Кіріспе
Супергигант слалом немесе супер G – тау шаңғысы спортының жарыс түрі. Жылдамдықпен түсумен қатар, бұл үлкен слалом мен слалом сияқты техникалық жарыстардан өзгеше, "жылдамдық" жарысы болып саналады. Алғаш рет 1983 жылғы маусымда Әлем кубогының ресми жарысы ретінде өткізілді және 1987 жылы Әлем чемпионатына, ал 1988 жылы қысқы Олимпиада бағдарламасына қосылды. Супер G трассасы, жылдамдықпен түсу сияқты, жарысқа қатысушылардың өтуі тиіс кеңінен орнатылған қақпалардан тұрады. Трасса жылдамдықпен түсуге қарағанда көбірек бұрылыстар жасауды талап етеді, бірақ жылдамдық үлкен слаломнан әлдеқайда жоғары болады (сондықтан осылай аталады). Әрбір спортшы үздік уақытты көрсету үшін бір рет қана түседі. Олимпиадада супер G трассалары көбінесе жылдамдықпен түсу трассаларымен бірдей болады, бірақ бастапқы нүктесі төменірек орналасады.
Super giant slalom, or super G, is a racing discipline of alpine skiing. Along with the faster downhill, it is regarded as a "speed" event, in contrast to the technical events giant slalom and slalom. It debuted as an official World Cup event during the 1983 season and was added to the official schedule of the World Championships in 1987 and the Winter Olympics in 1988. Much like downhill, a super G course consists of widely set gates that racers must pass through. The course is set so that skiers must turn more than in downhill, though the speeds are still much higher than in giant slalom (hence the name). Each athlete only has one run to clock the best time. In the Olympics, super G courses are usually set on the same slopes as the downhill, but with a lower starting point.
Тарих
Супер G 1982 жылғы маусымда Әлем кубогының сынақ жарысы ретінде өткізілді, екі ерлер жарысы мен әйелдер жарысы маусымдық есепте есептелмеді. Халықаралық шаңғы федерациясы (FIS) сол жазда мақұлдағаннан кейін, ол алғаш рет 1982 жылдың желтоқсанында Франциядағы Валь-д'Изерде Әлем кубогы деңгейінде ресми түрде өткізілді; жеңімпазы – Швейцариялық Питер Мюллер. 1983 жылдың қаңтар айының басында әйелдер арасында алғашқы ресми супер G жарысы Швейцарияның Вербье қаласында өткізілді. Бірінші жеңімпаз – Батыс Германиядан Айрин Эппл, ал келесі күні басқа трассада АҚШ-тан Синди Нельсон жеңіс одісін тойлады. Бұл 1983 жылғы маусымда әйелдер үшін супер G-дағы жалғыз екі жарыс болды, ал ерлер үшін үш жарыс өтті. Бұл жаңа жарыс түрі алғашқы жылдары баршаға бірдей ұнамады, тіпті 1982 жылдың желтоқсанында екі мәрте жалпы чемпион атанған Фил Махр оған бойкот жариялады. Алғашқы үш маусымда супер G нәтижелері гигант слалом дисциплинасының маусымдық есебіне қосылды; 1986 жылғы маусымда ол ерлер мен әйелдер үшін бес жарыстан тұратын жеке кристалл глобусқа ие болды; алғашқы чемпиондар – Маркус Васмайер мен Марина Киль, екеуі де Батыс Германиядан. 1987 жылы Швейцарияның Кранс-Монтана қаласында өткен Әлем чемпионатына енгізілді. Швейцариялық шаңғышылар Пирмин Зурбригген мен Мария Валлизер алтын медальдар жеңіп алып, осы жарыстағы алғашқы әлем чемпиондары атанды. Супер G 1988 жылы Калгаридағы Олимпиада ойындарында дебют жасады, онда Франциядан Франк Пикард пен Австриядан Сигрид Вольф Накискада алтын медальдар салып алды.
