Кіріспе
Лондондағы психиатриялық аурухана, Англия.
Бейтлем Корольдік ауруханасы, сондай-ақ Сент-Мэри Бейтлем, Бейтлем ауруханасы және Бедлам деп те белгілі, Лондонның Бромли қаласында орналасқан психиатриялық аурухана. Оның танымал тарихы бірнеше қорқынышты кітаптарға, фильмдерге және телесериалдарға шабыттандырды, ең әйгілісі – 1946 жылғы Борис Карлофф қатысқан "Бедлам" фильмі. Аурухана Оңтүстік Лондон және Модсли NHS Foundation Trust құрамына кіреді. Ол Лондон Корольдік колледжімен тығыз байланыста және Психиатрия, психология және нейробиология институтымен бірлесіп, психиатриялық зерттеулердің маңызды орталығы болып табылады. King's Health Partners академиялық денсаулық сақтау ғылым орталығының және Ұлттық денсаулық сақтау және күтім зерттеу институтының (NIHR) психикалық денсаулықты зерттеу биомедициналық орталығының бөлігі. 1247 жылы негізі салынған аурухана бастапқыда Лондон қаласының қабырғаларынан тыс, Бишопскейт маңында орналасқан. 1676 жылы Моорфилдс, 1815 жылы Саутварктегі Сент-Джорджс-филдс және 1930 жылы Монкс-Орчардтағы қазіргі орнына көшірілген. "Бедлам" сөзі аурухананың лақап атынан шыққан, ол қыжыршылық пен шатастықты білдіреді. Аурухана қазіргі заманғы психиатриялық мекемеге айналғанмен, тарихи тұрғыдан алғанда, ақыл-ессіздерді реформалау дәуіріндегі ең нашар бейімделу орындарының бірі болды.
Қор
Аурухана 1247 жылы Генрих III патшалық құрған кезде Лондон қаласында Бетлехемдегі Біздің Ханымның Жаңа Орденінің монастыры ретінде негіленді. Оны Бейт-Лехем епископы, итальяндық Гофредо де Префетти, Лондонның альдерманы және бұрынғы шериф Саймон ФицМэридің жеке мүлігін сыйға тартқаннан кейін құрды. Алғашқы орналасқан жері Сент-Ботольф приходында, Бишопскейт ауданында, Лондон қабырғасының сыртында, қазіргі Ливерпуль көшесі вокзалының оңтүстік-шығыс бұрышында болды. Бетлехем бастапқыда клиникалық мағынадағы аурухана ретінде емес, тіпті ақыл-есті жоғалғандарға арналған мамандандырылған мекеме ретінде де қарастырылмады, оның орнына крестшілер шіркеуін қолдау және Англияны Киелі Жермен байланыстыру үшін қайырымдылық жинау орталығы ретінде құрылды. Де Префеттидің крестшілер шіркеуі үшін табыс табу және оның қаржылық жағдайын жақсарту қажеттілігі екі қайғылы оқиғаға байланысты туды: оның епископтығы 1244 жылы Хорезм түркілерінің Бетлехемді басып алуынан кейін айтарлықтай шығынға ұшырады, ал оның тікелей ізашары соборлық шіркеудің мүлкін иеліктен шығару арқылы оны одан әрі кедейлендірді. Монастырь, Бетлехем шіркеуіне бағынышты болғандықтан, кедейлерге баспана берді және егер келсе, Бетлехем епископына, канониктерге және бауырларына қонақжайлық көрсетті. Осылайша, Бетлехем ортағасырлық қолданыстағы ауруханаға айналды, яғни "қайырымдылық немесе салықтар арқылы мұқтаждарға көмек көрсететін мекеме". Монастырьдің діни орденінің Бетлехем епископтарына бағыныстылығы негізгі жарғыда одан әрі нақтыланды, онда монастырьдың преоры, канониктер және тұрғындары өздерінің киімдері мен плащтарына жұлдыз тағуға міндетті болды, бұл Бетлехем шіркеуіне адалдығын көрсетеді.
Саясат және меценаттық
Он үшінші және он төртінші ғасырларда, епископтық және папалық кешірімдермен қамтамасыз етілген қызметімен, аурухананың қайырымдылық жинау орталығы ретіндегі рөлі сақталды, бірақ оның Бейт-Лехем орденімен байланысы күрт әлсіреп, оның мақсаты мен демеушілігі күмәнді болды. 1346 жылы Бетлемнің шебері, сол кезде Лондонның Бетлемдік бауырларының ең үлкеніне берілген лауазым, қорғаныс сұрап қала билігіне үндеді; содан кейін митрополиттік лауазым иелері шеберлерді тағайындауды қадағалау құқығын алды және оның орнына жыл сайын 40 шиллинг төлеуді талап етті. Қаланың шынымен қорғаныс бергені күмәнді, тіпті олардың демеушілігінде болғаны да күмәнді, бірақ 1346 жылғы үндеуден бастап, ол Бетлемнің қаржысын басқаруға қатысты. Осы уақытқа дейін Бейт-Лехемдік епископтар Францияның Клемеси қаласына көшіп, Авиньон папалығының кепілдігімен орналасты. Бұл маңызды болды, өйткені Эдуард III (1327–77) билік құрған жылдары ағылшын монархиясы ағылшыл емес діни үйлердің бақылауындағы приораттарды тартып алып, шіркеулік лауазымдарға өзінің демеушілігін кеңейтті. Клемесидегі Сент-Бетлехем орденінің тәуелді үйі ретінде Бетлем корольдік басып алуға ұшырау қаупінде болды, және бұл 1370 жылдары Эдуард III билікті қолға алғанда орын алды. Бұл тартып алудың мақсаты, Франция мен Англия арасындағы жүз жылдық соғыс аясында, аурухана жинаған қаражаттың папалық сарай арқылы француз монархиясын байытуына жол бермеу болды. Осы оқиғадан кейін аурухана шеберлері, оның күнделікті басқаруына жауапты жартылай тәуелсіз тұлғалар, көбінесе патша тағайындаған және ол барған сайын секуляризацияланған мекемеге айналды. Оның негізі туралы естелік шатасып, бүлдірілді; 1381 жылы патшалық үміткер шеберлік лауазымына үміткер оның басталуынан бастап оны рыцарлар ордені басқарғанын және оның негізін қалаушы Гофредо де Префеттиді франк крестоносцы Годфри де Буйонмен шатастырғанын мәлімдеді. Бейт-Лехемдіктермен соңғы символдық байланыс 1403 жылы расталды, ол кезде шебер мен тұтқындар енді Бетлем жұлдызын тағуды тоқтатқандары хабарланды. 1546 жылы Лондонның Лорд-мэрі сэр Джон Грешем корольге Бетлемді қалаға беру туралы өтініш жасады. Бұл өтініш ішінара сәтті болды және Генрих VIII Лондон қаласына аурухананың және оның "қоныстанушылары мен кірістерінің" "қамқорлығын, тәртібі мен басқаруын" беруге мәжбүр болды. Бұл жарғы 1547 жылы күшіне енді. Король аурухананың иелігін сақтап қалды, ал оның басқаруы қалалық билік органдарына жүктелді. Христос ауруханасының басқаруына қысқа уақыт берілгеннен кейін, 1557 жылдан бастап ол Брайдуэллдің басқарушылары басқарды, ол Блэкфриарстағы түзеу үйінің прототипі болды. Монастырлар таратылғаннан кейін физикалық тұрғыда зақымдалмаған бірнеше метрополиялық ауруханалардың бірі болғандықтан, бұл бірлескен басқару 1948 жылы Ұлттық денсаулық сақтау қызметіне енгенге дейін, патша мен қаланың араласуынсыз жалғасты.
