Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Италиядағы музыка дәстүрлерінің шолуы
Overview of music traditions in Italy
Италияда музыка дәстүрлі түрде итальяндық ұлттық және этникалық ерекшеліктің мәдени белгісі болып келді және қоғам мен саясатта маңызды орынға ие. Италиялық музыканың музыкалық шкала, гармония, нотация және театр салаларындағы жаңалықтары 16 ғасырдың соңында операның дамуына мүмкіндік берді, ал симфония және концерт сияқты еуропалық классикалық музыканың көп бөлігі операның, аспаптық классикалық музыканың және жергілікті және импортталған көздерден алынған эстрадалық музыканың кең спектрін қамтиды. Италияның халық музыкасы елдің музыкалық мұрасының маңызды бөлігі болып табылады және аймақтық стильдердің, аспаптардың және билердің алуан түрлілігін қамтиды. Аспаптық және вокалдық классикалық музыка итальяндық ұлттық ерекшеліктің айқын бөлігі болып табылады, ол тәжірибелік өнер музыкасы мен халықаралық синтездерден бастап симфониялық музыка мен операға дейін жетеді. Опера итальяндық музыкалық мәдениеттің ажырамас бөлігі болып табылады және эстрадалық музыканың маңызды сегментіне айналды. Canzone Napoletana – Неаполитандық ән және cantautori – әнші-күйші дәстүрлері де Италияның музыка индустриясының маңызды бөлігін құрайтын танымал отандық стильдер, сондай-ақ АҚШ-тан импортталған джаз, рок және хип-хоп сияқты жанрлар. Италия диско және электрондық музыканың дамуында маңызды рөл атқарды, ал Italo disco – электрондық би жанрларының ең ерте түрлерінің бірі болды.
In Italy, music has traditionally been one of the cultural markers of Italian national and ethnic identity and holds an important position in society and in politics. Italian music innovationin musical scale, harmony, notation, and theatreenabled the development of opera, in the late 16th century, and much of modern European classical musicsuch as the symphony and concertoranges across a broad spectrum of opera and instrumental classical music and popular music drawn from both native and imported sources. Italian folk music is an important part of the country's musical heritage, and spans a diverse array of regional styles, instruments and dances. Instrumental and vocal classical music is an iconic part of Italian identity, spanning experimental art music and international fusions to symphonic music and opera. Opera is integral to Italian musical culture, and has become a major segment of popular music. The Canzone Napoletana—the Neapolitan Song, and the cantautori singer songwriter traditions are also popular domestic styles that form an important part of the Italian music industry, alongside imported genres such as jazz, rock and hip hop from the United States. Italy was also an important country in the development of disco and electronic music, with Italo disco being one of the earliest electronic dance genres.
Сипаттамалары
Италия музыкасы тарих бойында үлкен құрметке ие болды және итальян музыкасының көптеген шығармалары жоғары өнер саналады. Италия мәдениетінің басқа элементтерінен гөрі, музыка көбінесе әртүрлі, бірақ басқа елдердің музыкасынан ерекше. Елдің музыкаға жасаған тарихи үлесі де ұлттық мақтанышқа айналған. Италияның салыстырмалы түрде жақын тарихында бүкіл әлемге таралған опера дәстүрі қалыптасты; итальяндық ұлттық сана немесе біріккен итальян мемлекетінің құрылуына дейін итальян түбегі музыкадағы маңызды жаңалықтарға, оның ішінде музыкалық жазу және григориан әнін дамытуға үлкен үлес қосты.
Italian music has been held up in high esteem in history and many pieces of Italian music are considered high art. More than other elements of Italian culture, music is generally eclectic, but unique from other nations' music. The country's historical contributions to music are also an important part of national pride. The relatively recent history of Italy includes the development of an opera tradition that has spread throughout the world; prior to the development of Italian identity or a unified Italian state, the Italian peninsula contributed to important innovations in music including the development of musical notation and Gregorian chant.
Әлеуметтік сәйкестік
Италияның ерекше мәдениеті арқылы ұлттық өзіндігі бар, әсемдік пен эмоционалдылықты бағалау сезімі бар, бұл музыкада айқын көрінеді. Мәдени, саяси және әлеуметтік мәселелер Италияда музыка арқылы да жиі білдіріледі. Музыкаға деген адалдық итальяндықтардың әлеуметтік сәйкестігіне толысқан, бірақ бірде-бір стильді сипаттамалық "ұлттық стиль" деп санаған жоқ. Халықтық музыканың көпшілігі жергілікті және шағын аймақ немесе қалаға тән. Алайда Италияның классикалық мұрасы елдің, әсіресе операның, маңызды бір бөлігі болып табылады. Дәстүрлі опералық шығармалар музыканың танымал бөлігі болып табылады және ұлттық бірегейліктің ажырамас бөлігі болып табылады. Италияның музыкалық өнімі "үлкен әртүрлілігі мен шығармашылық тәуелсіздігімен және өнер түрлерінің бай түрленуімен" сипатталады. Музыка да елдің бірігуіне үлкен рөл атқарды. Осы кезеңде кейбір көшбасшылар музыканы біріктіретін мәдени өзіндік ерекшелік қалыптастыру үшін пайдалануға тырысты. Мысалы, Джузеппе Вердидің "Набукко" операсындағы "Va, pensiero" хоры. Опера ежелгі Вавилон патшалығы туралы, бірақ хорда "O mia Patria" деген сөз тіркесі бар, яғни исраилдіктердің конфедерациясының күресі туралы, сонымен қатар әлі бірікпеген Италияның тағдырына аздап сілтеме жасайды; бүкіл хор Рисорджиментоның ресми емес әнұранына айналды, XIX ғасырда Италияны біріктіру үшін күрестің символы болды. Тіпті Вердидің аты итальяндық бірліктің синонимі болды, өйткені "Вердиді" Витторио Эммануэле, Италия королі Виктор Эммануэльдің, ақырында біріккен Италияның бірінші королі Виктор Эммануэль II болған Савой монархының аты-жөнінің қысқартылған түрі ретінде оқуға болады. Осылайша, "Viva Verdi" патриоттар үшін ұранға айналды және сол кездегі Австро-Венгрия аумағының бөлігі болған Милан және басқа қалалардағы граффитилерде жиі пайда болды. Верди Италияның бірігуінен бұрын цензурамен проблемаларға тап болды. Оның "Un ballo in maschera" операсы бастапқыда "Густаво III" деп аталды және 1850-ші жылдардың соңында Екі Сицилия Корольдігінің астанасы Неапольдегі Сан-Карло операсында ұсынылды. Неапольдік цензура 1790 жылдары Швеция королі Густав III-тің өлтіруі туралы нақты сюжетке қарсы болды. Тіпті сюжет өзгерткеннен кейін де, неапольдік цензура оны қабылдамады. Кейін, 1920-30-жылдардағы фашистік дәуірде, музыкаға мемлекеттік цензура мен араласу орын алды, бірақ жүйелі түрде емес. Бұған 1932 жылғы антимодернистік манифест пен 1934 жылы Муссолини Г. Ф. Малипиероның "La favola del figlio cambiato" операсын бір рет орындағаннан кейін тыйым салуы айқын мысал. Музыкалық ақпарат құралдары көбінесе саяси радикалдық немесе жеткіліксіз итальяндық деп саналатын музыканы сынға алды. Ол өзінің "режимге қарсы" ұстанымы туралы еш айтпай, бейтарап және алыстан бағаланды. Мүмкін, музыканың саясатқа ұрысуының ең танымал оқиғасы Тосканиниге қатысты. Ол 1929 жылы Миландағы "Ла Скала" театрының музыкалық директоры қызметінен шығарылды, өйткені ол әр спектакльді фашистік "Джовинецца" әнінен бастаудан бас тартты. Режимді қорлаған бұл әрекеті үшін оған 1931 жылы Болон операсының алдындағы көшеде шабуыл жасалып, ұрып-соқты. Фашистік дәуірде саяси қысым классикалық музыканың дамуына кедергі келтірді, бірақ цензура нацистік Германиядағыдай жүйелі болмаған. 1938 жылы бірқатар "растық заңдар" қабылданды, осылайша еврей композиторлары мен музыканттары кәсіби және көркемдік қауымдастықтарға мүшеліктен бас тартылды. Бұл кезеңде Италиядан итальяндық яһудилердің жаппай қашуы болмағанымен (Германиядағы жағдаймен салыстырғанда), итальяндық яһуди композитор Марио Кастельнуово Тедеско көшіп кеткендердің бірі болды. Режимнің кейбір яһуди емес жаулары да көшіп кетті. Соңғы уақытта, 20-ғасырдың соңғы кезеңінде, әсіресе 1970-ші жылдары және одан кейін, музыка итальян саясатына одан әрі араласты. Осылайша қайта жаңғыру сахнасы оппозициямен байланысты болды және "еркін нарықтық капитализмге қарсы наразылық білдірудің" құралы болды. Италиялық классикалық музыка "неміс гармониялық күштеріне" қарсы тұрды, яғни Ричард Вагнер, Густав Малер және Ричард Штраустың тығыз гармонияларына. Италиялық музыканың француздық музыкаға деген реакциямен де көп ұқсастығы жоқ - мысалы, Клод Дебюсси импрессионизмі, онда жеке таспалардың дыбыстары арқылы көңіл-күй мен атмосфераны құру үшін мелодикалық дамудан бас тартылады. Еуропалық классикалық музыка ХХ ғасырда қатты өзгерді. Жаңа музыка тарихи, ұлттық дамыған үйлесімділік пен мелодиялық мектептердің көп бөлігін тастап, тәжірибелік музыкаға, атональдыққа, минимализмге және электрондық музыкаға көшті, олардың барлығы Еуропалық музыкаға тән ерекшеліктерді қолданады, бірақ Италияға емес. Бұл өзгерістер классикалық музыканы көптеген адамдар үшін қол жетімсіз етті. Осы кезеңнің маңызды композиторлары Отторино Респиги, Ферруччо Бузони, Альфредо Каселла, Джан Франческо Малипьеро, Франко Алфано, Бруно Мадерна, Лучано Берио, Луиджи Ноно, Сильвано Буссотти, Сальваторе Скьяррино, Луиджи Даллапиккола, Карло Якино, Джан Карло Менотти, Якопо Наполи және Гоффредо Петрасси.
