Кіріспе

Тоқтатылған желілік операциялық жүйе

Banyan VINES – AT&T UNIX System V жүйесінде жұмыс істейтін компьютерлер үшін Banyan Systems компаниясы әзірлеген тоқтатылған желілік операциялық жүйе.

VINES – Virtual Integrated NEtwork Service сөздерінің бас әріптерінен құралған аббревиатура. Novell NetWare сияқты, VINES-тің желілік қызметтері Xerox XNS стегіне негізделген. Кейін Microsoft компаниясында платформалар бойынша вице-президент қызметін атқарған, ал 2007 жылдың 30 қаңтарында зейнеткерлікке шыққан Джеймс Оллчин Banyan VINES-тің бас архитекторы болды.

VINES технологиясы

VINES VIP деп аталатын төменгі деңгейдегі протоколмен жұмыс істеді, яғни VINES Internetwork Protocol (VIP), ол Xerox Network Systems (XNS) протоколдарының төменгі қабаттарына өте ұқсас болатын. Адрестер 32 биттік адрестен және 48 биттік Ethernet адресіне машиналарды бағыттауға арналған 16 биттік кіші желіден тұрады. Бұл, басқа XNS негізделген жүйелер сияқты, VINES тек екі деңгейлі интернетті қолдай алады дегенді білдіреді. Алайда, маршруттау алгоритмдерінің жиынтығы VINES-ті осы деңгейдегі басқа XNS жүйелерінен ерекшелендіретін еді. Негізгі ерекшелік – ARP (адресті шешу протоколы), ол VINES клиенттеріне өздерінің желілік адрестерін автоматты түрде орнатуға мүмкіндік берді. Клиент алғаш рет іске қосылғанда, ол серверлерді іздеп сұрауды кіші желіге таратып жібереді, ал серверлер ұсынылған адрестермен жауап береді. Клиент бірінші жауап берген сервердің адресін пайдаланды, бірақ егер желі өзгерсе, серверлер клиентке «жақсырақ» маршруттау нұсқауларын беруге болатын. Бұл тұжырымдама AppleTalk-тың AARP жүйесіне ұқсас болды, бірақ VINES-ке кем дегенде бір сервер қажет болса, AARP теңдестірілген жүйе ретінде жұмыс істеді. AARP сияқты, VINES-ке де интернеттегі басқа серверлерге клиенттердің жағдайы туралы жаңартуларды жіберіп тұратын «әңгімелеуге» бейім желі қажет болды. Төменгі деңгейдегі жүйені толықтыру үшін VINES RTP (маршруттау кестесі протоколы) – маршруттау өзгерістері туралы ақпаратты таратуға арналған төмен шығындық хабарламалар жүйесін және жүйенің басқа түйіндерінің адресін анықтау үшін ARP-ті пайдаланды. Бұл басқа XNS негізделген протоколдарда қолданылатын ұқсас жүйелерге өте жақын болды. VINES сонымен қатар ICP (Интернет бақылау протоколы) кірді, оны қате хабарламаларын және өлшемдерді жіберу үшін қолданды. Ортаңғы деңгейде VINES стандартты бағдарламалық қамтамасыз етуді пайдаланды. Сенімсіз деректердің граммалық қызметі және деректер ағыны қызметі IP-нің үстінде UDP және TCP сияқты жұмыс істеді. VINES сонымен қатар сенімді хабарлама қызметін қосты, ол екі қызметтің гибриді болып, жеке пакеттердің кепілдікпен жеткізілуін қамтамасыз етті. Banyan стандартты Vines серверлерінің иелеріне TCP/IP-ді қосымша төлеммен ұсынды. VINES серверлеріндегі TCP/IP үшін қосымша төлем, TCP/IP серверлерінің қолжетімділігі жалпыға ортақ болғаннан кейін де жалғасты. Ең жоғарғы деңгейде VINES стандартты файл және басып шығару қызметтерін, сондай-ақ StreetTalk-ты – жаһандық тұрақты атау қызметін ұсынды. Banyan-да NT серверінде жұмыс істейтін StreetTalk нұсқасы болды. Жаһандық деңгейде таралған, ішінара көшірмеленген деректер базасын пайдалану арқылы StreetTalk бірнеше кеңінен бөлінген желілерді бір желіге біріктіре алатын, ресурстарды үздіксіз бөлісуге мүмкіндік беретін желі құрды. Ол мұны қатаң иерархиялық атау схемасы арқылы іске асырды; каталогтағы жазбалар item@group@organization түрінде болды (XNS Clearinghouse каталог қызметінде қолданылатын атау форматына ұқсас: item:group:organization). Бұл пайдаланушы тіркелгілеріне, сондай-ақ принтерлер мен файл серверлері сияқты ресурстарға да қатысты.