Бейт- Лехемнен Бедламға дейін
Бейтлем немесе Бедламның қашан ақыл-сақаты барларды күтіп-ұстауға және бақылауға маманданғандығы белгісіз, бірақ Бейтлемді алғаш рет 1377 жылдан бастап ақыл-сақаты барларды емдеу үшін қолданған деп жиі айтылады. Бұл дата 1914 жылы аурухана тарихы туралы монография жариялаған аурухананың капелланы, преподобный Эдвард Джеффри О'Донахьюдің негізсіз болжамдарынан туындаған. Бетлемде 14 ғасырдың соңында ақыл-сақаты барларды қабылдаған болуы мүмкін, бірақ олардың ауруханада болғаны туралы алғашқы нақты жазба 1403 жылы Қайырымдылық комиссарларының тексеру есебінде кездеседі. Бұл есепте басқа науқастармен бірге "mente capti" деген латын тілінде "ақылдан адасқан" деген мағынаны білдіретін алты ер адамның есімі тіркелген. Тексеру барысында сонымен қатар төрт жұп мойындық, он бір тізбек, алты құлып және екі жұп аяқ тіреуіш табылды, бірақ олардың барлығы немесе бір бөлігі тұтқындарды шектеу үшін пайдаланылған-жоқ белгісіз. Қауіпті деп есептелгендерге механикалық шектеулер мен жеке оқшаулау қолданылған болуы мүмкін, бірақ орта ғасырлық кезеңнің көп бөлігінде ақыл-сақаты барларды емдеу туралы көп мәлімет жоқ. 1403 жылы ақыл-сақаты бар науқастардың аз ғана санының болуы Бейтлемнің кішкентай жалпы ауруханадан ақыл-сақаты барларды ұстауға мамандандырылған мекемеге біртіндеп өтуін көрсетеді. Бұл процесс 1460 жылға қарай толыққанды аяқталды. Төртінші ғасырдан бастап Бейтлемді "Бедлехим", "Бедлеем" немесе "Бедлам" деп атады. Бастапқыда "Бедлам" бейресми атау болды, бірақ шамамен Якоб дәуірінен бастап бұл сөз күнделікті тілде ақылсыздық, хаос және әлемнің иррационалды табиғатын білдіретін мағынада қолданыла бастады. Бұл дамуға Бедламның Якобин және Каролин дәуірлеріндегі бірнеше пьесаларда, соның ішінде "Адал жезөкше, 1-бөлім" (1604); "Солтүстікке қарай Хо" (1607); "Мальфи герцогинясы" (1612); "Саяхатшы" (шамамен 1621 ж.); және "Ауыстырушы" (1622 ж.) қойылуы ықпал етті. Бедламға деген театрлық қызығушылық он жетінші ғасырдың басындағы "Эпикен" немесе "Үнсіз әйел" (1609), "Бартоломей жәрмеңкесі" (1614), "Ескі қарыздарды төлеудің жаңа жолы" (шамамен 1625 ж.) сияқты пьесаларда да байқалады. Бедламды ақылсыздықты бейнелеу үшін театрлық орын ретінде пайдалану 1576 жылы жақын маңдағы Мурфилдс қаласында Лондонның екі ірі театрлары – "Кертеңге" мен "Театр" ашылуымен байланысты болуы мүмкін; сондай-ақ, бұл ақылсыздықты қайырымдылық нысаны ретінде театрландырумен, Бейтлемге қоғамдық сапарлардың басталуымен бір уақытта болған болуы да мүмкін.
Менеджмент
Қожайын лауазымы, көбінесе иелері өздерінің қарауындағы кедейлердің есебінен пайда табу құралы ретінде қарастырған, еңбексіз қызмет болды. Кейін «күзетшілер» деп аталған қожайындарды тағайындау 1547 жылға дейін Корольдің қарауында болды. Одан кейін қала, Алдермендер соты арқылы бақылауға алды, және король тағайындағандар сияқты, бұл лауазым адал қызметкерлер мен достарды марапаттау үшін қолданылды. Король тағайындаған қожайындармен салыстырғанда, қала арқылы лауазым алғандардың мәртебесі әлдеқайда төмен болды. 1561 жылы Лорд-мэр өзінің бұрынғы есік күзетшісі Ричард Муннесті, кәсібі бойынша мата сатушыны, осы лауазымға тағайындады. 1565 жылы оның орнын басып кірген Эдвард Рестің жалғыз біліктілігі – бақалшылықпен айналысуы болды. Рест 1571 жылы қайтыс болды, содан кейін 1576 жылы Джон Мелл күзетшілікке ие болды, ол «әкімдерді, кедейлерге ақша бергендерді және кедейлердің өздерін» қорлағандығымен танымал болды. Олар Слефордтың күзетшілік кезінде аурухана ғимараттарының шатыры құлап, ас үй раковинасы бітелгендігін анықтады, және «ешбір адамға тұруға жарамсыз, күзетші оны осылай ұстаған, үйге кіруге тіпті жарамсыз» екенін хабарлады. Тексеру комиссиясы 21 тұтқынды тапты, олардың тек екеуі ғана соңғы 12 айда қамауға алынған. Қалғандарының кем дегенде алтауы 8 жылдан бері онда тұрып жатыр, ал біреуі шамамен 25 жылдан бері онда болған. Үшеуі Лондоннан тыс жерден келген, алтауы аурухана қаражатынан төленген қайырымдылық жағдайлары, біреуі шіркеу билігімен қолдау көрсетілген, ал қалғандары отбасы, достар, меценаттар немесе бір жағдайда өз қаражатымен қамтамасыз етілген. Әкімдердің Бетлемге деген жаңа қызығушылығының себебі белгісіз, бірақ бұл 1598 жылы кедейлер туралы заң қабылдануымен және әкімдердің аурухана кірісін арттыру үшін оны жалпы көрермендерге тамаша ретінде ашу туралы шешімімен байланысты болуы мүмкін. Осы тексеруден кейін әкімдер жөндеу жұмыстарын бастады және ауруханаға жиірек бара бастады. Мұндай сапарлардың бірінде, 1607 жылы, олар тұтқындарға киім мен тамақ ыдыстарын сатып алуға бұйрық берді, бұл негізгі заттардың жетіспеушілігін көрсетеді.
