World of Warcraft: Азерот әлемі

Кіріспе

2004 жылғы бейне ойын

World of Warcraft (WoW) – Blizzard Entertainment компаниясының 2004 жылы шығарған көп ойыншылы онлайн-рольдік ойыны (MMORPG). World of Warcraft ойыны «Варкрафт» фантастикалық әлемінде, «Варкрафт III: Мұздатылған тақ» сериясының алдыңғы ойынының оқиғаларынан шамамен төрт жыл өткеннен кейін Азерот әлемінде өтеді. Ойын 2001 жылы жарияланды және Warcraft франшизасының 10 жылдығына орай 2004 жылдың 23 қарашасында шығарылды. World of Warcraft шыққаннан бері тоғыз ірі кеңейту пакеттері жарық көрді: The Burning Crusade (2007), Wrath of the Lich King (2008), Cataclysm (2010), Mists of Pandaria (2012), Warlords of Draenor (2014), Legion (2016), Battle for Azeroth (2018), Shadowlands (2020) және Dragonflight (2022). 2023 жылы тағы үш кеңейту жарияланды: The War Within (2024 жылға жоспарланған), Midnight және The Last Titan. Басқа MMORPG ойындарына ұқсас, бұл ойын ойыншыларға кейіпкер аватарын жасауға және үшінші немесе бірінші тұлға көрінісінде ашық ойын әлемін зерттеуге, ландшафтты қарауға, түрлі монстрлармен күресуге, тапсырмаларды орындауға және ойын емес кейіпкерлермен (NPC) немесе басқа ойыншылармен әрекеттесуге мүмкіндік береді. Ойын ойыншыларды тапсырмаларды орындау, зындандарға кіру және ойыншыға қарсы ойыншы (PvP) шайқасына қатысу үшін бірлесіп жұмыс істеуге шақырады, бірақ ойынды басқалармен қарым-қатынас жасамай, жеке ойнауға да болады. Ойын негізінен кейіпкердің дамуына бағытталған, онда ойыншылар өз кейіпкерлерін күштірек ету үшін тәжірибе ұпайларын жинап, жақсы жабдықтарды алу үшін ойын валютасын пайдаланып, заттарды сатып алады және сатады. World of Warcraft 2004 жылы шыққанда үлкен сынға ұшырады және коммерциялық сәттілікке жетті, сонымен қатар барлық уақыттағы ең танымал MMORPG ойыны болды, 2010 жылы 12 миллион абонентке жетті. 2014 жылға қарай ойынның жүз миллионнан астам тіркелген тіркелгісі болды, ал 2017 жылға қарай 9,23 миллиард доллардан астам табыс тапты, бұл оны барлық уақыттағы ең табысты бейне ойын франшизаларының біріне айналдырды. Ойын журналистері оны барлық уақыттағы ең үздік MMORPG және барлық уақыттағы ең үздік бейне ойындардың бірі деп атады, сондай-ақ оның ұзақ қызмет ету мерзімімен де танымал, алғашқы шығарылымынан бері 15 жылдан астам уақыт бойы әзірлеушілердің қолдауы мен кеңейту пакеттерін алуда. 2019 жылы World of Warcraft Classic деп аталатын ойынның бастапқы нұсқасы шығарылды, бұл ойыншыларға кеңейтулер шыққанға дейін негізгі ойынды тәжірибелеуге мүмкіндік берді, содан кейін шағын өзгерістермен болашақ кеңейтулерге арналған Classic нұсқалары шығарылды. 2022 жылы Blizzard және NetEase жарияланбаған World of Warcraft мобильді ойынының жобасын тоқтатты.

World of Warcraft (WoW) is a massively multiplayer online role playing game (MMORPG) released in 2004 by Blizzard Entertainment. Set in the Warcraft fantasy universe, World of Warcraft takes place within the world of Azeroth, approximately four years after the events of the previous game in the series, Warcraft III: The Frozen Throne. The game was announced in 2001, and was released for the 10th anniversary of the Warcraft franchise on November 23, 2004. Since launch, World of Warcraft has had nine major expansion packs: The Burning Crusade (2007), Wrath of the Lich King (2008), Cataclysm (2010), Mists of Pandaria (2012), Warlords of Draenor (2014), Legion (2016), Battle for Azeroth (2018), Shadowlands (2020), and Dragonflight (2022). Three further expansions, The War Within (planned for 2024), Midnight, and The Last Titan, were announced in 2023. Similar to other MMORPGs, the game allows players to create a character avatar and explore an open game world in third or first person view, exploring the landscape, fighting various monsters, completing quests, and interacting with non player characters (NPCs) or other players. The game encourages players to work together to complete quests, enter dungeons and engage in player versus player (PvP) combat, however, the game can also be played solo without interacting with others. The game primarily focuses on character progression, in which players earn experience points to level up their character to make them more powerful and buy and sell items using in game currency to acquire better equipment, among other game systems. World of Warcraft was a major critical and commercial success upon its original release in 2004 and quickly became the most popular MMORPG of all time, reaching a peak of 12 million subscribers in 2010. The game had over one hundred million registered accounts by 2014 and by 2017, had grossed over $9.23 billion in revenue, making it one of the highest grossing video game franchises of all time. The game has been cited by gaming journalists as the greatest MMORPG of all time and one of the greatest video games of all time and has also been noted for its long lifespan, continuing to receive developer support and expansion packs over 15 years since its initial release. In 2019, a vanilla version of the game titled World of Warcraft Classic was launched, allowing players to experience the base game before any of its expansions launched, with versions of Classic for future expansions being released subsequently, with minor changes. In 2022, Blizzard and NetEase cancelled an unannounced World of Warcraft mobile spin off game.

Қасиетті немесе ойын сеансын бастау

Басқа MMORPG-лердегідей, ойыншылар үшінші немесе бірінші тұлға көрінісіндегі ойын әлеміндегі кейіпкер аватарын басқарады, кеңістікті зерттейді, түрлі монстрлармен шайқасады, тапсырмаларды орындайды және ойын емес кейіпкерлермен (NPC) немесе басқа ойыншылармен әрекеттеседі. Басқа MMORPG-лерге ұқсас, World of Warcraft ойыншыдан несиелік немесе дебеттік карта, алдын ала төленген Blizzard ойын карталары немесе ойын ішінде сатып алынған WoW токенін пайдалану арқылы жазылым ақысын төлеуді қажет етеді. Жазылымсыз ойыншылар сынақ тіліне қол жеткізе алады, ол кейіпкерге 20-шы деңгейге дейін өсуге мүмкіндік береді, бірақ көптеген мүмкіндіктері шектеледі. Ойыншылар аймақтағы барлық серверлерде жаңа кейіпкерлер құра алады, сондай-ақ, бұрын құрылған кейіпкерлерді ақы төлеу арқылы серверлер арасында көшіруге болады.

Ұрпақтар мен топтар

Жаңа кейіпкер құру үшін, бұрынғы Warcraft ойындарының оқиғасына сай, ойыншылар Альянс немесе Хорданың қарама-қарсы фракцияларының бірін таңдауы тиіс; Pandaren, Mists of Pandaria-да қосылған, бастапқы аймақты аяқтағанға дейін фракцияға жата алмайды. Қарсы фракциялардан келген кейіпкерлер қарапайым қарым-қатынас жасай алады (көбінесе тек "эмоциялар"), бірақ тек бір фракцияның мүшелері ғана сөйлесе, хат жіберсе, топтасып, гильдияға қосыла алады. Ойыншы жаңа кейіпкердің нәсілін таңдайды, мысалы, Хорда үшін орктар немесе тролльдер, Альянс үшін адамдар немесе эльфтер. Ойыншылар кейіпкердің класын таңдауы керек, мысалы, сиқыршылар, жауынгерлер және дін қызметкерлері. Көптеген кластар белгілі бір нәсілдермен шектеледі.