Протоколдар стегі

OSI қабаты VINES Protocol жинағы 7 Файл қызметтері Баспа қызметтері StreetTalk (каталог қызметі) басқа қызметтер 6 Қашықтан процедура шақырулары (RPC) 5 4 Процестер аралық байланыс (IPC) Датаграммалық ретті пакет протоколы (SPP) Ағын 3 VINES Интернет желісі протоколы (VIP) Адресті шешу протоколы (ARP) Бағыттау кестесі протоколы (RTP) Интернет басқару протоколы (ICP) 2 Медиаға қолжетімділік протоколдары: HDLC, X.25, Токендік сақина, Ethernet 1

VINES клиенттік бағдарламалық жасақтамасы

VINES клиенттік бағдарламалық жасақтамасы көптеген бұрынғы ПК-ға негізделген операциялық жүйелерде, соның ішінде MS DOS және Microsoft Windows-тың алдыңғы нұсқаларында жұмыс істеді. Клиенттік бөлігінде жеңіл болғандықтан, 1990-шы жылдардың соңына дейін басқа желілік протоколдарды қолдауға мүмкіндігі жоқ көптеген ескі машиналарда пайдаланыла берді. Бұл серверлік жағында да орын алды, себебі VINES әдетте жақсы өнімділік көрсетті, тіпті орташа қуатты аппараттық жабдықтан да.

Бастапқы шығарылым

StreetTalk-тің өзіндік, төмен өткізу қабілетінің талаптарымен, әлемдік каталог қызметтерінің артықшылықтарын, бірнеше уақыт белдеулерін үздіксіз қамтитынын түсінген жаһандық компаниялар мен үкіметтер VINE-нің технологиялық артықшылығын мойындады. Пайдаланушылардың арасында газ және мұнай компаниялары, энергетикалық компаниялар, мемлекеттік коммуналдық қызметтер, сондай-ақ АҚШ үкіметтік мекемелері: Мемлекеттік департамент, Қаржы департаменті, Ауыл шаруашылығы департаменті, Денсаулық сақтау және әлеуметтік қызмет департаменті және Қорғаныс департаменті болды. АҚШ Мемлекеттік департаменті VINES технологиясын ерте қабылдағандардың бірі болды. Сол кездегі жоғары жылдамдықты 56k модемін пайдаланып, дамыған елдердің телефондық байланысын, дамып келе жатқан елдердегі нашар аналогты телефон желілерінің 300 бодтық шектеулі модемінің жылдамдығымен байланыстырып, VINES әлемдегі елшіліктерді біріктірді. VINES қауіпсіз желілер арқылы қарапайым байланыс үшін пайдалы нүктеден нүктеге және топтық чат мүмкіндіктерін де қамтиды.