Хелкия Крук
Джеймс VI және I-нің бұйрығымен Хелкия Крук (1576–1648) 1619 жылы дәрігер-қараушы болып тағайындалды. Кембриджді бітірген, анатомия саласындағы аса табысты ағылшын тіліндегі кітабының авторы – «Микрокосмография: Адам денесінің сипаттамасы» (1615) және патша үйінің медициналық бөлімінің мүшесі ретінде ол қалалық тағайындалған алдыңғыларынан жоғары әлеуметтік статусымен ерекшеленді (оның әкесі белгілі уағызшы болса, үлкен ағасы Томас баронет атағын алған еді). Крук бұрынғы қараушы, бейтаныс Томас Дженнерді, оны «медицина практикасында біліміз деуге келмейді» деп сынағаннан кейін, сәтті қуып шықты. Бұл Губернаторлардың Бетлемдегі науқастарға медициналық көмек қажет екенін ерте тануының белгісі болып көрінсе де, Круктың тағайындалу шартында ешқандай медициналық міндеттер нақтыланбаған. Губернаторлар кеңесі науқастарды «жандар» немесе «тұтқындар» деп атауын жалғастырды, ал олардың ресми түрде «науқастар» деп танылуы 1630 жылы Ұлы Кеңесте болды. 1619 жылдан бастап Крук, Брайдуэллден тәуелсіз институт болуы үшін патшаға петиция жолдады, бұл монархиялық және жеке мүдделерді қамтамасыз етумен қатар, Брайдуэлл губернаторларымен қақтығысқа әкелуі мүмкін еді. Алғашқы лауазым иелері қалыптастырған басқару үлгісіне сәйкес, оның қараушы ретіндегі қызметі ауруханаға жиі келмеуімен және аурухана қаражатын жеке пайдалануымен ерекшеленді. Оның басқаруының салдары соншалықты ауыр болды, 1631 жылы губернаторлар тексеру кезінде науқастардың «аштықтан қаза табуы мүмкін» екенін анықтады. 1632 жылы оның әрекеттеріне қатысты айыптамалар губернаторлардың қарауына ұсынылды. Круктың корольдік қолдауы Джеймс I-нің қайтысымен аяқталды, сол жылы Карл I оған қарсы тергеу бастады. Тергеу оның ауруханаға келмеуін, аурухана қаражатын жымқыруын және «ақыл-есі дұрыс емес адамдарды емдеуге» тырыспағанын анықтады. Сондай-ақ, науқастарға арналған қайырымдылық көмегі мен аурухана сатып алған азық-түлік, аурухананың басқарушысы тарапынан жеке пайдалану үшін немесе науқастарға сату үшін тартылып алынғаны белгілі болды. Науқастарда басқарушымен сауда жасауға қаражаты болмаса, олар көбінесе аш қалды. Бұл жағдайлардың нәтижесінде 1633 жылдың 24 мамырында Крук, соңғы ескі үлгідегі қараушы, және оның басқарушысы ұятпен қызметтен босатылды.
Шарттар
1632 жылы Бейт-Лехемдегі ескі үйдің "қабат астында қонақ бөлмесі, ас үй, екі қойма, үйдің бойымен созылатын ұзын дәліз, кедейлер жататын 21 бөлме, ал жоғары қабатта қызметшілер мен кедейлерге арналған тағы сегіз бөлме" болғандығы тіркелген. Бұл құрылым XVI ғасырда да көп өзгермеген болуы мүмкін. Қауіпті немесе мазасыздық тудыратын деп танылған тұтқындар тізбекке байланған немесе құлыпталған болса да, Бетлехем ашық ғимарат болды, онда тұрғындары оның ішінде және мүмкін жергілікті ауданда еркін жүре берді. Көрші тұрғындар 1560 жылдары және одан бұрынғы уақытта аурухананың жағдайымен жақсы таныс болған, өйткені өз үйлерінде дәретханасы жоқ адамдар аурухананың артқы жағына және "жалпы Жакқа" жету үшін "Бетлехемнің ұзын үйінің батыс жағынан" өтуге мәжбүр болған. Әдетте, аурухана өте мазасыз және қиын жағдайға түскен адамдарды қабылдау ортасы болған, және осы факт 1630 жылдары Дональд Луптон сипаттаған "айқай-шу, сығырылу, арықтау, тікелей ұрыс, тізбектердің дірілдеуі, ант беру, ашулану, ызалану" сияқты оқиғаларға сенімділік береді. Бейтлехем аурухана мен оның аумағын қамтамасыз ететін кәріздің үстінде салынған. Бұл ортақ дренаж жүйесі жиі бітелген, нәтижесінде аурухана кіреберісінде қалдықтар ағып жатқан. 1598 жылы губернаторлардың келуі аурухананың "лас күйде сақталғанын" көрсетті, бірақ губернаторлар аурухананы тазалау үшін персоналдың қажеттілігіне сирек назар аударған. Гигиена деңгейі жеткіліксіз сумен жабдықталуын көрсетеді, ол 1657 жылы ауыстырылғанға дейін артқы ауладағы бір ағаштан жасалған ыдыстан тұратын, одан суды қазанмен ауыр еңбекпен тасымалдау қажет болды. Осы аулада кем дегенде XVII ғасырдың басынан бері науқастардың киімдерін және төсек жабдықтарын жууға арналған "жуу үйі" болған, ал 1669 жылы киім кептіру бөлмесі қосылды. Науқастар, егер мүмкіндігі болса, екеуден аспайтын "жеңілдету үйін" пайдалануға рұқсат етілген, бірақ көбінесе олардың камераларында "аяқ сауыттары" қолданылған. Таңқаларлық емес, өздерінің қалдықтарымен бірге камераларында отырған тұтқындар кейде осындай "ластықтар мен қалдықтарды" аурухана ауласына немесе персонал мен келушілерге лақтырып тастаған. Жеткіліксіз жағдайлар, науқастардың бақылаусыз несеп шығаруы және ақылсыз адамдарды жануарлар сияқты, лас және сабан төсекте ұстауға лайық деп санау, аурухананың лас күйін қабылдауға ықпал еткен сияқты. Алайда, бұл қоғамдық және жеке гигиена стандарттары өте ерекше болған дәуір еді, онда адамдар көшеде немесе тіпті өз ошақтарында несеп тастауға немесе дефекациялауға дайын болған. XVII ғасырдың көп бөлігінде науқастарға берілетін тамақ жеткіліксіз болған сияқты. Бұл әсіресе Круктың билігі кезінде байқалды, онда тексеру кезінде бірнеше науқастың аштықтан зардап шеккені анықталды. Персоналдың жемқорлығы науқастардың тамақтануының маңызды факторы болды және 1650 және 1670 жылдары ұқсас бұзушылықтар тіркелген. Губернаторлар азық-түлікпен қамтамасыз етуді басқара алмады, негізгі азық-түлік үшін "табиғаттағы сыйлықтарға" сүйенді, ал астық сатып алуға басқарушыға қол жетімді қаражат сақтаушының ізгі ниетіне байланысты болды. Науқастар күніне екі рет нан, ет, сұлы, май, ірімшік және сырадан тұратын "азайту диетасымен" (қасақана азайтылған және қарапайым диета) тамақтандырылды. Күнделікті тамақтану кезінде ет пен сүт өнімдерін алмастырып жеген болуы мүмкін, ал жеміс-жидек пен көкөніс мүлдем болмады. Порциялар жеткіліксіз болған сияқты, бұл заманауи тамақтану теориясымен сәйкес келеді, ол ақылсыз адамдардың диетасын шектеуді, бай тағамдардан аулақ болуды және денені тепе-теңдікке келтіру және рухты бақылау үшін арықтау және тазалау терапиясын ақтады.
