Кіріспе

Американдық опера әншісі (1896–1960)

Лоуренс Мервил Тиббет (16 қараша 1896 – 15 шілде 1960) – американдық опера әншісі, жазушы және киноактер, радиодағы тұлға. Баритон ретінде ол 1923 жылдан 1950 жылға дейін Нью-Йорк қаласындағы Метрополитен операсында 600-дан астам басты рөлді орындады. Ол сонымен қатар «Питер Пэн» пьесасындағы Капитан Крюк сияқты түрлі музыкалық театрлық рөлдерді де орындады.

Өмірбаян

Лоуренс Тиббет 1896 жылғы 16 қарашада Калифорния штатының Бейкерсфилд қаласында Лоуренс Мервил Тиббет (соңғы әрпі бір "т" ғана) болып дүниеге келді. Оның әкесі жартылай штат шерифінің орынбасары болған, ол 1903 жылы заңнан тыс Джим МакКиннимен болған атыста қаза тапты. Тиббет Лос-Анджелесте өсті, шіркеу хорында және қоштасу рәсімдерінде ән айтып ақша тапқан. 1915 жылы Мануалдық өнер орта мектебін бітірді. Бір жылдан кейін ол болашақ әйелі Грейс Маккей Смитпен танысты, ол анасының үйінен бөлме жалдаған еді. 1930 жылдары Тиббет Еуропа мен Австралияда гастрольдік сапармен болды, Лондон, Париж, Прага және Вена қалаларында, сондай-ақ Сидней мен Мельбурнда сахнада өнер көрсетті немесе концерттер берді. Тиббет 1926 жылы «Виктор Толкинг Машин Компани» үшін алғашқы жазбаларын жасады. Ол өмірінің соңына дейін тек «Victor/RCA Victor» компаниясы үшін ғана жазды. 1930 жылдардың басында Тиббет киноға да түсті. Голливудтағы уақыты қысқа болды, бірақ ол өзінің алғашқы фильмі – 1930 жылғы «Metro Goldwyn Mayer» студиясының «The Rogue Song» фильмі үшін «Оскар» сыйлығының «Ең үздік актер» номинациясына ұсынылды, бұл фильм Лорел мен Хардидің қатысуымен екі түсті Technicolor форматында түсірілді (фильмнің небары бірнеше минуттық бөліктері және толық саундтрегі бүгінгі күнге дейін сақталған). Біраз уақыттан кейін ол тағы бір «MGM» музыкалық фильміне – Грейс Мур және Люпе Велеспен бірге «Жаңа ай» (1931) фильміне түсті, содан кейін «Кубалық махаббат әні» фильміне қатысты. 1935 жылы ол «20th Century Fox» компаниясы үшін «Metropolitan» фильмінде ойнады. Бұл фильм Тиббеттің сахнада опералық арияларды орындауының кеңейтілген бөлімдерімен ерекшеленеді. Ол сондай-ақ Эстер Ралстон мен Роланд Янгпен бірге 1931 жылы «Жұмбақ бала» фильмінде ойнады, онда ол «Әнсіз» әнін шырқады. Оның соңғы фильмі 1936 жылы «Сенің сиқырың» («Under Your Spell») болды. 1930 жылдары Тиббет Американың «Packard Motor Car Company» компаниясының демеушілігімен ұлттық радио бағдарламасына қатысып, классикалық музыканы орындады. Компания оны эфирде «Packard 120» моделін жариялау үшін таңдады; ол осы машинаны жүргізді. Компания арзан көліктерді сатқысы келгенде, олар оны сатуды ынталандыру үшін репертуарына танымал әндерді қосуға көндірді. Ол «Your Hit Parade» бағдарламасында да өнер көрсетті. 1936 жылы скрипкашы Яша Хайфецпен бірге ол жеке орындаушы өнерпаздары үшін ең маңызды кәсіподақ – Американдық музыкалық суретшілер гильдиясын құрды. Ол 17 жыл бойы гильдияның белсенді президенті болды. Оның өнер саласының мүдделерін қорғауы сол кезде ерекше болды. 1937 жылдың қаңтар айында Ричард Хагеменнің «Капонаски» операсының сахнадағы репетициясы кезінде Тиббет төбелес сахнасында хордың ұзақ жылдар бойы мүшесі болған Джозеф Стерзиниге кездейсоқ пышақ ұрды, нәтижесінде Стерзинидің қолына жеңіл жарақат алды. Жоғары қан қысымымен ауырған Стерзини сол күні қайтыс болды. Опералық мансабы аяқталғаннан кейін Тиббет 1950 жылдардың басында музыкалық және драмалық қойылымдарда өнер көрсетті. Ол жазда «Жаңбыр» пьесасындағы преподобный Дэвидсон рөлін сомдады және Жан Артур үшін қойылған Джон Берреллдің «Питер Пэн» пьесасының қысқа ғана гастрольдік сапарында капитан Гук рөлін ойнады, бұл пьесаға жас Леонард Бернштейн музыкалық сазды жазған еді. Вероника Лейк Питер рөлін ойнады. Ең бастысы, Тиббет Бродвейдегі «Фанни» пьесасының алғашқы қойылымы кезінде итальяндық опералық бас Эцио Пинзаның рөлін ойнады.