Ойынның жалғасуы

Кейіпкерлер дамыған сайын, олар әртүрлі таланттар мен дағдыларға ие болады, бұл ойыншыдан кейіпкердің қабілеттерін одан әрі анықтауды талап етеді. Кейіпкерлер екі негізгі мамандық таңдай алады, олар заттар жасауға, мысалы, тігіншілік, теміршілік немесе зергерлік өнерге немесе терлеу, кен қазу сияқты ресурстарды жинауға бағытталуы мүмкін. Кейіпкерлер үш қосалқы дағдыны да үйрене алады: археология, тамақ дайындау және балық аулау. Кейіпкерлер гильдиялар құра алады және оларға қосылады, гильдиядағы кейіпкерлерге гильдия чаты, гильдия атауы және гильдия банкі, гильдия жөндеуі және жарна төлеу сияқты қосымша мүмкіндіктер беріледі. World of Warcraft ойынының көп бөлігі квесттерді орындаудан тұрады. Бұл тапсырмалар әдетте ойын ішіндегі тұлғалардан (NPC) қол жетімді. Квесттер ойыншыны тәжірибе ұпайларымен, заттармен және ойын ақшасымен сыйлайды. Квесттер кейіпкерлерге жаңа дағдылар мен қабілеттерге қол жеткізуге, сондай-ақ жаңа аймақтарды зерттеуге мүмкіндік береді. Квесттер ортақ тақырыппен байланысты, әрбір келесі квест алдыңғысы аяқталғаннан кейін басталады, осылайша квест тізбегі құрылады. Квесттерде көбінесе белгілі бір тіршілік иелерін өлтіру, белгілі бір ресурстарды жинау, табу қиын затты іздеу, әртүрлі NPC-мен сөйлесу, белгілі бір орындарға бару, әлемдегі заттармен өзара әрекеттесу немесе тәжірибе мен сыйлықтар алу үшін бір жерден екінші жерге зат жеткізу міндеттері болады. Кейіпкерді жеке ойнауға болады, бірақ ойыншылар күштірек қарсыластармен күресу үшін басқалармен біріге алады. Ойынның соңғы кезеңіндегі көптеген қиындықтарды жеңу үшін топта жұмыс істеу қажет. Осылайша, кейіпкер кластары топтағы нақты рөлдерде қолданылады. World of Warcraft "демалыс бонусы" жүйесін пайдаланады, бұл ойыншы ойыннан уақыт өткізгеннен кейін кейіпкердің тәжірибе ұпайларын жинақтау жылдамдығын арттырады. Кейіпкерлер өлімге ұшыраған жерінен қайта тіріле алады немесе қабірстаннан қайта тірілуге мүмкіндік алады. Егер кейіпкер он деңгейден жоғары болса және қабірстаннан қайта тірілсе, оның жабдықталған заттары тозады, оларды жөндеу үшін ойын ақшасы мен мамандандырылған NPC қажет болады. Көп тозығы жеткен заттар жөнделмейінше қолдануға жарамсыз болады. Егер кейіпкердің денесіне жету мүмкін болмаса, олар арнайы "рухты емші" NPC-ді пайдаланып қабірстанда қайта тіріле алады. Рухты емші кейіпкерді қайта тірілткенде, сол кезде жабдықталған заттар одан да тозады, ал кейіпкер кейіпкердің деңгейіне байланысты он минутқа дейін "қайта тірілу ауруы" деп аталатын ойын ішіндегі әсерден әлсірейді. Егер кейіпкер өз денесін тауып қайта тірілсе немесе басқа ойыншы оны сиқыр немесе арнайы заттар арқылы қайта тірілтсе, "қайта тірілу ауруы" болмайды және заттың тозуы азырақ болады. World of Warcraft ойыншылар арасындағы (PvP) шайқас үшін әртүрлі механизмдерді қамтиды. Ойыншылар мен ортаны (PvE) зерттеуге арналған серверлердегі ойыншылар өздері үшін "Соғыс режимін" қосып, қарсы жақтан шабуылға ұшырауына мүмкіндік береді. Әр шайқас алаңында жеңіске жету үшін орындалуы тиіс белгілі бір мақсат болады, мысалы, қарсыластың туын басып алу немесе қарсыластың бас қолбасшысын жеңу. Шайқас алаңында бәсекелесу кейіпкерге қару-жарақ, қару және ойынның көптеген саласында ойыншыға көмектесетін басқа да заттарды сатып алуға болатын жүлделер мен құрмет ұпайларын береді. Шайқаста жеңгендер жеңілгендерге қарағанда көбірек құрмет пен жүлде алады. Сонымен қатар, ойыншылар өздері немесе жақын маңдағы команда мүшелері шайқас алаңында ойыншыларды өлтірген кезде құрмет ұпайларын табады.

As characters become more developed, they gain various talents and skills, requiring the player to further define the abilities of that character. Characters can choose two primary professions that can focus on producing items, such as tailoring, blacksmithing or jewelcrafting or on gathering from resource nodes, such as skinning or mining. Characters can learn all three secondary skills: archeology, cooking, and fishing. Characters may form and join guilds, allowing characters within the guild access to the guild's chat channel, the guild name and optionally allowing other features, including a guild tabard, guild bank, guild repairs, and dues. Much of World of Warcraft play involves the completion of quests. These quests are usually available from NPCs. Quests usually reward the player with some combination of experience points, items, and in game money. Quests allow characters to gain access to new skills and abilities, as well as the ability to explore new areas. Quests are linked by a common theme, with each consecutive quest triggered by the completion of the previous, forming a quest chain. Quests commonly involve killing a number of creatures, gathering a certain number of resources, finding a difficult to locate object, speaking to various NPCs, visiting specific locations, interacting with objects in the world, or delivering an item from one place to another to acquire experience and treasures. While a character can be played on its own, players can group with others to tackle more challenging content. Most end game challenges are designed in such a way that they can only be overcome while in a group. In this way, character classes are used in specific roles within a group. World of Warcraft uses a "rested bonus" system, increasing the rate that a character can gain experience points after the player has spent time away from the game. Characters can be resurrected by other characters that have the ability or can self resurrect by moving from the graveyard to the place where they died. If a character is past level ten and they resurrect at a graveyard, the items equipped by the character degrade, requiring in game money and a specialist NPC to repair them. Items that have degraded heavily become unusable until they are repaired. If the location of the character's body is unreachable, they can use a special "spirit healer" NPC to resurrect at the graveyard. When the spirit healer revives a character, items equipped by the character at that time are further degraded, and the character is significantly weakened by what is in game called "resurrection sickness" for up to ten minutes, depending on the character's level. This "resurrection sickness" does not occur and item degradation is less severe if the character revives by locating its body, or is resurrected by another player through spells or special items. World of Warcraft contains a variety of mechanisms for player versus player (PvP) play. Players on player versus environment (PvE) servers can opt to toggle "War Mode" themselves, making themselves attackable to players of the opposite faction. Each battleground has a set objective, such as capturing a flag or defeating an opposing general, that must be completed to win the battleground. Competing in battlegrounds rewards the character with tokens and honor points that can be used to buy armor, weapons, and other general items that can aid a player in many areas of the game. Winning a battleground awards more honor and tokens than losing. In addition, players also earn honor when they or nearby teammates kill players in a battleground.

Орнату

World of Warcraft ойыны Warcraft сериясындағы стратегиялық ойындармен бірдей әлемде өтеді және көркемдік стилі ұқсас. World of Warcraft фантастика, стимпанк және ғылыми-фантастика элементтерін қамтиды, оның ішінде грифондар, аждаһарлар, эльфтер, бумен жұмыс істейтін автоматтар, зомбилер, қасқыр адамдар, басқа да қорқынышты монстрлар, уақыт саяхаты, ғарыш кемелері және шетелдік әлемдер бар. World of Warcraft ойыны Warcraft әлемінің 3D бейнесінде жүзеге асырылады, мұнда ойыншылар өз кейіпкерлері арқылы өзара әрекеттесе алады. Ойын әлемі бастапқыда Азероттағы екі құрлықтан тұрды: Калимдор және Шығыс Корольдықтары. Кейіннен төрт кеңейтім ойынға қолжетімді аймақтарға Аутленд және Дренор патшалықтарын, сондай-ақ Солтүстікжер және Пандария құрлықтарын қосты. Ойыншы жаңа локацияларды зерттегенде, әртүрлі маршруттар мен көлік түрлері қолжетімді болады. Ойыншылар әлемнің басқа бөліктерінде бұрын ашылған локацияларға ұшу үшін жаңадан ашылған жерлердегі "ұшқыштарға" жүгіне алады. Қалалар мен кенттерде кейіпкерлерге бірқатар мүмкіндіктер ұсынылады. Әр ірі қалада кейіпкерлер қазыналар немесе қолдан жасалған заттар сияқты заттарды сақтау үшін банкке кіре алады. Әр кейіпкердің жеке банктік қоймасы бар, оған ойын ішіндегі алтынды пайдаланып қосымша орын сатып алуға болады. Сонымен қатар, гильдия мүшелері гильдия жетекшісі белгілеген шектеулермен гильдиялық банктерді пайдалана алады. Ойыншылар eBay сияқты онлайн аукциондарына ұқсас тәсілмен басқа ойыншылардан заттарды сатып алып, сата алатын аукциондық үйлер бар. Ойыншылар барлық дерлік қалаларда таба алатын пошта жәшіктерін пайдалана алады. Пошта жәшіктері аукционда жеңіп алынған заттарды алуға, сондай-ақ басқа кейіпкерлерге хабарламалар, заттар мен ойын ішіндегі ақша жіберуге қолданылады. Бұл топқа аймақтарды зерттеуге және басқалардың бұзып кірмеуіне мүмкіндік береді. Ойын әлемінде әртүрлі деңгейдегі кейіпкерлерге арналған түрлі қоршаулар (dungeons) орналасқан. Әдеттегі қоршауға топ ретінде бес адамға дейін кіруге болады. Кейбір қоршауларға көбірек ойыншылардың бірігуі және қиын міндеттерді орындау үшін қырық ойыншыдан тұратын "рейд" құруы қажет. Қоршауға негізделген рейдтік міндеттерден басқа, ойын ортасында рейдтерге шабуыл жасауға арналған бірнеше жаратылыстар бар.