Медициналық режим
1634 жыл әдетте Бетлемнің орта ғасырлық және жаңа заманғы әкімшілігі арасындағы шекараны білдіретін жыл ретінде қарастырылады. Бұл, дәстүрлі үлгідегі басшы дәрігердің күнделікті басқаруын аяқтап, оның орнына корольдік ауруханалардың үлгісімен құрылған үш деңгейлі медициналық жүйеге – тұрақты емес дәрігерге, келуші хирургқа және дәріханашыға алмастырды. Медициналық қызметкерлерді Губернаторлар кеңесі сайлап тағайындады және Крук дәуірінде ең жоғары деңгейге жеткен пациенттердің есебінен пайда табуды болдырмау мақсатында, олардың барлығы ақырында аурухананың қаржылық істеріне шектеулі жауапкершілікпен жалақы алатын болды. Дәрігерлерді тағайындауда жеке байланыстар, мүдделер және кейде патшалық қолдау маңызды рөл атқарды, бірақ сол заманның талаптарына сәйкес, тағайындалғандардың көпшілігі Оксфорд немесе Кембриджді бітірген, ал көптегендері Корольдік дәрігерлер колледжінің үміткерлері немесе мүшелері болды. Лауазымдарға күшті бәсеке болғанымен, туыстық байланыстар тағайындауда маңызды рөл атқарды. 1728 жылы Джеймс Монроның дәрігер болып сайлануы Монро әулетінің 125 жылға созылған, төрт буынды қамтыған тарихының бастауын берді. Хирургтарды тағайындауда отбасылық ықпал маңызды болды, бірақ дәріханашыларды тағайындауда мұндай ықпал болған жоқ. Дәрігерлік лауазым көбінесе құрметті және қайырымдылықпен байланысты болды, жалақысы шамалы болды. Көптеген ауруханалық лауазымдардағыдай, қатысу тек қана қажет болды және табыстың басым бөлігі жеке практикадан түсті. Бетлем дәрігерлері ауруханамен байланыстарын барынша пайдаланып, көбінесе табысты "ақыл-есті жоғалту саудасынан" пайда тапты, көптегендері келуші дәрігерлер ретінде жұмыс істеді, тіпті Монролар мен олардың ізашары Томас Аллен сияқты өздерінің ақыл-есті жоғалтқандар үйлерін құрды. Бастапқыда хирургтар мен дәріханашылар да жалақысыз болды және олардың ауруханалық табысы Губернаторлар кеңесіне қатысу туралы есептерді ұсынуға ғана байланысты болды. Бұл жүйе жиі теріс пайдаланылды және ұсынылған есептер Губернаторлар кеңесі тарапынан көбінесе аса жоғары деп танылды. 1676 жылы хирургтар жалақы алғанда, ал он сегізінші ғасырдың ортасынан бастап сайланған дәріханашылар да жалақы алып, әдетте ауруханада тұратын болды, бұл қаржылық қанау мәселесінің бір бөлігін шешті. Осы соңғы өзгерістен бастап, мекемедегі медициналық жауапкершіліктің басым бөлігін жалғыз тұрақты медициналық қызметкер, дәріханашы өз мойнына алды, себебі дәрігер мен хирургтың қатысуы салыстырмалы түрде жиі болмады. Медициналық жүйе, он тоғызыншы ғасырдың басына дейін тату немесе қабынуға қарсы емге бағынышты болды, оның консервативті беделіне себеп болды, бұл бедел бекер емес еді және кейбір жаңа емдеулердің күмәнді пайдасын ескере отырып, әр жағдайда да дұрыс емес деп айтуға болмайды. Гидротерапияның танымалдылығы артып жатқан 1680 жылдары монша іске қосылды. 1751 жылдан бастап 40 жыл бойы Бетлем дәрігері болған Джон Монро "суға түсу, әдетте, өте жақсы әсер етеді" деп мәлімдеді және суға түсу емдеу ретінде он сегізінші ғасыр бойы кең таралды. XIX ғасырдың басында, барлық дені сау пациенттер үшін жаздан бастап "суық ауа райының басталуына дейін" суға түсу әдеттегі шара болды. Монро дереу жауап беріп, сол жылы "Д-р Бэттидің ақылсыздық туралы трактаты туралы ескертулер" атты еңбегін жариялады.
Мурфилдс қаласында қайта салынған Бетлехем
1667 жылы Бетлем 59 науқасқа сыйымдылықпен кеңейтілгенімен, Бетлем мен Брайдуэлл Губернаторлар кеңесі 1674 жылдың басында «Бетлем ауруханасы өте ескі, нашар және қираған, сондай-ақ қазіргі уақытта ондағы көптеген ақыл-есті жоғалғандарды ұстауға тым кішкентай және тар» екенін атап өтті. Келуге деген сұраныстың артуы және ғимараттың нашар және қираған халде болуына байланысты, аурухананы қаланың солтүстігіндегі, Лондонның ең ірі ашық кеңістіктерінің бірі – Мурфилдсте қайта құру туралы шешім қабылданды. 1675-1676 жылдар аралығында жылдам және қымбатқа салынған жаңа аурухананың сәулетшісі табиғат зерттеушісі және қала геодезисі Роберт Хук болды. Ол 152 метр ені және 12 метр тереңдігі бар монументалды ғимаратты тұрғызды. Қоршау қабырғаларының ұзындығы 207 метр, тереңдігі 21 метр болды, ал арт жағындағы оңтүстік беті жақын жердегі Мургейттен батысқа қарай созылған ескі Лондон қабырғасының 218 метрлік (714 фут) бөлігімен жасырылды. Пациенттердің жаттығулары мен ауаға шығулары үшін арналған аулаларды қамтитын қабырғалардың биіктігі 4 метрге жетті. Алдыңғы қабырғалардың биіктігі 2 метр ғана болды, бірақ бұл жеткілікті деп есептелді, себебі «аталған жаңа ғимарат пен қабырға арасында орналасқан аулаға адамдардың кіруіне рұқсат етілмейді» делінген. Сондай-ақ, қабырғалардың салыстырмалы түрде төмен болуы жаңа ғимараттың сұлулығын жасырмайды деп үміттенілді. Ғимараттың көрінуін барынша арттыру үшін алдыңғы қабырғаға 3 метр (10 фут) ені бар алты қақпалы ашылу қосылды, бұл қасбеттің көрінуіне мүмкіндік берді. Кіреберіс қақпаларын қоршап тұрған тас тіреулер Данияда туған мүсінші Каиус Габриэль Сиббер жасаған Портленд тасынан қашалған «Мұң» және «Қызу дауыл» мүсіндерімен безендірілді. Брайдуэлл Губернаторларының бастамасымен және «қайырымдылықтың ұлылық» сәулеттік мәлімдемесін жасау үшін аурухана екі қабатты емес, бір қабатты ғимарат ретінде жобаланды, бастапқыда 120 науқасқа сыйымдылықпен. Ғимараттың бір жағында ғана жатақтар мен бөлмелердің орналасуы үлкен галереялардың өлшемдерін жеңілдетті, олар негізінен ұзын және кең дәліздер, биіктігі 4 метр (13 фут) және ені 5 метр (16 фут), екі қабаттың бойымен жалпы ұзындығы 359 метр (1179 фут) созылды. Олардың ауқымы соншалық, Роджер Л'Эстранж 1676 жылы жаңа Бетлемді мақтаған мәтінде олардың «Ұзын созылғандығы шетелдіктердің көзін шаршатады» деп атап өтті. Галереялар науқастарды күтуге емес, көпшілікке көрсету үшін салынған, себебі, ең алдымен, тұтқындарға тыйым салынды, өйткені «аталған ақыл-есті жоғалғандарды көруге келген адамдар өміріне қауіп тудыруы мүмкін». Жаңа Бетлемнің сәулеттік жобасының басты мақсаты аурухана мен оның басқарушыларының бейнесін қазіргі заманғы қайырымдылық және игілік туралы түсініктермен сәйкес ету болды. Ауруханаларды мемлекеттік қаржыландыруға дейінгі дәуірде және пациенттердің төлемдері шығындардың бір бөлігін ғана қамтитын кезде, мұндай өзін-өзі жарнамалау мекеменің өмір сүруіне қажетті қайырымдылық, жазылу және демеушілікті жеңу үшін қажет болды. Бұл, әсіресе, Мурфилдсте қайта құру сияқты ірі кеңейту жобаларына немесе 1725-1739 жылдары 100-ден астам науқасқа сыйымдылықпен «Емделмейтін» бөлімін салуға қаражат жинау кезінде орын алды. Азаматтық міндеттемелердің осы айқын көрінетін әрекеттері оның губернаторлары мен қолдаушыларының әлеуметтік мәртебесіне немесе саяси артықшылыққа деген талаптарын алға жылжытуға көмектеседі. Алайда, пациенттердің қажеттіліктерін қарастыру екінші кезекте болса да, олар жоқ емес еді. Мысалы, аурухананы Мурфилдстің ашық кеңістігінде орналастыру және ғимараттың үлкен жатақтары мен жақсы жарықтандырылған галереяларымен бірге «денсаулық пен ауа» аурудың миазматикалық теориясына сәйкес таңдалды. Бұл Лондонның Савой ауруханасынан (1505-17) кейін салынған алғашқы ірі қайырымдылық ғимараты және Лондонның Ұлы өртінен (1666) кейін салынған бірнеше қоғамдық ғимараттардың бірі. Бұл ғимарат осы кезеңде «Қаланың басты әшекейлерінің бірі және қайырымдылыққа арналған құрметті ескерткіш» ретінде қарастырылды. Жаңа ғимараттың келушілер санының артуына байланысты аурухананың атағы өсті және кейіннен жаман даңққа ие болды. Бұл керемет кеңейтілген Бетлем ағылшын және халықаралық суреттерде ақыл-есті жоғалту және оның емделуінің бейнесін қалыптастырды.