Қорғаныс министрлігінің қабылдауы

1980 жылдардың аяғына қарай АҚШ Теңіз әскері электрондық пошта, файл және басып шығару мүмкіндіктерімен жабдықталған, қарапайым, дүкендегідей әлемдік желі байланысын іздестіріп жатты. 1988 жылға қарай Теңіз әскері VINES жүйесін өздерінің гарнизоны (базасы) және майдандық жағдайдағы, электрондық поштаға бағытталған желілік операциялық жүйесі ретінде бекітті. Жердегі қорғалған радиоарналармен, спутниктік және әскери тактикалық телефон станцияларын пайдалана отырып, Теңіз әскері VINES жүйесінің алғашқы ірі сынағына дайын болды: 1990-1991 жылдардағы Персы шығанағы соғысы. Әскер бөлімдері әскери шекараларды ескере отырып, жер, теңіз және әуе шабуылдарын үйлестіре алды, мақсаттар тізімін чат арқылы жіберіп, теңіз артиллериясының атысын дереу түзетіп отырды. Жердегі атыс қолдауын үйлестіру агенттіктері VINES жүйесін батальоннан полкке, дивизиядан корпуске, эскадрильядан топқа, авиациялық қанаттан корпуске дейін барлық басқару деңгейінде, сондай-ақ бөлімдер арасында тікелей байланыс үшін пайдаланды.

VINES бәсекелестері

3Com желілік операциялық жүйелерді әзірлеуге кірісуі 1970 жылдардың соңында басталды. 1979 жылы олар алғашқы желілік операциялық жүйесін, 3+Share деп аталатын жүйені ұсынды. Ол бірнеше пайдаланушыға ортақ сервердегі файлдар мен ресурстарға қол жеткізуге мүмкіндік берді. Алайда, 3Com 1982 жылы 3Server-ді шығарғанға дейін маңызды қадам жасаған жоқ. 3Server 3Com Ethernet аппараттық құралдарымен жұмыс істеуге және жергілікті желілер (LAN) құруға бағытталған. Ол файлдармен және басып шығарумен жұмыс істеу мүмкіндігін ұсынып, бірнеше компьютерге ортақ ресурстарға қол жеткізуге мүмкіндік берді. Ол XNS (Xerox Network Systems) протоколы бойынша жұмыс істеді. 3Com жылдар бойы желілік операциялық жүйелерін жетілдіріп келді. 1985 жылы олар 3+Open-ді ұсынды, ол үшінші тараптың жабдықтарын қолдады. 3+Open 3Com желілік операциялық жүйелерінің қатарындағы маңызды жетістік болды. 1985 жылы енгізілген бұл жүйе, үшінші тараптың аппараттық және бағдарламалық қамтамасыз етуін қолдау арқылы бұрынғы ұсыныстарының мүмкіндіктерін кеңейтті. Бұл 3+Open-ке желілік құрылғылар мен жүйелердің кең ауқымымен жұмыс істеуге мүмкіндік берді, оның үйлесімділігін арттырып, кең аудиторияға тартымды етті. 3Com компаниясының Microsoft желілік және серверлік бағдарламалық қамтамасыз ету мүмкіндіктеріне қосқан үлесі LAN Manager-ді әзірлеудегі олардың ынтымақтастығымен тығыз байланысты. LAN Manager – бұл Microsoft-тың желілік бағдарламалық жасақтамасы, ол желіге қосылған компьютерлер үшін файлдар мен басып шығару қызметтерін ұсынуға бағытталған. 1980 жылдардың соңында Microsoft 3Com компаниясымен 3+Open желілік мүмкіндіктерін LAN Manager-ге біріктіру үшін серіктестік құрды. Бұл ынтымақтастық 1989 жылы шығарылған LAN Manager 2.0 нұсқасын жасауға әкелді. LAN Manager-дің бұл нұсқасында Microsoft пен 3Com технологиялары енгізілген, нәтижесінде желілік мүмкіндіктер мен үйлесімділік жақсарды. Ол Microsoft-қа желілік ұсыныстарын нығайтуға мүмкіндік берді, бұл оны желілік операциялық жүйелер нарығында бәсекеге қабілетті серік етті. LAN Manager-мен Microsoft-тың тәжірибесі Windows NT және Windows Server операциялық жүйелерін одан әрі дамытудың негізін қалады. 3Com желілік шешімдерімен жұмыс істеуден алынған білім мен технологиялар Microsoft желілік және серверлік бағдарламалық қамтамасыз ету мүмкіндіктерінің дамуына ықпал етіп, оларды желілік және серверлік индустриядағы жетекші күшке айналдырды. Он жыл бойы Banyan OS-тің бәсекелестері Novell және Microsoft каталог қызметтерінің тиімділігін жоққа шығарды. Нәтижесінде VINES 1985 жылдан 1995 жылға дейін "директориялық қызметтер" деп аталатын кеңістікте үстемдік құрды. VINES-ті елемейтіндей болған Novell және ақырында Microsoft – жалпақ серверлік немесе домендік желілік модельді қолданатын компаниялар – каталог қызметтерінің стратегиялық маңыздылығын түсінді. Алдын ала ескертусіз Novell каталог қызметтерінің құнын төмендетуден өз NetWare Directory Services (NDS) туралы жариялауға көшті. Кейін Novell NDS-ті Novell Directory Services деп өзгертіп, одан кейін eDirectory деп атады. Windows 2000 үшін Microsoft өзінің Exchange пошта серверіндегі директорияға негізделген LDAP директориялық қызметі Active Directory-ді енгізді. VINES үш бөліктен тұратын атаумен шектеледі: пайдаланушы.компания.орг, ал Novell NDS құрылымы сияқты, Active Directory осындай атау конвенциясымен байланысты емес. Active Directory-де NDS және VINES-те жоқ қосымша мүмкіндік бар – оның "орман және ағаштар" ұйымдық моделі. Жақсы архитектура мен Microsoft сияқты ірі компанияның маркетингінің үйлесімі StreetTalk, VINES операциялық жүйесіне және ақырында Banyan-ға соққы берді.