World of Warcraft is set in the same universe as the Warcraft series of real time strategy games and has a similar art direction. World of Warcraft contains elements from fantasy, steampunk, and science fiction, including gryphons, dragons, elves, steam powered automata, zombies, werewolves, other horror monsters, time travel, spaceships, and alien worlds. World of Warcraft takes place in a 3D representation of the Warcraft universe that players can interact with through their characters. The game world initially consisted of the two continents in Azeroth: Kalimdor and the Eastern Kingdoms. Four separate expansions later added to the game's playable area the realms of Outland and Draenor and the continents of Northrend and Pandaria. As a player explores new locations, different routes and means of transportation become available. Players can access "flight masters" in newly discovered locations to fly to previously discovered locations in other parts of the world. A number of facilities are available for characters while in towns and cities. In each major city, characters can access a bank to deposit items, such as treasures or crafted items. Each character has access to personal bank storage with the option to purchase additional storage space using in game gold. Additionally, guild banks are available for use by members of a guild with restrictions being set by the guild leader. Auction houses are available for players to buy and sell items to others in a similar way to online auction sites such as eBay. Players can use mailboxes, which can be found in almost every town. Mailboxes are used to collect items won at auction, and to send messages, items, and in game money to other characters. This allows a group to explore areas and complete quests without others interfering. Dungeons are spread over the game world and are designed for characters of varying progression. A typical dungeon will allow up to five characters to enter as part of a group. Some dungeons require more players to group together and form a "raid" of up to forty players to face some of the most difficult challenges. As well as dungeon based raid challenges, several creatures exist in the normal game environment that are designed for raids to attack.

Жазылу

World of Warcraft-қа ойынды жалғастыру үшін абоненттік жазылым қажет, төлемді бір айлық, үш айлық немесе алты айлық кезеңдерде жасауға болады, сондай-ақ сауда орындарында әртүрлі ұзақтықтағы уақыт карталарын алуға болады немесе ойын ішіндегі валютамен "WoW Token" сатып алуға болады. Ойынды кеңейту жинақтары онлайн және сауда орындарында қолжетімді. World of Warcraft нұсқасына қарамастан, ойын клиенті бірдей болғандықтан, кеңейтулерді онлайн сатып алу мүмкіндігі қосылды, себебі бұл жылдам жаңартуға мүмкіндік береді. World of Warcraft тегін Starter Edition нұсқасында да қолжетімді, оны шектеусіз уақыт бойы ойнауға болады. Бастауыш нұсқасының кейіпкерлері 20-шы деңгейге жеткеннен кейін тәжірибе жинақтай алмайды, сондай-ақ Бастауыш нұсқасының тіркелгіштеріне басқа да шектеулер қойылады, оның ішінде сауда жасау, пошта пайдалану, аукциондық үйді пайдалану, қоғамдық чат арналарын пайдалану, гильдияларға қосылу немесе оннан астам алтын жинау мүмкін емес. 2015 жылдың қаңтар айында бұрын ойыншыға кіруге рұқсат бермейтін, жазылымы тоқтатылған тіркелгіштер, шектеулі Starter Edition тіркелгіші сияқты жұмыс істейді, егер тіркелгіштегі басқа кейіпкерлер сол гильдияда болса, 20-дан төмен деңгейдегі кейіпкерлер гильдияға қосыла алады. 2015 жылдың сәуір айында абоненттік төлемді жүзеге асырудың тағы бір тәсілі енгізілді. Ойыншы WoW Token-ге нақты ақшаны (Солтүстік Америкада 20 АҚШ доллары және басқа аймақтарда әртүрлі сомада) жұмсай алады, ол аукциондық үйде ойын ішіндегі алтын валютаға сатылады, бастапқыда бұл валюта 30 күнге ойын уақытын қосу үшін ғана пайдаланылатын еді.

Ата-ананың бақылауы

Компания ойын уақытына әртүрлі шектеулер қоюға мүмкіндік беретін ата-аналық бақылауды ұсынады. Күнделікті лимит, апталық лимит белгілеуге немесе рұқсат етілген ойын кестесін анықтауға болады. Бұл параметрлерді басқару үшін ойынға кіруге қолданылатын тіркелгі деректерінен өзге тіркелгі деректерімен кіру қажет. Ойынға жұмсалған уақыт туралы статистика алу да мүмкін. Балаларды бақылаудан бөлек, ересектер кейде өздеріне де ата-аналық бақылауды қолданады. Компания мұндай қорғанысты қолдайды, әйтпесе потенциалды ойыншылар немесе олардың қамқорлары ойынды толығымен жою немесе бұғаттау мүмкіндігін қарастырады.

Сюжет

Дюротарда қоныстануға ниеттенген Траллдың Ордасы қатарын кеңейтіп, орктер, таурендер және тролльдерге қосылуға Өлі-тірілгендерді шақырды. Сонымен қатар, нандар, гномдар және ежелгі түнгі эльфтер Адамдар Корольдігі Стормвиндтің жетекшілігімен Альянсқа адалдықтарын серттеді. Дауыл желінің патшасы Вариан Вринн сырлы түрде жоғалып кеткен соң, Жоғары Лорд Болвар Фордрагон регенттік қызметін атқарды, бірақ оның қызметі қара айдаһар Ониксияның санасын балаусалауына ұшырады, ол адамдық ақсүйек әйел кейпінде жасырын билік жүргізді. Батырлар Ониксияның араласуын зерттеген кезде, ежелгі элементаль лорды Рагнарос Орда мен Альянсқа қауіп келтірді. Орда мен Альянстың батырлары Ониксияны жеңіп, Рагнаросты Элементтік жазыққа қайтарды.

Қара қанат ұясына шабуыл

Блэкрок тауының тереңдігінде Нефариан атты қара айдаһар басқа айдаһарлардың қанымен бұрыс эксперименттер жүргізді. Оның мақсаты – бүкіл аймақты өзіне қарату болғандықтан, ол бұрынғы Қара Орданың қалған күштерін, яғни көтерілісшіл әскерді, ол әскердегі ескі Орданың шайтандық құмарлығын қабылдағандарды өз жанына шақырды. Бұл бұзылған орктер, тролльдер және басқа да тайпалар тауды бақылау үшін Рагнарос пен Қара темір ер адамдарымен күресті. Нефариан Азеротты бақылауға алып, әйгілі әкесі – Жоюшы Өлім қанатының мұрасын жалғастыру үшін түрлі-түсті айдаһарларды және басқа да бұрмаланған жаратылыстарды жасады. Нефарианды Орда мен Альянстың батырлары жеңіп шықты.

Қан құдайының пайда болуы

Көп жыл бұрын, Атал’Хаккардың қираған ғибадатханасында, Қан құдайы Хакарды Жанжоғарлайтын Хакардың адал дін қызметкерлері оның ашулы бейнесін әлемге шақыруға тырысты. Бірақ оның ізбасарлары, Аталай дін қызметкерлері, Жанжоғарлайтынды Гурубаши тайпасының ежелгі астанасы Зуль’Гурубтан ғана шақыруға болатынын білді. Осы ормандағы бекіністе жаңадан туған Хаккар Гурубаши тайпасын және тролльдердің қуатты жануар құдайларының батыр чемпиондарын бағындырды. Жанжоғарлайтынның қара ықпалы Зандалари тайпасы батырларды жинап, Зуль’Гурубқа жорық жасағанда тоқтатылды.

Ахн-Кирраж қақпалары

Ахан-Кираждың ұлы шөлдік бекінісі, ұзақ уақыт бойы Скараб қабырғасының артында мөрленген, бір кездері Калимдор құрлығын қиратуға шабуыл жасаған жәндісті қиражілердің мекені болды. Бірақ Ахан-Кираж қабырғаларының артында одан да зұлым нәрсе жасырынған: Ескі Құдай Ц'Тун, ежелгі бір жан, оның кең таралған зұлымдығы мәңгілік уақыттан бері Азеротқа сіңіп кеткен. Ц'Тун қиражілерді қызуға итергенде, Альянс және Орда зор соғысқа дайындалды. Альянс пен Орданың біріккен күштері, "Калимдордың күші" деп аталған, орк Варок Саурфангтың басшылығымен Ахан-Кираж қақпаларын ашты. Батырлар Ахан-Кираждың қираған қиратылыстарын және храмдарын қоршап, Ц'Тунды жеңіске жеткізді.

Некропольдің көлеңкесі

Лич Король Азеротты өлімсіздердің обасымен жабуға асығып, ең үлкен құлдарының бірі – лич Кель’Тузадқа Накскрамас ұшқыш қамалын, Азаптың операциялық базасы ретінде сыйлады. Қызыл Крест жорығы мен "Күміс Таң" фракцияларының үздіксіз шабуылдары қамалды әлсіретіп, батырлардың шабуыл жасауына жағдай жасады, нәтижесінде Кель’Тузад жеңіліске ұшырады. Бірақ "Күміс Таң" рыцарлық орденінің қатарындағы сатқын Кель’Тузадтың қарғыс атқан денесін алып, Солтүстік жерлерге қашып кетті, онда құлаған лич қайта тірілді.

