Кіріспе

Puzzle Bobble'''', (パズルボブル, Pazuru Boburu) халықаралық жайылған аталымы Bust A Move, 1994 жылы Taito компаниясы жасаған және жариялаған плиткаларды үйлестіру жұмбақ ойыны. Ол 1986 жылғы Bubble Bobble аркадалық ойынының негізінде құрылған, сол ойынның кейіпкерлері мен тақырыптарын пайдаланады. Оның ерекше жапондық анимациясы мен музыкасы, сондай-ақ ойынның механизмі мен деңгейлердің дизайны аркадалық ойын ретінде сәтті болуына және көптеген жалғастар мен үйге арналған ойын жүйелеріне көшірулер жасауға мүмкіндік берді.

Ойын процесі

Әр раундтың басында төртбұрышты ойын алаңында алдын ала дайындалған түрлі-түсті "көпіршіктер" болады. Экранның төменгі жағында ойыншы "көрсеткіш" деп аталатын құрылғыны басқарады, ол экранға қарай көпіршіктерді бағыттап, атып жібереді. Атылған көпіршіктердің түсі кездейсоқ түрде таңдалады және экранда қалған көпіршіктердің түстерінен алынады. Ойынның мақсаты – аренадағы барлық көпіршіктерді жою, бірде-бір көпіршік төменгі сызықты кесіп өтпеуі керек. Ойыншы ешқандай әрекет жасамаса, көпіршіктер автоматты түрде атылады. Аренаны тазартқаннан кейін келесі раунд жаңа көпіршіктер үлгісімен басталады. Ойын 32 деңгейден тұрады. Атылған көпіршіктер түзу сызықтармен қозғалады (мүмкін, арена қабырғаларынан секіріп), басқа көпіршіктерге тигенде немесе аренаның жоғарғы бөлігіне жеткенде тоқтайды. Егер бір көпіршік бірдей түсті көпіршіктерге тиіп, үш немесе одан көп көпіршіктен тұратын топ құрса, сол көпіршіктер және оларға ілінген барлық көпіршіктер ойын алаңынан алынып тасталады, ал ойыншыға ұпайлар беріледі. Бірнеше рет атудан кейін, ойын алаңының "шатыры" төмен қарай сәл түседі, оған жабысқан барлық көпіршіктермен бірге. Шатырдың түсуінің арасындағы ату саны қалған көпіршік түстерінің санына байланысты. Көпіршіктер экранның төменгі жағына жақындаған сайын музыка жылдамдайды, ал егер олар төменгі сызықты кесіп өтсе, ойын аяқталады.

Шығару

Ойынның екі әртүрлі нұсқасы жарық көрді. Puzzle Bobble бастапқыда 1994 жылдың маусым айында Жапонияда ғана Taito компаниясы шығарған, Taito B System аппараттық құрылғысында жұмыс істеген (алдын ала "Bubble Buster" деген атаумен). Содан кейін, 6 ай өткен соң, желтоқсан айында Puzzle Bobble ойынының халықаралық Neo Geo нұсқасы шығарылды. Ол стерео дыбыста және кейбір әртүрлі дыбыс эффектілері мен аударма мәтінінен басқа, дерлік бірдей болды.

Қабылдау

Жапонияда Game Machine журналы 1995 жылдың 15 ақпанындағы санында Puzzle Bobble ойынының Neo Geo нұсқасын сол кездегі ең танымал аркада ойындарының екіншісі деп тізімдеді. Ол 1995 жылы Жапониядағы ең көп табыс әкелген ойын автоматтарының (PCB) бағдарламалық қамтамасы болып, Virtua Fighter 2-ден кейін екінші орынға ие болды. Солтүстік Америкада RePlay журналы 1995 жылдың ақпан айында Puzzle Bobble ойынының Neo Geo нұсқасының төртінші ең танымал аркада ойыны болғанын хабарлады. Super NES нұсқасын қарап шыққан Electronic Gaming Monthly журналының редакторы Майк Вейганд оны «шын көңілді және керемет тәуелділік тудыратын жұмбақ ойын» деп атады. Ол екі ойыншы режимін ең бағалысы деп санады, бірақ бір ойыншы режимінің де қиындықтарды ұсынатынын айтты. GamePro журналы ойынға көбінесе жағымсыз баға берді, ойын бастапқыда қызықты болғанымен, бірақ соңында күрделілігі мен ұзақ өмір сүруі жетіспейді деді. Олар бір ойыншы режиміндегі барлық деңгейлердің бірдей сезілетінін және екі ойыншы маттарының қызығушылық тудыру үшін тым жылдам аяқталынатынын түсіндірді. Сонымен қатар, графикада 3D эффекттерінің болмауы сынға алынды. Next Generation журналы SNES нұсқасын қарап, оны «тозақтай тәуелді» деп сипаттады. Next Generation журналының бір рецензенты әрекет-жұмбақ жанрының болашағына күмән келтіргенімен, ойынның «өте қарапайым, бірақ өте тәуелді» екенін мойындады. Ол 3DO нұсқасының маңызды қосымшалары жоқ екенін, бірақ мұндай қарапайым ойынға қосымша өзгерістердің қажеті жоқ екенін атап өтті. GamePro журналының 3DO нұсқасы туралы қысқаша пікірінде ойынның басқаруы жауапты екені айтылды, сондай-ақ графикасы мен музыкасы мақталып, жоғары бағаланды. Edge журналы 2007 жылы ойынды 100 ең жақсы видео ойын тізімінде 73-ші орынға қойды. IGN журналы SNES нұсқасын ең жақсы 100 SNES ойындарының тізімінде 54-ші орынға қойды.

Мұра

Тұжырымдаманың қарапайымдылығы көптеген коммерциялық және басқа да клондардың пайда болуына әкелді. 1996 жылы шыққан "Сноуд" ойынында көпіршіктердің орнына кішкентай жаратылыстар қолданылды және ол өздігінен табысқа жетті. "Құрттар жарылысы" – Team 17 компаниясының осы тұжырымдамаға жасаған қатысуы. 2000 жылдың 24 қыркүйегінде британдық ойын шығарушы Empire Interactive компаниясы PlayStation консолі үшін осы тұжырымдамаға ұқсас "Spin Jam" ойынын шығарды. Мобильді клондарға "Bubble Witch Saga" және "Bubble Shooter" кіреді. "Frozen Bubble" – ақысыз бағдарламалық қамтамасыз етудегі клон. "Bubble Bobble" ойынының 35 жылдығына орай Taito компаниясы "Puzzle Bobble VR: Vacation Odyssey" ойынын Oculus Quest және Oculus Quest 2 құрылғылары үшін шығарды, кейіннен 2021 жылы "Puzzle Bobble 3D: Vacation Odyssey" атауымен PlayStation 4 және PlayStation 5 консольдеріне де келді. "Puzzle Bobble Everybubble!" ойыны 2023 жылдың 23 мамырында Nintendo Switch үшін шығарылды. Ойын "Puzzle Bobble vs. Space Invaders" деп аталатын қосымша режиммен бірге келеді, онда төрт ойыншыға дейін бірлесіп жұмыс істеуге мүмкіндік беріледі, олар көпіршікке оралған басқыншыларды ойыншыға жеткенше жоюға тырысады, бірақ тек тік бағытта ғана нысана ала алады.