Ежелгі медицина: қаныңды шығару, тазалау, терлету арқылы емдеу тарихы. 1780-1850 жылдардағы "Батыр медицина" дәуірі, тиімділігі төмендігінен бас тарту.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Емдеудің ескірген моделі
Outdated model of medicine
Батырлық медицина, сондай-ақ батырлық кему теориясы деп аталатын, бұл емдеу әдісі, ауру салдарынан денедегі сұйықтықтардың тепе-теңдігі бұзылған кезде, қан құю, тазалау және терлету арқылы қатаң емдеуді жақтады. "Батырлық медицина дәуірінде" (1780–1850) дәстүрлі медициналық практиканың алдыңғы қатарына шыққан бұл әдіс, 19 ғасырдың ортасында, көбірек жеңіл емдеулер тиімдірек екені көрсетілгенде және паллиативтік емдеу идеясы дами бастағанда, маңызын жоғалтты.
Heroic medicine, also referred to as heroic depletion theory, was a therapeutic method advocating for rigorous treatment of bloodletting, purging, and sweating to shock the body back to health after an illness caused by a humoral imbalance. Rising to the front of orthodox medical practice in the "Age of Heroic Medicine" (1780–1850), it fell out of favor in the mid 19th century as gentler treatments were shown to be more effective and the idea of palliative treatment began to develop.
Тарих
"Батырлық" деп саналатын медициналық әдістемелер 17 ғасырдың басында париждік дәрігер Гай Патин және француз анатомы Жан Риолан кішімен қатар пайда болды. "Le Grand Saigneur" (Ұлы қан сорғыш) деген лақап атымен белгілі Патин, қатаң процедуралық жоспарларымен танымал болды, оларға қан жіберу және сена қолданудың қарқынды курстары кірді. Батырлық медицина халыққа кең таралған әдістерді пайдаланғандықтан, емшінің емдік білімін "батырлық" деп толық анықтау қиын. Америка тарихы бойына қарқынды қан құю емдері кездеседі, мысалы, Массачусетс штатындағы Уильям Дуглас 18 ғасырдың басында батырлықпен емдеу жоспарын жақтады. Батырлық медицина негізінен кәсіби мамандардың қолында болды, себебі инвазивті араласулар қарапайым емшілердің қабілеттерінен асып түсті. Симптомдар организмнің аурумен күресу әрекеті ретінде емес, науқастың жағдайын нашарлататын және қосымша зиян келтіретін асқыну ретінде қарастырылды. Дәрігерлер қызбаны басу керек деп есептеді және қолданылатын дәрілердің күшті болуы және үлкен дозада берілуі тиіс еді. Осындай күшті шабуылдың нәтижесінде үй медицинасының маңызы төмендеді, тіпті бұрын тиімді деп танылған емдеулер де ескі халық медицинасының саласына көшті. Феминист авторлар Барбара Эренрейх пен Дирдре Инглиш батырлық медицинаның медициналық төлемдерді ақтау үшін жасалғанын жазды. Олардың сөзіне қарағанда, дәстүрлі емдеу әдістерін көбінесе коммерциялық емес отбасылық немесе ауылдық ортада әйелдер қолданған. Ер адам дәрігерлер бұл әдістерді шектегеннен кейін, емнің түрлі "көлемін" сандық тұрғыда анықтап, науқастарды төлеуге көндіру қиын болды. Эренрейх пен Инглиш батырлық медицинаның науқастарды дәрігердің сатуға айқын және нақты нәрсесі бар екеніне сендіруге көмектескенін қорытындылады.