Құлдырау

1990 жылдардың аяғына қарай VINES жүйесінің бұрын мақтан тұтқан StreetTalk Services-тің жазық емес, домендік емес моделі, құрылғылық хабарламалар, тиімділік және бір кездері болған өнімділік артықшылықтарына қарамастан, жаңа технологияларға ұтыла бастады. Banyan компаниясы өнімдерін бастапқыда көпұлттық және мемлекеттік мекемелерден асып, кеңінен тарата алмады. Компания желілік нарықтағы позициясын жоғалтты және VINES сатуы төмендеді. Banyan көбірек назарды StreetTalk-ке бөлді, оны ерекшелендіру құралы ретінде пайдаланды, ақырында оны NT жүйесіне жеке өнім ретінде орнатып, LDAP жүйелеріне интерфейс ретінде ұсынды. Banyan жабық операциялық жүйені қолдануын жалғастырды. Бұл аппараттық өндірушілерден аппараттық және драйвер талаптарын ұсынуды талап етті, соның арқасында Banyan әрбір перифериялық құрылғыға драйверлерді жаза алатын болды. Ашық жүйелер пайда бола бастағанда, олар жарияланған API-лермен бірге келді, бірақ Banyan өз моделін өзгертпеді. Бұл клиенттік қолдауға, мысалы, принтерлер санының күрт өсуін басқаруды қиындатты. Бәсекелестер VINES-тің кең аумақтық желілік протоколдары мен қызметтерін қабылдағанда, өндірушілер VINES-ке арналған драйверлерді жасау үшін Banyan-ға құрылғы жіберуге азырақ бейім болды, себебі бәсекелестер оларға өздері драйверлерді жазуға рұқсат берді. 1999 жылы Banyan брендін ePresence-ке алмастырып, жалпы интернет-қызметтері компаниясы ретінде, фирма 2003 жылдың соңында өзінің қызмет көрсету бөлімін Unisys компаниясына сатты және Switchboard.com еншілес компаниясындағы қалған үлесін жойды.

Нұсқалар тарихы

1984: Banyan VINES 1.0
1989: Banyan VINES 2.1
1990: Banyan VINES 3.0
1991: Banyan VINES 4.11
1992: Banyan VINES 5.0
1994: Banyan VINES 5.50
1997: Banyan VINES 7.0