Кіріспе

Uplink (сонымен қатар Солтүстік Америкада Uplink: Hacker Elite деп аталады) – британдық Introversion Software компаниясы 2001 жылы шығарған симуляциялық бейне ойын. Ойыншы 2010 жылғы болашақтағы ойдан шығарылған әлемде тәуелсіз компьютерлік хакер рөлін ойнайды және шетелдік компьютерлерге еніп, келісімшарттарды орындауға, сондай-ақ күрделі компьютерлік жүйелерді бұзу үшін жаңа жабдықтар сатып алуға тиіс. Introversion компаниясының тұңғыш жобасы болған бұл ойын Еуропада жақсы қабылданып, 2003 жылы Солтүстік Америкада Strategy First баспасы арқылы Uplink: Hacker Elite деген атпен жарық көрді. Кейіннен 2012 жылы Uplink Android және iOS платформаларына да көшірілді.

Сюжет

Ойын барысында ойыншы 2010 жылы хакер рөлін атқарады, ол хакерлерге жұмыс ұсынатын әлемдік корпорация Uplink Corporation үшін жұмыс істей бастайды. Ойыншы ақша, бағдарламалық жасақтама, шлюз жабдықтары мен түрлі клиенттерге тапсырмалар орындау барысында дағдыларын жетілдіріп, пайда табу үшін әлемдік корпорациялардың серверлерін бұзады. Ойынның сюжеті әдетте ойыншының Andromeda Research Corporation (ARC) ішіндегі фракция жүргізген зерттеулерге қатысты, қайтыс болған жоғары дәрежелі Uplink агентінен кешіктірілген электрондық хат алуымен басталады. Ойыншы бұл электрондық хатты жіберілгенге дейін таба алады, бұл басқа бағытты ұсынады. Топ "антикапиталистік, техно-анархист" деп сипатталады. Агент "Revelation" (Аян) деп аталатын құрылымды бұзуға бағытталған компьютерлік вирусты жасауға көмектесу үшін шарт жасады. Arunmor атты қарсылас компания ARC-ның жоспарларына қарсы тұрып, Revelation-ды жоя алатын қарсы вирус – Faith (Иман) жасауға тырысады. Ойыншы ARC немесе Arunmor жағына қосылуды немесе тіпті сюжетті толығымен назардан тыс қалдырып, тәуелсіз хакингке назар аударуы мүмкін. Бұл жағдайда сюжет ойыншының қатысуынсыз дамиды, Arunmor Revelation-ды уақтылы тоқтатады, бірақ вирусқа шалдыққан кейбір ойын серверлері мен компьютерлік жүйелер жойылмайды. Миссиялар барысында Андромеда хакерге "The Darwin Project" (Дарвин жобасы) файлдарын ұрлауды тапсырады – бұл интернетте өмір сүріп, көбейетін цифрлық өмір формалары. Revelation-ды жақсарту үшін күрделі жасанды интеллект технологиясы қолданылады, бұл оның жылдам және дербес таралуына көмектеседі. Сюжетте ARC және Arunmor жүйелеріне көптеген шабуылдар болады, соның ішінде Arunmor-дың бас техникалық директорының банктік алаяқтыққа қатысты айыпталып, сотқа тартылуына әкелетін миссия бар. Үкімет сондай-ақ Arunmor-дың Faith жобасын қаржыландыруға көмектеседі және ARC-ні жақыннан бақылайды, бірақ сайтқа рейд жасауға немесе кез келген қызметкерді тұтқындауға жеткілікті дәлелдер жоқ. Ойыншының таңдауына қарамастан, Revelation ақырында аяқталып, әлемге таратылады, осылайша ойынның соңы басталады. Егер ойыншы Arunmor-ды қолдаса, оған қарсы операция жүргізу, жұқтырған жүйелерге еніп, оларды жоюдан бұрын Faith арқылы қалпына келтіру тапсырылады. Revelation толығымен жойылды, ал Андромедаға қарсы айғақтар федералды рейдке және компаниядағы күдікті қызметкерлердің, сондай-ақ бірнеше Uplink агенттерінің тұтқындалуына әкеледі. Андромеданың басшысы кейіннен Revelation-ды таратуы үшін кешірім сұрамай мәлімдеме жасайды; ол интернеттің сөз бостандығы мен анонимділіктің қорғанысы емес, батыс капитализмінің элита мүддесін қамтамасыз етуге айналғанын айтады. Ол адамдардың интернетте ешқашан қауіпсіз бола алмайтынын, олардың бүкіл өмірі тіркелгенін және кез келген адам олардың жеке ақпаратын өз қалауынша өзгерте алатынын мәлімдейді. Басшы Arunmor-ды айыптап, олардың дағдарыстан пайда табуға тырысып жатқанын және капиталистік шектен шығудың тағы бір белгісі екенін айтады. Ол 8 жылға бас бостандығынан айырылып, ARC жұмысын тоқтатады. Ал егер ойыншы Андромеданы қолдаса, топ оған Revelation-ды әлемге таратуға, Faith-ті басып, әлемдегі барлық компьютерлерді жұмыссыз қалдыру үшін мүмкіндігінше көп жүйелерді жұқтыруға нұсқау береді. Егер ойыншы сәтті болса, вирус оның Uplink шлюзіне ие болады, ойын дереу аяқталады және Андромеда өз мақсатына жеткендігін көрсетеді. Егер ойыншы он бес минут ішінде жеткілікті инфекция жұқтырмаса, федералды агенттер оның жабдықтарын тартып алып, тұтқындайды, бұл Revelation жобасын ертерек тоқтатуға әкеледі.

