Кіріспе

Калифорниядағы қоғамдық парк Чарльз Ли Тильден аймақтық паркі, сондай-ақ Тильден паркі немесе Тильден деп те аталады, [1] – Калифорниядағы Сан-Франциско шығанағы аймағының Шығыс бөлігіндегі аймақтық парк. Ол Беркли таулары мен Сан-Пабло қырқасының арасында орналасқан. Парктің негізгі кіреберісі Кенсингтон, Беркли және Ричмонд қалаларына жақын. Бұл парк Wildcat Canyon аймақтық паркімен тікелей жалғасқан. Паркті 1936 жылы алғашқы жерлерді сатып алған Шығыс шығанақ аймақтық паркі ауданы басқарады. Тильден аймақтық паркі Шарль Ли Тильденнің құрметіне аталған, ол Бей аймағының адвокаты және бизнесмен, сонымен қатар Шығыс шығанақ аймақтық паркі ауданының алғашқы директорлар кеңесінің мүшесі болған.

Орналасқан жері

Тилден паркі негізінен Контра Коста округінің қарамастырылмаған аумақтарында орналасқан, ал парктің бір бөлігі Окленд және Беркли қалаларында. Оның тік жарлары мен тығыз орман алқаптары қалаға жақын орналасқан сирек кездесетін жабайы табиғат тәжірибесін ұсынады. Биік жоталары мен шыңдары Сан-Франциско шығанағына және басқа да сақталған жерлер арқылы Диабло тауына кең көрініс ашады. Парктің шығыс шегі шамамен Сан-Пабло жотасының басында орналасқан. Батыс шекарасы Беркли жоталарының бойымен өтеді. Парк жерінің бір бөлігі бұрын ауыл шаруашылығы үшін тазаланған. Көптеген жерлерде эвкалипт сияқты шетелдік ағаштар отырғызылған. Сонымен қатар, салыстырмалы түрде жақында отырғызылған алып секвойялар да бар. Дегенмен, қазіргі табиғатты қорғау жұмыстары неғұрлым көп мүмкіндік болса, жергілікті өсімдіктерді қалпына келтіруге бағытталған, парктің маңызды бөліктері жергілікті жағалау бұталарымен жабылған. Шығыс шығанақтың аймақтық парктері өсімдіктерді азайту үшін жайылымды пайдаланады, әр жазда Тильденде ешкілер жайылады. Беркли BART станциясынан AC Transit 67 автобусы апта соңында парктің ішінде қатынайды. Автобус желісі Тильден табиғат аймағы/Кішкентай шаруашылық, Лоун-Ок жолы, Анза көлі/Merry-Go-Round және Бразилия бөлмесі/Ботаникалық бақшада тоқтағаннан кейін Берклиге қайта оралады.

Тарих

Бұл жерлер, қазіргі Тильден паркінің аумағында, бұрын олондықтардың ата-бабаларының жері болған. Испан саяхатшылары мен мексикалық ранчо иелері олондықтарды осы жерлерден қуғынға түсірді, себебі Уайлдкет каньонында мал шаруашылығы басымдыққа ие болды. 1800-жылдардың соңы мен 1900-жылдардың басындағы американдық шаруалардың арасында Курран отбасының ранчосы және Sweet Briar Сүт фермасы болды. Парктегі эвкалипт плантациялары шамамен 1910 жылы Франк С. Хавенстің "Eucalyptus, Mahogany, & Land Company" компаниясымен отырғызылды. Алғашқы парктік жер 1936 жылдың 4 маусымында Шығыс шығанақтың аймақтық паркі ауданы Шығыс шығанақтың коммуналдық қызмет ауданынан сатып алынды. Сатып алынған 2162 акр жерге Тильден паркі (бұрын Жоғарғы Уайлдкет каньоны), Темескал көлі және Роберт Сибли жанартаулық аймақтық қорығы (бұрын "Roundtop" деп аталған) үшін жер кірді. 1936 жылдың 16 шілдесінде Жоғарғы Уайлдкет каньоны ресми түрде "Чарльз Ли Тильден аймақтық паркі" деп аталды.

