Кіріспе

Point Reyes National Seashore) - Калифорния штатының Марин округіне қарасты Point Reyes жарым аралында орналасқан парк қорығы. Ұлттық теңіз жағалауы ретінде оны АҚШ Ұлттық парк қызметі маңызды табиғат қорығы ретінде ұстайды. Парктегі кейбір ауыл шаруашылығы мақсаттарын жалғастыруға рұқсат етіледі. Клем Миллер, Марин округіне жататын АҚШ конгрессмені, 1962 жылы жарым аралды Дрейк шығанағының үстіндегі беткейлер үшін ұсынылған дамудан қорғау үшін Point Reyes National Seashore құру туралы заң жобасын жазды және ұсынды. География Пойнт-Рейс түбегі - жақсы анықталған аймақ, геологиялық жағынан Марино округінің қалған бөлігінен және Құрама Штаттардың барлық құрлықтық бөлігінен Сан-Андреас жарылысының риф аймағымен бөлінеді, оның жартысы теңіз деңгейінен төменге дейін батып, Томалес шығанағын құрайды. Жарты арал Салиний блогының бір бөлігі, ал жарылыстың арғы жағында Францискан кешені орналасқан; топырақтың құрамындағы айырмашылық жарылыстың екі жағындағы флораның қоспасына әсер етеді. Пойнт Рейес станциясының шағын қаласы жарты аралда орналаспағанымен, оған көптеген қызметтерді қамтамасыз етеді. Кейбір қызметтер Инвернессте, Томалес шығанағының батыс жағалауында да қол жетімді. Олема деген шағын қала, Пойнт-Рейс станциясынан оңтүстікке қарай 3 шақырым жерде орналасқан, Теңіз жағалауына қақпа және оның келушілер орталығы болып табылады. Жарты аралда жабайы жағажайлар мен батыс жағалаулар, сағалар мен таулы жерлер бар. Парктің кейбір бөліктері жеке шаруашылықтар мен коммерциялық мал жайылымдары бар ранчолар. Бұл ғимараттар саябақ сатып алынғанда жалға алынған, осы тарихи мақсаттарды жалғастыру үшін. Басқа бөліктер басқа қорғау органдарының құзырына жатады, Ұлттық парк қызметі бүкіл жарты аралда және Томалес шығанағында белгілер орнатып, келушілердің әсерін басқарады. Теңіз жағалауы сонымен қатар, теңіз жағалауына жақын орналасқан Олема аңғары сияқты Алтын қақпа ұлттық демалыс аймағының бөліктерін басқарады. Point Reyes National Seashore екі теңіз экологиялық провинцияларының (оңтүстік Орегон және солтүстік Калифорния) шоғырлануында орналасқан және Солтүстік Американың құс түрлерінің 45% және Калифорнияның өсімдік түрлерінің 18% -ын қамтиды. Ұлттық теңіз жағалауының 161 км жағалауында сағалар, шығанақтар мен лагуналар бар, олар бай тіршілік ету орындарын, соның ішінде су асты теңіз шөптерін, су асты балшық алқаптарын және жануарлар дүниесінің әртүрлілігін қамтамасыз ететін батпақтармен қамтамасыз етеді. Он тоғызыншы ғасырда Point Reyes-тен толық жойылғанмен, 1978 жылы Лос-Банос маңындағы Сан-Луис ұлттық жабайы табиғат қорымынан он туль елік Point Reyes-ке қайта әкелінді. 2009 жылға қарай олардың саны жағалаудағы шөптесін және шөптесін Tomales Point-те 440-тан астам шошқаға дейін көтерілді. 1999 жылы 100 елік Tomales Point-тен Limantour далалық аймағына көшірілді және Дрейкс жағалауынан жоғары А ранчосына, өйткені бұл ранчоның ұзақ мерзімді жалға алу мерзімі аяқталды және жаңартылмады. 2012-2015 жылдардағы құрғақшылық та Томалес Пойнттегі қоршаудың солтүстігінде орналасқан бұғыларға қауіп төндірді, мұндағы бұғылардың жартысына жуығы су жетіспеушілігінен қайтыс болды. 2012 жылы 540 елік, 2013 жылы 357 және 2014 жылы 286 ғана болды. 