Кіріспе

Strife (сонымен қатар Strife: Quest for the Sigil деп те аталады) – Rogue Entertainment компаниясы жасаған бірінші тұлғадан атылатын ролдік ойын. Ол 1996 жылдың мамыр айында Солтүстік Америкада Velocity Inc., ал Еуропада Studio 3DO компаниялары шығарды. Shareware нұсқасы 1996 жылдың 23 ақпанында, ал толық нұсқасы 3 мамырда жарық көрді. Бұл id Software компаниясының id Tech 1 қозғалтқышындағы соңғы коммерциялық дербес PC ойыны болды. Оқиға "The Order" деп аталатын діни ұйымның билігіне бағынған әлемде өтеді; аты аталмаған жалдамалы сарбаз (кейде Strifeguy деп аталады) Орденнің қанаушылық билігін құлатуды мақсат тұтқан қарсылық қозғалысының мүшесіне айналады. Strife классикалық бірінші тұлғадан атылатын ойын формуласына рөлдік ойын элементтерін қосты, мысалы, ойыншыларға ойын әлеміндегі басқа кейіпкерлермен сөйлесуге немесе басты кейіпкердің қабілеттерін жақсартуға мүмкіндік берді. Заманауи сын-пікірлер осы жаңалықтарды және оқиғаны жоғары бағалады, бірақ графика сапасы мен ескірген қозғалтқышты сынға алды. Шығарылғаннан кейін жылдар өткен соң, ойын өз кезінде жеткілікті бағаланбаған деп есептелді және Deus Ex сияқты ойындардың алғы күші ретінде сипатталды. Ойынның жетілдірілген нұсқасы – Strife: Veteran Edition (сондай-ақ The Original Strife: Veteran Edition деп те аталады) Night Dive Studios компаниясымен әзірленіп, басылып шығарылды және 2014 жылдың 12 желтоқсанында Steam платформасында жарық көрді. Veteran Edition сонымен қатар Nintendo Switch және Amazon Luna платформаларында 2020 жылдың 25 қазаны мен 2022 жылдың 29 қыркүйегінде шығарылды.

Ойын процесі

Strife ойыны бірінші тұлғадан ату жанры үшін стандартты; әрекет басты кейіпкердің көзқарасынан байқалады, ал ойынның көп бөлігі Орденнің жаяу әскерімен және соғыс роботтарымен шайқасты қамтиды. Басты кейіпкер тек қана пышақпен бастайды, бірақ ойын барысында арбалет немесе жалын тастағыш сияқты күшті қаруларды табуға болады. Сондай-ақ, кейінірек пайдалану үшін, бірінші көмек жиынтықтары, қорғаныш жабдықтары немесе алтын монеталар сияқты заттарды сақтайтын инвентарі бар. Ойын көптеген достық немесе бейтарап кейіпкерлерді қамтиды, олармен ойыншы әңгімелесе алады немесе сауда жасаса алады. Бұл кейіпкерлер ойыншы кейіпкеріне миссияларды тапсырады, осылайша сюжетті дамытады. Егер ойыншы шайқас жағдайында емес кезде қарудан оқ атса, ол әдетте дабыл қағып, күзетшілерді кейіпкерге шабуыл жасауға итермелейді; алайда, кейбір қарулар – пышақ және уысты арбалет оқтары – дабыл қоймай-ақ жауларға жасырын шабуыл жасауға мүмкіндік береді. Көптеген замандас бірінші тұлғадан ату ойындарынан айырмашылығы, Strife деңгейлердің тікелей тізбегін ұстанбайды. Оның орнына, Тарнхилл қаласы ойыншы әртүрлі аймақтар арасында еркін жүре алатын орталық болып табылады, және ол аймақтар ойыншы оларды тастап кеткен кездегідей күйінде қалады. Ойыншы кейіпкерінің екі сандық қасиеті бар: дәлдік және төзімділік, оларды ойынның белгілі бір кезеңдерінде жақсартуға болады. Бірінші қасиет қашықтықтан ату қаруларының дәлдігін арттырады, ал екіншісі денсаулықтың максималды деңгейін арттырады.