Стиль

Uplink-тің басты назары – «Хакерлер», «Снейкерлер», «Варгеймс» және «Свордфиш» сияқты фильмдерде көрініс тапқан, жоғары стильденген, голливудтық хакерлік әрекеттерді имитациялау. Ойын бойына осы фильмдерге сілтемелер енгізілген, оның ішінде Стив Джексон ойындары сияқты компаниялардың әзіл серверлері (1990 жылы құпия қызмет шабуыл жасаған) және «Варгеймс» фильмінен алынған ядролық зымыранды басқару жүйесі де бар. Ойын «Снейкерлер» фильміне кем дегенде үш сілтеме ұсынады, соның ішінде ойынның алғашқы нұсқасында (кейін Introversion компаниясы шығарған жаңартуда жойылған) пайдаланушы «TooManySecrets» («Setec Astronomy» фразасының анаграммасы) деген атпен кіріп, арнайы алдау мәзіріне қол жеткізе алатын код бар. Анаграммаға сілтеме ретінде ойыншыға электрондық пошта арқылы жіберілетін «MySocratesNote» паролі де қолданылған. Сонымен қатар, дауыс тану бөлімдерінде «Сәлем. Мен жүйелік әкімшімін. Менің дауысым – менің паспортым. Мені тексеріңіз» деген фраза қолданылады, ол «Снейкерлер» фильміндегіге ұқсас. «Хакерлік» әрекеттердің көпшілігі мынадай схема бойынша жүзеге асырылады: «Менің X түріндегі, Y деңгейлі қауіпсіздік жүйесі бар, ол маған қажетті деректерге қол жеткізуге немесе өзгертуге кедергі келтіреді, сондықтан маған Y+ деңгейлі X-қа қарсы бағдарлама керек». Бағдарламаларды орындау үшін жылдам таңдау қажет, бірақ оларды іске қосудың өзіндік қиындығы жоқ (егер оларды сатып алуға мүмкіндік болса). Ойынның ерекшеліктерінің қатарында ойын ішіндегі IRC клиенті және ескі нұсқаларда екінші компьютерде қосымша ойын көшірмесін қажет ететін көп мониторлық режим бар. Бұл мүмкіндік тұрақсыздық және танымалдығының төмендігіне байланысты кейінгі нұсқаларда алынып тасталды, сондай-ақ «Желі» деп аталғандықтан көп ойыншылы режиммен (ойын мұндай мүмкіндік ұсынбайды) шатастырылатын.

Шығару

Uplink алғаш рет 2001 жылдың қазан айында жарық көрді, бастапқыда цифрлық форматта сатылып, пошта арқылы таратылды. Ойын Microsoft Windows және Linux (2012) платформалары үшін Introversion компаниясы тікелей шығарды, ал Mac үшін Contraband және Ambrosia Software компаниялары сәйкесінше порттап, жариялады. Крис Делай PC Gamer UK журналына берген сұхбатында, олар ойынды жарнамалауға ешқандай ақша жұмсамағанын, оның жай ғана ауыздан ауызға тарағанын айтты. АҚШ-та шығарылған нұсқа Strategy First компаниясымен Uplink: Hacker Elite деген атпен жарияланып, таратылды. Strategy First банкротқа ұшырап, Introversion компаниясына авторлық төлемдерді тоқтатқаннан кейін сот процесі басталды, бірақ Hacker Elite нұсқасы әртүрлі дереккөздерден қолжетімді болып қала береді. Қазір ойын Valve-дің Steam онлайн-тарату қызметі, GOG.com, сондай-ақ Ubuntu бағдарламалық қамтамасыз ету орталығы арқылы да қолжетімді. Uplink 2012 жылдың 7 маусымында iOS үшін де шығарылды. Android нұсқасы 2012 жылдың 15 тамызында Android 3 үшін The Humble Bundle жинағының бір бөлігі ретінде дебют жасады.