Леонард Уоррен: Америкалық опера баритоны

Кіріспе

Опералық баритон (1911–1960)

Леонард Уоррен (21 сәуір 1911 – 4 наурыз 1960) – американдық опера әншісі. Баритон болған ол, Нью-Йорктегі Метрополитен операсының көп жылдар бойы жетекші әртісі болды. Ол әсіресе Джузеппе Верди операларындағы басты баритон рөлдерін сомдағаны үшін танымал болды, және оның замандастары арасында оған тең келген баритон өте сирек кездесті. Оның дауысының күші мен диапазоны – оның вокалдық қабілеттерінің ең бағалы жақтары еді.

Өмірбаян

Бронкста орыс еврей иммигранттарының ұлы Леонард Уоррен алғаш рет әкесінің тері бизнесінде жұмыс істеді. 1935 жылы ол Радио-Сити музыка залының хорына қосылды. 1938 жылы Метрополитен операсының тыңдауларына қатысты. Сол жазда Метрополитен оны Италияға оқуға жіберді. АҚШ-қа оралғаннан кейін Уоррен 1938 жылғы қарашада Нью-Йоркте өткен концертте «La traviata» және «Pagliacci» шығармаларынан үзінділер орындап, Метрополитен операсындағы тұңғыш концертін берді. 1939 жылғы қаңтарда ол «Симон Бокканегра» операсында Паоло рөлін орындап, опералық дебютін жасады. Ұзақ өтпей RCA Victor компаниясымен келісімшартқа отырды. Уоррен кейін Сан-Францискода, Чикагода, Мехикода және Буэнос-Айресте ән шырқады, ал 1953 жылы Миландың Ла Скаласында өнер көрсетті. 1958 жылы ол Кеңес Одағында гастрольдік сапармен болды, бірақ мансабының көп бөлігінде Нью-Йоркте қалып, Метте ән шырқады. 1950 жылы ол әйелі Агатаның діні – католицизмді қабылдап, өте діндар болды. Ол «Паглиаччиде» Тонио, «Карменде» Эскамилло және «Тоскада» Скарпия рөлін орындағанмен, ең бастысы Ренато Целлинидің жетекшілігімен 1950 жылы RCA Victor компаниясының жазбасындағы «Риголетто» рөлімен танымал болды. Бұл LP пластинкаларында жарық көрген алғашқы толық опералық жазбалардың бірі еді. Ол сондай-ақ 1944 жылы Мэдисон Сквер Гардендегі Қызыл Кресттің қайырымдылық концертіне қатысты, онда операның соңғы ғана актісі көрсетілді. Ян Пирс тағы да герцог рөлін орындады, бірақ Зинка Миланов Гилда болды, ал NBC симфониялық оркестрін Артуро Тосканини дирижерлік етті. Бұл «Риголетто» үзіндісі кейіннен RCA Victor компаниясы арқылы пластинкалар мен CD-ге шығарылды, ал концерттің толық нұсқасы бірнеше жылдан кейін әртүрлі ресми емес CD-де жарық көрді. Оның басқа жарық көрген толық опералық жазбаларына Розанна Картери, Чезаре Валетти және дирижер Пьер Монтемен бірге «Травиата», Зинка Миланов пен Юсси Бьёрлингпен бірге «Тоска», «Аида» және «Иль-троваторе» кіреді; Милановпен бірге «Тағдыр күші», Джузеппе Ди Стефано, Розалинд Элиас және Джорджо Тоццимен бірге; сондай-ақ өзінің соңғы тенорлық серіктесі Ричард Таккермен бірге жазылған «Иль-троваторе» екінші нұсқасы, онда жас Леонтине Прайс Метрополитендегі Леонора рөлінде дебют жасады; және Вердидің «Макбет» операсы Леони Рысанек пен Карло Бергонцимен бірге. Оның жеке жазбалары «Симон Бокканегра» және «Отеллодағы» Яго рөлінде сақталған. Ол сондай-ақ Мариан Андерсоннің Меттегі дебютіне арналған «Un ballo in maschera» альбомындағы басты орындарынан Ренато рөлін орындады. 1948 жылы Уоррен Метрополитен операсынан алғашқы тікелей эфирде ән шырқады. Вердидің «Отелло» операсы 1948 жылғы 29 қарашада, маусымның ашылу кешінде ABC телеарнасынан толық көрсетілді. Рамон Винай Отелло, Лисия Албанезе Дездемона рөлін орындады, ал Уоррен Яго рөлінде болды. 1958 жылы Уоррен КСРО-ға гастрольдік сапармен барды. Ол сондай-ақ бұл шақыру алған американдық әртістердің бірі болды және Ленинград пен Киевтегі концерттерінде үлкен жетістікке жетті. Концерттер жазылып алынды және үзінділері RCA Victor компаниясы шығарған «Leonard Warren: On Tour in Russia» альбомында LP және CD форматында қолжетімді. Питер Дэвис өзінің «Американдық опера әншісі» (1997, ISBN) кітабында Уоррен туралы былай деп жазды: [Уорреннің] дауысының бай, дөңгелек, жұмсақ, қатты реңктермен жарылып жатқан сапасы әркімге ұнамаған болуы мүмкін, әсіресе нотаға жылдам «сөйлейтін» тар баритоналды басымдықты ұнататындар. Бірақ кез келген стандартқа сай бұл керемет, «Метрополитен операсының» дыбысы, ол үлкен аудиторияда кеңінен таралып, кеңінен таралғанда ерекше жарқырау мен жылтырлыққа ие болды. Әрине, оның ерекше даңқы – оңай биік дауыс еді. Достарымен демалғанда Уоррен «Di quella pira» секілді тенорлық арияларды орындап, көптеген тенорлардың жетіспейтін жоғары C нотасын оңай шығаратын. Ол мұны жиі орындай берсе де, аплодисменттерге құмарлық танытқан жоқ.