Сюжет

Ойын кометаның құлтырған соққысынан кейін, планетаға өлім әкелген қауісті вирустан соң орын алады. Оның салдарынан миллиондаған адам қаза тапты, ал қалғандары мутацияланып, зұлым құдайдың даусын ести бастады. Олар "Дәстүр" деп аталатын ұйым құрып, қалған халықты құлдыққа салуға мәжбүр етті, бірақ "Фронт" деп аталатын қарсылық қозғалысы "Дәстүрдің" үстемдігін құлатуға тырысуда. Ойынның аты аталмаған басты кейіпкері – Тарнхилл қаласының жанында "Дәстүр" әскерлері қолға түсірген, жалдамалы сарбаз. Қорғаушыларды өлтіріп, қашып құтылғаннан кейін ол Роуэн есімді адаммен кездеседі, ол оған "Фронтқа" қосылуды ұсынады. Басты кейіпкерге байланыс құрылғысы беріледі, арқылы ол "Фронттың" әйел мүшесімен байланыста болады, оның кодировкалық аты – Blackbird. Содан бері Blackbird ойын барысында көмек және түсіндірмелер береді. Басты кейіпкер "Фронттың" базасына жетеді, онда көтерілісшілердің басшысы Мацил оны "Дәстүрді" әлсірету үшін бірнеше тапсырмаға жібереді. Бірнеше саботаж әрекеттерінен кейін "Фронт" "Дәстүрдің" қамалын шабуылдайды. Басты кейіпкер олармен бірге шабуылға қатысып, "Программашы" деп аталатын "Дәстүрдің" маңызды мүшесін өлтіреді. Ол "Программашының" қолданған қаруына тиген кезде есінен танып қалады. Жалдамалы әскер қамалдан оянады, енді қамал "Фронттың" бақылауында. Мацил "Программашының" қаруы – "Сигилдің" бес бөлігінің бірі екенін түсіндіреді, бұл "Дәстүрдің" құдай санаған күшті қару. Ол кейіпкерге қалған төртеуін табуды бұйырады. Осы мақсатта жалдамалы сарбаз "Оракул" деп аталатын білімді тұлғаға барады, ол келесі бөліктің "Дәстүрдің" басшыларының бірі – Епископта екенін айтады. Епископты өлтіріп, екінші бөлікті алғаннан кейін басты кейіпкер "Оракулға" қайта оралады, бірақ үшінші бөліктің Мацилдің өзінде екенін біледі; "Оракул" Мацилді өзінің схемасында басты кейіпкерді пайдаланған сатқын деп мәлімдейді. Осы сәтте ойыншы шешім қабылдауы керек: "Оракулға" сенбей, оны өлтіру, немесе "Оракулға" сеніп, Мацилді өлтіру. Бұл таңдау оқиғаның қалған бөлігіне әсер етеді. Егер ойыншы Мацилге сеніп, "Оракулды" өлтірсе (оның қолындағы "Сигил" бөлігін алып), ол Мацилден тағы бір тапсырма алады: кометаның құлтырған жеріне салынған зауытты тоқтату, онда "Дәстүр" тұтқынға алынған адамдарды "биомеханикалық сарбаздарға" айналдырады. Тапсырмасын орындағаннан кейін басты кейіпкер Мацилдің ақылдан адасқанын біледі; ол базаға оралып, Мацилмен сөйлесуге тырысады, ол өзінің ақылсыздығымен "бір құдайды" босатуды қалайтынын айтады, содан кейін басты кейіпкерге шабуыл жасайды. Мацилді өлтіргеннен кейін кейіпкер оның "Сигил" бөлігін алады. Содан кейін ол зауытқа қайта оралады, онда "Дәстүрдің" басшыларының бірі – Лормейстердің зертханасы орналасқан. Лормейстерді өлтіріп, соңғы бөлікті алғаннан кейін ол "Сигилді" кометаның құлтырған жеріне апаратын есікті ашу үшін пайдаланады. Оның ішінде ғарыш кемесін табады. Кемеде "Іргелі" деп аталатын ғарыштан келген жаратылыс күтіп тұр; ол "Дәстүрді" құруға және мутацияланған адамдардың санасын бақылауға жауапты. Жалдамалы сарбаз оны "Сигилмен" өлтіреді; оның өлімі "Дәстүрдің" аяқталуын білдіреді. Содан кейін ол Blackbird-пен бетпе-бет кездеседі. Ол оған оның жеңісі адамзатқа вирустың вакцинасын жасауға мүмкіндік берді дейді, содан кейін оны сүйеді. Егер ойыншы "Оракулға" сеніп, дереу Мацилді өлтірсе, сюжет басқа бағытқа бұрылады. Ол солай істегеннен кейін (осы процесте Мацилдің "Сигил" бөлігін алып), "Оракул" оны Лормейстердің зертханасына жібереді. Лормейстерді өлтіріп, оның "Сигил" бөлігін алғаннан кейін басты кейіпкер "Оракулға" қайта оралады, содан кейін ол оны толық "Сигилге" ие болу үшін, оны "бір құдайды" босату үшін және мәңгілік өмірге қол жеткізу үшін барлық уақытта пайдаланғанын айтады. Жалдамалы сарбаз "Оракулды" өлтіреді және "Сигилдің" барлық бес бөлігімен бірге ғарыш кемесіне беттейді. Ол жерде ол "Іргелімен" кездеседі, бірақ ол Blackbird даусымен сөйлейді және ол планетаны басып алу және еркіндікті қайта алу үшін ойын бойы басты кейіпкерді манипуляциялағанын білдіреді. "Іргеліні" өлтіргеннен кейін соңғы сахна көрсетіледі, бұл жолы үмітсіз: вирусқа қарсы ем табылмаған және адамзаттың болашағы белгісіз.