Italy has a strong sense of national identity through distinctive culture – a sense of an appreciation of beauty and emotionality, which is strongly evidenced in the music. Cultural, political and social issues are often also expressed through music in Italy. Allegiance to music is integrally woven into the social identity of Italians but no single style has been considered a characteristic "national style". Most folk music is localized, and unique to a small region or city. Italy's classical legacy, however, is an important point of the country's identity, particularly opera; traditional operatic pieces remain a popular part of music and an integral component of national identity. The musical output of Italy remains characterized by "great diversity and creative independence (with) a rich variety of types of expression". Music also played a role in the unification of the peninsula. During this period, some leaders attempted to use music to forge a unifying cultural identity. One example is the chorus "Va, pensiero" from Giuseppe Verdi's opera Nabucco. The opera is about ancient Babylon kingdom, but the chorus contains the phrase "O mia Patria", ostensibly about the struggle of the Israelites confederation, but also a thinly veiled reference to the destiny of a not yet united Italy; the entire chorus became the unofficial anthem of the Risorgimento, the drive to unify Italy in the 19th century. Even Verdi's name was a synonym for Italian unity because "Verdi" could be read as an acronym for Vittorio Emanuele Re d'Italia, Victor Emanuel King of Italy, the Savoy monarch who eventually became Victor Emanuel II, the first king of united Italy. Thus, "Viva Verdi" was a rallying cry for patriots and often appeared in graffiti in Milan and other cities in what was then part of Austro Hungarian territory. Verdi had problems with censorship before the unification of Italy. His opera Un ballo in maschera was originally entitled Gustavo III and was presented to the San Carlo opera in Naples, the capital of the Kingdom of the Two Sicilies, in the late 1850s. The Neapolitan censors objected to the realistic plot about the assassination of Gustav III, King of Sweden, in the 1790s. Even after the plot was changed, the Neapolitan censors still rejected it. Later, in the Fascist era of the 1920s and 30s, government censorship and interference with music occurred, though not on a systematic basis. Prominent examples include the notorious anti modernist manifesto of 1932 and Mussolini's banning of G. F. Malipiero's opera La favola del figlio cambiato after one performance in 1934. The music media often criticized music that was perceived as either politically radical or insufficiently Italian. gets the same neutral and distant treatment with no mention at all of his "anti regime" stance. Perhaps the best known episode of music colliding with politics involves Toscanini. He had been forced out of the musical directorship at La Scala in Milan in 1929 because he refused to begin every performance with the fascist song, "Giovinezza". For this insult to the regime, he was attacked and beaten on the street outside the Bologne opera after a performance in 1931. During the Fascist era, political pressure stymied the development of classical music, although censorship was not as systematic as in Nazi Germany. A series of "racial laws" was passed in 1938, thus denying to Jewish composers and musicians membership in professional and artistic associations. Although there was not a massive flight of Italian Jews from Italy during this period (compared to the situation in Germany) composer Mario Castelnuovo Tedesco, an Italian Jew, was one of those who emigrated. Some non Jewish foes of the regime also emigrated—Toscanini, for one. More recently, in the later part of the 20th century, especially in the 1970s and beyond, music became further enmeshed in Italian politics. The revivalist scene thus became associated with the opposition, and became a vehicle for "protest against free market capitalism". Italian classical music had resisted the "German harmonic juggernaut"—that is, the dense harmonies of Richard Wagner, Gustav Mahler and Richard Strauss. Italian music also had little in common with the French reaction to that German music—the impressionism of Claude Debussy, for example, in which melodic development is largely abandoned for the creation of mood and atmosphere through the sounds of individual chords. European classical music changed greatly in the 20th century. New music abandoned much of the historical, nationally developed schools of harmony and melody in favor of experimental music, atonality, minimalism and electronic music, all of which employ features that have become common to European music in general and not Italy specifically. These changes have also made classical music less accessible to many people. Important composers of the period include Ottorino Respighi, Ferruccio Busoni, Alfredo Casella, Gian Francesco Malipiero, Franco Alfano, Bruno Maderna, Luciano Berio, Luigi Nono, Sylvano Bussotti, Salvatore Sciarrino, Luigi Dallapiccola, Carlo Jachino, Gian Carlo Menotti, Jacopo Napoli, and Goffredo Petrassi.
Опера
Опера Италияда 16 ғасырдың соңында Флоренция камератасы тұсында пайда болды. Келесі ғасырларда Неаполь мен Венецияда опера дәстүрі қалыптасты; Клаудио Монтеверди, Алессандро Скарлатти, Джанбатиста Перголези, ал кейін Джоаккино Россини, Винченцо Беллини және Гаэтано Доницеттидің опералары гүлденді. Опера итальян музыкасымен және итальяндық ұлттық санамен ең тығыз байланысты музыкалық форма болып қала берді. Бұл 19 ғасырда Джузеппе Вердидің шығармалары арқылы ең айқын байқалды, ол итальян мәдениетінің және жалпы итальяндық біртүтастықтың символы болды. Италия 20 ғасырдың басында да романтикалық опералық музыкалық дәстүрді сақтап келді, оның үлгісі ретінде өткен ғасырда негізделген «Жаңа мектеп» (Giovane Scuola) композиторлары – Арриго Боито, Руджиеро Леонкавалло, Пьетро Масканьи және Франческо Чилеа болды. Реалист композитор Джакомо Пуччиниді «Британника энциклопедиясы» «италия операсының тарихын дерлік аяқтаған» адам деп сипаттады. Бірақ Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін опера 19-шы және 20-шы ғасырдың басындағы кең танылуына қарағанда төмендеді. Мұның себептері – романтизмнен жалпы мәдени серпіліс пен киноның өркендеуі, ол маңызды ойын-сауық көзіне айналды. Үшінші себеп – «интернационализм» қазіргі итальян операсын «итальяндық» емес жағдайға жеткізді. Бұл пікірді итальяндық музыка зерттеушісі және сыншы Фаусто Террефранка 1912 жылы жарық көрген «Джакомо Пуччини және халықаралық опера» атты памфлетінде білдірді, ол Пуччиниді «коммерциялыққа ұмтылу» және итальяндық дәстүрлерден бас тартуда айыптады. Дәстүрлі романтикалық опера танымал болды; шындығында, 20 ғасырдың басындағы басты опера баспасы – «Casa Ricordi» болды, ол 1930 жылға дейін тек танымал операларға ғана назар аударды, содан кейін компанияға көбінесе ағымнан тыс композиторларға рұқсат берді. «Carisch» және «Suvini Zerboni» сияқты салыстырмалы түрде жаңа баспагерлердің пайда болуы итальян операсының әртараптануына да көмектесті. Алайда, ІІ Ватикан соборы латын тіліндегі музыканың шіркеуден дерлік жойылуына себеп болды, оны тағы да халыққа жақын стильмен алмастырды.
