Кіріспе

Теодор Седжвик Райт (1797-1847), кейде Теодор Седжвик Райт деп те аталады, Нью-Йорк қаласында белсенді қызмет еткен африкалық-американдық аболиционист және пастор болды. Ол бірінші түсті пресвитериан шіркеуін екінші пастор ретінде басқарды. Ол Принстон теологиялық семинариясына (және АҚШ-тың кез келген теологиялық семинариясына) қабылданған алғашқы африкалық-американдық болды және 1828 немесе 1829 жылы оны бітірді. 1833 жылы ол қара нәсілді пресвитериан және көптеген конгрегационалистерді қамтитын, нәсілдераралық топ – Америка құлдыққа қарсы қоғамының негізін қалаушы мүшесі болды және 1840 жылға дейін оның атқару комитетінде қызмет етті. Райт Америка құлдыққа қарсы қоғамын, Одақ миссионерлік қоғамын және Америка миссионерлік қауымдастығын құрып, дамытуға көмектесті. Райт белгілі бір белсенді болды, осы ұйымдарға үлес қосып, жиі сөз сөйледі және өз ісінде табысқа жетіп, құлдыққа қарсы қозғалысқа зор үлес қосты. 50 жасында Райт, мүмкін, шаршап қалғандықтан қайтыс болды. Ол жастардың өркендеуі, сапалы білім беру, жақсы жаңалықты тарату және құлдықты жою туралы құштар болған ықпалды тұлға болды.

Ерте өмір және білім

Теодор Седжвик Райт 1797 жылы Род-Айленд штатының Провиденс қаласында ерікті ата-аналардың отбасында дүниеге келген. Ол отбасымен Нью-Йорк қаласына көшіп, Африкалық еркін мектепке оқуға түсті. 28 жасында ол Американың жоғары білім беру институтына қабылданды, бұл институтқа қабылданған екінші қара нәсілді адам болды. Губернатор ДеУит Клинтон, Нью-Йорк Манумиссиялық қоғамының өкілі Артур Таппан және Принстон теологиялық семинариясының адамдарының көмегімен Райт аспирантурада оқыды. Бұл семинарияда ақ түсті оқытушылар мен студенттер Американың колонизациялық қоғамының ерікті қара және құл болған американдықтарды Либерияға көшіруге бағытталған күш-жігерін қолдады. Джон Браун Рассвурм "Freedom's Journal" журналында Райттың профессоры Арчибальд Александрдың отарлауды қолдауына қарсы шыққанда, Райт: «Түсті терілі адамдардың біріккен көзқарастары мен ниеттері белгілі болды, және ел ұйқыдан оянды» деді. Ол негізін қалаушы Сэмюэл Корништің ізбасары болды. 1833 жылы Райт түрлі нәсілдік құрамға ие және жетекшілік еткен Американдық құлдыққа қарсы қоғамның құрылтайшы мүшесі болды. Ол 1840 жылға дейін атқару комитетінде қызмет етті. Сол жылы ол Артур және Льюис Таппан сияқты басқа да орташа көзқарастағы мүшелермен бірге кетіп, Америка және шетел құлдыққа қарсы қоғамын құруға көмектесті. Олар Уильям Ллойд Гаррисонның кейбір ұсыныстарымен келіспеді, соның ішінде әйелдердің жетекші лауазымдарда болуы туралы талабымен. Райт жылдар бойы Нью-Йорктегі Жер асты жолының кондукторы болып жұмыс істеді және 235 W. Бродвейдегі үйін станция ретінде пайдаланды. Ол құл аулаушылардан қашып, Оңтүстікке қайтарылуына қарсы тұруға тырысқан құлдарды қадағалау үшін құрылған Нью-Йорк комитетіне де мүше болды. Моррисонның еңбегі Джеймс Х. Мурхедтің 2012 жылғы «Принстон теологиялық семинариясы американ діні мен мәдениетінде» атты еңбегінде сілтеме жасалды. 2021 жылдың қазан айында «құлдықпен байланысты тарихи байланыстарды өтеуге бағытталған көпжылдық іс-қимыл жоспарының» аясында Принстон теологиялық семинариясы кітапханасын Теодор Седжвик Райт кітапханасы деп атады.