Халықтың келуі
Достар мен туыстардың келуіне рұқсат етілді және кедей тұтқындардың отбасы мен достары олардың өмір сүруі үшін азық-түлік пен басқа да қажеттіліктерді әкеледі деп күтілді. Бетлем тұтқындармен байланысы жоқ қоғамдық және кездейсоқ келушілерді қабылдағаны үшін танымал болды. Бұл ессіздіктің көрсетілісін көпшілік алдында тамашалау, тарихи Бедламның ең сенімсіз ерекшелігі болып есептелді. Деректерге сүйенсек, Брайдуэлл басшылары 1598 жылға дейін аурухана табысын арттыру мақсатында, қоғамдық келушілерге рұқсат беру туралы шешім қабылдаған болуы мүмкін. XVI ғасырда келу туралы жалғыз мәлімет Томас Мордың 1522 жылғы «Төрт соңғы нәрсе» атты еңбегінде келтірілген. Мор ауруханаға шақырылуына себеп болатын түрлі лауазымдарды атқарған және жақын жерде тұрғандықтан, оның сапары XVI ғасырда қоғамдық келудің кең таралғанын көрсете алмайды. Алғашқы нақты құжат ретінде 1610 жылғы жазбада Лорд Перси аурухананы аралау құқығы үшін 10 шиллинг төлегені көрсетілген. Бәлкім, осы кезеңде Бетлем алғаш рет 1604 жылы жарық көрген «Адал жезөкше» пьесасы үшін сахна ретінде пайдаланылды. Морфилдске көшкеннен кейін келушілер санының артуын 1681 жылы Брайдуэлл басшыларының «күн сайын аталған есілдерді көруге келетін адамдардың көптігі» туралы айтқан сөзінен көруге болады. Сегіз жылдан кейін ағылшын саудагері және жазушысы Томас Трайон мереке күндері Бетлемге келіп тұратын «адамдардың көптігінен» наразылық білдірді. XVIII ғасырдың ортасында бір журналист Пасха аптасында Бетлемдегі тұтқындарды аралауға «кем дегенде жүз адам» келгенін жазды. Бетлемге келушілердің саны көп болғанымен, олардың жылдық санына есеп беруге сенімді негіз жоқ. Бетлемге жылына 96 000 адам келген деген пікір әлі де айтылып келеді, бірақ бұл болжамдық есеп. Дегенмен, келу үлгісінің маусымдық сипатқа ие екені және көбінесе мереке күндеріне шоғырланғаны анықталды. 1650 жылы жексенбі күнгі келулер қатаң шектелді және жеті жылдан кейін толығымен тыйым салынды, сондықтан Рождество, Пасха және Уитсан ең көп келушілер болатын кезеңдерге айналды. Басшылар «көрнекті және сапалы адамдарды» – білімді, бай және жақсы тәрбиеленгендерді қонақ ретінде іздестірді. Деректердің шектеулі болуына қарамастан, басшылар мұндай «сапалы» келушілерді тартуда біршама сәттілікке жеткенін көрсетеді. Бұл элиталық және идеалданған қайырымдылық және моральдық ізгілік үлгісінде тамашаның қажеттілігі, жанашырлықты ояту үшін ақымақты көрсету, садақа, қайырымдылық және мұраларды тартудың маңызды бөлігі болды. Кедейлер мен бақытсыз адамдарды ықтимал донорларға көрсету тәжірибесі Бетлемге ғана тән емес, өйткені осындай бақытсыздық көріністері Табылған балалар ауруханасында және Өкініш білдірген жезөкшелерге арналған Магдалена ауруханасында да көрсетілді. Бетлемге келген келушілерден күтілетін садақалар – ешқашан ресми алым болмаған – монастырлық дәстүрге сәйкес кедейлерге садақа беруден туындаған болуы мүмкін. Мұндай ақшаның көп бөлігі аурухананың кедейлер қорына емес, қызметкерлердің қолына түскені сөзсіз, бірақ Бетлем мұндай қайырымдылықтан едәуір пайда көрді, 1720 жылдардан бастап 1770 жылы келуді шектеуге дейін жылына орташа есеппен 300-350 фунт стерлингке дейін жинады. Содан кейін кедейлер қорынан түсетін қаражат жылына 20-30 фунт стерлингке дейін азайды. Қаржы жинау функциясынан басқа, Бетлемнің көрсетілісі келушілерге моральдық сабақтарды да берді. «Білімді» бақылаушы үшін Бедламның бұзылған театры әдепсіздік пен арамдықтың қауіптілігін ескертетін мысал ретінде қызмет етуі мүмкін. Ақымақ адам, егер құмарлық пен құштарлықтың ақыл-сананы биліктен шығарып тастауына жол берілсе, не болатынын көрсететін моральдық үлгі ретінде қызмет етті. XVIII ғасырдың ортасында бір хатшы былай деп түсіндірді: «Бізді осы қайғылы мектептен гөрі әлемнің ешбір бөлігінде жақсы сабақ үйрету мүмкін емес. Мұнда біз жердің күшті ойлаушыларын, тіпті төменгі бөжәктерді де көре аламыз; және осындай кішіпейіл көріністен біз мақтанышымызды өлшеуді, және егер тым көп көңіл бөлінсе, ақыл-сананы орнынан шығарып, бізді осы бақытсыз үйдің қасіретімен теңестіретін құмарлықтарды шектеуді үйрене аламыз». «Сапалы адамдар» болсын, болмасын, келушілерді ең алдымен моральдық тұрғыдан тәрбиелеу немесе қайырымдылық міндеті емес, көңіл көтеру мәні тартты. Рой Портердің есте қаларлық сөзінде, оларды «қате шоудың қызығы тартты», Бетлем «сирек кездесетін көңіл көтеру» болды. Ол Лондонның туристік жолындағы бағыттардың біріне айналды, оған мұнара, жануарлар бағы, Бартоломеу жәрмеңкесі, Лондон көпірі және Уайтхолл сияқты орындар кірді. Бетлемнің қызықтыратын жайттарына, оның «ерекше тұлғаларына», соның ішінде драматург Натаниэль Ли және Оливер Кромвельдің шамыршысы Даниэльге деген қызығушылық, кемінде XVIII ғасырдың соңына дейін өте құрметті себеп болды. 1770 жылдан бастап тегін қоғамдық келуге тыйым салынды және келушілерге басшының қол қойған билет қажет болатын жүйе енгізілді. Келу Бетлемнің пациенттеріне көптеген зәбір-зияраттар келтірді, оның ішінде келушілердің таяқтармен тебуі немесе әлдебір қорлау, сусын беруі, физикалық зорлық-зомбылық жасауы немесе жыныстық қысым көрсетуі, бірақ оны шектеу қоғамдық бақылаудың маңызды элементін жойды. Содан кейін, қызметкерлердің іс-әрекеттері жұртшылықтың қарауынан тыс қалғанда, пациенттерге жасалған ең қорқынышты зәбір-зияраттар орын алды.