Opera originated in Italy in the late 16th century during the time of the Florentine Camerata. Through the centuries that followed, opera traditions developed in Naples and Venice; the operas of Claudio Monteverdi, Alessandro Scarlatti, Giambattista Pergolesi, and, later, of Gioacchino Rossini, Vincenzo Bellini, and Gaetano Donizetti flourished. Opera has remained the musical form most closely linked with Italian music and Italian identity. This was most obvious in the 19th century through the works of Giuseppe Verdi, an icon of Italian culture and pan Italian unity. Italy retained a Romantic operatic musical tradition in the early 20th century, exemplified by composers of the so called Giovane Scuola, whose music was anchored in the previous century, including Arrigo Boito, Ruggiero Leoncavallo, Pietro Mascagni, and Francesco Cilea. Giacomo Puccini, who was a realist composer, has been described by Encyclopædia Britannica Online as the man who "virtually brought the history of Italian opera to an end". After World War I, however, opera declined in comparison to the popular heights of the 19th and early 20th centuries. Causes included the general cultural shift away from Romanticism and the rise of the cinema, which became a major source of entertainment. A third cause is the fact that "internationalism" had brought contemporary Italian opera to a state where it was no longer "Italian". This was the opinion of at least one prominent Italian musicologist and critic, Fausto Terrefranca, who, in a 1912 pamphlet entitled Giaccomo Puccini and International Opera, accused Puccini of "commercialism" and of having deserted Italian traditions. Traditional Romantic opera remained popular; indeed, the dominant opera publisher in the early 20th century was Casa Ricordi, which focused almost exclusively on popular operas until the 1930s, when the company allowed more unusual composers with less mainstream appeal. The rise of relatively new publishers such as Carisch and Suvini Zerboni also helped to fuel the diversification of Italian opera. The advent of Vatican II, however, nearly obliterated all Latin language music from the Church, once again substituting it with a more popular style.
Барокко мен классикалық
Италия музыкасында операның үстемдігі аспаптық музыканың маңызды саласын көлеңкеге тастауға бейім. Тарихи тұрғыдан алғанда, мұндай музыкаға Андреа Габриели, Джованни Габриели, Джироламо Фрескобальди, Джузеппе Гарибальди, Томазо Альбинони, Арханжело Корелли, Антонио Вивальди, Доменико Скарлати, Луиджи Боккерини, Муцио Клементи, Джузеппе Гарибольди, Луиджи Керубини, Джованни Баттиста Виотти және Никколо Паганинидің шығармаларындағы қасиетті аспаптық музыка, аспаптық концерттер және оркестрлік музыканың кең ауқымы кіреді. (Тіпті опера композиторлары да кейде басқа формаларда жұмыс істеді, мысалы, Джузеппе Вердидің ми минорындағы скрипкалық квартеті. Тіпті итальяндық лирикалық операның басталуымен аты байланысты Доницетти 18 скрипкалық квартет жазған.) 20-шы ғасырдың басында аспаптық музыканың маңызы арта бастады, бұл процесс 1904 жылы Джузеппе Мартуччидің Екінші симфониясымен басталды, бұл туындыны Джан Франческо Малипиеро «италиялық опера емес музыканың қайта жаңаруының бастапқы нүктесі» деп атады. Осы дәуірдің алғашқы композиторларының бірі, Леоне Синигалья, жергілікті халықтық дәстүрлерді пайдаланды.
The dominance of opera in Italian music tends to overshadow the important area of instrumental music. Historically, such music includes the vast array of sacred instrumental music, instrumental concertos, and orchestral music in the works of Andrea Gabrieli, Giovanni Gabrieli, Girolamo Frescobaldi, Giuseppe Garibaldi, Tomaso Albinoni, Arcangelo Corelli, Antonio Vivaldi, Domenico Scarlatti, Luigi Boccherini, Muzio Clementi, Giuseppe Gariboldi, Luigi Cherubini, Giovanni Battista Viotti and Niccolò Paganini. (Even opera composers occasionally worked in other forms—Giuseppe Verdi's String Quartet in E minor, for example. Even Donizetti, whose name is identified with the beginnings of Italian lyric opera, wrote 18 string quartets.) In the early 20th century, instrumental music began growing in importance, a process that started around 1904 with Giuseppe Martucci's Second Symphony, a work that Gian Francesco Malipiero called "the starting point of the renaissance of non operatic Italian music." Several early composers from this era, such as Leone Sinigaglia, used native folk traditions.
Романтикадан заманауиға
XX ғасырдың басында Франко Альфано, Альфредо Казелла, Джан Франческо Малипиеро, Ильдебрандо Пиццетти және Отторино Респиги сияқты композиторлар тобының өкілдігімен ерекшеленеді. Бұл композиторлар көбінесе опера емес, аспаптық туындылар жазуға баса назар аударды. Осы буынның өкілдері 1924 жылы Пуччини қайтыс болғаннан кейін итальян музыкасындағы жетекші тұлғаларға айналды. Ол француз тіліндегі «Бальтазар де Божоюлькс» деген есімімен де кеңінен танымал. Бастапқы балеттерде мүйіз, тромбон, үлдіргі, дульцимер, сыбызғы және т.б. сияқты көптеген аспаптар қолданылды. Музыка сақталмағанмен, бишілердің өзі сахнада аспаптарда орындаған болуы мүмкін деген пікір бар. Француз революциясынан кейін Италия қайтадан балет өнерінің орталығына айналды, бұл негізінен сол кездегі ең көрнекті композиторлармен жұмыс істеген хореограф Сальваторе Виганоның еңбегінің арқасында мүмкін болды. Ол 1812 жылы Ла Скала балет театрының балетмейстері болды. Сол сияқты, итальян футуристі суретшісі және композиторы Луиджи Руссоло 1913 жылғы «Шудың өнері» және «Футурист музыкасы» манифестарында жаңа музыканың мүмкіндіктері туралы жазды. Ол сондай-ақ «интонарумори» сияқты аспаптарды ойлап тапты және жасады, олар негізінен соққылы аспаптар болып табылады және «конкретті музыка» деп аталатын стильдің алға басушысы ретінде қолданылды. XX ғасырдың басындағы музыкадағы маңызды оқиғалардың бірі 1915 жылы Альфредо Казелланың Франциядан оралуы болды; Казелла «Società Italiana di Musica Moderna» қоғамын құрды, ол эксперименттік және дәстүрлі стильдегі бірнеше композиторларды насихаттады. 1923 жылы эксперименттік музыканың құндылығы туралы даудан кейін Казелла қазіргі заманғы эксперименттік музыканы қолдау үшін «Corporazione delle Nuove Musiche» ұйымын құрды. Тарихи композиторларға назар аудару итальян қоғамының кең ауқымында классикалық музыканың жалғасуына көмектесті. Музыка қоғамдық шаралардың немесе жиналыстардың бөлігі болғанда, ол көбінесе танымал классикалық музыка мен халық музыкасын қамтитын эклектикалық репертуардан таңдалады. Жақында бірнеше туындылар қазіргі репертуардың бөлігіне айналды, олардың ішінде Лучано Берио, Луиджи Ноно, Франко Донатони және Сильвано Буссотти сияқты композиторлардың партитуралары мен театрлық туындылары бар. Бұл композиторлар ерекше мектепке немесе дәстүрге жатпайды, бірақ олардың арасында белгілі бір техникалар мен ықпалдар ортақ. 1970 жылдарға қарай авангардты классикалық музыка итальян коммунистік партиясымен байланысты болды, ал халықтық қызығушылықтың қайта жандануы келесі онжылдықта жалғасты, қазіргі заманғы музыканы насихаттау үшін қорықтар, фестивальдер мен ұйымдар құрылды. XX ғасырдың соңында музыкалық мекемелерге мемлекеттік қолдау азайды және бірнеше RAI хорлары мен қалалық оркестрлер жабылды. Осыған қарамастан, XXI ғасырдың басында бірқатар композиторлар халықаралық деңгейде танылды. Халық музыканттары өздерінің аймақтық дәстүрлерінің диалектісін қолданады; халық әндерінде стандартты итальян тілінен бас тарту кең таралған құбылыс. Италияда жалпы халықтық дәстүр туралы түсінік аз, ал елдің халық музыкасы ешқашан ұлттық символға айналмаған.
The early 20th century is also marked by the presence of a group of composers called the generazione dell'ottanta (generation of 1880), including Franco Alfano, Alfredo Casella, Gian Francesco Malipiero, Ildebrando Pizzetti, and Ottorino Respighi. These composers usually concentrated on writing instrumental works, rather than opera. Members of this generation were the dominant figures in Italian music after Puccini's death in 1924. better known by the French version of his name, Balthasar de Beaujoyeulx. Early ballet was accompanied by considerable instrumentation, with the playing of horns, trombones, kettle drums, dulcimers, bagpipes, etc. Although the music has not survived, there is speculation that dancers, themselves, may have played instruments on stage. Then, in the wake of the French Revolution, Italy again became a center of ballet, largely through the efforts of Salvatore Viganò, a choreographer who worked with some of the most prominent composers of the day. He became balletmaster at La Scala in 1812. Similarly, Luigi Russolo, the Italian Futurist painter and composer, wrote of the possibilities of new music in his 1913 manifestoes The Art of Noises and Musica Futurista. He also invented and built instruments such as the intonarumori, mostly percussion, which were used in a precursor to the style known as musique concrète. One of the most influential events in early 20th century music was the return of Alfredo Casella from France in 1915; Casella founded the Società Italiana di Musica Moderna, which promoted several composers in disparate styles, ranging from experimental to traditional. After a dispute over the value of experimental music in 1923, Casella formed the Corporazione delle Nuove Musiche to promote modern experimental music. This focus on popular historical composers has helped to maintain a continued presence of classical music across a broad spectrum of Italian society. When music is part of a public display or gathering, it is often chosen from a very eclectic repertoire that is as likely to include well known classical music as popular music. A few recent works have become a part of the modern repertoire, including scores and theatrical works by composers such as Luciano Berio, Luigi Nono, Franco Donatoni, and Sylvano Bussotti. These composers are not part of a distinct school or tradition, though they do share certain techniques and influences. By the 1970s, avant garde classical music had become linked to the Italian Communist Party, while a revival of popular interest continued into the next decade, with foundations, festivals and organization created to promote modern music. Near the end of the 20th century, government sponsorship of musical institutions began to decline, and several RAI choirs and city orchestras were closed. Despite this, a number of composers gained international reputations in the early 21st century. Folk musicians use the dialect of their own regional tradition; this rejection of the standard Italian language in folk song is nearly universal. There is little perception of a common Italian folk tradition, and the country's folk music never became a national symbol.