Даму

World of Warcraft алғаш рет 2001 жылдың қыркүйек айында Blizzard компаниясы ECTS сауда көрмесінде жариялады. 2004 жылы шыққан ойынның дамуы шамамен 4-5 жылға созылды, оның ішінде кең ауқымды сынақтар жүргізілді. World of Warcraft-тағы 3D-графика Warcraft III-те бастапқыда қолданылған, эксклюзивті графикалық қозғалтқыштың элементтерін пайдаланады. Квесттер міндетті емес, олар ойыншыларға бағыт беруге, кейіпкерлерді дамытуға және ойыншылардың жиналуын болдырмау үшін, кейіпкерлерді әртүрлі аймақтарға таратуға көмектесу мақсатымен жасалған. Ойын интерфейсі ойыншыларға сыртқы түрін және басқаруды өзгертуге, сондай-ақ қосымшалар мен басқа да модификацияларды орнатуға мүмкіндік береді. World of Warcraft Mac және Windows платформаларында тікелей жұмыс істейді. Ойынның дискідегі нұсқалары ойынды орнату үшін гибридті CD-ді пайдаланады, бұл Mac және Windows үшін жеке саудалық өнімдердің қажеттілігін жояды. Ойын барлық пайдаланушыларға операциялық жүйесіне қарамастан бірге ойнауға мүмкіндік береді. Басқа платформалар үшін ресми нұсқасы болмаса да, World of Warcraft Windows API-нің Wine және CrossOver жүйелерінде қолдау табады, бұл ойынды Linux және FreeBSD жүйелерінде ойнауға мүмкіндік береді. Blizzard Linux клиентін шығармаған немесе жарияламаған болса да, 2011 жылдың қаңтарында IT журналисі Майкл Ларабель Phoronix сайтында жариялаған мақаласында Linux-қа арналған ішкі клиент болуы мүмкін екенін, бірақ Linux дистрибутивтерінің біркелкі стандарты болмауына байланысты ол шығарылмағанын айтты.

Өңірлік айырмашылықтар

АҚШ, Канада және Еуропада Blizzard World of Warcraft ойынын бөлшек сауда бағдарламалық пакеттер арқылы таратады. Бағдарламалық пакетке қосымша төлемсіз 30 күнге ойнау мүмкіндігі кіреді. Алғашқы 30 күннен кейін ойнауды жалғастыру үшін несие картасы немесе алдын ала төленген ойын картасы арқылы қосымша уақыт сатып алу қажет. Ойыншы несие картасын пайдаланып кемінде 30 күнге, ал алдын ала төленген ойын картасын пайдаланып 60 күнге уақыт сатып ала алады. Ойыншы бірден үш немесе алты айлық ойын уақытын 6–15% жеңілдікпен сатып алуға да мүмкіндігі бар. Австралияда, АҚШ-та және көптеген Еуропа елдерінде бейнеойындар дүкендері World of Warcraft ойынының сынақ нұсқасын DVD форматында сатады, ол ойынның өзін және 20 деңгейлік ойнау мүмкіндігін қамтиды. Одан кейін ойыншы жарамды несие картасын көрсету арқылы толыққұжатты тіркелгіге өтуі керек немесе ойын картасын және ойынның толық нұсқасын сатып алуы тиіс. Бразилияда World of Warcraft 2011 жылдың 6 желтоқсанында BattleNet арқылы жарық көрді. Бірінші үш кеңейтім қазіргі таңдағыда толыққанды аудармамен, дыбыстаумен қоса, бразилиялық португал тілінде қолжетімді. Оңтүстік Кореяда тіркелгіні белсендіру үшін бағдарламалық пакет немесе CD кілті қажет емес. Дегенмен, ойынды ойнау үшін ойыншылар онлайн уақыт несиесін сатып алуы керек. Екі түрлі уақыт несиесі бар: біреуінде ойыншыға қолжетімді минуттардың нақты саны бойынша төлем жасалады, ал екіншісінде ойыншы бірнеше күнге ойнай алады. Бірінші жағдайда уақыт 5 сағаттық немесе 30 сағаттық кезеңдермен, ал екінші жағдайда 7 күн, 1 ай немесе 3 айлық кезеңдермен сатып алынады. Бағдарламалық пакет қажет болмағандықтан, кеңейтімдердің мазмұны барлық ойыншыларға шығу күнінен бастап қолжетімді болады. Қытайда көптеген ойыншылар өздері ойнайтын компьютердің иесі емес болғандықтан (мысалы, интернет-кафеде ойнаса), тіркелгі жасау үшін қажетті CD кілттерін бағдарламалық пакеттен тәуелсіз сатып алуға болады. Ойынды ойнау үшін ойыншылар 66 сағат 40 минутқа ойнауға мүмкіндік беретін алдын ала төленген ойын карталарын сатып алуы керек. Осы аймақтағы ойыншыларға ай сайынғы төлем жүйесі қолжетімді емес. Қытай үкіметі және World of Warcraft ойынының Қытайдағы лицензиары NetEase, ойынның қытайлық нұсқаларына өзгерістер енгізді, олар сүйектерге ет қосып, өлген кейіпкерлердің денелерін таза қабірлерге айналдырды. Бұл өзгерістер Қытай үкіметі World of Warcraft ойынында "салауатты және үйлесімді онлайн ойын ортасын құру" мақсатымен енгізілді. Қытай үкіметі наразылық тудыратын мазмұны болғандықтан "Лич Королінің қаһары" кеңейтімін шығаруды кейінге шегерді. NetEase 2009 жылдың маусым айында The9 компаниясымен келісімшарт аяқталғаннан кейін The9 компаниясынан World of Warcraft лицензиясын алды және 2010 жылдың 31 тамызында, батыс нұсқасынан шамамен екі жыл өткен соң "Лич Королінің қаһары" кеңейтімін іске қосуға мүмкіндік алды. 2023 жылдың 23 қаңтарында келісімшарттық дауға байланысты бұл серверлер жабылды.

In the United States, Canada, and Europe, Blizzard distributes World of Warcraft via retail software packages. The software package includes 30 days of gameplay for no additional cost. To continue playing after the initial 30 days, additional play time must be purchased using a credit card or prepaid game card. The minimum gameplay duration that a player can purchase is 30 days using a credit card, or 60 using a prepaid game card. A player also has the option of purchasing three or six months of gameplay at once for a 6–15% discount. In Australia, the United States, and many European countries, video game stores commonly stock the trial version of World of Warcraft in DVD form, which includes the game and 20 levels of gameplay, after which the player would have to upgrade to a retail account by supplying a valid credit card, or purchasing a game card as well as a retail copy of the game. In Brazil, World of Warcraft was released on December 6, 2011, via BattleNet. The first three expansions are currently available, fully translated, including voice acting, into Brazilian Portuguese. In South Korea, there is no software package or CD key requirement to activate the account. However, to play the game, players must purchase time credits online. There are two kinds of time credits available: one where the player is billed based on the actual number of minutes that will be available, and one where the player can play the game for a number of days. In the former, time can be purchased in multiples of 5 hours or 30 hours, and in the latter, time can be purchased in multiples of 7 days, 1 month, or 3 months. As software packages are not required, expansion pack contents are available to all players on launch day. In China, because a large number of players do not own the computer on which they play games (e. g. if they play in Internet cafés), the CD keys required to create an account can be purchased independently of the software package. To play the game, players must also purchase prepaid game cards that can be played for 66 hours and 40 minutes. A monthly fee model is not available to players of this region. The Chinese government and NetEase, the licensee for World of Warcraft in China, have imposed a modification on Chinese versions of the game which places flesh on bare boned skeletons and transforms dead character corpses into tidy graves. These changes were imposed by the Chinese government in an attempt to "promote a healthy and harmonious online game environment" in World of Warcraft. The Chinese government delayed the release of the Wrath of the Lich King expansion, due to what it deemed objectionable content. NetEase took over licensing of World of Warcraft from The9 in June 2009 following the expiration of The9's contract, and were able to secure a launch for Wrath of the Lich King on August 31, 2010, nearly two years after its Western release. Due to a contract dispute, these servers were shut down on January 23, 2023.

Босатылғаннан кейінгі мазмұн

World of Warcraft Launcher (баспасөз хабарламаларында және мәзір жолағында «Blizzard Launcher» деп аталады) – World of Warcraft ойыншылары үшін бастапқы нүкте ретінде қызмет ететін бағдарлама. Ол World of Warcraft-ты іске қосуға және Blizzard жаңартушысын бастауға мүмкіндік береді. Алғаш рет 1.8.3 нұсқасының жаңартуымен енгізілді. 2.1.0 жаңартуы ұшыру құрылғысын пайдалануды өткіріп жіберу опциясын ұсынды. Ұшыру құрылғысының мүмкіндіктері: World of Warcraft ойыншылары үшін жаңалықтар мен жаңартулар, World of Warcraft қолдау сайтына қол жеткізу, алдағы жаңартуларды сынау үшін қол жетімді болған кезде World of Warcraft-тың сынақ нұсқасына қол жеткізу, Warden-ға және жаңартушының өзіне жаңартулар. 3.0.8 жаңартуы ұшыру құрылғысының дизайнын жаңартты және ойын параметрлерін тікелей ұшыру құрылғысынан өзгерту мүмкіндігін қосты. 4.0.1 жаңартуындағы ұшыру құрылғысының жаңа нұсқасы ойынның маңызды емес бөліктері жүктелген кезде ойын ойнауға мүмкіндік береді. Бұл үшін жоғары жылдамдықты кеңжолақты интернет қосылысы қажет. 1.9.3 жаңартуы Intel процессорларымен жұмыс істейтін Mac компьютерлерін қолдауды қосты, соның арқасында World of Warcraft әмбебап қосымшаға айналды. Осының нәтижесінде Mac OS X-тің ең төменгі қолдау көрсетілетін нұсқасы 10.3.9-ға өзгертілді; World of Warcraft нұсқасы 1.9.3 және одан кейінгі нұсқалар Mac OS X-тің ескі нұсқаларында іске қосылмайды. PowerPC архитектурасы бар Mac компьютерлерге 4.0.1 нұсқасынан бастап қолдау көрсетілмейді. Ойынға жаңа мазмұн қосылғанда ресми жүйе талаптары өзгеруі мүмкін. 1.12.0 нұсқасында Windows үшін RAM талабы 256 МБ-тан 512 МБ-қа дейін арттырылды. Windows 98 үшін ресми техникалық қолдау тоқтатылды, бірақ ойын 2.2.3 нұсқасына дейін сол жүйеде жұмыс істей берді. 2012 жылғы Pandaria тұманынан бұрын World of Warcraft ресми түрде Windows 2000 үшін қолдауды тоқтатты, содан кейін 2017 жылдың қазан айында Windows XP және Vista, сондай-ақ барлық 32 биттік қолдау тоқтатылды. 4.3 нұсқасынан бастап ойыншылар 64 биттік клиенттің сынақ нұсқасын қолдануға мүмкіндік алды, бұл қолмен файлдарды жүктеуді және оларды орнату қалтасына көшіруді қажет етті. 5.0 нұсқасынан бастап 64 биттік клиент автоматты түрде орнатылады және әдепкі бойынша қолданылады. World IPv6 күнінен бастап клиент және көптеген серверлер IPv6 қолдайды.

