бұл Эдсон мен Карлсон идеяларының үйлесімі болды. Карлсонның 3 адамнан тұратын отряд және 10 адамнан тұратын бөлім ұйымдастыруы алдымен рейдерлер, содан кейін барлық теңіз жаяу әскерлері қабылдады. Эдсон арнайы тапсырмаларды орындау үшін немесе желілік батальонды ауыстыру үшін дәстүрлі тактиканы қолданатын, жоғары даярланған, жеңіл жабдықталған күштер тұжырымын ұсынды. Сонымен қатар, 2-ші және 3-ші рейдер батальондары уақытша Шэпли басшылығымен 2-ші теңіз рейдер полкіне (Уақытша) қосылды, рейдерлер таратылғанға дейін соңғы жауынгерлік операциясы болған Бугенвильге шабуыл жасау үшін. 3-ші рейдер батальонының қара сержант Генри Гуркеге 1943 жылдың 6 қарашасында Бугенвильдегі әрекеттері үшін Құрмет медалі табысталды. 1943 жылдың желтоқсан айында 1-ші рейдер полкінің басшылығы подполковник Самуэль Д. Пуллерге берілді. Полк 21 қаңтарда Жаңа Каледониядан шығып, үш күннен кейін Гуадалканалға қонды. Уақытша 2-ші рейдер полкі таратылып, 1-ші полкке қосылды, аға Шэпли басшылыққа алды, ал Пуллер – бас офицер болып тағайындалды.

Ақырғылау

1944 жылдың басында Теңіз жаяу әскерінің төрт дивизиясы болды, тағы екеуі құрылып жатты. Жарты миллионға жуық теңізші қызметте болса да, Корпустың жаңа дивизияларға жеткілікті әскер бөлуге мүмкіндігі болмады, себебі көптеген әскерлер қорғаныс, парашюттік, шабуылдық, ауа шары, амфибиялық трактор және басқа да арнайы бөлімдерге тағайындалған болатын. Корпустың одан әрі кеңейтілуі жоспарланбағандықтан, жаңа дивизияларға әскерді қосудың жалғыз жолы – қолданыстағы ұйымдардан алу еді. Командос типті бөлімшелердің қажеттілігі күшін жойды, ал амфибиялық трактордың және оттық қолдаудың жақсаруы жеңіл шабуылдық бөлімшелердің қажеттілігін аяқтады. Шабуылшылар, көбінесе, қатардағы жаяу әскер батальондарымен бірдей міндеттерді орындады, осылайша олардың дайындықтары мен біліктерін бекерге жұмсады немесе жақсы қаруланбаған шабуылшыларды артық шығындарға ұшыратты. Корпусте элиталық күштердің болуына қарсылық болды. Осы себеппен шабуылшыларға қарсы болған екі жоғары шенді офицер осы бөлімшелерді таратуға мүмкіндік беретін лауазымдарға көтерілді. 1944 жылдың 1 қаңтарында генерал Александр Вандегрифт Теңіз жаяу әскерінің бастығы, ал генерал Джеральд С. Томас жоспарлар мен саясат директоры болды. Алдыңғы жоспарлар мен саясат директоры шабуылшылар мен парашютшілерді "басқа әскерлердің моральдық жағдайына зиян келтіретін, қолмен таңдалған құрам" ретінде таратуды ұсынған еді. Әскери-теңіз күштерінің бастығы адмирал Эрнест Кинг бұл ұсынысқа келісті, ал Вандегрифт 1944 жылдың 8 қаңтарында бұл өзгеріс туралы бұйрық берді. Таратылған бөлімшелер мен олардың құрлықтағы оқу орындарындағы әскерлері жаңа дивизияларға бағытталды, ал жабдықтау талаптары біркелкіліктің артуымен жеңілдетілді. 1944 жылдың 1 ақпанында 1-ші шабуылшылар полкі 4-ші Теңіз жаяу әскері полкі болып қайта аталды және ақырында 6-шы Теңіз дивизиясының құрамына кірді. 1-ші, 4-ші және 3-ші шабуылшылар батальондары тиісінше 1-ші, 2-ші және 3-ші батальондар, 4-ші Теңіз жаяу әскері болып өзгерді. 2-ші шабуылшылар батальоны полк қару-жарақ компаниясы болды, Соломон аралдарындағы ауыр шайқастардан кейін толық батальонды құруға жеткілікті әскер болмады. Пэндлтон лагеріндегі шабуылшыларды даярлау батальонының жеке құрамы 5-ші Теңіз жаяу әскері дивизиясына ауыстырылды. Бұрын шабуылшылар бөлімшелеріне тағайындалған көптеген әскерлер 1944 және 1945 жылдары өзгеше көзге түсті. Мысалы, Иво Джимадағы ту көтерудің әйгілі суретіндегі алты адамның бірі Майкл Стренк, бұрынғы шабуылшы болған. Соғыс кезінде шабуылшылар бөлімшелеріне барлығы 8,078 адам, оның ішінде 7,710 теңізші және 368 теңізші тағайындалды. Шабуылшылар барлығы жеті Құрмет медалін және 136 Әскери-теңіз кресін алды.