1791-1900 жылдар
Өзінің сарайлық сыңайға қарамастан, XVIII ғасырдың соңына қарай Бетлем ғимаратының физикалық жағдайы нашарлап, едендері тегіс емес, қабырғалары қисайған және шатырынан су ағып жатқан. Ол "тік қабырғасы жоқ, құлаған өліктей" көрінеді – бұл Хогарттың өзіндік пародиязы. Мурфилдс ғимаратын күтіп ұстаудың қаржылық шығындары ауыр болды, ал губернаторлардың осы талаптарды қанағаттандыру мүмкіндігі 1780 жылдары Бетлемнің кірісінің жетіспеуіне және оның казнашысының банкроттығына байланысты шектелді. Келесі онжылдықта Франциямен революциялық соғыстар кезіндегі инфляциялық жалақы мен жабдықтау құнының өсуі қосымша қаржылық қиындықтар тудырды. 1791 жылы Бетлемнің инспекторы Генри Холланд губернаторларға ғимараттың құрылымдық ақаулар мен тазалықтың жоқтығы сияқты кемшіліктерінің кең тізімін жазып берді және жөндеу жұмыстарын аяқтауға 8,660 фунт стерлинг жұмсалатынын, ол үшін бес жыл қажет екенін бағалады. Бұл соманың тек бір бөлігі ғана бөлінді, ал онжылдықтың соңында мәселе көбінесе шешілмегені анық болды. 1799 жылы Холландтың орнын бастан алған инспектор Джеймс Льюиске ғимараттың жағдайы туралы жаңа есеп дайындау тапсырылды. Келесі жылы губернаторларға өз қорытындысын ұсынған Льюис ғимаратты "емделмейтін" деп мәлімдеді және қажетті жөндеуден басқа нәрсеге инвестиция жасау қаржылық жағынан тиімсіз болады деген пікір білдірді. Алайда, ол губернаторларды Бетлемнің физикалық құлдырауына қатысты кез келген сыннан қорғауға тырысты, өйткені Гуктың дизайнын немесе қосымшалардың құрылымдық әсерін сынаудың орнына, оның жылдам салудың салмақты еместігін сынады. Льюис оның "Қалалық Арық" деп аталатын жерге салынғанын байқады, ол қоқыс жиналатын орын, және бұл 152 метрден астам көлемдегі ғимаратқа жеткілікті қолдау көрсетпеді. Ол кірпіш қабырғаның негізі жоқ екенін, "жер бетіне, қазіргі еденнен бірнеше сантиметр төмен" салынғанын, ал қабырғалардың "берік, тік немесе тегіс емес" екенін, төбелердің салмағынан ауыр жүктелгенін атап өтті.
Георгий даласында қайта салынған Бетлехем
Льюис баяндамасының логикасы айқын болғанымен, қаржылық қиындықтарға тап болған Губернаторлар кеңесі 1803 жылы жаңа орында қайта құру жобасын бекітті және 1804 жылы қаржы жинау науқаны басталды. Осы аралықта, науқастарды жергілікті ауруханаларға орналастыруға тырысылды, ал Бетлемге қабылдау, оның бөліктері тұруға жарамсыз деп танылды, едәуір шектелді, нәтижесінде 1800 жылы 266 болған науқастар саны 1814 жылы 119-ға дейін азайды. Ұсынылған көшуге байланысты қаржылық кедергілер маңызды болып қала берді. 1805 жылы халықтан қайырымдылық жинау мақсатында ұлттық баспасөз кампаниясы ұйымдастырылды. Парламентке Бейтлем губернаторлары француз соғыстарының ақылы бар сарбаздары мен теңізшілеріне тұрақты баспана беру туралы келісім бойынша 10 000 фунт стерлинг көмектесу үшін сәтті лобби жасады. Аурухананы Госси Филдс жеріне көшіру туралы бастапқы қызығушылық қаржылық шектеулер мен Мурфилдс жеріне жасалған жалға алу шартында оның қайта сатылуына тыйым салатын талаптарға байланысты тоқтатылды. Оның орнына, губернаторлар Мурфилдс жерін Темзаның оңтүстігіндегі Саутварк қаласындағы Сент-Джордж Филдс жерімен, муниципалитетке тиесілі басқа жермен алмастыру үшін қаламен ұзақ келіссөздер жүргізді. Алмасу 1810 жылы аяқталды және губернаторларға иттің және қаздың тавернасы мен Сент-Джордж шипажайы орналасқан, батпақты, кедейленген, тығыз қоныстанған және өнеркәсіптік аймақтағы жер ұсынылды. Саутварктағы жаңа аурухананы жобалау бойынша конкурс өткізілді, онда Бейтлемнің танымал науқасы Джеймс Тилли Мэттьюс жеңіліске ұшырады. Губернаторлар бұл жұмысты Джеймс Льюиске тапсырды. Жеңімпаз жобалардың ең жақсы элементтерін біріктіре отырып, ол Гуктің бастапқы жоспарына көп сүйенген, бірақ бұрынғы ғимараттың әшекейлерін болдырмаған неоклассикалық стильдегі ғимаратты жасады. Үш жылдан кейін 1815 жылы аяқталған ол, Англиядағы округтік психиатриялық ауруханалар құрылысының бірінші толқыны кезінде 1808 жылғы Округтік психиатриялық ауруханалар заңына ("Уинннің заңы") сәйкес салынды. Ұзындығы 580 фут (177 м) құрайтын жаңа аурухана Ламбет жолының бойымен созылып, екі жағында үш қабаттан тұратын екі қанаты бар орталық блоктан тұрды. Әйелдер батыс қанатында, ал ерлер шығыс қанатында орналасты; Мурфилдстегідей, палаталар әр қанатты кесіп өтетін галереялардан орналасқан. Әр галереяда тек бір дәретхана, раковина және суық ванналар болды. Ішек қызметін жоғалтқан науқастар жертөледегі галереядағы палаталарда сабан төсектерінде ұсталды; бұл кеңістікте қызметкерлер үшін каминдері бар бөлмелер де болды. 1816 жылы патшаны өлтіруге талпынғандығы үшін ақыл-есі дұрыс емес Джеймс Хэдфилдтің ісінен кейін жаңадан құрылған қылмыстық ақылсыздарға арналған заңдық санаты аяқталды. Бұл қосымша ғимаратта 45 еркек және 15 әйел орналастырылды және оның құны толығымен мемлекеттен қаржыландырылды. Бірінші 122 науқас 1815 жылдың тамызында Хакни арбаларының кортежімен жаңа тұрақты жеріне жеткізілді. Ғимараттағы кемшіліктер көп ұзамай байқалды, өйткені бумен жылыту дұрыс жұмыс істемеді, жертөледегі галереялар ылғалды болды және жоғарғы қабаттардың терезелері шынысыз болды, "сол себепті ұйықтайтын палаталар суық ауаның күшті соғуына немесе толық қараңғылыққа ұшырады". 1816 жылы терезелерге шыны орнатылғанымен, губернаторлар бастапқыда оларды шынысыз қалдыру туралы шешімдерін қолдады, өйткені бұл желдетуді қамтамасыз етті және осылайша "барлық ақылсыз үйлерге тән жағымсыз иістердің" жиналуын болдырмады. Қабылдау санының артуына және тығыздыққа байланысты 1830-шы жылдардан бастап архитектор Сидней Смирк жобалаған жаңа ғимараттар салынды. Қылмыстық ақылсыздарға арналған қанат тағы 30 адамды қабылдау үшін кеңейтілді, ал шығыс және батыс қанаттарға қосымшалар ғимараттың қасбетін кеңейтіп, қосымша 166 науқасқа орын берді және ауруханалық шіркеуге күмбез салынды. Бұл кеңейту кезеңінің соңында Бетлемде 364 науқасқа емдеу жүргізілуі мүмкін болды.