The World of Warcraft launcher (referred to in press releases and the menu bar as the "Blizzard Launcher") is a program designed to act as a starting point for World of Warcraft players. It provides a way to launch World of Warcraft and starts the Blizzard updater. It was first included with the version 1.8.3 patch. The 2.1.0 patch allowed for an option to bypass the use of the launcher. Features of the launcher include news and updates for World of Warcraft players, access to World of Warcrafts support website, access to the test version of World of Warcraft when it is available to test upcoming patches, updates to Warden, and updates to the updater itself. The 3.0.8 patch redesigned the launcher and added the ability to change the game settings from the launcher itself. The launcher update from patch 4.0.1 also allows people to play the game while non crucial pieces of the game are downloaded. This requires a high speed broadband internet connection. Patch 1.9.3 added native support for Intel powered Macs, making World of Warcraft a universal application. As a result of this, the minimum supported Mac OS X version has been changed to 10.3.9; World of Warcraft version 1.9.3 and later will not launch on older versions of Mac OS X. PowerPC architecture Macs are no longer supported since version 4.0.1. When new content is added to the game, official system requirements may change. In version 1.12.0 the requirements for Windows were increased from requiring 256 MB to 512 MB of RAM. Official Windows 98 technical support was dropped, but the game continued to run there until version 2.2.3. Before Mists of Pandaria in 2012, World of Warcraft officially dropped support for Windows 2000, followed by Windows XP and Vista in October 2017, as well as all 32 bit support. Starting with 4.3, players could try out an experimental 64 bit version of the client, which required manual downloading and copying files into the installation folder. Since 5.0, the 64 bit client is automatically installed, and used by default. Since World IPv6 Day, the client and most of the servers support IPv6.

Музыка

World of Warcraft-тағы музыканың көбі оркестрлік стильде, әртүрлі классикалық және халық аспаптары үйлесімде орындалады, көбінесе үлкен өзгерістерге ұшырайтын, қайталамайтын әуендермен. Ойын кезінде, әдетте, кейіпкеріңіздің орналасқан ортасына сәйкес келетін, арнайы жасалған музыка ойнайды, мысалы, "тау", "орман", "дала", "жунгли" сияқты. Бірақ, кейбір аймақтар мен қалалар, мысалы Эльвин орманы мен Түндер-Блафф, өздеріне тән музыкалық жинақтарға ие. Кейбір орталарда күнің уақытына қарай әртүрлі музыка ойнатылады. World of Warcraft-тың бастапқы нұсқасының саундтрегін Джейсон Хейс, Трейси В. Буш, Дерек Дьюк және Гленн Стаффорд жазды, ал дирижерлік өнерді Эймар Нуон атқарды. Ойын мен кино трейлерлеріндегі көптеген музыка 2004 жылдың 23 қарашасында ресми альбом түрінде, ойынның коллекциялық басылымымен бірге жарық көрді. Ол MP3 форматындағы бір дискіде жеке сатылады. Ойынның әрбір кеңейтілімі үшін жаңа музыка жазылды, оларға да өздерінің альбомдары берілді. 2011 жылдың 12 қаңтарында Alfred Publishing вокал, фортепиано, скрипка және басқа да аспаптар үшін ноталар жинағын шығарды – World of Warcraft Sheet Music Anthology, соло орындаулар мен CD-мен бірге. Бұл жинақ төрт беттік коллекциялық суреттерді қамтиды және әндер санына қарай әртүрлі болады. 2018 жылы ойыннан алынған "Ең алғашқы ұлының әнұраны" әнінің ремиксі 16-шы жылдық Game Audio Network Guild Awards марапатында "Ең үздік ойын музыкасының кавер/ремиксі" номинациясына ие болды.

Коммерциялық өнімділік

World of Warcraft 2005 және 2006 жылдардағы ең көп сатылған ПК ойыны болды. 2006 жылдың тамызына дейін АҚШ-та 1,4 миллион данасы (68,1 миллион доллар) сатылды. 2000 жылдың қаңтарынан 2006 жылдың тамызына дейін елдегі ең көп сатылған үшінші компьютерлік ойын болды. 2008 жылдың 22 қаңтарында World of Warcraft-тың бүкіл әлем бойынша 10 миллионнан астам тіркелген ойыншысы болды, оның ішінде Еуропада 2 миллионнан астам, Солтүстік Америкада 2,5 миллионнан астам және Азияда шамамен 5,5 миллион тіркелген ойыншы бар еді. 2010 жылдың қазан айында ойынның ең жоғары деңгейінде 12 миллион тіркелген ойыншы болды. 2014 жылдың қараша айына қарай ойынның 10 миллионнан астам белсенді тіркелген ойыншысы болды. 2014 жылдың 28 қаңтарында Blizzard компаниясы ойын үшін 100 миллион есептік жазба жасалғанын хабарлады. 2015 жылдың 7 мамырында 7,1 миллион белсенді тіркелуші бар екені жарияланды. 2015 жылдың маусым айының соңында тіркелушілер саны 5,6 миллионға дейін төмендеді, бұл 2005 жылдан бері ең төменгі көрсеткіш. Қыркүйек айының соңында тіркелушілер саны 5,5 миллионға жетті. 2009 жылдың 19 қыркүйегінде Қытайда World of Warcraft жұмысын бастағаннан кейін екі айдан аз уақыт өткен соң, NetEase компаниясына ойыншылардан ақы алуды дереу тоқтату және жаңа тіркеулерді қабылдауды тоқтату туралы бұйрық берілді. Баспасөз есебінде, егер World of Warcraft Қытайда жабылатын болса, тіркелушілердің жоғалтуы Activision Blizzard компаниясының кірісін әр акцияға 65 центтен 60 центке дейін төмендетуі мүмкін екені көрсетілді. Ойын 9,23 миллиард долларлық кіріс тапты, бұл оны Space Invaders, Pac Man және Street Fighter II сияқты барлық уақыттағы ең табысты видео ойындардың біріне айналдырды. 2012 жылдың басында Blizzard World of Warcraft және StarCraft II ойындары үшін жеке турнирлер сериясын бастады, ол Battle.net әлем чемпионаты сериясы деп аталды.

Қауіпсіздік мәселелері

2006 жылдың қыркүйегінде World of Warcraft ойынына қатысты жалған кеңес беретін сайттар пайда болды, олардың құрамында зиянды бағдарламалар болды. Әлсіз компьютерлер веб-браузер арқылы жұқтырылып, есептік жазба туралы мәліметтерді жіберетін бағдарламаны жүктеді. Осы оқиға кезінде Blizzard-дың есептік жазбаларды қолдау тобы көптеген пайдаланушылардың зардап шеккенін айтып, үлкен сұранысқа тап болды. Телефондық қолдау қызметінің шалу санының көптігіне байланысты белгілі бір уақытқа жабылуы туралы да хабарламалар тарады. 2007 жылдың сәуірінде шабуылдар анимацияланған курсорларды пайдаланатын жаңа әдістерге көшті, бірнеше веб-сайттар қолданылды. Қауіпсіздік зерттеушілер тобы Symantec World of Warcraft есептік жазбасының қара нарықта 10 АҚШ долларына бағаланғанын, ал бұзылған компьютер үшін 6-12 АҚШ доллары тұратынын (2007 жылдың наурыз айына қарай) мәлімдеді. 2008 жылдың ақпанында фишингтік электрондық хаттар таратылды, онда пайдаланушылардан World of Warcraft есептік жазбаларын басқару беттерінің жалған нұсқасын пайдаланып, есептік жазбаларын растау сұранысты. 2008 жылдың маусым айында Blizzard екі факторлы қауіпсіздікті қамтамасыз ететін аппараттық токен немесе мобильді қосымша түрінде қолжетімді Blizzard Authenticator-ды жариялады. Токен ойыншы кірген кезде пайдаланатын бір реттік парольді жасайды. Пайдаланушының өзінің пароліне қосымша қолданылатын бұл пароль бірнеше минутқа ғана жарамды болады, осылайша кейлоггерлік зиянды бағдарламалардан қосымша қорғау қамтамасыз етіледі. Blizzard ойынның Windows нұсқасында Warden жүйесін пайдаланады, ол үшінші тарап бағдарламаларын, мысалы, боттарды анықтайды, World of Warcraft-ты қараусыз ойнауға мүмкіндік береді. Warden-ның заңдылығына қатысты пікірлер қарама-қайшы. Warden ойыншылардың компьютерлеріндегі басқа бағдарламаларды, сондай-ақ файлдық жүйені антивирустық бағдарламалар сияқты талдайды. Алайда, көптеген антивирустық бағдарламалардан айырмашылығы, ол осы ақпараттың бір бөлігін Blizzard-қа жібереді, бұл жеке өмірге қатысты мәселелерді қоздырып, оны шпиондық бағдарлама деп айыптауға әкелді. Warden жинаған ақпараттың мысалы – WoW іске қосылған кезде жүйеде ашық тұрған әрбір терезенің атауы. Керісінше, көптеген ойыншылар бұл технологияны қолдап, ол алдаудың азайтылуына себеп болса, жақсы деп жауап берді. Blizzard Warden-ды пайдалану туралы шарттарда көрсеткен. Warden-ның бар екендігі 2008 жылдың наурыз айында MDY Industries компаниясына қарсы сот ісі басталғанда белгілі болды. Сот Аризонадағы федералды сотқа жіберілді, ал Майкл Доннелли де айыпталушы ретінде тізімге енгізілді. Доннелли MMO Glider бағдарламасын жасағандықтан іске қатысты, бұл бағдарлама ойынның көптеген тапсырмаларын автоматты түрде орындай алады. Blizzard бұл бағдарлама авторлық құқықтары мен бағдарламалық жасақтама лицензиялық келісімін бұзатынын мәлімдеді, "Glider-ді пайдалану ойын теңгерімін өзгертіп, ойынның әлеуметтік және атмосфералық аспектілерін бұзады, сондай-ақ ойын экономикасын құлдыратады, осылайша басқа ойыншылар үшін WoW ойын тәжірибесіне зиян келтіреді" деді. Доннелли 25 долларлық бағдарламаның 100 000 данасын сатқанын мәлімдеді.