Танымал рөлдері

Таббетті көркем әрі әсерлі актер деп есептегенімен, оның нағыз даңқы ұзақ жылдар бойы Metropolitan Opera-дағы ең жақсы баритон әншілердің бірі саналғанынан туындайды. Оның дауысы зор, тембрі бастың дауысына жақын, ал қарыштағы кезеңінде күшті фортеден нәзік пианиссимоға дейін толық динамикалық диапазонға ие болды. Ол Вердидің шығармаларымен танымал болды, әсіресе «Фальстаф» операсынан Фордтың рөлі, «Саймон Бокканегра» операсының бас рөлі және «Отелло» операсынан Яго рөлі. Ол сондай-ақ Пуччинидің «Тоска» операсындағы зұлматты, қатыгез Скарпия, Бизенің «Кармен» операсындағы еркін Эскамилло, Леонкаваллоның «Пальяччи» операсындағы қуатты Тонио рөлдерін орындады. Сонымен қатар, Тиббет американдық операларда, оның ішінде Луи Грюенбергтің Юджин О’Ниллдің пьесасы негізінде жазылған «Император Джонс» операсында басты рөлдерді сомдады. (Ол бұл рөлді қара бояумен орындады; Брут Джонс кейіпкері – афроамерикалық). Ол Говард Хансонның «Веселая гора» операсымен қатар, Димс Тейлордың «Корольдің сарбазы» және «Питер Иббетсон» операларында ойнады. Тиббет Джордж Гершвиннің «Порги мен Бесс» операсынан алғашқы таңдамалар альбомында Порги мен Джейк рөлдерін орындады, бұл екі рөлді сахнада көбінесе қара нәсілді әншілер орындайды. Гершвин жазу кезінде қатысты. Осы бағытта, Тиббет Джером Керн мен Оскар Хаммерштейн II-нің «Ол Ман Ривер» әнін «Шоу Бот» операсынан жазды. Marston Records 2024 жылдың наурыз айында Тиббеттің 10 дискілік жинағын шығарды.

Сыйлықтар мен суреттер

Лоуренс Тиббет опера әншілерін мерекелеген "Америкалық музыка аңыздары" сериясындағы АҚШ почта маркалары жиынтығында бейнеленген. Ол қайтыс болған жылы Тиббет Голливуд Даңқ аллеясының алғашқы құрметті мүшелерінің қатарына енгізілді. Оның жұлдызы 6300 Голливуд бульварында орналасқан, ол музыка индустриясына қосқан үлесін тану үшін қойылған. Ол музыкалық киноның пионері болғанымен, оның жұлдызы оны жазушы-әнші ретінде құрметтейді.