2020 жылдың тамыз және қыркүйек айларында құрғақшылық пен орман өрттері қайтадан Tomales Point еліктеріне қауіп төндіріп, кейбір табиғат қорғаушыларды қоршаудың солтүстігіндегі еліктерге заңсыз су әкелуге итермеледі. Парк қызметі 2023 жылы туле бұғысының қоршауын алып тастау туралы ұсынысты қоғамдық қарау мен пікір беру кезеңін бастады, соңғы шешім 2024 жылдың жазында күтілуде. Бұл қорықта жыртқыштар мен жағалау құстары да көп. Пойнт-Рейс маяк үйі қаңтардың ортасында оңтүстікке, ал наурыздың ортасында солтүстікке көшіп бара жатқан сұр кит іздейтін кит бақылаушыларын тартады. Теңіз пилдері алғаш рет 1981 жылы 30 метрлік жартастармен қорғалған Chimney Beach жағасын қайтадан қоныстанған кезде байқалды. 2019 жылдың қаңтар айында, федералды үкімет жабылып тұрған кезде, парк күзетшілері жұмыс істемеді және тұмсықтар Дрейкс жағажайда және оның көлік тұрағында балалы болды. Кіші топтармен тұмсықтарды көру үшін саяжайдың шетінен экскурсиялар жабылу аяқталғаннан кейін келесі айда басталды. Оқытушылар қыста халықтың қауіпсіздігін қамтамасыз етеді, өйткені колония жыл сайын өсіп келеді. Флора Пойнт Рейес Калифорнияның ішкі шапарралы мен орманды экорегионында орналасқан. Жюль Евенс өзінің "Пойнт-Рейс түбегінің табиғи тарихы" атты кітабында бірнеше өсімдік қауымдастығын атаған. Ең көрнектілерінің бірі - Жағалаудағы Дуглас шыршасы (Pseudotsuga menziesii) орманы, оның құрамында Жағалаудағы емен, Tanoak және Калифорния шырыны бар және Инвернес жотасының оңтүстік жартысын бойлап Болинас лагунына дейін созылады. Ормандағы бұл Дуглас шыршасының тірі қалған бөліктерінде 300 жылдан астам ғасырларға созылған және диаметрі 2 метрге жететін ағаштар бар. Бірақ осы үлкен, ескі ағаштарға қарамастан, орманның пайда болуы еуропалықтардың қоныстануының нәтижесі болуы мүмкін. Бұл аймақта бұрын тұрған Coast Miwok халқы жануарлардың санын арттыру және бұталарды тазалау үшін жиі өрт шығарды, ал ерте саяхатшылардың есептерінде төбелердің жалаңаш және шөпті болғаны айтылған. Бірақ еуропалықтардың есебінен 17 ғасырдан бері туған жергілікті елді мекендер ауыстырылғаннан кейін, өрттің жиілігі төмендегеніне байланысты орман кеңейді, нәтижесінде бүгін көріп отырған орман пайда болды. Bishop pine (Pinus muricata) орманы парктің солтүстік жартысындағы беткейлерде орналасқан. Бұл ағаштардың көпшілігі 1995 жылғы Mt. Vision өртінен шыққан тұқымдардан өсті. Дрейкс Эстеро және Абботс лагунының жанында тұзды, сортаңды және тұщы су батпақтары орналасқан. Евенс анықтаған басқа қауымдастықтар - жағалаулық жолақ, Еуропалық жағажай шөбі (Ammophila arenaria), мұзды өсімдік (Carprobrotus edulis, сондай-ақ теңіз инжірі немесе Хоттентот инжірі), теңіз тамыры (Cakile maritima) және жағалаудың жанында өсетін басқа да түрлер; солтүстік жағалау прайриясы, жағалаулық жолақтан ендік жолақта орналасқан және кейбір жергілікті шөптерді қамтиды; жағалау мал жайылымы, жарты аралдың қалған жұмыс істейтін ранчоларынан мал жайылымын қамтамасыз ететін аймақ; солтүстік жағалау бұтасы, құйрықты бұта (Baccharis pilularis) басымдығымен сипатталатын; және су асты және су асты өсімдік қауымдастығы. Point Reyes Сонома тікенді гүлінің (Chorizanthe valida) жалғыз белгілі популяциясына ие. Фермалар Паркте сүт және ет мал өсіру кең таралған. Ағымдағы сүт шаруашылықтарының жанындағы ағындарда фекалды колоформ бактерияларының (Escherichia coli) өте жоғары деңгейі анықталды. Малдың тыңайтқыштарын тарату аймақтары жаттық және зиянды арамшөп түрлерінің көбеюімен байланысты. Томалес шығанағы, Дрейкс Эстеро және Абботс лагуны жаңбырлы қыс айларында мал шаруашылықтарынан шығарылатын E. coli-дің әсеріне ұшырайды. 2022 жылы Марин округінің Экологиялық денсаулық сақтау қызметтері мен Ұлттық парк қызметінің бірлескен тексеруі ранчолардың ағып жатқан канализацияны ағызуға немесе септик жүйелерінің жоқтығына байланысты шығарып жатқанын анықтады.