In September 2006, reports emerged of spoof World of Warcraft game advice websites that contained malware. Vulnerable computers would be infected through their web browsers, downloading a program that would then relay back account information. Blizzard's account support teams experienced high demand during this episode, stating that many users had been affected. Claims were also made that telephone support was closed for isolated periods due to the volume of calls and resulting queues. In April 2007, attacks evolved to take advantage of further exploits involving animated cursors, with multiple websites being used. Security researcher group Symantec released a report stating that a compromised World of Warcraft account was worth US$10 on the black market, compared to US$6 to US$12 for a compromised computer (correct as of March 2007). In February 2008, phishing emails were distributed requesting that users validate their account information using a fake version of the World of Warcraft account management pages. In June 2008, Blizzard announced the Blizzard Authenticator, available as a hardware security token or mobile application that provides two factor security. The token generates a one time password based code that the player supplies when logging on. The password, used in addition to the user's own password, is only valid for a couple of minutes, thus providing extra security against keylogging malware. Blizzard makes use of a system known as Warden on the Windows version of the game to detect third party programs, such as botting software, allowing World of Warcraft to be played unattended. There has been some controversy as to the legality of Warden. Warden uses techniques similar to anti virus software to analyze other running software on the players' PCs, as well as the file system. However, unlike most anti virus software, it sends a portion of this information back to Blizzard, which caused privacy advocates to accuse it of being spyware. One example of the information Warden collects is the title of every window open on the system while WoW is running. On the other hand, many gamers responded positively to the development, stating that they supported the technology if it resulted in fewer cases of cheating. Blizzard's use of Warden was stated in the Terms of Agreement (TOA). The Warden's existence was acknowledged in March 2008, during the opening legal proceedings against MDY Industries. The lawsuit was filed in federal court in Arizona, and also listed Michael Donnelly as a defendant. Donnelly was included in the suit as the creator of MMO Glider, software that can automatically play many tasks in the game. Blizzard claimed the software is an infringement of its copyright and software license agreement, stating that "Glider use severely harms the WoW gaming experience for other players by altering the balance of play, disrupting the social and immersive aspects of the game, and undermining the in game economy." Donnelly claims to have sold 100,000 copies of the $25 software.

Шын ID

2010 жылдың 6 шілдесінде Blizzard Entertainment барлық ойындарының форумдарында пайдаланушылардың тіркелген шоттарында олардың нақты есімдері көрсетілетінін хабарлады. Blizzard бұл өзгерісті Facebook компаниясымен жасалған келісімнен кейін жариялады, бұл келісім Facebook-та достасқан адамдарға өздерінің нақты жеке басын бөлісуге (Blizzard бұл мүмкіндікті "Real ID" деп атады) мүмкіндік береді. Blizzard Entertainment сайтындағы форумдарға бұл мүмкіндікті енгізу Blizzard компаниясының көп жылдар бойы жасаған ойын серияларының жанкүйерлерінің арасында алаңдаушылық тудырды. Алаңдаушылықтарға жауап ретінде Blizzard 2010 жылдың 9 шілдесінде ресми форумдарда Real ID интеграциясы тоқтатылатынын мәлімдеді.

Қоғамдастық және ойыншылар арасындағы қарым-қатынасты зерттеу

Ойынның өзіне ойнаудан және Blizzard ұсынған талқылау форумдарында әңгімелесуден басқа, World of Warcraft ойыншылары виртуалды қоғамдастыққа шығармашылық түрде қатысады, оның ішінде жанкүйерлердің суреттері мен комикс стиліндегі әңгімелер арқылы. Blizzard 2006 жылғы қаңтарда гильдияларға сексуалдық бағдарларын жарнамалауға тыйым салғаны үшін сынға ұшырады. Бұл оқиға бірнеше ойыншы гейлер мен гетеросексуалдар одағын қолдағандары үшін "қорлау" айыбымен сотталғаннан кейін болды. Кейін Blizzard ЛГБТ-ға бейім гильдияларды жарнамалайтын ойыншыларға ескерту жасау туралы шешімін кері қайтарды. 2010 жылдың 7 қазанында World of Warcraft 12 миллионнан астам абонентке жетті. 2011 жылдың мамырынан бастап ойыншылар саны 11,4 миллионнан 10,3 миллионға дейін 10%-ға төмендеді. Blizzard компаниясының бас директоры Майк Морхайм мұның себебі шығыс нарықтарындағы сұраныстың төмендеуі болуы мүмкін екенін айтты. 2012 жылы аға продюсер Джон Лаграв Eurogamer-ге абоненттердің азаюы BioWare компаниясының жақында шыққан "Жұлдыздық соғыстар: Ескі Республика" ойынымен де байланысты болуы мүмкін екенін мәлімдеді.

Виртуалды тауарларды нақты әлемде сату

Басқа MMORPG-лер сияқты, виртуалды алтын мен оған байланысты қызметтерді сатуды ұсынатын компаниялар пайда болды. Қаржылық пайда алу үшін алтын мен ойын ішіндегі заттарды жинау практикасы көбінесе «алтын шаруашылығы» деп аталады. Blizzard тегін сынаққа арналған ойын шоттарын ұсынғаннан кейін, ойыншылар осы қызметтерді жарнамалайтын боттардан келетін спам хабарлардың көбеюін байқады. Бір зерттеу көрсеткендей, бұл мәселе еуропалық серверлерде ерекше кең таралған, ал АҚШ серверлерінде алтынды сатып алу еуропалық серверлердегіден 14 есе қымбат. 2.1 патчында Blizzard спамға қарсы қосымша механизмдерді қосты, оның ішінде жедел хабарламаларды шектеу және спам туралы хабарлау функциясын енгізді. Сонымен қатар, сынақ шоттарына қоғамдық чат арналарында сөйлеуге тыйым салынды (бірақ олар қашықтықтағы ойыншылармен сөйлесе алады немесе оларға жеке хабар жіберген ойыншыларға жауап бере алады), ойын ішіндегі саудаға қатысуға және аукцион үйі мен пошта қызметтерін пайдалануға шектеулер қойылды. 2007 жылдың мамыр айында Blizzard Game Dollar LLC (peons4hire) компаниясына қарсы АҚШ федералды сотына шағым түсірді. 2008 жылдың ақпан айында тараптар келісім шартына қол қойды, онда Game Dollar World of Warcraft чатын немесе байланыс құралдарын кез келген бизнесті жарнамалау немесе World of Warcraft-қа қатысты қызметтерді сату үшін пайдаланбауға келісті. 2007 жылдың маусым айында World of Warcraft ойыншысы Антонио Эрнандес IGE компаниясына қарсы топтық сотқа шағым түсірді. World of Warcraft-та кейіпкерлер дамығанда және ең қиын міндеттерді орындағанда, алынған сыйлықтардың көпшілігі сол кейіпкерге байланысты болады және оны саудалауға болмайды, бұл жақсы жабдықталған кейіпкерлермен шоттарды сатуға нарық құрады. World of Warcraft шоттарының ең қымбат сатылымы 2007 жылдың қыркүйек айының басында 5000 фунт стерлинг (7000 евро, 9900 АҚШ доллары) құрады. Бағаның жоғары болуына себеп – кейіпкерде сол кездегі миллиондаған белсенді ойыншылардың арасында тек бірнешеуінің ғана иелігінде болған заттардың болуы еді, оларды алудың қиындығы да осыған себеп болды. Алайда, Blizzard сатып алынғаннан кейін бес күн өткен соң шотты бұғаттады. World of Warcraft-та алтынды сатып алу немесе сату практикасы қызу дау тудырды. 2008 жылдың 21 ақпанында Blizzard алтын сатып алудың салдары туралы мәлімдеме жасады. Blizzard сатып алынған алтынның «өте үлкен» бөлігі «бұзылған» шоттардан келетінін хабарлады. Сондай-ақ, кейіпкерді дамыту қызметіне ақы төлеген клиенттердің шоттары бірнеше айдан кейін бұзылғанын, барлық заттары алынып, виртуалды алтынға сатылғанын анықтады. Мақалада деңгейлендіру қызметімен айналысатын компаниялар көбінесе «ойын серверлерінің жұмысын және тұрақтылығын бұзуға қабілетті зиянды хакерлік бағдарламаларды» қолданғандығы айтылды. 2015 жылдың сәуір айында ойын ішіндегі алтынды нақты ақшаға сату мүмкіндігі енгізілді. Ойыншы бір айлық «ойын уақыты токеніне» 20 доллар жұмсай алады, оны аукционда ойын алтынына сатуға болады. Бұл «Тілек орындау» қайырымдылық қорына 1,7 миллион доллардан астам қаржы жинауға мүмкіндік берді. 2016 жылдың желтоқсан айында Blizzard Mischief атты шайқас жануарының құнын 10 долларға белгілеп сатты, бұл «Тілек орындау» қайырымдылық қорына 2,5 миллион доллардан астам қаражат жинауға көмектесті. 2017 жылдың қыркүйегінде Blizzard Shadow the fox атты шайқас жануарының құнын 10 долларға белгілеп сатты, түскен қаражат апаттан зардап шеккендерге көмек көрсету үшін Қызыл Крестке берілді.