Ерлер
Австриялық Герман Майер ("Герминатор" деген лақап атымен) 24 Әлем кубогы жеңісі және бес Әлем кубогы титулы (1998–2001, 2004) иеленген ең үздік супер-G жарыскері ретінде танылады. Ол 1999 жылы әлем чемпионатында және 1998 жылы Олимпиада ойындарында алтын медальді жеңіп алды, бұл төмен құлаудан үш күн кейін болды. Майердің супер-G-дегі шеберлігіне оның жолды мұқият тексеруі және агрессивті тактикасы себеп болды; ол төбеден ең тіке және қауіпті жолды таңдады. 2001 жылдың тамызындағы мотоцикл апаты оның оң аяғының төменгі бөлігін ампутациялау қаупіне әкелді және оны 2002 жылғы маусымнан, соның ішінде 2002 жылғы Олимпиададан шеттетуге мәжбүр етті. 2003 жылдың қаңтарында Әлем кубогына оралғаннан кейін Майер тағы сегіз Әлем кубогының супер-G жарысын жеңіп, 2004 жылы бесінші маусымдық титулын жеңіп алды. Норвегиялық Аксель Лунд Свиндал Әлем кубогының супер-G жарыстарында 17 жеңісімен екінші орында, ал Кьетил Янсруд 13 жеңісімен үшінші орында. Свиндал 2010 жылы Олимпиада алтынын жеңіп алды және 2014 жылы бесінші маусымдық титулын иеленді. Пирмин Зурбригген төрт рет қатарына (1987–90) маусымдық титулға ие болды және 1987 жылы осы дисциплинаның алғашқы әлем чемпионы атанды. Норвегиялық Кьетил Андре Амодт, Олимпиаданың супер-G жарыстарында үш алтын медаль иегері, 1992, 2002 және 2006 жылдары жеңіске жетті. Амодт осы дисциплинада бес Әлем кубогы жарысын жеңіп, екі әлем чемпионаты медалін (күміс және қола) жеңіп алды. Люксембургтік Марк Жирарделли бес рет жалпы Әлем кубогының чемпионы атанды және тоғыз Әлем кубогының супер-G жарысын жеңіп алды. Ол супер-G-ден басқа барлық дисциплиналарда маусымдық титулдарды жеңіп алды, онда үш рет күміс жүлдегер атанды. Жирарделли 1987 жылғы әлем чемпионатында және 1992 жылғы Олимпиадада супер-G бойынша күміс медальді жеңіп алды.
Pirmin Zurbriggen won four consecutive season titles (1987–90) and was the first world champion of this discipline in 1987. Kjetil André Aamodt of Norway, a triple gold medalist in Olympic super G races, winning in 1992, 2002 and 2006. Aamodt won five World Cup races and two world championship medals (silver and bronze) in the discipline. Marc Girardelli of Luxembourg, a five time overall World Cup champion, won nine World Cup super G events. He won season titles in every discipline except super G, where he was a runner up three times. Girardelli was the silver medalist in the super G at the 1987 World Championships and the 1992 Olympics.
Курс
Супер-Г трассасының тік құлауы ерлер үшін , әйелдер үшін және балалар үшін болуы керек. Қысқы Олимпиада ойындары, FIS әлем чемпионаттары және FIS әлем кубогында ерлер мен әйелдер үшін ең төменгі шекке дейін көтеріледі. Трассалар әдетте кемінде енді болуы керек, бірақ трассаның және жердің алдындағы және артындағы бөліктеріне қарай, ені кішірек учаскелерге рұқсат етіледі. Қажет деп табылған жағдайда, ені үлкенірек болуы да мүмкін. Ашық қақпалардың ені мен аралығында, ал тік қақпалардың ені мен аралығында болуы тиіс. Бір-бірінен кейін орналасқан қақпалардың бұрылу тіректері арасындағы қашықтық кемінде болуы керек. Бағыттың өзгеру саны трассаның метрмен өлшенген құлауының кемінде 7% (Қысқы Олимпиада ойындары, FIS әлем чемпионаттары және FIS әлем кубогы үшін 6%) болуы тиіс.
Жабдық
Қауіпсіздікті арттыру үшін 2004 жылғы маусымда FIS алғаш рет супер Г жарысы үшін ең төменгі шаңғы ұзындығын енгізді: ерлер үшін – , әйелдер үшін – . 2014 жылғы маусымда ең төменгі бұрылу радиусы арттырылды.