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі кезең

Marine Corps Times басылымының хабарлауынша, 2003 жылғы 20 маусымда Marine Corps Forces Special Operations Command-тің іске қосылуы, бастапқыда Бірінші бөлімшемен басталды, Marine Raiders-ке құрмет көрсетті. Аға сержант Энтони Сицилиано жасаған бөлімшенің нышанында 1942 жылы құрылғаннан кейін бар болғаны екі жыл ғана болған, танымал батальондарға құрмет көрсету және байланыс орнату мақсатында Рейдерлердің әйгілі пышағы – АҚШ теңіз жауынгерлерінің рейдерлік қысқа пышағы және Рейдерлердің нышаны бейнеленген. MCSOCOM Бірінші бөлімшесі үш жыл бойы арнайы операциялар күштері ретінде теңіз жауынгерлерінің қабілетін растауға бағытталған тәжірибелік жоба болып табылды. 2004 жылы Бірінші бөлімше Naval Special Warfare Task Group One-ның басқаруымен «Рейдші топ» ретінде Иракқа жөнелтілді. Бірінші бөлімше теңіз жауынгерлерінің ерекше жетістіктері 2006 жылы MARSOC құрылуына әкелді.

Жаңғыру

2014 жылдың 6 тамызында Теңіз корпусының бастығы Джеймс Ф. Амос MARSOC командалық құрамды алмастыру салтанатында бас команда құрамындағы барлық бөлімшелердің атаулары өзгеретінін жариялады. Мысалы, 1-ші теңіз әскерінің арнайы операциялар батальоны енді 1-ші теңіз шабуылшылар батальоны деп аталады. Marine Special Operations Command (MARSOC) құрамындағы маңызды дағдыларға ие операторлар Marine Raider атағын алғанмен, Raider шежіресі 4-ші теңіз полкі (жоғарыда айтылғандай) және теңіз әскерлерінің барлау батальондары арқылы көрініс табады. MARSOC құрылған кезде 1-ші және 2-ші күштік барлау роталары бастапқы құраммен қамтамасыз етілді.

Фильм

Уолтер Уэнгердің 1943 жылғы «Гунг Хо!» фильмі 2-ші Рейдер батальонының Макин аралына жасаған шабуылын көрсетеді. Карлсон мен оның бас офицері Джеймс Рузвельт фильмде бейнеленбегенімен, Сэм Левин Виктор «Транспорт» Магакиан рөлін (фильмде кеңесші болған) ойнаса, ал Дж. Кэррол Нейш Макин аралында болмаған, бірақ бөлімде болған лейтенант Джон Апергистің кейіпкерінің негізінде сомдайды. Рэндольф Скотт батальон командирі рөлінде ойнады. Карлсон техникалық кеңесші болды және фильмде Макин аралына жасалған шабуылға қатысқан нақты адамдардың бірнешесі пайда болды. RKO-ның 1944 жылғы «Marine Raiders» фильмі Гуадалканалда, Австралияда демалыста болған, содан кейін Бугенвиллде (онда 2-ші және 3-ші Рейдерлер қатысты) 1-ші Рейдер батальонының қияли оқиғасын баяндайды. Пат О'Брайен 1-ші Рейдер батальонының ойдан шығарылған командирін, ал Роберт Райан – …

Видео ойындар

Call of Duty: World at War ойынының американдық науқанында Marine Raiders әскері көрсетілген.