As with other MMORPGs, companies have emerged offering to sell virtual gold and associated services. The practice of amassing gold and in game items for financial profit is frequently referred to as gold farming. After Blizzard started offering free trial gameplay accounts, players noticed an increase in spam from bots advertising these services. One study shows that this problem is particularly prevalent on the European realms, with gold being over 14 times more expensive to buy on US realms than their European counterparts. In patch 2.1, Blizzard responded to this by adding additional anti spam mechanics including whisper throttling and the report spam function. Additionally, trial accounts are prevented from speaking in the public chat channels (although they may speak to players within range or whisper to other players that have first whispered to them), participating in in game trades, and using the Auction House and the mail feature, among other limitations. In May 2007, Blizzard filed a complaint against in Game Dollar LLC (trading as peons4hire) in U. S. federal court. In February 2008, the parties filed a consent decree in which in Game Dollar agreed to refrain from using any World of Warcraft chat or communication to advertise any business or sell any services relating to World of Warcraft. In June 2007, World of Warcraft player Antonio Hernandez filed a class action lawsuit against IGE for interfering with the intended use of the game. As characters progress in World of Warcraft and take on some of the toughest challenges, many of the rewards received are bound to that character and cannot be traded, generating a market for the trading of accounts with well equipped characters. The highest noted World of Warcraft account trade was for £5000 (€7000, US$9,900) in early September 2007. The high price was due to the character possessing items that at the time were owned by only a handful out of the millions of active players, due to the difficulty in acquiring them. However, Blizzard banned the account five days after the purchase. The practice of buying or selling gold in World of Warcraft has generated significant controversy. On February 21, 2008, Blizzard released a statement concerning the consequences of buying gold. Blizzard reported that an "alarmingly high" proportion of all gold bought originates from "hacked" accounts. The article also stated that customers who had paid for character leveling services had found their accounts compromised months later, with all items stripped and sold for virtual gold. The article noted that leveling service companies often used "disruptive hacks which can cause realm performance and stability issues". In April 2015, introduced a means to sell in game gold for real money. A player may spend $20 on a one month "game time token" that can be sold for in game gold on the auction house. This resulted in a new Blizzard record donation of over $1.7 million to Make A Wish. In December 2016, Blizzard again sold a battle pet named Mischief for $10; it helped raise more than $2.5 million for Make A Wish. In September 2017, Blizzard sold a battle pet named Shadow the fox for $10, with proceeds going to the Red Cross to help with disaster relief.

Қауіптелген қан обасы оқиғасы

"Қанның зақымдануы" оқиғасы – бүкіл серверлерге әсер еткен алғашқы оқиғалардың бірі болды. 1.7 жаңартуында Zul'Gurub ашылды, бұл ойынның алғашқы 20 ойыншылық рейдтік зынданы, онда ойыншылар тролльдер тайпасымен күресті. Соңғы басқа шабуыл жасағанда, ойыншылар "Зақымдалған қан" деп аталатын әсерге ұшырады, ол олардың денсаулығын уақыт-уақытпен кемітіп отырды. Бұл ауру жұқтырған ойыншылардың жанында болғанда басқа ойыншыларға тарады. Бастапқыда бұл ауру Zul'Gurub ішінде ғана болды, бірақ ол аулаушылардың үй жануарлары немесе ауруды жұқтырған қара магия шеберлерінің арқасында сыртқы әлемге тарады. Бірнеше сағаттың ішінде Зақымдалған қан ірі қалаларды толығымен қамтыды, себебі оларда ойыншылардың шоғырлануы жоғары болды. Төменгі деңгейдегі ойыншылар жоғары зақымды аурудан бірнеше секундтың ішінде қаза тапты. Ақырында, Blizzard бұл мәселені шешіп, осы обаның Zul'Gurub сыртында таралуына жол бермеді. "Қанның зақымдануы" оқиғасы нақты эпидемиялардың таралуына өте ұқсас болғандықтан, ғалымдар MMORPG немесе басқа кең таралған жүйелердің эпидемия кезінде адамдардың мінез-құлқының моделін қалай жасауға болатынын зерттеп жатыр. Ойыншылардың обаға реакциясы бұрын модельдеу қиын болған адамдардың мінез-құлқының ерекшеліктеріне ұқсас болды, бұл зерттеушілерге аурулар мен эпидемиялардың халық арасында қалай таралатынын дәлірек болжауға мүмкіндік береді.

Мұра

World of Warcraft MMORPG жанрын жаңадан анықтады. Оның инновациялары жеке-жеке түпнұсқа болмауы мүмкін, бірақ олар бірге жанрды симуляция емес, ойын-сауық паркі ретінде қалыптастырды. Оның әлемі мазмұнды және толыққанды, бірақ көңіл көтеру мақсатымен жасалған түрлі-түрлі атмосфераға ие болды. Ойын тәжірибе алу үшін тапсырыстарды орындауды пайдаланды, ойынды тізімге айналдырып, бір орында басымдыққа ие болудың орнына жылдамдықты арттырды. Ойынның инстанциялық зиндандары ойыншылардың өзара кедергісіз бірге өтуіне мүмкіндік берді, соның салдарынан ойынның әртүрлі аймақтары әртүрлі мақсаттарға ие болды, топтық қиындықтар, жаппай шайқастар және деңгей арттыру үшін арналған орындар бөлінді. World of Warcraft-тың бастапқы таланттар жүйесі, ойыншыларға жаңартуларға ұпайларын бөлуге мүмкіндік берді және Star Wars: The Old Republic-те де кеңінен қолданылды. World of Warcraft сонымен қатар ойыншыларға белгілі бір стратегия қажет болған «рейд» тобының қызметіне құрылым берді. Рейдтік стратегиялардан туындаған жаңа тәсілдер кейін ойынға енгізілді. World of Warcraft өз уақытында жүздеген сағаттық уақытты жұмсауға итермелеген алғашқы MMORPG болмаса да, ең табыстысы болды. Vice 2019 жылы: «Көптеген адамдар World of Warcraft-қа «ұшыраған» біреуді біледі» деп жазды. Кейбіреулер үшін ойын негізгі қажеттіліктер мен қарым-қатынастардан гөрі толыққанды мағынасыздыққа айналды. Ойынның көптеген тапсырыстары өмірлеріне қанағаттану таппаған көптеген адамдарға мақсатты сезінуге немесе қиындықтармен күресуге көмектесті, тіпті бұл уақыт инвестициясы олардың өміріне ешқандай өзгеріс әкелмесе де. Ойын Wowaholics Anonymous-қа, ойынды тастауға тырысатын ойыншылар қауымдастығына әсер етті. World of Warcraft ойыншыларға үміт пен мақсат сыйлады, кейбіреулері жеке өмірде махаббатқа ие болды. Breitbart News басқаруға және Трамптың сайлау науқаны мен әкімшілігіне қосылуға дейін Стив Бэннон World of Warcraft ойыншылары арасында саяси аудитория тапты. Ол Internet Gaming Entertainment компаниясында жұмыс істеді, ол World of Warcraft-та «алтын фермерлерін» жұмысқа алды, олардың алтыны нақты ақшаға сатылды, бұл Бэннонға ол «тамыры жоқ, ақ нәсілді еркектерді» және тіпті Reddit пайда болғанға дейін «құбыжық күшіне» ие екенін көрсетті. Ол Мило Йианнопулосты наразы ойыншыларды іздеу үшін жалдап, Breitbart-ты оңшыл жаңалықтар мен ойын-сауық веб-сайтына айналдырды. Кейіннен криптовалюта Ethereum-ның негізін қалаушы Виталик Бутерин 2010 жылы World of Warcraft аватарының сүйікті сиқырын өзгерткен жаңарудан кейін орталықсыздандырылған технологияларды іздеуге бағытталды. World of Warcraft ойыншыларының тілектері Microsoft-ты Windows операциялық жүйесіндегі ыстық пернелердің жұмыс істеуін өзгертуге итермеледі.

