Кіріспе
Солтүстік округ – Калифорния штатының Сан-Диего округінің солтүстік аймағындағы өңір. Бұл округ халық саны бойынша екінші орында (Сан-Диегодан кейін), шамамен 869 322 тұрғыны бар. Солтүстік округ өзінің әулеттілігімен танымал, әсіресе Энсинитас, Карлсбад, Дель-Мар, Ранчо-Санта-Фе, Поуэй және Солана-Бич қалаларында үй бағасы орташа есеппен $1,000,000-нан асып түседі. 78-ші тас жол бойындағы қалаларда (Оушенсайд, Виста, Сан-Маркос және Эскондидо) табыс деңгейі әртүрлі. Аймақта жағажай мәдениеті кең таралған, аймақтың көптеген жағажайлары мен лагуналары қоршаған ортаның таза күйінде сақталуын қамтамасыз ету үшін қорғауға алынған, бірақ коммерциялық ұйымдар осы аймақтардың бір бөлігін дамытуға тырысып бағдар береді.
Тарих
Атау кем дегенде 1970 жылдарға дейін бар еді, сол кезде аймақтағы көптеген қауымдастықтар әлі қалалар болып құрылмаған және жергілікті қауымдық шешімдер 64 шақырым қашықтықтағы округ орталығында қабылданатын. Сан-Диего округінің Солтүстік бөлігі тарихи тұрғыдан Сан-Диегоның ең қымбат аймағы болып келді, онда Авиара, Кардифф-бай-зе-Си, Карлсбад, Кармель аңғары, Дель-Мар, Энсинитас, Ла-Коста, Леукадия, Оливенхейн, Ранчо Санта-Фе және Солана Бич сияқты әулетті аудандар орналасқан. Қазіргі заманда Солтүстік бөлік Ұлы Сан-Диегоның өте ықпалды аймағы ретінде өсуін жалғастыруда. Сан-Диего округінің ең ірі 25 жұмыс берушісі Сан-Диего қаласынан гөрі Солтүстік округінің Карлсбад қаласына жақын орналасқан.
География
Солтүстік округ көбінесе жағалау және ішкі аймақтарға бөлінеді. Жағалау аймағының көп бөлігі қалалық құрамға енген, ол Оушенсайд, Карлсбад, Энсинитас, Солана Бич және Дель Мар қалаларынан, сондай-ақ Камп Пендлтонның оңтүстік бөлігінен тұрады. Ішкі аймаққа Эскондидо, Виста, Сан-Маркос қалалары мен көптеген бекітілмеген аудандар кіреді. Valley Center және Ramona сияқты, дәстүрлі түрде негізінен ауыл шаруашылығымен айналысқан, бірақ қазір оңтүстік және батыстағы тығыз қоныстанған аймақтар үшін жатын орын ретінде қызмет ететін жартылай ауылдық ішкі аймақтар, әдетте, Солтүстік округтың ішкі бөлігіне жатады. Julian және Borrego Springs сияқты шалғар аймақтар көбінесе осы жіктеуге енбейді. Кейбір адамдар Сан-Диего қаласының солтүстік бөлігіндегі Ранчо Бернардо, Ранчо Пенаскитос және Кармель аңғары сияқты аймақтарды да Солтүстік округтың бір бөлігі деп санайды. Солтүстік округтың жағалау және ішкі аймақтары екі түрлі топографиялық ерекшеліктерді қамтиды. Солтүстік округтың жағалауындағы жер көбінесе тегіс, төменгі төбелермен сипатталады. Жағажайлар құмды, кейде су тобырлары мен жартасты рифтер кездеседі. Кейбір жерлерде жағалау биік жартастармен ерекшеленеді, онда құрлық тікелей теңізге құлайды, ал жағажайы қысқа болады. Мысалы, Энсинитаста қаланың өзі жағалау төбесімен екіге бөлінеді. Шығысқа қарай сапарлағанда таулардың етегі көріне бастайды, содан кейін Солтүстік округтың ішкі аймағындағы жартасты шыңдарға жетесіз. Мұндай шыңдарға Қара тау, Сан-Маркос тауы және Паломар тауы жатады. Жағалау аймағы солтүстікке қарай да көбірек тік жарлы болады, онда Санта-Маргарита таулары Теңіз жауынгерлерінің базалық лагері Пейндлтон аумағында басымдық танытады. Солтүстік Сан-Диего округі жер бетіндегі географиялық тұрғыдан ең алуан түрлі аймақтардың бірі ретінде танымал: жартастар, құмды жағажайлар, каньондар және жағалаудағы дөңес таулар, ылғалды ішкі аңғарлар, тасты тау етегі, қоңыржай таулар, дөңес шөптесіндер, ішкі аймақтағы үлкен көлдер мен өзендер, ал алыс шығыста құрғақ шөлдер, гүлді оазистер мен құм төбелері бар. Таулардан батысқа қарай ағып жатқан өзендер мен арналар көбінесе аймақтың төрт негізгі лагунасына құяды. Ағысы барысында бұл өзендер көптеген көлдер мен су қоймаларымен кесіліп өтеді, олар жергілікті түрлердің алуан түрлілігін сақтап тұруға көмектеседі. Округтің солтүстік-батыс бұрышында орналасқан Теңізшілер корпусының базалық лагері Пейндлтон Солтүстік округтың жағалаудағы тығыз қоныстанған аймақтарын көршілес Ориндж округінен бөліп тұратын үлкен буферлік аймақ құрайды, бұл Санта-Моникадан Империал Бичке дейін созылған толық жағалау мегаполисінің қалыптасуына кедерес жасайды.