Born Leonard Warenoff in the Bronx to Russian Jewish immigrant parents, Warren was first employed in his father's fur business. In 1935, he joined the chorus at Radio City Music Hall. In 1938, he entered the Metropolitan Opera Auditions of the Air. The Met sent him to Italy that summer with a stipend to study. Returning to the United States, Warren made his concert debut at the Metropolitan Opera in excerpts from La traviata and Pagliacci during a concert in New York City in November 1938. His operatic debut took place there in January 1939, when he sang Paolo in Simon Boccanegra. A recording contract with RCA Victor soon followed. Warren later sang in San Francisco, Chicago, Mexico City and Buenos Aires, and he appeared at La Scala in Milan in 1953. In 1958, he made a tour of the Soviet Union, but for most of his career he remained in New York City and sang at the Met. In 1950, he converted to Roman Catholicism, the faith of his wife Agatha, and became extremely devout. Although he sang Tonio in Pagliacci, Escamillo in Carmen, and Scarpia in Tosca, he was particularly acclaimed as an interpreter of the great Verdi baritone roles, above all the title role in Rigoletto, which was captured in 1950 on an RCA Victor recording with soprano Erna Berger and tenor Jan Peerce, conducted by Renato Cellini. This was one of the earliest complete operatic recordings to be released on LP records. He also sang the role in a Madison Square Garden Red Cross benefit concert in 1944, in which only the final act of the opera was featured. Jan Peerce again sang the Duke, but Zinka Milanov was Gilda, and the NBC Symphony Orchestra was conducted by Arturo Toscanini. This Rigoletto excerpt was later released on records and CD by RCA Victor, and the entire concert was available years later on various unofficial CD releases. His other published complete opera recordings include La traviata with Rosanna Carteri, Cesare Valletti, and conductor Pierre Monteux; Tosca, Aida, and Il trovatore, each with Zinka Milanov and Jussi Björling; La forza del destino with Milanov, Giuseppe Di Stefano, Rosalind Elias and Giorgio Tozzi; a second recording of Il trovatore with his final tenor co star, Richard Tucker, featuring a young Leontyne Price in her Met debut role of Leonora; and Verdi's Macbeth, with Leonie Rysanek and Carlo Bergonzi. Private recordings exist of his Simon Boccanegra and Iago in Otello. He also was the Renato in an album of highlights from Un ballo in maschera made with Marian Anderson as Ulrica on the occasion of her Met debut. In 1948, Warren sang in the first ever live telecast from the Metropolitan Opera. Verdi's Otello was broadcast complete by ABC TV on November 29, 1948, the opening night of the season. Ramón Vinay was Otello, Licia Albanese was Desdemona, and Warren sang the role of Iago. In 1958, Warren toured the USSR. He was one of the few American artists invited to do so and had great success at concerts in Leningrad and Kyiv. The concerts were recorded and excerpts have been released by RCA Victor on the album Leonard Warren: On Tour in Russia, available on both LP and CD. In his book The American Opera Singer (1997, ISBN ), Peter G. Davis wrote of Warren:

The rich, rounded, mellow quality of [Warren's] voice, fairly bursting with resonant overtones, may not have been to every taste, particularly those preferring a narrower baritonal focus that "speaks" more quickly on the note. But by any standards it was a deluxe, quintessentially "Metropolitan Opera sound", one that seemed to take on a special glow and lustrousness as it opened up and spread itself generously around the big auditorium. And of course the easy top was its special glory—when relaxing with friends Warren would often tear into tenor arias like "Di quella pira" and toss off the high Cs that many tenors lacked. He could have, but never did, overindulge that applause getting facility.

Өлім

Уорреннің соңғы толық қойылымы 1960 жылғы 1 наурызда Мет операсында Саймон Бокканеграның басты рөлінде болды. Үш күннен кейін, 4 наурызда, Рената Тебалди Леонора рөлінде, ал Томас Шипперс дирижерлік етіп тұрғанда, "Тағдыр күші" қойылымы барысында Уоррен кенеттен құлап, сахнада көз жұмды. Рудольф Бингті қоса алған куәгерлер, Уорреннің Дон Карлоның үшінші актісіндегі ариясын аяқтағанын, ол "Morir, tremenda cosa" ("өлу – зор құбылыс") деген сөздермен басталатынын, содан кейін жабық әмиянын ашып, ішін қарап, "È salvo, o gioia" ("Ол аман, о қуаныш!") деп айқайлап, күшті кабалетке көшуі керек екенін мәлімдеді. Бинг Уорреннің жай ғана үнсіз қалғанын және бетімен жерге құлағанын хабарласа, ал басқалары оның жөтелдеп, дем тартқанға ұқсағанын, содан кейін "Маған көмектесіңіздер, маған көмектесіңіздер!" деп айқайлап, жерге құлап, қозғалмай қалғанын айтады. Роалд Рейтан, Хирург рөлін орындаған, Уорреннің қайтыс болған сәтінде сахнада болды және оған көмек көрсетуге тырысты.