World of Warcraft redefined the MMORPG genre. Its innovations were not necessarily original in isolation, but together they created a model for the genre as a theme park rather than a simulation. Its environment had tonal variety with serious lore and full characters but the intention to entertain. The game used quest completion for experience progression, making gameplay into a shopping list and encouraging mobility rather than dominating a location. Its use of instanced dungeons let players progress together without running into others, such that different areas of the game had different purposes, separating places for group challenges, mass challenges, and leveling. World of Warcraft original talent system, which let players distribute points among upgrades, saw wide adoption, including by Star Wars: The Old Republic. World of Warcraft also gave structure to the "raid" group activity, in which players needed a specific strategy. Emergent behavior from raid strategies were later built into the game. While not the first MMORPG to lead to hundreds of hours of commitment, World of Warcraft was the most successful one in its time. "Most people", wrote Vice in 2019, "know someone who's said they were 'addicted' to World of Warcraft". For some, the game became a near total obsession taking precedent over basic necessities and relationships. The game's bountiful quests provided a sense of purpose or coping mechanism for many who were unfulfilled with their lives, even though that time investment resulted in little to no change to their life fulfillment. The game inspired Wowaholics Anonymous, a community for players seeking to quit playing. World of Warcraft also provided hope and purpose to players, some leading to in person romance. Prior to running Breitbart News and joining the Trump campaign and administration, Steve Bannon found a political audience in World of Warcraft players. He was involved in Internet Gaming Entertainment, a company that employed World of Warcraft "gold farmers" whose gold would be resold for real money, which introduced Bannon to what he saw as "rootless, white males" with "monster power" even prior to the rise of Reddit. He built Breitbart into a far right news and entertainment website in part by hiring Milo Yiannopoulos to pursue disaffected gamers. Vitalik Buterin, who later co founded the cryptocurrency Ethereum, was driven to pursue decentralized technologies following a 2010 patch that changed his World of Warcraft avatar's preferred spell. Requests by World of Warcraft players also led Microsoft to alter how hotkeys work in their Windows operating system.

Басқа медиада

World of Warcraft суретшілерді оны пародиалық бейнелеуге және халық мәдениетіндегі оның іздерін мойындауға ықпал етті. Мысалы, "Эмми" сыйлығын жеңіп алған "Саут Парк" эпизоды "Махаббат жаса, Warcraft емес" осыған дәлел. Ойын Toyota жүк көліктері сияқты басқа өнімдерді жарнамалау үшін де қолданылды. 2007 жылдың соңында ойынның бірнеше телеарнадағы жарнамалары көрсетіле бастады, онда Mr. T, William Shatner және Verne Troyer сияқты мәдениет қайраткерлері ойындағы кейіпкерлер кластарының артықшылықтарын талқылады. Гиллермо Толедо қатысқан испандық және Жан-Клод Ван Дамм қатысқан француздық жарнамалар да көрсетілді. 2008 жылдың қарашасында Оззи Осборн мен Стив Ван Зандт қатысқан тағы екі жарнама көрсетілді. 2011 жылдың қарашасында эфирге шыққан жарнаманың бірінде Чак Норрис бейнеленді және "Чак Норрис фактілері" деген интернеттік феномен пайдаланылды. World of Warcraft негізінде үш үстел ойыны жасалды: World of Warcraft: The Board Game (соның ішінде Shadow of War және The Burning Crusade кеңейтулері), World of Warcraft: The Adventure Game (Fantasy Flight Games өндірген) және World of Warcraft нұсқасы Trivial Pursuit. Сонымен қатар, коллекциялық карталар ойыны және миниатюралар ойыны да бар, бұрын Upper Deck Entertainment, қазір Cryptozoic Entertainment өндірген. Cryptozoic Upper Deck өндірген ескі карталардың фольгалық көшірмелерін қамтитын "Архивтер" жинағын шығарды. 2012 жылдың тамызында Megabloks ойын оқиғалары, сценарийлері мен кейіпкерлеріне негізделген World of Warcraft құрылыс блогы ойыншықтарының лицензиялық желісін іске қосты. 2014 жылдың наурызында Warcraft әлеміне ұқсас кластарды пайдалана отырып, Warcraft ғаламшарына негізделген тегін сандық карта ойыны Hearthstone: Heroes of Warcraft жарық көрді. 2007 жылдың қарашасында DC Comics өздерінің WildStorm баспасы арқылы World of Warcraft комиксінің бірінші саны жарияланды. 2015 жылы Blizzard Heroes of the Storm ойынын шығарды, бұл кроссоверлік көп ойыншылы онлайн-сайыс аренасы, онда ойыншылар Артас, Гулдан, Келтузад, Малфурион, Рагнарос, Сильванас, Тралл және Вариан сияқты Warcraft әлемінен 35-тен астам кейіпкерлерді басқара алады. Ойынның ішінде Alterac Pass деп аталатын Warcraft тақырыбындағы шайқас алаңы бар. 2018 жылдың маусым айында "Echoes of Alterac" іс-шарасында Heroes of the Storm үшін бірнеше Warcraft тақырыптық кейіптер терілері қосылды. World of Warcraft-тың әртүрлі саундтректері, мысалы, Wrath of the Lich King-тен Obsidian Sanctum, Mists of Pandaria-дан The Wandering Isle және Stormwind тақырыбы ойынның фонындағы музыка ретінде қолданылады.

World of Warcraft has inspired artists to satirize it and acknowledge its mark in popular culture. One example is the Emmy Award winning South Park episode "Make Love, Not Warcraft". The game has been used to advertise unrelated products, such as Toyota trucks. In late 2007, a series of television commercials for the game began airing featuring pop culture celebrities such as Mr. T, William Shatner, and Verne Troyer discussing the virtues of the character classes they play in the game. A Spanish commercial featuring Guillermo Toledo, and a French commercial featuring Jean Claude Van Damme, were also televised. Two more were shown in November 2008, featuring Ozzy Osbourne and Steve Van Zandt. Another commercial in the series, which began airing in November 2011, featured Chuck Norris and played on the Internet phenomenon of "Chuck Norris facts". World of Warcraft has inspired three board games: World of Warcraft: The Board Game (including Shadow of War and The Burning Crusade expansions), World of Warcraft: The Adventure Game (produced by Fantasy Flight Games), and a World of Warcraft edition of Trivial Pursuit. There is also a trading card game, and a collectible miniatures game on the market, both formerly produced by Upper Deck Entertainment, now produced by Cryptozoic Entertainment. Cryptozoic released an "Archives" set which contains foil reproductions of older cards produced by Upper Deck. In August 2012, Megabloks launched a licensed line of World of Warcraft 'building block' toys based on the game scenes, scenarios and characters. In March 2014, Hearthstone: Heroes of Warcraft was released, which is a free to play digital card game based on the Warcraft universe, using classes similar to World of Warcraft. In November 2007, DC Comics published the first issue of the World of Warcraft comic under their WildStorm imprint. In 2015, Blizzard released Heroes of the Storm, a crossover multiplayer online battle arena video game, in which players can control over 35 heroes from Warcraft universe such as Arthas, Gul'dan, Kel'thuzad, Malfurion, Ragnaros, Sylvanas, Thrall and Varian. The game features a Warcraft themed battleground named Alterac Pass. A number of Warcraft themed skins have been introduced for Heroes of the Storm in the "Echoes of Alterac" event in June 2018. Various soundtracks from World of Warcraft, such as Obsidian Sanctum from Wrath of the Lich King, The Wandering Isle from Mists of Pandaria, and Stormwind theme, are present as background music in the game.

Кроссоверлік акциялар

Hearthstone-ның шығарылысын атап өту үшін Blizzard, World of Warcraft ойыншыларына арналған Hearthsteed атты маунтты ұсынды. Бұл маунтты Арена немесе Ойын режимінде үш ойын жеңіп алу арқылы қол жеткізуге болады. World of Warcraft веб-сайттарында кеңінен жарнамаланған бұл акция, World of Warcraft ойыншыларын Hearthstone-ды сынап көруге ынталандырды және Blizzard ойындары арасындағы алғашқы маңызды өзара байланысқа белгі салды. Warlords of Draenor Collector's Edition немесе Digital Deluxe Edition сатып алған ойыншылар Hearthstone-да орк стиліндегі карта арқасын алады. Heroes of the Storm ойыншылары 20-деңгейге жеткенде World of Warcraft-та Grave Golem шайқас жануарына ие болады, ал World of Warcraft-та 100-деңгейге жеткеннен кейін Heroes of the Storm-да Ironside Dire Wolf маунтын алады. 2016 жылдың 11 наурызынан бастап, WoW-да кейіпкердің деңгейін 20-ға дейін көтерген ойыншылар (мұны тегін бастаушы нұсқасымен де орындауға болады) Hearthstone-да балама Паладин кейіпкері – Леди Лиадринге қол жеткізеді. Overwatch Origins, Game of the Year немесе Коллекционерлік басылымды сатып алған ойыншылар WoW-да Baby Winston шайқас жануарын алады.