Жаңа келісім дәуірі

1936 жылғы 4 маусымда өткен Шығыс шығанақтың аймақтық саябақ округінің кеңесінде, жерді сатып алуға рұқсат берген сол мәжілісте, Кеңес саябақты дамытуға жергілікті қаражаттан 63 428 доллар бөлді. Осылайша, олар саябақты дамытуға 1 миллион доллар көлеміндегі федералдық көмек алу үшін, қаржыны теңгерту жөніндегі міндеттемелерін орындады. CCC бригадалары саябақтың алғашқы инфрақұрылымының көп бөлігін, соның ішінде жолдарды, жолдарды, көпірлерді, демалыс алаңдарын және гольф алаңын салды. CCC сонымен қатар өрт пен тозудың алдын алу, жәндіктер мен зиянкестерді бақылау және геологиялық жұмыстармен байланысты парктегі жұмыстарды жүргізді. 1935 жылы Аламида округін өкілдік еткен Калифорния конгрессмені Джон Х. Толан, Жұмыс прогресі әкімшілігіне (WPA) 1,5 миллион долларлық грант сұранысын мақұлдауға көмектесті. Грант Беркли мен Оринданы байланыстыратын 7 мильдік көркіне тамаша жол – Wildcat Canyon Road құрылысын бастауға мүмкіндік берді. Works Progress Administration (WPA) бригадалары Анза көлінің бөгетін және тас ғимараттарды, оның ішінде дәретханаларды, Анза көлінің жағажай үйін және Бразилия бөлмесінің сыртқы жағын салды. WPA бригадалары эвкалипт ағаштары алынғаннан кейін Тильден паркін қайта орманды етуге де үлес қосты. CCC және WPA жұмысшылары Калифорния жағалауындағы Форт-Брэггтен жеткізілген секвойяларды паркте қайта отырғызуға көмектесті. Бүгінгі күнгі парктің эстетикалық келбеті тікелей CCC және WPA жасаған бастапқы жұмыстардың нәтижесі болып табылады. Бразилия бөлмесі, дәретхана ғимараттары, тас ескерткіштер және тас жолдардағы арықтар бүгінде паркте сақталған. Парктегі барлық құрылыстарды салу үшін пайдаланылған тас Саут Парк Драйвтегі Биг Спрингс жол басына жақын жердегі паркте қазылып алынған.

Алтын қақпа халықаралық көрмесі

1939-40 жылдары өткен екі жылдық дүниежүзілік көрме – "Алтын қақпа" халықаралық көрмесі, солтүстік Тильден паркіндегі Медоус алаңында чемпионаттық крикет ойындарының өтуімен қатар, Сан-Франциско-Окленд шығанағы және 1937 жылы ашылған "Алтын қақпа" көпірі де тойланды. Дүниежүзілік көрменің Бразилия павильонынан алынған бразилиялық қатты ағаш Тильден паркінің Бразилия бөлмесінің интерьерін жасау үшін кеңінен қолданылды. Шығыс шығанақтың аймақтық саябақ ауданы Дүниежүзілік көрме аяқталғаннан кейін пайдаланылған қоқыс жәшіктері мен орындықтарды да сатып алды. Бұл шара әлемнің түкпір-түкпірінен он жеті миллионнан астам келушіні тартты және бұл дүниежүзілік көрмелердің Еуропадан тыс жерлерден алғаш рет шабыттанғаны саналды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1942 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс басталған кезде, оңтүстік Тильден паркінің бір бөлігі АҚШ үкіметіне Гризли Пик VHF стансасын салу үшін жалға берілді. 1944 жылдан бастап радиожай Сан-Франциско бақылау тобының (411-ші армия әуе күштері бақылау тобы) штабы ретінде қызмет етті, ол Солтүстік Калифорнияның жағалауындағы әуе қорғанысы радиолокациялық станцияларының басқаруын және бақылауын жүзеге асырды. Бұл орын Гамильтон әуе базасының VHF станциясы болып та қызмет етті. Тильден паркі мен Окленд шекарасындағы Гризли Пик тауының атымен аталғанмен, антенналар шындығында Волмер Пик тауының үстінде орналасқан. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде "Дикий мысық" лагері жаралы әскерилерді емдеуге пайдаланылды. 1942 жылдың 7 қыркүйегінде Ричмонд кеме құрылысышылар ассоциациясы Тильден паркінде мыңдаған жұмысшылар мен олардың отбасылары үшін Ұлыс күніне арналған үлкен пикник ұйымдастырды. Шара парктің барлық аумағын қамтыды, гольф турнирі, суға секіру жарысы, музыкалық концерттер мен билер, сондай-ақ пикник және спорттық жарыстар өтті. Іс-шара сағат 8-ден кешкі 10-ға дейін жалғасты, бұл барлық кеме құрылысы ауысымдарының пикникке қатысуына мүмкіндік берді. Шараға 10 000 адам қатысып, Тильден паркі тарихындағы ең ірі шара болып есептеледі. Парктің солтүстіктен оңтүстікке қарай, төбелердің бойымен өтетін Нимиц жолы 1955 жылы АҚШ Тынық мұхиты флотының бұрынғы қолбасшысы, адмирал Честер В. Нимицтің құрметіне аталды. Бастапқыда Екінші дүниежүзілік соғыс және Ұлы Суық соғыс кезеңіндегі зениттік артиллерия мен зымырандық батареяларға қол жеткізу үшін салынған Нимиц жолы қазір жеке көліктер үшін жабық және көп мақсатты жол ретінде қайта жаңартылды. Нимицтің Инспирация нүктесі ауданында гүл тұқымдарын сепкені белгілі, ол әйелімен Оклендтегі Клармонт қонақ үйінде, кейін Берклидегі үйінде тұрған кезде осылай жасаған.