Экология
Өңір жағалауымен тығыз байланыста және лагуналар мен тасқын сулы жерлер сияқты көптеген теңіз орталарын сақтауға елеулі күш жұмсады, олардың көпшілігі Оңтүстік жағалаудағы соңғы қалдықтары. Көптеген Ориндж округының жағалау қалаларындағыдай, лагуналар мен жағалаудың кең аумақтары әлі тым көп дамытылмаған. Солтүстіктен оңтүстікке қарай жағалау бойында орналасқан маңызды лагуналар мен шығанақтар: Оушенсайд гавані, Буэна Виста лагунасы, Агуа Хедионда лагунасы, Батикитос лагунасы, Сан-Элихо лагунасы және Лос-Пеньаскитос лагунасы.
Флора мен фауна
Лагуналар көптеген құстар, бауырымен жорғалаушылар, балықтар және өсімдік түрлері үшін құнды ылғалды ортаны қамтамасыз етеді. Жағалау сулары да түрлерге өте бай, үлкен қоңыр балдыр ормандары мен жартасты рифтерді қолдайды. Балық түрлеріне tidewater goby, topsmelt, жолақты лақ, surfperch және Тынық мұхитының staghorn sculpin кіреді. Леопард акулалары лагуналардың жанында азықтанады, ал олардың балалары жағалаудағы таяз жартасты рифтерде жиі кездеседі. Құс түрлеріне үлкен көк жусан, қарлы кескіш, Риджвейдің қанаты және ең кішкентай шағала кіреді. Лагуналар жағалау құстарының, су құстарының, су құстарының, жыртқыш құстардың және суға батып жүзуші құстардың әртүрлі түрлерін қолдайды. Торри қарағайы да аймақтағы ең танымал ағаштардың бірі болып табылады.
Демалыс
Солтүстік округте қырық гольф алаңы бар, оның ішінде 2008 және 2021 жылғы АҚШ ашық чемпионаты өттірілген Торри Пайнс. Солтүстік округ өз жағажайларымен де танымал, олар Дель-Мардан Сан-Онофреге дейін шамамен отыз шақырымға созылады. Бұл жағажайлар маусымнан қарашаға дейін көптеген туристерді қабылдайды. Солтүстік округтің серфинг мәдениетінің символы – аймақта көптеп кездесетін түрлі мүсіндер, соның ішінде Кардифф-бай-де-Сидегі Кардифф Кук мүсіні. Серфинг мәдениеті Солтүстік округтің ажырамас бөлігі болғандай, ат спорты да маңызды рөл атқарады. Дель-Мар жәрмеңкесі, Ранчо Камино ат спорты орталығы және Сан-Диего елдік аймағындағы Халықаралық ат спорты орталығы сияқты көптеген ат спорты орталықтары Дель-Мардан Сан-Диего елдік аймағына дейін орналасқан. Солтүстік округте Оңтүстік Калифорниядағы жалғыз бес жұлдызды, бес алмазды және Мишлен жұлдызы бар ресторандар орналасқан: Grand Del Mar-дағы Аддисон (үш Мишлен жұлдызы) және Rancho Bernardo Inn-дегі El Bizcocho. Танымал жағажайларға Энсинитастағы Айшық жағажайы және Оушенсайд пирсі жатады.