Өңірлер
Халық музыкасы кейде географиялық ықпалдың бірнеше аймақтарына бөлінеді, Алан Ломакс 1956 жылы ұсынған және жиі қайталанатын үш аймақты жіктеу жүйесі: оңтүстік, орталық және солтүстік. Сонымен қатар, Курт Сакс Еуропадағы халық музыкасының екі ерекше түрі бар екенін айтты: континенттік және Жерорта теңізі музыкасы. Басқалар бұл екі түр арасындағы шекаралық аймақты Италияның солтүстік-орталық бөлігінде, шамамен Пезаро мен Ла Специя арасында деп санайды. Жартылай аралдың орталық, солтүстік және оңтүстік бөліктерінің әрқайсысы белгілі бір музыкалық ерекшеліктерге ие және Сардиния музыкасынан өзгеше. Апулияның кейбір аймақтарында (мысалы, Греция Салентинада) әндерде грек диалектісі жиі қолданылады. Таранто қаласы – Италияның оңтүстігінде кең таралған ритмді би, тарантелланың отаны. Апулия музыкасы, әсіресе Салентин музыкасы этномузыкологтар мен Арамире тарапынан жан-жақты зерттелген және құжатталған. Сардиния аралының музыкасы тенорлардың полифониялық ән айтуымен әйгілі. Тенорлардың үні Грегориан әнінің бастауын еске түсіреді, лигуриялық траллалероға ұқсас болғанымен, ерекшеленеді. Лаунэддас – сардиниялық үш құбырлы аспап, ол өте күрделі және шеберлікпен орындалады. Эфизио Мелис 1930 жылдары лаунэддасда ойнауда шебер болған.
Folk music is sometimes divided into several spheres of geographic influence, a classification system of three regions, southern, central and northern, proposed by Alan Lomax in 1956 and often repeated. Additionally, Curt Sachs proposed the existence of two quite distinct kinds of folk music in Europe: continental and Mediterranean. Others have placed the transition zone from the former to the latter roughly in north central Italy, approximately between Pesaro and La Spezia. The central, northern and southern parts of the peninsula each share certain musical characteristics, and are each distinct from the music of Sardinia. In parts of Apulia (Grecìa Salentina, for example) the Griko dialect is commonly used in song. The Apulian city of Taranto is a home of the tarantella, a rhythmic dance widely performed in southern Italy. Apulian music in general, and Salentine music in particular, has been well researched and documented by ethnomusicologists and by Aramirè. The music of the island of Sardinia is best known for the polyphonic chanting of the tenores. The sound of the tenores recalls the roots of Gregorian chant, and is similar to but distinctive from the Ligurian trallalero. Typical instruments include the launeddas, a Sardinian triplepipe used in a sophisticated and complex manner. Efisio Melis was a well known master launeddas player of the 1930s.
Әндер
Итальяндық халық әндеріне балладалар, лирикалық әндер, би кештерінде орындалатын әндер және балалар әндері, Рождество сияқты мерекелерге арналған маусымдық әндер, үйлену тойы, крещение және басқа да маңызды оқиғаларды тойлайтын өмірлік әндер, би әндері, мал шақыру және балықшылар, шопандар мен сарбаздар сияқты кәсіптерге байланысты кәсіби әндер жатады. Балладалар (canti epico lirici) және лирикалық әндер (canti lirico monostrofici) – екі маңызды түр. Балладалар Солтүстік Италияда жиі кездеседі, ал лирикалық әндер Оңтүстікте таралған. Балладалар ағылшын үлгісімен тығыз байланысты, кейбір британдық балладалар итальяндық әнмен толық сәйкес келеді. Ал басқа итальяндық балладалар француз үлгілеріне көбірек ұқсайды. Лирикалық әндер – бейнет әндері, серенадалар мен жұмыс әндерін қамтитын алуан түрлі жанр, олар көбінесе дәстүрлі репертуарға негізделген, бірақ импровизацияланады. Италиялық халық аспаптарын ішекті, үрмелі және соққылы аспаптарға бөлуге болады. Көбінесе қолданылатын аспаптарға сальтарелло биімен байланысты гармония – органетто жатады; диатоникалық түймелі органетто Италияның орталық бөлігінде көптеп кездеседі, ал Солтүстікте хроматикалық гармониялар басым. Көптеген муниципалитеттерде тамырларын жаңғырту топтарымен бірге өнер көрсететін қола оркестрлері бар; бұл ансамбльдер кларнет, аккордеон, скрипка және қоңыраулармен безендірілген кішкентай барабандардан тұрады. Квартара деп аталатын қыш құмырасы да үрмелі аспап ретінде қолданылады, оны тар мойнындағы тесіктен үрлеп дыбыс шығаруға болады; ол Шығыс Сицилия мен Кампанияда таралған. Бір (ciaramella) және қос (piffero) қамысты сырнайлар көбінесе екі немесе үш адамнан тұратын топтарда орындалады. Сондай-ақ, Сардиниядағы дуру-дуру биі сияқты махаббат пен құдалану билері де бар. Бұл билердің көпшілігі топтық шаралар болып табылады, топтар қатар немесе шеңберге орналасады; ал махаббат пен құдалану билері жұптарды, бір немесе бірнеше жұптарды қамтиды. Таммуриата (тамбуриннің ырғағымен орындалады) – Италияның Оңтүстігінде орындалатын жұптық би, оған страмботто деп аталатын лирикалық ән сүйемелдейді. Басқа жұптық билердің барлығы сальтарелло деп аталады. 1950 жылдары американдық стильдер, әсіресе рок-музыка кеңінен таралды. Әнші-ақындар (cantautori) дәстүрі 1960 жылдардың соңында маңызды дамуға ие болды, ал итальяндық рок-сценасы прогрессивті, панк, фанк және фолк стильдеріне тез арада айналды. Кампанияның аймақтық азшылық тілі. Неаполитан әндері көбінесе қарапайым гармонияларды қолданады және екі бөлімнен тұрады: қайталау және баяндаушы шумақтар, көбінесе салыстырмалы немесе параллельді мажор және минор тональдықтарында. Әнші-ақындар мен "протест музыкасының" орындаушылары арасында жанрлық байланыстар бар. Фильмдерге жазылған музыка, фильмге қарағанда екінші орында болса да, сыншылар тарапынан жоғары бағаланады және өзіндік құндылығымен ерекшеленеді. 1930 жылдардағы итальян фильмдеріне жазылған алғашқы музыкалардың қатарында Риккардо Зандонайдың "La Principessa Tarakanova" (1937) және "Caravaggio" (1941) фильмдеріне арналған музыкасы болды. Соғыстан кейінгі мысалдарға Гофредо Петрассидің "Non c'e pace tra gli ulivi" (1950) және Роман Владтың "Giulietta e Romeo" (1954) фильмдеріне арналған музыкасы жатады. Танымал кинокомпозиторлардың бірі – Нино Рота, оның соғыстан кейінгі мансабы Федерико Феллини фильмдеріне және кейіннен "Крестный отец" сериясына жазылған музыканы қамтыды. Басқа да танымал кино музыкасының композиторлары – Эннио Морриконе, Риз Ортолани және Пьеро Умилиани.