Соғыстан кейінгі кезең

1952 жылы АҚШ армиясы Фолмер шыңының жанындағы жерде Grizzly Peak AAA No. 3 учаскесін әуе шабуылынан қорғану орналысы ретінде ашты. Екі жерде 90 мм төрт зеңбірек батареясы орналасқан. Суық соғыс кезінде, жақын орналасқан Уайлдкат Каньон аймақтық паркінде Nike зымыран базасы ашылғаннан кейін, әуе шабуылынан қорғану орналысы қолданудан шығарылды. 1959 жылы жер Шығыс шығанақтың аймақтық саябақ ауданына қайтарылды. Редвуд аңғары темір жолының әскери лагерь аймағы – бұл орналыстың казармалары мен асханасы болған жер. Ірі бетон бункер әлі де сақталған және Тильден паркінің техникалық қызмет көрсету орталығы ретінде пайдаланылуда. Соғыстан кейінгі кезеңде аттракциондарға понилермен серуендеу, модельдік ұшақтар алаңы, теннис корты, форель балық аулауға арналған тоған, 1948 жылы Тильден паркінің айналма жолы және 1952 жылы Оңтүстік қақпасы мен Тынық мұхиты темір жолы (Редвуд аңғары темір жолының алдағысы) қосылды. Бұл жаңалықтар бұрыннан бар гольф алаңына, Ботаникалық баққа, Бразилиялық залға және Анза көліне қосылып, Тильден паркін Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде және одан кейін аймаққа келген мыңдаған отбасылар үшін Шығыс шығанағының ең танымал орындарының біріне айналдырды.

Парктің ерекшеліктері

Жайдаланың негізгі аймақтарынан өзге, саябақта бірнеше дамыған нысандар бар, оның ішінде экологиялық білім беру аймақтары, кең ботаникалық бақ, жүзуге арналған көл, гольф алаңы, үлгі ферма, шағын пойыз, аттракцион (merry-go-round) және іс-шаралар өткізілетін орын. Экологиялық білім беру орталығы мен Кішкентай ферма Тильден табиғат аймағының оңтүстігінде орналасқан. Экологиялық білім беру орталығы аймақтың экологиясы туралы білім беру бағдарламаларын және тұрақты көрмелерді ұсынады. Кішкентай ферма – көкөніс бақшасы, қысқа мүйізді мал, қой, ешкі, қоян, шошқа және құс өсірілетін үлгі ферма. Келушілер жануарларды жемдеп, ферма қызметкерлерінен ферманың жұмысы туралы біле алады. Анза көлі Тильден аймақтық саябағының орталық бөлігінде орналасқан және сәуірден қазанға дейін жүзуге ашық. Көл ашық тұрған кезде су сынағы апта сайын жүргізіледі. Жақын жердегі жаяу жолдар мен демалыс аймақтары жыл бойы ашық. Аймақтық парктер ботаникалық бағында Калифорнияға тән өсімдіктердің кең коллекциясы бар, ол 10 акрдан астам аумақты алып жатыр және көптеген сирек және жоғалу қаупі бар Калифорния флорасын қамтиды. Редвуд аңғары темір жолы – 381 мм калибрлі (диаметрі) шағын пойыз. 1952 жылы құрылған, оның 1,25 шақырымдық жолы шамамен 12 минуттық саяхат ұсынады және жылына 160 000 жолаушы тасымалдайды. Бразилиялық зал – парктің орталық бөлігінде орналасқан, 1896 шаршы фут ауданы бар іс-шаралар мен банкеттерге арналған зал, ал жанында 1728 шаршы фут ауданы бар ашық алаң бар. Бұл жерге бұрын Италиядан келген малшы Питер Бруно мал өсіру үшін жерді жалға алған. Оның аты Бразилияның Алтын қақпа халықаралық көрмесіне жасаған қайырымдылық үлесімен байланысты. Бразилия павильонының дизайнері Гардинер Дейли көрме өте жатқан кезде ғимараттың ішкі және сыртқы қабырғаларын алып суреттермен безендіруді жоспарлаған. Тильден паркінің аттракционы (merry-go-round) – 1912 жылы салынған және Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілген ежелгі аттракцион. Тильден паркі гольф алаңы – 18 лункалы (шұңқырлы) қоғамдық гольф алаңы. Оны сәулетші Уильям Парк Белл жобалап, WPA жұмысшылары салған. Ол 1937 жылдың 11 қарашасында ресми түрде ашылды, бірақ 6 қарашадан бастап 11 қарашаға дейін WPA жұмысшылары, гольф ойнаушылар және жергілікті белгілі тұлғалар сияқты әртүрлі топтар үшін алдын ала ашылу шаралары өткізілді.