Белгілер мен нысандар

Point Reyes құтқару қайықтары станциясы – Ұлттық тарихи ескерткіш. Бұл Тынық мұхитының жағалауында кең таралған рельстік құтқару қайықтары станциясының жалғыз сақталған мысалы. Фрэнсис Дрейктің 1579 жылғы лагері орны – Нова Альбион; Себастьяно Родригес Сороменхоның 1595 жылғы кемесінің құлауы; және онымен байланысты он бес туысқан американдық тайпалардың орны Дрейкс шығанағының тарихи және археологиялық ауданының Ұлттық тарихи ескерткішіне кіреді. Бұл Дрейкс шығанағының жағалауын қамтиды. Куле Локло, қайта жаңартылған жағалау Мивок ауылы, келушілер орталығынан жақын жерде орналасқан. Лэрдс Лэндинг – Томалес шығанағының оңтүстік-батыс жағалауындағы кемежай. Ол 1858 жылы шығанақтың артына азық-түлік пен өнімдерді тасымалдау үшін жерді жалға алған Чарльз және Джордж Лэрдтердің құрметіне аталған. Феликс отбасының ұрпақтары 1955 жылы кеткеннен кейін, жер құрылыс үшін бөлінді, содан кейін суретші Клейтон Льюиске тиесілі болды, ал бұрын Point Reyes Ұлттық жағалауының бір бөлігіне айналды. 2015 жылы Феликс отбасы салған құрылыстар Тарихи орындардың Ұлттық тізіліміне енгізілді. Point Reyes Ұлттық жағалауының көбі Калифорния конгрессмені Филипп Бертонның құрметіне аталған Филипп Бертонның жабайы табиғаты деп белгіленген. Ол Голден Гейт Ұлттық демалыс аймағын құру туралы заңды жазды және 1984 жылғы Калифорнияның жабайы табиғаты туралы заңның қабылдануына үлкен үлес қосты. Point Reyes Ұлттық жағалауына жыл сайын 2,5 миллион келуші келеді. Hostelling International USA (Hostelling International бөлігі) жағалауда 45 төсектік жастар хостелін ұстап тұр. 1964 жылы құрылған Point Reyes Ұлттық жағалау қауымдастығы жағалаумен бірлесіп техникалық қызмет көрсету, қалпына келтіру және білім беру жобаларын жүзеге асырады.

Жаяу жүру

Пойнт Рейесте күндізгі және рюкзакпен саяхаттауға арналған жаяу жолдар жүйесі бар. Bear Valley Trail – парктегі ең танымал жаяу жол. Ол көбінесе көлеңкелі, папоротниктерге толы каньон арқылы өзен бойымен өтеді, Divide Meadow-да шығып, содан кейін жағалауға қарай төмен түседі, онда ол Arch Rock-ке дейін жетеді. 2015 жылдың 21 наурызында Arch Rock-тың бір бөлігі құлап, бір адам қаза тапты. Батыстан Bear Valley Trail басталатын жерге қосылатын үш жол Mount Wittenberg тауына қарай көтеріледі, оның биіктігі 429 метр (1407 фут) – парктегі ең биік нүкте. Пойнт-Рейс түбегінің батыс жағында 308 сатырдан төмен түсіп, тарихи Point Reyes маяғына жетуге болады. Көптеген маяқтар теңіздегі алыс кемелерге көріну үшін биік салынған, ал Point Reyes маяғы аймақта жиі кездесетін тұманның астына жарық түсіру үшін төмен салынған. Жақын жерде Chimney Rock-қа қысқа жаяу жол бар, ол көктемде гүлдеген өсімдіктерімен танымал. Рюкзакпен саяхаттаушылар үшін Point Reyes-та алдын ала брондау арқылы қолжетімді төрт кемпинг бар. Point Reyes – Америка Құрама Штаттарының жалғыз құрлықтан құрлыққа өтетін жолы болып табылатын American Discovery Trail-дің соңғы нүктесі.