Italian folk songs include ballads, lyrical songs, lullabies and children's songs, seasonal songs based around holidays such as Christmas, life cycle songs that celebrate weddings, baptisms and other important events, dance songs, cattle calls and occupational songs, tied to professions such as fishermen, shepherds and soldiers. Ballads (canti epico lirici) and lyric songs (canti lirico monostrofici) are two important categories. Ballads are most common in northern Italy, while lyric songs prevail further south. Ballads are closely tied to the English form, with some British ballads existing in exact correspondence with an Italian song. Other Italian ballads are more closely based on French models. Lyric songs are a diverse category that consist of lullabies, serenades and work songs, and are frequently improvised though based on a traditional repertoire. Italian folk instruments can be divided into string, wind and percussion categories. Common instruments include the organetto, an accordion most closely associated with the saltarello; the diatonic button organetto is most common in central Italy, while chromatic accordions prevail in the north. Many municipalities are home to brass bands, which perform with roots revival groups; these ensembles are based around the clarinet, accordion, violin and small drums, adorned with bells. A ceramic pitcher called the quartara is also used as a wind instrument, by blowing across an opening in the narrow bottle neck; it is found in eastern Sicily and Campania. Single (ciaramella) and double reed (piffero) pipes are commonly played in groups of two or three. There are also dances of love and courting, such as the duru duru dance in Sardinia. Many of these dances are group activities, the group setting up in rows or circles; some—the love and courting dances—involve couples, either a single couple or more. The tammuriata (performed to the sound of the tambourine) is a couple dance performed in southern Italy and accompanied by a lyric song called a strambotto. Other couples dances are collectively referred to as saltarello. In the 1950s, American styles became more prominent, especially rock. The singer songwriter cantautori tradition was a major development of the later 1960s, while the Italian rock scene soon diversified into progressive, punk, funk and folk based styles. the regional minority language of Campania. Neapolitan songs typically use simple harmonies, and are structured in two sections, a refrain and narrative verses, often in contrasting relative or parallel major and minor keys. There is some genre cross over between the cantautori and those who are viewed as singers of "protest music". Film scores, although they are secondary to the film, are often critically acclaimed and very popular in their own right. Among early music for Italian films from the 1930s was the work of Riccardo Zandonai with scores for the films La Principessa Tarakanova (1937) and Caravaggio (1941). Post war examples include Goffredo Petrassi with Non c'e pace tra gli ulivi (1950) and Roman Vlad with Giulietta e Romeo (1954). Another well known film composer was Nino Rota whose post war career included the scores for films by Federico Fellini and, later, The Godfather series. Other prominent film score composers include Ennio Morricone, Riz Ortolani and Piero Umiliani.
Қазіргі заманғы би
Италия электронды би музыкасына қатысты маңызды ел болды, әсіресе 1970 жылдардың соңы мен 1980 жылдардың басында итальяндық диско туғаннан бері. Дискодан бастау алған бұл жанр, "қасіретті әуендерді" поп және электронды музыкамен үйлестіріп, синтезаторлар мен барабан машиналарын қолданды, бұл оған көбінесе болашаққа қадам басып тұрғандай дыбыс берді. The Guardian газетінде жарияланған мақалаға сәйкес, Верона және Милан сияқты қалаларда продюсерлер әншілермен бірлесіп жұмыс істеп, көптеп шығарылған синтезаторлар мен барабан машиналарын пайдаланып, оларды "классикалық поп сезімталдығымен" эксперименталды музыкаға енгізген. Сонымен қатар, Gigi D'Agostino итальяндық бидің "Lento Violento" ("баяу және күшті") деп аталатын қосалқы жанрын, әлдеқайда баяу және ауыр музыка түрі ретінде дамытты. Әдеттегі итальяндық би тректерінің BPM-і екі есеге төмендетіледі. Бас жиі естіліп, әннің негізгі бөлігін құрайды. Жылдар бойы Италияда бірнеше маңызды би музыкасының композиторлары мен продюсерлері болды, мысалы, үш "Оскар" және төрт "Алтын глобус" жүлдесін жеңіп алған Giorgio Moroder. Оның синтезаторлармен жұмысы жаңа толқын, техно және хаус музыкасы сияқты көптеген музыка жанрларына зор әсер етті. Allmusic оны "диско дыбысының негізгі архитекторларының бірі" деп атайды және "дисконың әкесі" деп те атайды.
Italy has been an important country with regards to electronic dance music, especially ever since the creation of Italo disco in the late 1970s to early 1980s. The genre, originating from disco, blended "melancholy melodies" with pop and electronic music, making usage of synthesizers and drum machines, which often gave it a futuristic sound. According to an article in The Guardian, in cities such as Verona and Milan, producers would work with singers, using mass made synthesizers and drum machines, and incorporating them into a mix of experimental music with a "classic pop sensibility" Also, a subgenre of Italo dance known as Lento Violento ("slow and violent") was developed by Gigi D'Agostino as a much slower and harder type of music. The BPM is often reduced to the half of typical Italo dance tracks. The bass is often noticeably loud, and dominates the song. Over the years, there have been several important Italian dance music composers and producers, such as Giorgio Moroder, who won three Academy Awards and four Golden Globes for his music. His work with synthesizers heavily influenced several music genres such as new wave, techno and house music; he is credited by Allmusic as "One of the principal architects of the disco sound", and is also dubbed the "Father of Disco".
Импортталған стильдер
Белль Эпока дәуірінде француздық әнші-күйші кафелерінде халық музыкасын орындау кеңінен тарады. Бұл дәстүр кабареге ұқсас болды, сонымен қатар кафе-сантант, кафе-концерт, кабаре, музыкалық зал, водевиль және басқа да ұқсас стильдердің арасында байланыс бар еді. Бірақ, кемінде итальяндық нұсқасында, бұл дәстүр көбінесе саяси сипатқа ие болмады, көбінесе жеңіл, тіпті ашық, бірақ әдепсіз емес музыкаға баса назар аударды. Италиядағы алғашқы кафе-кантант – 1890 жылы Неапольдегі жаңа Галлерия Умберто ғимаратында ашылған Салоне Маргарита болды. Италияның басқа аймақтарында Миландағы Гран-Салоне-Эден және Римдегі Музыка залы Олимпиа көп ұзамай ашылды. Café chantant итальян тілінде caffè concerto деп те аталады. Басты орындаушы, әдетте әйел, француз тілінде chanteuse деп аталды, ал итальян тіліндегі sciantosa термині француз тілінен тікелей аударма. Әндер француз тілінде болмады, олар итальян тілінде жазылған жеңіл және көңілді әндер еді. Бұл музыка Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін сәннен шықты. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан бері АҚШ поп-музыкасының ықпалы зор болды. Бродвейдің сәнді қойылымдары, биг-бендтер, рок-н-ролл және хип-хоп әлі де танымал. Латын Америкасы музыкасы, әсіресе бразилиялық босса-нова да кең таралған, ал Пуэрто-Рикодағы реггетон жанры би музыкасының негізгі түріне айналуда. Қазіргі уақытта Лаура Паузини, Эрос Рамацотти, Зуккеро немесе Андреа Бочелли сияқты итальяндық эстрада әншілері итальян тіліндегі түпнұсқа нұсқаларына қосымша, ағылшын немесе испан тілінде де жаңа әндер шығаруы мүмкін. Il Volo тобы итальян, ағылшын, испан және неміс тілдерінде ән айтады. Сондықтан, қазіргі итальяндық теледидардағы музыкалық ревюлер бір кеште бишілермен бірге би биін орындаудан бастап, Элвистің имитациясын жасаушыға дейін, тіпті Пуччини ариясын орындайтын заманауи поп-әншіге дейін өте алуы мүмкін. Джаз Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде американдық музыканттардың әскери оркестрлерде синкоптық музыка орындауы арқылы Еуропаға келді. Алайда, одан бұрын 1904 жылы Миландағы Эден театрында өнер көрсеткен креол әншілері мен бишілері арқылы Италия Атлантиканың арғы жағынан келген жаңа музыканың алғашқы белгілерін алды. Олар өздерін "кейкуок өнертапқылары" деп жариялады. Дегенмен, Италиядағы алғашқы джаз оркестрлері 1920 жылдары Артуро Агацци сияқты дирижерлер құрған болатын және бірден сәттілікке жетті. Италия 1970 жылдардағы прогрессивті рок қозғалысының алдыңғы қатарында болды, бұл стиль негізінен Еуропада дамыды, бірақ әлемнің басқа аймақтарында да тыңдарманға ие болды. Ол кейде жеке жанр ретінде қарастырылады – итальяндық прогрессивті рок. The Trip, Area, Premiata Forneria Marconi (PFM), Banco del Mutuo Soccorso, New Trolls, Goblin, Osanna, Saint Just және Le Orme сияқты итальяндық топтар симфониялық рок пен итальяндық халық музыкасын біріктірді және бүкіл Еуропа мен АҚШ-та танымал болды. Perigeo, Balletto di Bronzo, Museo Rosenbach, Rovescio della Medaglia, Biglietto per l'Inferno немесе Alphataurus сияқты басқа прогрессивті топтар көп танылмады, бірақ олардың альбомдары бүгін коллекционерлердің бағалы туындылары саналады. Бірнеше авангардтық рок-топтар немесе әртістер (Area, Picchio dal Pozzo, Opus Avantra, Stormy Six, Saint Just, Giovanni Lindo Ferretti) инновациялық дыбыстарымен танымал болды. Италиядағы прогрессивті рок концерттерінде саяси мазмұн мен қарқынды атмосфера жиі кездесетін. Италияның танымал металл топтарына Rhapsody of Fire, Lacuna Coil, Elvenking, Forgotten Tomb және Fleshgod Apocalypse жатады. Италиядағы хип-хоп сахнасы 1990 жылдардың басында Миландағы Articolo 31 тобымен басталды, олардың стиліне негізінен Шығыс жағалауындағы рэп әсер етті. Басқа ертедегі хип-хоп топтары көбінесе саяси бағытталған, мысалы, 99 Posse, кейіннен британдық трип-хоптың ықпалына түсті. Жақындағы топтардың арасында Сардинияның La Fossa сияқты гангстер рэперлері бар. Соңғы уақытта импортталған басқа стильдерге техно, транс және электроника жатады, оларды Габри Понте, Эйфель 65 және Джиджи Дениа-Агостино сияқты әртістер орындайды. Хип-хоп әсіресе Оңтүстік Италияда танымал, ол оңтүстік концепциясымен біріктірілген – rispetto (құрмет, ар-ұяқ), сөздермен айтылатын жарыс түрі; екі фактор да Оңтүстік Италия музыкасын афроамерикалық хип-хоп стилімен байланыстыруға көмектесті. Сонымен қатар, Италияда дәстүрлі музыка, панк, регги, рок және саяси мәтіндердің қоспасымен сипатталатын пачанка стилін ойнайтын көптеген топтар бар. Modena City Ramblers – ирланд, итальян, панк, регги және басқа да көптеген музыка түрлерінің қоспасымен танымал топтардың бірі. Италия Жерорта теңізінің синтез жобаларына да үй иесі болды. Олардың қатарында Сицилияда орналасқан және палестиналық Набил Бен Саламех басқаратын Al Darawish тобы бар. Luigi Cinque Tarantula Hypertext Orchestra және Phaleg пен Nour Eddine-нің TaraGnawa жобасы да осы санатқа жатады. Mango – поп музыканы әлемдік және Жерорта теңізінің дыбыстарымен біріктірген ең танымал әртістердің бірі, Adesso, Sirtaki және Come l'acqua сияқты альбомдары оның стилінің мысалы болып табылады. Неапольдік халық әншісі Массимо Раниери де Oggi o dimane атты дәстүрлі canzone Napoletana CD-ін Солтүстік Африканың ырғақтарымен және аспаптарымен шығарды.