Танымал соқпақтар

Паркте көптеген жолдар бар, жаяу серуендеу, атпен және велосипедпен жүруге мүмкіндік береді. Көптеген жолдар иттерге арналған болса да, парктің солтүстігіндегі Тильден табиғат аймағына иттерге кіруге рұқсат жоқ. Басты жолдардың кейбіреулері:

Тильден табиғат аймағы – парктің солтүстік, дамытылмаған бөлігі. Бұл 740 акр жерді алып жатқан, 10 мильдік жаяу серуендеу жолдары бар қорық. Бұл жолдарға Wildcat Peak шыңына көтерілу және Jewel Lake көлінің айналасындағы ағаштан жасалған жағажай мен жол кіреді. Нимиц жолы – төрт миль (6 км) ұзындығындағы асфальтталған жол (адмирал Честер В. Нимицтің құрметіне аталған), ол парктің шығыс жиегіндегі Инспирация нүктесінен басталып, төбелердің бойымен солтүстікке қарай созылады, шамамен екі миль (3 км) өткен соң Wildcat Canyon аймақтық паркіне кіріп, Эль Собрантеден жоғарыдағы төбеде аяқталады. Нимиц жолы жаяу жүргіншілер, жүгірушілер және велосипедшілердің арасында өте танымал, себебі ол асфальтталған және тік емес. Нимиц жолынан батысқа қарай Сан-Франциско шығанағының, EBMUD-тың San Pablo және Briones суқоймаларының, ал шығысқа қарай – Диабло тауының әдемі көріністері ашылады. Бұл жолмен жүретін көптеген адамдардың білмейтіні, Wildcat Canyon аймақтық паркіндегі екі мильдік бөлігі 1970 жылдары қолданыстан шығарылған Nike зымырандарының базасы болған. Бүгінде бұл төбелерде бұрынғы зымырандық шахталар мен әскери тұрғын үйлердің іздері аз қалған. Meadows Canyon Curran Wildcat Canyon айналымы – Lone Oak Road-тан (Central Park Dr. көшесінен ғана алыс) 1.43 миль (2 км) қашықтықтағы тұрақты, бірақ тік емес жолмен жоғары көтеріледі. Жоғары жеткенде, Meadows Canyon жолы Curran жолымен жалғасады, ол Wildcat Gorge жолына дейін төмен түседі. Сол жаққа бұрылсаңыз, Анза көліне дейін қысқа серуендеуге болады. Оң жаққа бұрылсаңыз, жол Wildcat Gorge жолынан оңға бұрылып, Lone Oak тұрақ орнына қайта оралады. Жалпы қашықтығы 5 шақырымнан сәл кем. East Bay Skyline Ridge жолы (немесе Seaview жолы) – бұл жолдан Сан-Франциско шығанағының батысын және Диабло тауын көруге болады. Grizzly Peak Blvd көшесіндегі Steam Trains тұрағынан бастап, Seaview жолы арқылы немесе Wildcat Canyon Road көшесіндегі Quarry тұрағынан Seaview жолы арқылы қарама-қарсы жақтан бастап, бара-келе аласыз. Жолының ұзындығы шамамен 4 шақырымды құрайды. South Park Drive – Ботаникалық бақтардағы Wildcat Canyon Road-тан Grizzly Peak Blvd-ке дейінгі жол. Бұл жол жыл сайын 1 қарашадан 31 наурызға дейін жабылады, себебі жаңадан туған тритонның (newt) көшіп-қону кезеңін қорғау қажет. Ол жаяу серуендеуге қолжетімді.

Пикниктер мен кемпингтер

Паркте брондауға болатын 13 пикник аймағы және брондаусыз көптеген пикник аймақтары бар. Олар ыңғайлылықтары (ішуге жарамды су, грильдер, дәретханалар) және сыйымдылықтары (брондалатын орындар үшін 35-тен 150-ге дейін) бойынша әртүрлі. Ресми пикник алаптарынан басқа, көптеген жолдарда орындықтар орналасқан; олардың көпшілігі Сан-Франциско мен шығанақтың әдемі көрінісін ұсынады. Тильден аймақтық паркі үш топтық кемпинг ұсынады: 50 адамға арналған New Woodland, ал Gillespie Youth Camp және Wildcat View кемпингтері 75 адамға арналған. Es Anderson атты жануарларға арналған кемпингте демалуға болады.