БАҚ-та
Солтүстік округтегі жерлер танымал телешоулар мен фильмдерде пайда болады. Кэмп-Пендлтон әскери тақырыбындағы шоуларда жиі көрсетіледі, мысалы, NCIS: Лос-Анджелес, сондай-ақ "Майор Дэд" сериалының бірінші маусымында оқиға осы жерде өрбітеді. Дель-Мар жәрмеңкесі "Entourage" сияқты шоуларда да бейнеленген. "Veronica Mars" Сан-Диегодан солтүстікке қарайғы ойдан шығарылған қалада өтеді, алайда шоудың көп бөлігі Оушенсайд қаласында түсірілді. "Animal Kingdom" (TNT) және "American Vandal" (Netflix) сияқты қылмыс тақырыбындағы шоулар да Оушенсайдте түсіріліп, сол жерде оқиғасы өрбітеді. "Weeds" комедиясы екі маусым бойы Сан-Диегоның ойдан шығарылған Рен-Мар қалашасында, Солтүстік округте өтеді. Пасаденада оқиғасы өрбітетін "The Big Bang Theory" сериалында ("Зарнецкийдің шабуылы") бір эпизодта басты кейіпкерлер World of Warcraft хакерімен күресу үшін Карлсбадқа үш сағаттық сапар жасап барады. Солтүстік округтың танымал кейіпкері – шок-жокер Дейв Рикардстың "Эдна тәтесі", ол Сан-Диего аймағында эфирде жүретін "Дейв, Шелли және Чейнсоу" радио бағдарламасында жиі еске алынады.
Демография
Солтүстік округ Сан-Диего қаласынан бай және консервативті, және дәстүрлі түрде Республика партиясын қолдаған. Алайда, соңғы онжылдықтарда, АҚШ-тың көптеген жоғары білімді қалалық аймақтары сияқты, бұл аймақ Демократиялық партияға және жалпы саяси либерализмге қарай бұрылды. Бұл өзгеріс жағалау бойында ең айқын байқалады, ал кейбір ішкі аймақтардағы қауымдастықтар, әсіресе ауылдық жерлерде, Республика партиясын қолдауын сақтап қалған. Солтүстік округте кеңсе қызметкерлерінің саны жұмысшы мамандықтарындағылардан 3:1 арақатынасында басым. Бакалавр дәрежесін алған адамдардың саны колледжден кейінгі білімі барлардан 2:1 есе көп. Некеде тұрғандардың саны үйленбегендерден 2:1 есе артық. Сан-Диего округінің Денсаулық сақтау және әлеуметтік қызметтер агенттігі жинаған мәліметтерге сәйкес, Солтүстік округтің жағалауындағы тұрғындардың 59% ақ нәсілді, 18% испано-американдық, 6% азиялық, ал афроамерикандықтар мен басқа нәсілдердің үлесі 5% аз. Солтүстік округтің ішкі аймақтарында нәсілдік құрам шамамен бірдей, тек азиялықтардың үлесі 9% құрайды.
Газет
1995 жылы бірнеше жергілікті газеттер бірігіп, «North County Times» газетін құрды. Бұл газет аймаққа 2012 жылға дейін қызмет етті, содан кейін оны Дуг Манчестер сатып алып, «Сан-Диего Юнион Трибьюн» газетінің бөліміне айналды. 2013 жылдың 7 наурызында «U T North County Times» деген жеке атауы жойылды және «U T North County» басылымы жарық көрді, ол «U T» газетін North County аймағына арналған беттермен толықтырып, екі газеттің арасындағы айырмашылықты жояды.
Радио
Сан-Диего және Тихуана қалаларының радиостанцияларымен қатар, Солтүстік округ KSSX, KMYI, KLQV, KARJ, KSSD, KKLJ және KSDW FM станцияларымен, сондай-ақ KFSD, KPRZ және KKSM AM станцияларымен қамтамасыз етіледі. Бірнеше Лос-Анджелес станцияларын да қабылдауға болады, олардың ішінде KYSR, KIIS FM, KBIG, KLYY және KDLD бар.
Теледидар
Солтүстік округ KGTV (ABC арнасының филиалы), KFMB (CBS және CW арналарының филиалы), KNSD (NBC арнасының филиалы) және KSWB (FOX арнасының филиалы) – барлығы Сан-Диего станцияларымен қамтамасыз етіледі. Басқа жергілікті станциялардың ішінде Сан-Диегодағы KUSI бар.
Көрнекті орындар
Солтүстік округтегі маңызды орындарға Del Mar ат жарыс жолы, Mission San Luis Rey de Francia, Сан-Маркос көлі, Oceanside пирсі, Twin Peaks және Паломар обсерваториясы орналасқан Паломар тауы кіреді.
Саясат
Солтүстік округті федералдық деңгейде өкілдер Даррелл Исса (R–48-ші округ), Майк Левин (D–49-шы округ) және Скотт Петерс (D–50-ші округ) көрсетеді. Штаттық деңгейде Солтүстік округті штат сенаторлары Брайан Джонс (R–38-ші округ), Патрисия Бейтс (R–36-шы округ) және Тони Аткинс (D–39-шы округ) көрсетеді. Солтүстік округтың көп бөлігі округтік қадағалау округінің 5-ші округіне кіреді және округтік қадағалау кеңесінде бұрынғы Сан-Маркос қаласының мэрі Джим Десмондпен ұсынылады. Солтүстік округтың қалған бөлігі 2-ші және 3-ші округтерде орналасқан, оларды тиісінше Джоэл Андерсон және Терра Лоусон Ремер өкілдік етеді.