During the Belle Époque, the French fashion of performing popular music at the café chantant spread throughout Europe. The tradition had much in common with cabaret, and there is overlap between café chantant, café concert, cabaret, music hall, vaudeville and other similar styles, but at least in its Italian manifestation, the tradition remained largely apolitical, focusing on lighter music, often risqué, but not bawdy. The first café chantant in Italy was the Salone Margherita, which opened in 1890 on the premises of the new Galleria Umberto in Naples. Elsewhere in Italy, the Gran Salone Eden in Milan and the Music Hall Olympia in Rome opened shortly thereafter. Café chantant was alternately known as the Italianized caffè concerto. The main performer, usually a woman, was called a chanteuse in French; the Italian term, sciantosa, is a direct coinage from the French. The songs, themselves, were not French, but were lighthearted or slightly sentimental songs composed in Italian. That music went out of fashion with the advent of World War I. The influence of US pop forms has been strong since the end of World War II. Lavish Broadway show numbers, Big Bands, rock and roll, and hip hop continue to be popular. Latin music, especially Brazilian bossa nova, is also popular, and the Puerto Rican genre of reggaeton is rapidly becoming a mainstream form of dance music. It is now not uncommon for modern Italian pop artists such as Laura Pausini, Eros Ramazzotti, Zucchero or Andrea Bocelli to release some new songs in English or Spanish in addition to the original Italian versions. The group Il Volo sings in Italian, English, Spanish and German. Thus, musical revues, which are standard fare on current Italian television, can easily go, in a single evening, from a big band number with dancers to an Elvis impersonator to a current pop singer doing a rendition of a Puccini aria. Jazz found its way into Europe during World War I through the presence of American musicians in military bands playing syncopated music. Yet, even before that, Italy received an inkling of new music from across the Atlantic in the form of Creole singers and dancers who performed at the Eden Theater in Milan in 1904; they billed themselves as the "creators of the cakewalk." The first real jazz orchestras in Italy, however, were formed during the 1920s by bandleaders such as Arturo Agazzi and enjoyed immediate success. Italy was at the forefront of the progressive rock movement of the 1970s, a style that primarily developed in Europe but also gained audiences elsewhere in the world. It is sometimes considered a separate genre, Italian progressive rock. Italian bands such as The Trip, Area, Premiata Forneria Marconi (PFM), Banco del Mutuo Soccorso, New Trolls, Goblin, Osanna, Saint Just and Le Orme incorporated a mix of symphonic rock and Italian folk music and were popular throughout Europe and the United States as well. Other progressive bands such as Perigeo, Balletto di Bronzo, Museo Rosenbach, Rovescio della Medaglia, Biglietto per l'Inferno or Alphataurus remained little known, but their albums are today considered classics by collectors. A few avant garde rock bands or artists (Area, Picchio dal Pozzo, Opus Avantra, Stormy Six, Saint Just, Giovanni Lindo Ferretti) gained notoriety for their innovative sound. Progressive rock concerts in Italy tended to have a strong political undertone and an energetic atmosphere. Popular Italian metal bands include Rhapsody of Fire, Lacuna Coil, Elvenking, Forgotten Tomb, and Fleshgod Apocalypse. The Italian hip hop scene began in the early 1990s with Articolo 31 from Milan, whose style was mainly influenced by East Coast rap. Other early hip hop crews were typically politically oriented, like 99 Posse, who later became more influenced by British trip hop. More recent crews include gangster rappers like Sardinia's La Fossa. Other recently imported styles include techno, trance, and electronica performed by artists including Gabry Ponte, Eiffel 65, and Gigi D`Agostino. Hip hop is especially liked in southern Italy, joined with the southern concept of rispetto (respect, honor), a form of verbal jousting; both facts have helped identify southern Italian music with the African American hip hop style. Additionally, there are many bands in Italy that play a style called patchanka, which is characterized by a mixture of traditional music, punk, reggae, rock and political lyrics. Modena City Ramblers are one of the more popular bands known for their mix of Irish, Italian, punk, reggae and many other forms of music. Italy has also become a home for a number of Mediterranean fusion projects. These include Al Darawish, a multicultural band based in Sicily and led by Palestinian Nabil Ben Salaméh. The Luigi Cinque Tarantula Hypertext Orchestra is another example, as is the TaraGnawa project by Phaleg and Nour Eddine. Mango is one of the best known artists who fused pop with world and mediterranean sounds, albums such as Adesso, Sirtaki and Come l'acqua are examples of his style. The Neapolitan popular singer, Massimo Ranieri has also released a CD, Oggi o dimane, of traditional canzone Napoletana with North African rhythms and instruments.
Өнеркәсіп
Италиядағы музыка индустриясы 2004 жылы 2,3 миллиард евро табыс тапты. Бұл сома CD дискілерін, музыкалық электрониканы, музыкалық аспаптарды сатудан түскен кіріс пен тікелей эфирдегі концерттерге сатылған билеттерден түскен кірісті қамтиды. Салыстыру үшін, итальяндық дыбыс жазу индустриясы әлемде сегізінші орында тұр; итальяндықтардың бір адамға шаққанда 0,7 музыка альбомы бар, ал АҚШ бірінші орында тұр және бір адамға шаққанда 2,7 альбомға ие. Ел бойынша үш мемлекеттік және үш жеке телеарна бар. Олардың барлығы кейде тікелей эфирде музыка орындайды. Италияның көптеген ірі қалаларында жергілікті телеарналар да бар, олар көбінесе тек аймаққа ғана қызығушылық тудыратын халықтық немесе диалект музыкасын тікелей эфирде көрсетеді. Бұл сауда желісінің ең ірісі – Feltrinelli.
The music industry in Italy made €2.3 billion in 2004. That sum refers to the sale of CDs, music electronics, musical instruments, and ticket sales for live performances. By way of comparison, the Italian recording industry ranks eighth in the world; Italians own 0.7 music albums per capita as opposed to the US, in first place with 2.7. Nationwide, there are three state run and three private TV networks. All provide live music at least some of the time. Many large cities in Italy have local TV stations, as well, which may provide live folk or dialect music often of interest only to the immediate area. The largest of these book and CD chain is Feltrinelli.