181516 Парламент тергеуі
XVIII ғасырдың соңы мен XIX ғасырдың басында психикалық ауруларды емдеу және күтуге қатысты жаңа көзқарастардың қалыптасуында шешуші кезең деп есептеледі. Бұрынғысынан, физикалық күш қолдану және мәжбүрлеу арқылы ақыл-есті жоғалғандарды бақылауға ұмтылудың орнына, олардың моральдық тәрбиесіне көшу болды, осы арқылы сыйлық және жазалау жүйесі арқылы өзін-өзі ұстауға үйретілді. 1796 жылы құрылған квакерлер басқаратын Йорк ретриті, ақыл-есті жоғалғандарды реформалауды қолдаушылар үшін, ақыл-есті жоғалғандарды қайта әлеуметтендіруге және қайта оқытуға бағытталған жаңа тәсілдің үлгісі болды. 1814 жылдан бері скандалға ұшыраған Бетлем ауруханасы, тұтқындардың жағдайына байланысты, осыған керісінше бейнелейді. Газеттерде алғашқыда, содан кейін 1815 жылғы Психикалық ауруханалар жөніндегі парламенттік комитетте берілген куәліктер арқылы Бетлемдегі тұтқындарға күтім жасау жағдайы туралы ақпаратты Эдвард Уэйкфилд, квакер жер агенті және ақыл-есті жоғалғандарды реформалаудың белді жақтаушысы жариялады. Ол 1814 жылдың көктемі мен жазында Бетлемге бірнеше рет барды. Оның тексерулері Мурфилдс аумағындағы ескі ауруханаға қатысты, ол сол кезде жарамсыз жағдайда болды; оның көп бөлігі тұруға жарамсыз еді және науқастардың саны айтарлықтай азайды. Моральдық емдеу принциптеріне қайшы, Уэйкфилд галереялардағы науқастардың ешқандай логикалық тәртіппен жіктелмегенін, соның салдарынан, қатты ауырып, тыныш жатқан науқастардың бірімен-бірі араласып кеткенін анықтады. Кейіннен, көптеген науқастардың тізгінмен байланыстырылып, жалаңаш жүргенін хабарлағаннан кейін, Уэйкфилд олардың жағдайын оқиғаның қорқыныштылығын арттыратын және тұтқындарға қатысты жабайылық пен паналаушылардың қарақшылық мінез-құлқына наразылық білдіретіндей етіп сипаттауға тырысты. Уэйкфилдтің баяндамасы бір науқасқа, атап айтқанда, Джеймс Норриске, 55 жастағы американдық теңізшіге, 1800 жылдың 1 ақпанынан бері Бетлемде ұсталып тұрған адамға ерекше тоқталды. Аурухананың емделмейтін бөлімінде орналасқан Норрис шамамен он жыл бойы оның қимыл-қозғалысын қатты шектейтін құрылғымен тізгінмен байланыстырылып ұсталып келді. Уэйкфилд былай деді: оның мойнына қалың темір сақина бекітілген, одан қысқа тізбек жоғары және төмен жылжитын тік, қабырғаға орнатылған, алты футтан биік темір таяқшаға бекітілген сақинаға жалғанған. Оның денесінің айналасында шамамен екі дюйм ені бар қалың темір таяқша бекітілген, таяқшаның әр жағындағы дөңгелек өңірлер оның екі қолын қамтып, жанына жақын бекіткен. Бұл белдік сыры екі ұқсас темір сырымен бекітілген, олар иығынан өтіп, алдыңғы және артқы жағынан белге бекітілген. Оның мойнындағы темір сақина иығындағы сырықтарға екі буынды тізбек арқылы жалғанған. Ол осылайша он екі жылдан астам уақыт бойы тізгінмен байланыстырылып, бұғауланған күйде болды. Уэйкфилдтің ашылуы, Йорк ауруханасындағы науқастарға қатысты бұрынғы хабарлармен бірігіп, ұлттық ақыл-есті жоғалғандарды реформалау үшін жаңа науқанды бастауға және 1815 жылғы Ақымақ үйлер жөніндегі палатаның арнайы комитетін құруға ықпал етті, ол округтік ауруханаларда, жеке ауруханаларда, қайырымдылық ауруханаларында және кедейлер заңдарының жұмыс үйлеріндегі психикалық аурулар бөлімдерінде ұсталып отырғандардың жағдайларын зерттеді. 1816 жылдың маусым айында бас дәрігер Томас Монро, науқастарға қатысты "адамгершіліксіздік танытқаны" айыбына байланысты, абыройына нұқсан келгендіктен отставкаға кетті. 1852 жылдан 1862 жылға дейін аурухана басшысы Уильям Чарльз Худ болды, ол ауруханадағы науқастардың жағдайын жақсарту және реформалау үшін көп еңбек етті. Доктор Т. Б. Хисслоп 1888 жылы ауруханаға келді және бас дәрігер болып өсті, аурухананы 20 ғасырға жеткізіп, 1911 жылы зейнеткерлікке шықты.
a stout iron ring was riveted about his neck, from which a short chain passed to a ring made to slide upwards and downwards on an upright massive iron bar, more than six feet high, inserted into the wall. Round his body a strong iron bar about two inches wide was riveted; on each side of the bar was a circular projection, which being fashioned to and enclosing each of his arms, pinioned them close to his sides. This waist bar was secured by two similar iron bars which, passing over his shoulders, were riveted to the waist both before and behind. The iron ring about his neck was connected to the bars on his shoulders by a double link. From each of these bars another short chain passed to the ring on the upright bar He had remained thus encaged and chained more than twelve years. Wakefield's revelations, combined with earlier reports about patient maltreatment at the York Asylum, helped to prompt a renewed campaign for national lunacy reform and the establishment of an 1815 House of Commons Select Committee on Madhouses, which examined the conditions under which the insane were confined in county asylums, private madhouses, charitable asylums and in the lunatic wards of Poor Law workhouses. In June 1816 Thomas Monro, Principal Physician, resigned as a result of scandal when he was accused of 'wanting in humanity' towards his patients. The Superintendent from 1852 to 1862 was William Charles Hood, who did much to reform and improve conditions for patients at the hospital. Dr T. B. Hyslop came to the hospital in 1888 and rose to be physician in charge, bringing the hospital into the 20th century and retiring in 1911.
