Кіріспе

Америкалық плантатор және шаруа (1722–1793)
Элиза Пинкни (Елизавета Лукас; 28 желтоқсан 1722 – 27 мамыр 1793) колониялық Оңтүстік Каролинадағы ауыл шаруашылығын өзгертіп, индигоны ең маңызды ақшалай дақыл ретінде дамытты. Оның өсірілуі және бояу ретінде өңделуі Революциялық соғыстан бұрын колонияның экспорттық құнының үштен бір бөлігін құрады. Үш плантацияны басқарған Элиза Пинкни отаршылдық экономикаға зор әсер етті. 20 ғасырда Элиза Пинкни Оңтүстік Каролинаның Бизнес даңқ залына енгізілген алғашқы әйел атанды.

Ерте өмір және білім

Элизабет (Елиза) Лукас 1722 жылдың 28 желтоқсанында Антигуа аралында, Кариб теңізіндегі Британдық Левард аралдарында дүниеге келді. Лукас отбасының аралдағы үш қант плантациясының бірі – Пуррестте өсті. Ол британ армиясының Дальцелл жаяу полкінің полковник-лейтенанты Джордж Лукас пен Энн (вероятно, Мелдрум) Лукастың үлкен баласы болды. Оның Томас, Джордж атты екі ағасы және Мэри (отбасы Поли деп білген) кіші қарындасы бар еді. Полковник және миссис Лукас барлық балаларын Лондонға білім алуға жіберді. Элиталық колонистердің әдеті бойынша, 8-9 жастағы ұлдарды Англияға оқуға жіберетін. Қыздар некеге шығуға жақымдаған шағында, яғни жасөспін шағында ғана жіберілетін. Осы кезеңде көптеген ата-аналар қыздардың болашақта әйел және ана болуына байланысты "үш R" және қоғамдық жетістіктерден артық білімнің қажеті жоқ деп санайтын. Бірақ Елизаның қабілеті танылды. Ол интернатта алған білімін бағалады, онда француз тілі мен музыка сабақтары болды, алайда ботаника пәні оның сүйіктісі еді. Ол әкесіне былай деп жазды: "Менің білімім, оны [ол] берген кез келген байлықтан да құнды деп санаймын, болашақ өмірімде мені бақытты етеді".

Оңтүстік Каролинаға көшіп келу және мансап

1738 жылы, Елиза 16 жасқа толған жылы полковник Лукас отбасымен Антигуадан Оңтүстік Каролинаға көшіп келді, онда ол әкесінен үш плантация мұра еткен еді. Испания мен Англия арасындағы қарым-қатынастың шиеленісуіне байланысты, ол отбасының Батыс Индиядағы шағын, осал аралға қарағанда Каролинада қауіпсіз болатынына сенді. Елизаның әкесі Джон Лукас үш жер учаскесін сатып алған: Комбахи өзені бойындағы Гарден Хилл (1500 акр), Уаккамау өзені бойындағы тағы 3000 акр және Эшли мен Стоно өзендерін байланыстыратын Уаппу сағасындағы Уаппу плантациясы (600 акр). Олар Чарльстонға (сол кезде Чарльз Таун деп аталған) құрлықпен 17 шақырым, ал өзен арқылы алты шақырым қашықтықта орналасқан Уаппуде тұруды жөн көрді. 1739 жылы полковник Лукас Англия мен Испания арасындағы саяси шиеленісті шешу үшін Антигуадағы қызметіне оралуға мәжбүр болды. Ол аралдың вице-губернаторы болып тағайындалды. Англияның Австрия мұрагерлік соғысына қатысуы оның отбасымен Оңтүстік Каролинаға қайта оралуына кедергі келтірді. Елизаның оған жазған хаттары оның әкесіне зор құрметпен және терең махаббатпен қарағанын, сондай-ақ плантацияларды басқаруда отбасының басшысы рөлін атқарғанын көрсетеді. Оның анасы көшіп келгеннен кейін көп ұзамай қайтыс болды. Үш жылдық табандылық пен көптеген сәтсіз әрекеттерден кейін Элиза индигоның Оңтүстік Каролинада сәтті өсіріліп, өңделуі мүмкін екенін дәлелдеді. Ол алғаш Монсерраттан келген индиго өңдеушісімен жұмыс істегенімен, ең жақсы нәтижеге француз Вест-Индиясынан әкесі жалдаған африкалық текті индиго шеберінің білімімен қол жеткізді. Элиза 1744 жылғы өнімін тұқымдық материал ретінде пайдаланып, оны басқа плантаторлармен бөлісті, нәтижесінде индиго өндірісі кеңейді.

Жазбалар

Оңтүстік Каролинадағы Ваппу плантациясында өмірін бастаған сәттен бастап, 1793 жылы Филадельфияда қайтыс болғанға дейін Элиза барлық сөйлескендерін және хаттарын "хаттар жинағына" ұқыптап көшіріп жазған.

Жеке өмір және өлім

Елиза өте жас кезінде тәуелсіздікті сезінді. Тәуелсіздікке ұмтылысы жеке өміріне де көшті. Елизаның әкесі Джордж Лукас, оған үйленер алдында екі мүмкін күйеуді ұсынды – екеуі де бай, жақын байланыстары бар, Оңтүстік Каролинаның әлеуметтік топтарынан шыққан адамдар. Елиза екі күйеуді де қабылдамады. Бұл 18 ғасырдағы Америка колонияларында өте ерекше, тіпті естімеген жағдай еді. Елиза мен Чарльз Пинкни, көрші плантациядағы плантатор, оның бірінші әйелі қайтыс болғаннан кейін жақындасты. Елиза бұл жұппен әйелі қайтыс болғанға дейін тығыз қарым-қатынаста болған. Олар 1744 жылдың 25 мамырында үйленді. Ол 21 жаста болды және отбасылық жауапкершіліктерді қастер тұтып, былай деп уәде берді: «Мен сүйікті күйеуіме толыққанды жақсы әйел болып, барлық жағынан қолдау көрсетуге; барлық ісім мен оған деген шынайы махаббат пен парызыма сай болуға ант етемін. Мен балаларыма жақсы ана болып, олар үшін дұға етуге, оларға үлгі көрсетуге, ақылға кеңес беруге, олардың жанын да, денесін де сақтауға, нәзік саналарын бақылауға бекіндім». 1758 жылы Оңтүстік Каролинаға оралғаннан кейін Чарльз Пинкниге безгек осырып, қайтыс болды. Жесір қалған Елиза, Лукасқа тиесілі жерлермен қатар, олардың кең плантацияларын басқаруын жалғастырды. Оның ауыл шаруашылығындағы тәжірибелерінің көп бөлігі осы оқиғадан бұрын жүзеге асты. 17 ғасырдың соңында Елизаның әкесі Джон Лукастың саяси қарсыластары Лукас отбасының Генри Грей (1664–1740), кейін Кент герцогы, королева Анна үкіметінің жоғары лауазымды адамы және Роберт Лукас, Лондон мұнарасының губернаторы арқылы Лондонда зор ықпалға ие екенін сендірді. Отбасы бұл ықпалды өз мүдделері үшін пайдаланғаны туралы құжаттамалық дәлелдер бар. Батыс Үндістан саудагері Томас Лукас (1720–1784) және оның серіктесі Уильям Коулман белгілі болды. Бірақ, ешбір зерттеуші осы адамдар мен Антигуа және Оңтүстік Каролина отбасы арасындағы «қандық» байланысты растамады.