Орындар, мерекелер мен мерекелер
Италиядағы музыка орындарына көптеген музыка консерваториялары, симфониялық залдар мен опера үйлеріндегі концерттер жатады. Италияда жыл сайын көптеген танымал халықаралық музыка фестивальдері өтеді, соның ішінде Сполето фестивалі, Пуччини фестивалі және Равеллодағы Вагнер фестивалі. Кейбір фестивальдер жас композиторларға классикалық музыканы орындауға мүмкіндік береді, жарыстарда жеңіске жеткен туындыларды өндіріп, сахналайды. Мысалы, "Орфей" халықаралық жаңа опера және камералық музыка байқауының жеңімпазы – үлкен ақшалай сыйлықтан басқа – өзінің музыкалық шығармасын Сполето фестивалінде орындалуын көреді. Жеке демеушілікпен ұйымдастырылған көптеген музыкалық шеберлік сабақтары да бар, олар қоғам үшін концерттер өткізеді. Италия шетелден келген белгілі оркестрлердің де жиі келетін жері болып табылады; ең жұқ жүретін маусымда кез келген уақытта Еуропаның немесе Солтүстік Американың басқа жерлерінен кем дегенде бір ірі оркестр Италияда концерт береді. Сонымен қатар, халық музыкасын жыл бойы эстрадалық және рок концерттерінде естуге болады. Мысалы, Верона аренасындағы ежелгі Рим амфитеатрында ашық аспан астында опера орындалуы мүмкін. Италияда әскери оркестрлер де танымал. Ұлттық деңгейде, олардың ең танымалдарының бірі – Guardia di Finanza (Италияның кеден / шекара полициясы) концерттік оркестрі; ол жылына бірнеше рет орындайды. Көптеген театрлар тек американдық мюзиклдердің итальянша аудармаларын ғана емес, сонымен қатар ағылшын тіліндегі мюзикл деп аталатын шынайы итальяндық музыкалық комедияны да қойып тұрады. Итальян тілінде бұл термин Италияға жат музыкалық драма түрін сипаттайды, ол американдық джаз, поп және рок музыкасы мен ырғақтарына негізделген әндер мен диалогтардың үйлесімінде әңгімені дамытуға қолданылатын форма. Әсіресе католиктерде діни рәсімдердегі музыка әртүрлі түрде көрінеді. Мысалы, бүкіл Италияда шіркеу оркестрлері кең таралған. Олардың саны 4-5 адамнан 20-30-ға дейін жетеді. Олар әдетте белгілі бір қалаға тән діни мерекелерде, әдетте қаланың қамқоршысы қасиеттіге құрмет көрсету үшін өнер көрсетеді. Кәсіби мамандармен шіркеуде орындалған тарихи оркестрлік / хорлық шедеврлер жақсы белгілі; оларға Джованни Баттиста Перголезидің Stabat Mater және Вердидің Requiem сияқты туындылар кіреді. 1962-1965 жылдардағы Екінші Ватикандық кеңес католикалық шіркеудегі музыканы түбегейлі өзгертті, бұл қызметтерде үнемі орындайтын әуесқой хорлардың санының өсуіне әкелді; Кеңес қауымда әнұрандарды ән айтуды да ынталандырды, соңғы 40 жылда жаңа әнұрандардың үлкен репертуары жасалды. Италиялық Рождестволық музыканың көптеген түрі жоқ. Италиядағы ең танымал Рождестволық ән – "Tu scendi dalle stelle", қазіргі итальян тіліндегі сөздерін 1870 жылы Папа Пий IX жазған. Мелодия – Альфонс Лигуоридің "Quanno Nascette Ninno" атты неаполитандық әнінің үлкен және кіші тоналыдағы нұсқасы. Бұдан басқа, итальяндықтар көбінесе неміс және ағылшын дәстүрінен шыққан әндердің аудармаларын ("Сыртқы түн", мысалы) әндейді. Италияда туған діни емес Рождестволық музыка жоқ, бұл "Jingle Bells" және "White Christmas" итальян тіліндегі нұсқаларының танымалдылығын түсіндіреді. Сан-Ремо музыка фестивалі Италиядағы танымал музыканың маңызды орны болып табылады. 1951 жылдан бері жыл сайын өткізіліп келеді және қазіргі уақытта Сан-Ремодағы Аристон театрында қойылады. Ол ақпан айында бір апта бойы өтеді және ардагерлер мен жаңа орындаушыларға жаңа әндерді ұсынуға мүмкіндік береді. Байқауды жеңу көбінесе өнеркәсіптік табысқа жол ашатын мүмкіндік болды. Фестивальді ұлттық теледидарда үш сағат бойы көрсетеді, оны ең танымал итальяндық телеарналар өткізеді және соңғы 50 жылдағы ең танымал итальяндық поп-күйші Доменико Модуньо сияқты орындаушылар үшін платформа болды. Теледидардағы әртүрлі шоулар танымал музыканың ең кең таралған орны болып табылады. Олар жиі өзгереді, бірақ Buona Domenica, Domenica In және I raccomandati танымал. Италиядағы ең ұзақ уақыт бойы музыкалық бағдарлама болып табылатын "La Corrida" – әуесқойлар мен музыканттардың аптасына үш сағаттан тұратын бағдарламасы. Ол 1968 жылы радиодан басталып, 1988 жылы теледидарға көшті. Студияның тыңдаушылары сиреналар мен қоңырауларды алып келіп, жақсы көңіл-күймен қарсылық білдіруге шақырады. Рок-концерттерінің саны ең көп (ұлттық және халықаралық әртістер) Милан, Париж, Лондон және Берлин сияқты Еуропаның басқа музыка астаналарына жақын.
Venues for music in Italy include concerts at the many music conservatories, symphony halls and opera houses. Italy also has many well known international music festivals each year, including the Festival of Spoleto, the Festival Puccini and the Wagner Festival in Ravello. Some festivals offer venues to younger composers in classical music by producing and staging winning entries in competitions. The winner, for example, of the "Orpheus" International Competition for New Opera and Chamber music—besides winning considerable prize money—gets to see his or her musical work performed at The Spoleto Festival. There are also dozens of privately sponsored master classes in music each year that put on concerts for the public. Italy is also a common destination for well known orchestras from abroad; at almost any given time during the busiest season, at least one major orchestra from elsewhere in Europe or North America is playing a concert in Italy. Additionally, public music may be heard at dozens of pop and rock concerts throughout the year. Open air opera may even be heard, for example, at the ancient Roman amphitheater, the Verona Arena. Military bands, too, are popular in Italy. At a national level, one of the best known of these is the concert band of the Guardia di Finanza (Italian Customs/Border Police); it performs many times a year. Many theaters also routinely stage not just Italian translations of American musicals, but true Italian musical comedy, which are called by the English term musical. In Italian, that term describes a kind of musical drama not native to Italy, a form that employs the American idiom of jazz pop and rock based music and rhythms to move a story along in a combination of songs and dialogue. Music in religious rituals, especially Catholic, manifests itself in a number of ways. Parish bands, for example, are quite common throughout Italy. They may be as small as four or five members to as many as 20 or 30. They commonly perform at religious festivals specific to a particular town, usually in honor of the town's patron saint. The historic orchestral/choral masterpieces performed in church by professionals are well known; these include such works as the Stabat Mater by Giovanni Battista Pergolesi and Verdi's Requiem. The Second Vatican Council from 1962 to 1965 revolutionized music in the Catholic Church, leading to an increase in the number of amateur choirs that perform regularly for services; the Council also encouraged the congregational singing of hymns, and a vast repertoire of new hymns has been composed in the last 40 years. There is not a great deal of native Italian Christmas music. The most popular Italian Christmas carol is "Tu scendi dalle stelle", the modern Italian words to which were written by Pope Pius IX in 1870. The melody is a major key version of an older, minor key Neapolitan carol "Quanno Nascette Ninno" of Alphonsus Liguori. Other than that, Italians largely sing translations of carols that come from the German and English tradition ("Silent Night", for example). There is no native Italian secular Christmas music, which accounts for the popularity of Italian language versions of "Jingle Bells" and "White Christmas". The Sanremo Music Festival is an important venue for popular music in Italy. It has been held annually since 1951 and is currently staged at the Teatro Ariston in Sanremo. It runs for one week in February, and gives veteran and new performers a chance to present new songs. Winning the contest has often been a springboard to industry success. The festival is televised nationally for three hours a night, is hosted by the best known Italian TV personalities, and has been a vehicle for such performers as Domenico Modugno, perhaps the best known Italian pop singer of the last 50 years. Television variety shows are the widest venue for popular music. They change often, but Buona Domenica, Domenica In, and I raccomandati are popular. The longest running musical broadcast in Italy is La Corrida, a three hour weekly program of amateurs and would be musicians. It started on the radio in 1968 and moved to TV in 1988. The studio audience bring cow bells and sirens and are encouraged to show good natured disapproval. The city with the highest number of rock concerts (of national and international artists) is Milan, with a number close to the other European music capitals, as Paris, London and Berlin.