1930 жылдан қазіргі уақытқа дейін
1930 жылы аурухана Кройдон қаласының шеткі аймағына, Едем паркі, Беккенхэм, Батыс Викхэм және Ширли арасындағы Монкс Орчард Хаусының орнына көшірілді. Ескі аурухана мен оның аумағын лорд Ротермир сатып алып, Лондон округтік кеңесіне парк ретінде пайдалану үшін тапсырды; ғимараттың орталық бөлігі сақталды және 1936 жылы Императорлық соғыс мұражайына үй болды. 1948 жылы аурухана Ұлттық денсаулық сақтау жүйесіне (National Health Service) қосылды. 1999 жылы Бетлем Корольдік ауруханасы Камбервеллдегі Модсли ауруханасымен бірге Оңтүстік Лондон және Модсли NHS Foundation Trust ("SLaM") құрамына енді, сондай-ақ Ламбет және Льюишемдегі психикалық денсаулық сақтау қызметтері біріктірілді. 2001 жылы SLaM кеңейтілген Орташа қауіпсіздік бөліміне және қауіпсіздікті жақсартуға бағытталған ауқымды жұмыстарға рұқсат сұрады, олардың көп бөлігі Metropolitan Open Land аймағында жүргізілуі тиіс болды. Жергілікті тұрғындардан құралған топтар өтінішке қарсылық көрсету үшін жаппай митингтер ұйымдастырды, пациенттердің көпшілігі Лондонның орталық аудандарынан болуы мүмкін екенін, демек, олар жергілікті емес екенін, сондай-ақ аурухананың ішінде және айналасында есірткіге тәуелділік кең таралғанын айыптады. Бромли кеңесі өтінішті қабылдамады, ал Кройдон кеңесі де қарсылық білдірді. Бірақ 2003 жылы вице-премьердің кеңсесі бұл шешімді күштен шығарды және құрылыс жұмыстары басталды. 89 төсектік, 33,5 миллион фунт стерлинг тұратын жаңа бөлім (River House) 2008 жылдың ақпан айында ашылды. Бұл аурухана 1930 жылы ашылғаннан бергі осы аумақтағы ең маңызды жаңалық болды.
Өлімге әкелетін тұтқындар
Оласени Льюис (Сени деп аталады; 23 жаста) 2010 жылы Бейтлем корольдік ауруханасында полиция оны қауіпті деп танылған түрдегі ұзақ уақыт ұстағаннан кейін қайтыс болды. Льюис есінен танып қалған кезде полиция да, медициналық қызметкерлер де араласпады. Сот тергеушісінің тергеуінде, алқабилер Льюистің өліміне себеп болған полиция мен медициналық қызметкерлердің көптеген қателіктерін анықтады. Олар: "Шамадан тыс күш қолдану, ауырсынуды басу әдістері және көптеген механикалық шектеулер пропорционалсыз және орынсыз болды. Бұл оның өлімінің себебіне ықпал еткен". Айжибола Льюис, Оласени Льюистің анасы, Льюиске бұрын Бейтлемге ауысуына жол бермеу туралы ескертілген Модсли ауруханасының медбикесі болды. "Ол маған: "Бетлехемге барма, оған барма" деді", - деді анасы. Кейін бір дәрігер оны ұлын Бетлехем ауруханасына апаруға көндірді. Ол сол жердегі жағдайларды ойлап уайымдады. "Бұл - дүркі-қуыршық", - деді ол сотқа. "Бұл өте шатастырған, көп қозғалыс, көп айқай-шу болды. Мен бақытты емеспін, мазасыз болдым". Полиция Льюистің мінез-құлқын медициналық төтенше жағдай ретінде қарауға оқытылған, бірақ алқабилер полиция бұл жағдайда әрекет етпегенін анықтады. Алқабилер: "Полиция өз оқуын орындамады, ол жауап бермейтін адамды жатқан қалпына келтіру позыциясына қоюды және қажет болған жағдайда тірілту шараларын жүргізуді талап етеді. Бұл да өлімнің себебіне ықпал еткен". Льюистің жүрек соғысы күрт баяулаған кезде, ол есінен танып қалды, бірақ дәрігер әрекет етпеді. Полицияның Тәуелсіз шағымдар комиссиясы алдымен полиция қызметкерлерін кінәсіз деп таныды, бірақ отбасының қысымынан кейін олар шешімді жоққа шығарып, жаңа тергеуді бастады. IPCC іске қатысқан кейбір полиция қызметкерлеріне тәртіптік жаза қолдануды жоспарлап отырды. "Инквест" қайырымдылық қорынан Льюис отбасына қолдау көрсеткен Дебора Коулс, алқабилер полиция мен дәрігерлердің әрекеттері бойынша ең ауыр шешімге келгенін айтты. "Бұл өте қайғылы өлім болды. Он бір полиция қызметкері қорқып, жас жігіттің қол-аяқтарын байлап, толық құлап кеткенше ұстап тұрды, ал психикалық денсаулық сақтау қызметкерлері жанында болды. Полицейлер бұл шектеудің қауіптілігін білгенімен, нақты және айқын оқуға қарсы әрекет етуді таңдады. Бұл тергеу кезінде естілген дәлелдер Сениге қатысты қатыгездікке нәсілдік стереотиптердің қалай әсер еткені туралы сұрақ тудырады". Полиция қызметкерлеріне қатысты тәртіптік тергеу барысында тәртіпсіздік жасамағаны анықталды. Отбасы бұл отырысты сынға алды, өйткені ол жабық есіктердің артында, баспасөз және жұртшылықтың бақылаусыз өткізілді. 2014 жылы Крис Бреннан (15 жаста) Бетлем ауруханасында өзін-өзі қайталап зақымдаудан кейін тұншығып қайтыс болды. Сотталған адамның өліміне тиісті тәуекелдерді бағалаудың және күтім жоспарының болмауы себеп болды. Ауруханада қызметкерлердің жетіспеушілігі мен моральдық жағдайының төмендігі де себептердің бірі болды деп мәлімдеді. Осыдан сабақ алып, Бреннан қайтыс болған жасөспірімдер бөлімі 2016 жылы жақсы деп бағаланды. 2017 жылдың қарашасында Парламентте психиатриялық ауруханалар шектеулерді қалай және қашан қолданатыны туралы егжей-тегжейлі ақпарат беруді талап ететін заң жобасы талқыланды. Бұл заң жобасы "Сени заңы" деп аталды. 2018 жылдың қарашасында заң жобасы 2018 жылғы Психикалық денсаулық сақтау бөлімшелері (көсірді қолдану) туралы заң ретінде Корольдік келісімді алды.
Мекемелер
Аурухана құрамында Ұлттық психоз бөлімі сияқты мамандандырылған қызметтер бар. Басқа қызметтердің ішінде, Ұлыбританияның түкпір-түкпірінен келген 12–18 жастағы жасөспірімдерге күтім мен емдеу көрсететін Бетлем жасөспірімдер бөлімі де бар. Ауруханада өз өнер галереясы – Бетлем галереясы бар экупациялық терапия бөлімі де бар, онда қазіргі және бұрынғы пациенттердің туындылары қойылған. Әр сенбі күні таңертең Бетлем корольдік ауруханасының аумағында паркур (parkrun) жарысы өтеді.