Pockets of medical methodology that can be classified as "heroic" appear in the early 17th century with Parisian physician Guy Patin and French anatomist Jean Riolan the Younger. Patin, nicknamed "Le Grand Saigneur" (the Grand Bloodletter), was infamous for his rigorous procedure plans, which included intensive courses of bloodletting and application of senna. Because heroic medicine used popular techniques, it is difficult to absolutely classify a healer's therapeutic epistemology as heroic. Intensive bloodletting treatments can be identified throughout American history, with William Douglass in Massachusetts advocating for a heroic treatment plan in the early 18th century. Heroic medicine was very much in the hands of the professional, as the invasive interventions involved were beyond the capabilities of rustic practitioners. Symptoms were not regarded as the body's attempt to fight the disease, but were considered a complication that would exacerbate the patient's condition and do further harm. Practitioners believed that a fever should be suppressed and any drugs used should be powerful and given in large dosages. Under this onslaught, domestic medicine dwindled in importance; even treatments that had been found effective in the past were relegated to the realms of old fashioned folk medicine. Feminist co authors Barbara Ehrenreich and Deirdre English write that heroic medicine was created to justify medical billing. Traditional healing techniques, they say, were mostly practiced by women within a non commercial family or village setting. Supposedly, as male doctors suppressed these techniques, they found it difficult to quantify various "amounts" of healing to charge for, and to convince patients to pay for it. Ehrenreich and English conclude that heroic medicine helped to convince patients that the doctor had something obvious and tangible to sell.
Әдебиет
Батырлық медицинаның нақты басталу күні жоқ, себебі оның емдеу тәсілдері медицина саласында бұрыннан қолданылып келген. Қан қосқан, тазартқан және терлеткен емдеулер Гиппократ пен Галеннің дәуірінде гуморальдық теория пайда болғаннан бері медицина дәстүрінде берік орныққан. Денедегі қара өт, сары өт, шырыш және қан – төрт түрлі сұйықтықтың тепе-толығын қалпына келтіру ниетімен, денеден сұйықтықты шығаруды, мысалы, қан қосқанды және тазартқанды мұқият басқару арқылы дененің салауатты, табиғи жағдайына қайтаруға болады деп сендірілді. Дәрігердің міндеті – организмдегі осы сұйықтықтардың деңгейі қалыпқа келгенше бақылауда ұстау болды. Батырлық медицина бұл әдістемені шектен тыс қолданып, қанның көп көлемін құйып, қарқынды тазалау режимдерін тағайындайды. Дәрігерлердің науқастың қан көлемінің 80 пайызына дейін құюға тырысқаны да кездесетін.
Heroic medicine does not have a definitive start date, as its treatments themselves were not new to the field of medicine. Bloodletting, purging, and sweating are cemented firmly in medical tradition back to the advent of humoral theory in the time of Hippocrates and Galen. With hopes of rebalancing the body's delicate homeostasis of four humors – black bile, yellow bile, phlegm, and blood – the careful manipulation of bodily discharge, like bleeding and evacuation, was believed to nudge the body back to its healthy, natural state. The physician's role was always to monitor the path of the body's humoral levels back to normal. Heroic medicine takes this methodology to the extreme, draining significant volumes of blood and ordering intensive regimens of evacuation. It was not uncommon for physicians to strive to drain up to 80 percent of a patient's blood volume.
Батырлық медицинаның құлдырауы
Медицина ғылымының дамуымен қатар, ерлік медицинасының беделі төмендеді. Өркендеген шағында да, қаһармандық медицинаға дәрігерлер мен балама емшілер тарапынан сын қабылдады, олар табиғи емдеу жолдарын қолдауға ұмтылысты. Мұндай ауыр емдеудің этикалық жағын талқылау мен сұрақ тудыру оңай болғанымен, сол дәуірдегі дәрігерлердің дене және оның физиологиясын өздерінің білімі шегінде жақсы түсінгенін еске алу керек. Олардың пікірлері әртүрлі болды, бірақ қаһармандық медицина сол замандағы медициналық дәстүрдің маңызды және қабылданған бір бөлігі болып қала берді.
Heroic medicine became less favoured with the advent of medical science. Even during its heyday, heroic medicine faced criticism from physicians and alternative medicine healers, who pushed for more natural cures. While it is easy to discuss and question the ethical implications of such a severe course of treatment, it is important to remember that in that time period physicians were operating under their best understanding of the body and its physiology. There were dissenting voices at the time, but heroic medicine remained an important, legitimate part of the medical tradition in that era.