Білім
Италияда көптеген жоғары білім беру мекемелерінде музыка оқытылады. Шамамен 75 музыка консерваториясы болашақ кәсіби музыканттарды даярлау үшін жоғары деңгейдегі білім береді. Сонымен қатар, көптеген жеке музыка мектептері мен аспап жасау және жөндеу шеберханалары бар. Италияда жеке репетиторлық та кең таралған. Бастауыш және орта мектеп оқушылары әдетте хор өнері мен негізгі музыка теориясы бойынша аптасына бір-екі сағат музыка сабағын алады, бірақ қосымша мүмкіндіктер сирек. Италияның көптеген университеттерінде музыка тарихы сияқты пәндер оқытылса да, орындаушылық өнер университет білімінің негізгі бөлігі емес. Италияда арнайы жоғары мектептер жүйесі бар: студенттер гуманитарлық, табиғаттану, шетел тілдері немесе өнер, сондай-ақ музыка (негізгі пән ретінде аспаптар, музыкалық теория, композиция және музыка тарихы оқытылатын "liceo musicale") бағытындағы жоғары мектептерді таңдайды. Италияда балаларды музыкамен таныстыру мақсатында амбициозды, жақындағы бағдарламалар бар. Сонымен қатар, соңғы білім беру реформасы аясында Liceo musicale e coreutico (14-15 жастан 18-19 жасқа дейінгі 2-деңгейлі орта мектеп) заң актілерінде нақты көрсетілген. Дегенмен, мұндай мектеп әлі құрылмаған және тиімді жұмыс істемейді. Мемлекеттік телеарналар қазіргі заманғы спутниктік технологияны пайдаланып, хор музыкасын мемлекеттік мектептерге тарату бағдарламасын іске қосты.
Many institutes of higher education teach music in Italy. About 75 music conservatories provide advanced training for future professional musicians. There are also many private music schools and workshops for instrument building and repair. Private teaching is also quite common in Italy. Elementary and high school students can expect to have one or two weekly hours of music teaching, generally in choral singing and basic music theory, though extracurricular opportunities are rare. Though most Italian universities have classes in related subjects such as music history, performance is not a common feature of university education. Italy has a specialized system of high schools; students attend, as they choose, a high school for humanities, science, foreign languages, or art—and music (in the "liceo musicale", where instruments, musical theory, composing and musical history are taught as the main subject). Italy does have ambitious, recent programs to expose children to more music. Furthermore, with the recent education reform a specific Liceo musicale e coreutico (2nd level secondary school, ages 14–15 to 18–19) is explicitly indicated by the law decrees. Yet this kind of school has not been set up and is not effectively operational. The state run television network has started a program to use modern satellite technology to broadcast choral music into public schools.
Шәкіртақы
Музыканың барлық түрлерін жинау, сақтау және каталогтастыру саласындағы зерттеулер өте кең. Италияда, басқа елдердегідей, осы міндеттер бірнеше агенттіктер мен ұйымдарға жүктелген. Көптеген ірі музыкалық консерваториялар өз коллекцияларына қатысты зерттеулерді қадағалайтын бөлімдерді ұстайды. Мұндай зерттеулер ұлттық және халықаралық деңгейде интернет арқылы үйлестіріледі. Италиядағы маңызды мекемелердің бірі – Римдегі IBIMUS, Istituto di Bibliografia Musicale. Ол RISM, Répertoire International des Sources Musicales арқылы басқа агенттіктермен халықаралық деңгейде жұмыс істейді, бұл музыкалық бастау материалдарының тізімі мен көрсеткіші. Сондай-ақ, 1928 жылы Римде құрылған Discoteca di Stato (Ұлттық дыбыс жазу мұрағаты) Италиядағы жазба музыканың ең ірі қоғамдық жинағын қамтиды, онда классикалық музыка, халық музыкасы, джаз және рок музыкасының 230 000-ға жуық үлгісі бар, олар көне восковой цилиндрлерден бастап заманауи электрондық медиаға дейін жазылған. Дәстүрлі итальян музыкасын ғылыми тұрғыдан зерттеу шамамен 1850 жылы басталды, осы саладағы алғашқы филологиялық этнографтар музыканың Италияның біртұтас ұлттық ерекшелігіне тигізетін әсерін зерттеді. Біртұтас итальяндық ұлттық санасы 1860 жылы жарты аралының саяси бірігуінен кейін ғана қалыптаса бастады. Ол кезде назар аспаптарға емес, музыканың лирикалық және әдеби құндылығына аударылды, және бұл бағыт 1960 жылдардың басына дейін сақталды. Зерттеу саласын дамытуға көмектескен екі фольклорлық журнал – 1894 және 1912 жылдары құрылған Rivista Italiana delle Tradizioni Popolari және Lares. Ең алғашқы маңызды музыкалық зерттеулер 1913–1914 жылдары Марио Джулио Фараның сардиниялық лаунэддалар туралы, 1907 және 1921 жылдары Альберто Фавара жариялаған сицилиялық музыка туралы, сондай-ақ 1941 жылы Франческо Баллилла Прателланың Эмилия-Романья музыкасы туралы зерттеулері болды. Италиялық дәстүрлі музыканың алғашқы жазбалары 1920 жылдары пайда болды, бірақ Римдегі Санта-Чечилия ұлттық академиясында Centro Nazionale Studi di Musica Popolare құрылғанға дейін олар сирек кездесті. Орталық жарты аралы бойынша, әсіресе оңтүстік және орталық Италияға ән жинау экспедицияларын ұйымдастырды. Джорджио Наталетти Орталықтың маңызды тұлғасы болды және көптеген жазбаларды өзі жасады. 1954 жылы американдық ғалым Алан Ломакс және итальяндық Диего Карпителла жарты аралы бойынша жан-жақты зерттеу жүргізді. 1960 жылдардың басында халықтық мәдениетке қайта оралу солтүстік музыкалық мәдениеттерді, олардың көптеген ғалымдар бұрын халықтық мәдениеттің аз дамығандығын болжаған зерттеуге ынталандырды. Бұл дәуірдің ең көрнекті ғалымдары Роберто Лейди, Оттавио Тиби және Лео Леви болды. 1970 жылдары Лейди мен Карпителла университеттердегі этномузыкологияның алғашқы екі кафедрасына тағайындалды, Карпителла Рим университетінде, ал Лейди Болонья университетінде жұмыс істеді. 1980 жылдары итальяндық ғалымдар жазба жасауға емес, жиналған ақпаратты зерттеуге және синтездеуге көбірек назар аудара бастады. Басқалары АҚШ және Австралияда итальян музыкасын, сондай-ақ Италияға жақында көшіп келгендердің халық музыкасын зерттеді.
Scholarship in the field of collecting, preserving and cataloguing all varieties of music is vast. In Italy, as elsewhere, these tasks are spread over a number of agencies and organizations. Most large music conservatories maintain departments that oversee the research connected with their own collections. Such research is coordinated on a national and international scale via the internet. One prominent institution in Italy is IBIMUS, the Istituto di Bibliografia Musicale, in Rome. It works with other agencies on an international scale through RISM, the Répertoire International des Sources Musicales, an inventory and index of source material. Also, the Discoteca di Stato (National Archives of Recordings) in Rome, founded in 1928, holds the largest public collection of recorded music in Italy with some 230,000 examples of classical music, folk music, jazz, and rock, recorded on everything from antique wax cylinders to modern electronic media. The scholarly study of traditional Italian music began in about 1850, with a group of early philological ethnographers who studied the impact of music on a pan Italian national identity. A unified Italian identity only just started to develop after the political integration of the peninsula in 1860. The focus at that time was on the lyrical and literary value of music, rather than the instrumentation; this focus remained until the early 1960s. Two folkloric journals helped to encourage the burgeoning field of study, the Rivista Italiana delle Tradizioni Popolari and Lares, founded in 1894 and 1912, respectively. The earliest major musical studies were on the Sardinian launeddas in 1913–1914 by Mario Giulio Fara; on Sicilian music, published in 1907 and 1921 by Alberto Favara; and studies of the music of Emilia Romagna in 1941 by Francesco Balilla Pratella. The earliest recordings of Italian traditional music came in the 1920s, but they were rare until the establishment of the Centro Nazionale Studi di Musica Popolare at the National Academy of Santa Cecilia in Rome. The Center sponsored numerous song collection trips across the peninsula, especially to southern and central Italy. Giorgio Nataletti was an instrumental figure in the Center, and also made numerous recordings himself. The American scholar Alan Lomax and the Italian, Diego Carpitella, made an exhaustive survey of the peninsula in 1954. By the early 1960s, a roots revival encouraged more study, especially of northern musical cultures, which many scholars had previously assumed maintained little folk culture. The most prominent scholars of this era included Roberto Leydi, Ottavio Tiby and Leo Levi. During the 1970s, Leydi and Carpitella were appointed to the first two chairs of ethnomusicology at universities, with Carpitella at the University of Rome and Leydi at the University of Bologna. In the 1980s, Italian scholars began focusing less on making recordings, and more on studying and synthesizing the information already collected. Others studied Italian music in the United States and Australia, and the folk musics of recent immigrants to Italy.