Кіріспе

Құс түрлері

Ақ тажы бар бидайлы (немесе ақ тажы бар қара бидайлы, Oenanthe leucopyga) – бидайлы, бұрын Turdidae тұқымдасына жатқызылған, бірақ қазір көбінесе Еуропалық қызылқұйрықтар (Muscicapidae) тұқымдасына жатқызылатын шағын сайрақ. Бұл 17–18 см ұзындықтағы ірі бидайлы Сахара мен Арабиядан Иракқа дейінгі тасты шөлдерде көбейеді. Көбінесе қоныс жасайды, бірақ сирек кездесетін құс ретінде Батыс Еуропаға, тіпті Ұлыбританияға дейін ұшып келген жағдайлар бар. Тас немесе қабырғалардың жарықтарына ұя салады, 3–5 жұмыртқа туады. Көптеген бидайлы түрлерінің еркек және әйелдерінің түсі ерекшеленсе, осы түрдің ересек аталықтары мен аналықтарының екеуі де қара түсті, тек артқы жағы ақ, ал құйрығы негізінен ақ болады. Толық ересек құстардың басында ақ таж болады, бұл жас құстарда байқалмайды. Ұқсас қара бидайлы (Oenanthe leucura) да ақ тажы бар бидайлының таралу аймағының батыс бөлігінде көбейеді, бірақ соңғысының ақ құйрығында қара түсті кері Т әрпі бар, ал ақ тажы бар бидайлының құйрығының ортасы ғана қара болады. Қара бидайлының ешқашан ақ тажы болмайды. Бұл түр негізінен жәндіктермен қоректенеді. Бұл бидайлының дауысы күшті, көптеген туыстарына қарағанда әртүрлі және көбінесе еліктеуден тұрады.

Этимология

Oenanthe тұқымдасының атауы ежелгі грек тіліндегі oenos (οίνος) "шарап" және anthos (ανθός) "гүл" сөздерінен шыққан. Бұл, солтүстік қызылқұйрықтың көктемде Грекияға жүзім бұталары гүлденгенде оралуына сілтеме жасайды. Leucopyga атауы көне грек тіліндегі leukos, "ақ" және puge, "құйрық түбі" сөздерінен алынған. "Wheatear" атауы "бидайдан" немесе "дәнге" қатысты емес, көптеген түрлерде кездесетін айқын ақ құйрық түбіне байланысты "ақ" және "жамбас" сөздерінің 16 ғасырлық тілдік өзгеруінен туындаған.