Даму

Strife бастапқыда Cygnus Studios, Raptor: Call of the Shadows ойынын жасағандар, id Software үшін әзірленген. Cygnus Studios id Software-дің ShadowCaster ойын қозғалтқышын пайдаланып, The Second Sword атты тағы бір бірінші тұлғадан атылатын ролдік ойынның үстінде жұмыс істеп жатқан болатын. id Software Cygnus Studios-тан Doom қозғалтқышы негізінде ойын жасауды сұрады және студияны Raptor-ды әзірлеп жатқан кезде Чикагодан Техасқа көшіруді ұсынды, осылайша id Software үшін жаңа ойынды дамытуға мүмкіндік берді. Студия келісім берді және көшкеннен кейін "Екінші семсер" ойынына қызығушылық жоғалды, ол жоба тоқтатылып, орнына Strife ойынына назар аударылды. Осы қызметкерлер тобы кейін Rogue Entertainment құрып, Strife-ті дамытуды жаңартты. Ойынның жақсартылған нұсқасы 2014 жылдың 12 желтоқсанында Steam платформасында Night Dive Studios-тің Strife: Veteran Edition ретінде жарық көрді. Содан кейін Veteran Edition 2020 жылдың 25 қазанында Nintendo Switch үшін, ал 2022 жылдың 29 қыркүйегінде Amazon Luna үшін шығарылды.

Қабылдау

"Стриф" шыққаннан кейін жағымды пікірлер алды. Рецензенттер жаңа ойын механикасын атап өтті: Doom сияқты бұрынғы бірінші тұлғадан атыс ойындарынан өзгеше, "Стриф" ойынында ойыншы достық кейіпкерлермен ынтымақтасуы керек, ал қарсаңындағы барлық адамды өлтіруге тырысса, жағдай нашар болады. Кейбір сыншылар сюжетін жоғары бағалады, бірақ Next Generation журналының рецензенты оны тым сызықтық және таңдаулардың шынайы емес екенін сынға алды. Ойындағы дауыстық актёрлық шеберлік көбінесе жағымды бағаланды; әсіресе Blackbird-тың дауысы мен мінезі бірқатар рецензенттердің мақтауына ие болды, GameSpot-тың Тал Блевинс оның дауысын "торлы" деп сипаттады. "Стриф" ойынының графикасы жалпы алғанда нашар бағаланды. Рецензенттер ойынның ескірген Doom движокын пайдаланғаны үшін сынға алды, олар оны Duke Nukem 3D немесе Quake сияқты қазіргі заманғы ойындармен салыстырғанда өте ұнамсыз деп есептеді. Дегенмен, диалогтар мен кат-сценаларда пайда болатын қолмен салынған иллюстрациялардың сапасы жақсы деп танылды. Кейбір рецензенттер ойынның жаңалығына күмән келтіріп, ұқсас идеялар бұрыннан қолданылғанын атап өтті, мысалы, CyberMage: Darklight Awakening сияқты ойындарда. Ойыншыны бір ғана сақтау ұясына шектеу де сынға ұшырады, әсіресе қате шешім қабылдаса, ойынды жеңу мүмкін болмайтын жағдайға түсіруі мүмкін еді. Ойын шыққаннан кейін жылдар өткен соң, ойынға жасалған ретроспективті пікірлер көбінесе жағымды болды. Jeuxvideo.com сайтының рецензенты бірінші тұлғадан атыс ойындарының жанкүйерлеріне "Стриф" ойынын ұсынды. Ойын туралы екі мақала PC Gamer веб-сайтында жарияланды. Ричард Коббет ойынды өзінің "Saturday Crapshoot" сериясында сипаттады; ол "Стриф" ойынының бағаланбағанын, бірақ ол уақытқа қарай жақсырақ болмағанын айтты. Пол Дин де "Стриф" ойыны өз заманында лайықты назар алмағанын қорытты және оқырмандарды ойынды тамашалауға шақырды. Екі журналист те "Стриф" ойынын кейінірек шыққан Deus Ex ойынымен салыстырды, ол бірінші тұлғадан атыс жанрын рөлдік ойын элементтерімен біріктірудің коммерциялық тұрғыдан сәттірек әрекеті болды.