Теңіз қорғалатын аймақтары

Пойнт Рейес мемлекеттік теңіз қорығы және Пойнт Рейес мемлекеттік теңіз қорғау аймағы, Эстеро де Лимантур мемлекеттік теңіз қорығы және Дрейкс Эстеро мемлекеттік теңіз қорғау аймағы, сондай-ақ Дуксбери Риф мемлекеттік теңіз қорғау аймағы Пойнт Рейес ұлттық жағалауымен шектеседі. Бұл теңізді қорғау аймақтары теңіз жануарлары мен теңіз экожүйелерін сақтауға көмектеседі.

Острица өсіру фермасы

2014 жылдың соңында сот шешімімен жабылып, тоқтатылғанға дейін Дрейкс Эстеросында ірі острица шаруашылығы орналасқан. 2014 жылдың желтоқсан айында қызметін жалғастыру туралы сот апелляциялары тоқтатылды. Шаруашылық 1972 жылы Ұлттық саябақтар қызметіне сатылды, ал агенттік бұрынғы иесіне 40 жылға жұмыс істеуге рұқсат берді. 2004 жылы бизнес Дрейкс Бэй Острица компаниясына жаңа иесіне сатылды, оларға сатып алу кезінде NPS рұқсат мерзімі 2012 жылдың 30 қарашасында аяқталып, жаңартпайтынын хабарлады. NPS және табиғатты қорғау ұйымдары шаруашылықты эстероның орынсыз және экологиялық тұрғысынан сезімтал пайдалануы деп қарады, ал Конгресс оны «жабайы табиғат аймағына айналуға мүмкіндігі бар» деп белгіледі. Шаруашылықты қолдаушылар оның экологиялық зиян келтірмейтінін және жергілікті экономика үшін маңызды екенін айтты. 2012 жылдың 29 қарашасында Салазар рұқсатты жаңартпайтынын мәлімдеді, бұл Point Reyes Wilderness Act-тің бастапқы мақсатына сәйкес келеді, ол острица шаруашылығы алынғаннан кейін аймақты жабайы табиғат аймағы деп белгілеуді көздеген. Салазар өткен аптада шаруашылыққа барып, кейіннен шаруашылық иесіне телефон соғып, жаңалықты жеткізді. 2013 жылдың 25 қаңтарында АҚШ округтік сотында острица шаруашылығын жабуға қатысты шағымдану ісі қозғалды. Федералды сот судьясы бұл шағымды қабылдамады, заң Салазарға рұқсатты жаңартуды мақұлдау немесе жобау үшін толық құқық бергенін мәлімдеді. Калифорния жағалау комиссиясы 2013 жылдың 7 ақпанында Калифорния жағалау заңының бұзылуына байланысты тоқтату және қалпына келтіру туралы бұйрықтарды бірауыздан бекітті. АҚШ-тың 9-шы апелляциялық округтік соты округтік соттың шешіміне шағымдануды қабылдамады, 2013 жылдың 3 қыркүйегінде острица шаруашылығының иесінің талаптарын қолдауға жеткілікті дәлелдер ұсынбағанын, себебі Салазар рұқсатты қабылдамау кезінде өзінің құқықтары шегінде әрекет еткенін мәлімдеді. 2014 жылдың 14 қаңтарында апелляциялық сотқа қайта қарау туралы өтініш қабылданбады, ал 2014 жылдың 30 маусымында АҚШ Жоғарғы Сотына берілген өтініш те қабылданбады. Острица шаруашылығы 2014 жылдың 31 шілдесінде бөлшек сауда операциясын тоқтатты. Алайда, эстероның теңіз түбінің жағдайы және жағалаудағы операцияларға қатысты даулар жалғасты. 2014 жылдың қыркүйегінде жабылуға қатысты тағы бір сот ісі қабылданбады. Жағалаудағы және құрлықтағы құрылыстарды алып тастау жұмыстары 2017 жылдың мамыр айында аяқталды, барлық қалдықтар тасымалданды. Эстеро Филипп Бертонның жабайы табиғат аймағының бір бөлігі болып табылады.