Кіріспе
Үндістанның мемлекеттік телерадио хабар тарату ұйымы
Дордаршан (қысқаша DD;) – Үндістан Үкіметі құрған, Ақпарат және хабар тарату министрлігіне қарасты және "Прасар Бхаратитің" екі бөлімшесінің бірі болып табылатын Үндістанның мемлекеттік телеарнасы. Студиялық және тарату инфрақұрылымы жағынан Үндістандағы ең ірі хабар тарату ұйымдарының бірі ретінде 1959 жылдың 15 қыркүйегінде құрылған. Дордаршан, сондай-ақ цифрлық жер үсті тарату арқылы хабар таратады, Үндістанның қалалық және аймақтық аймақтарында, сондай-ақ шетелде теледидар, радио, онлайн және мобильдік қызметтер ұсынады.
Басталуы
Канал 1959 жылы 15 қыркүйекте Делиде кішкентай хабар тарату құрылғысымен және уақытша студиясымен эксперименталды хабар таратушы ретінде бастама алды. Күнделікті хабар тарату 1965 жылы «Үндістан радиосының» бір бөлігі ретінде басталды, оны Пратима Пури бес минуттық жаңалықтар бюллетенімен жүргізді. Салма Сұлтан 1967 жылы «Дордаршанға» қосылып, жаңалықтар оқушысы болды. Кейін Гитанджали Айяр, Нити Равиндран және Рини Саймон 70-ші жылдары танымал жаңалықтар оқушыларына айналды. «Криши Даршан» 1967 жылы 26 қаңтарда «Дордаршан» телеарнасында тұңғыш рет көрсетілді және бұл – үнді теледидарының ең ұзақ жүрген бағдарламасы. 1972 жылы теледидар қызметі Бомбей (қазіргі Мумбай) және Амритсар қалаларына таратылды. 1975 жылға дейін Үндістанда бар болғаны жеті қалада теледидар қызметі болды, ал «Дордаршан» елдегі жалғыз теледидар провайдері еді. Теледидар қызметі 1976 жылдың 1 сәуірінде радиодан бөлінді. «Үндістан радиосы» мен «Дордаршан» телеарнасы Нью-Делиде жеке бас директорлардың басқаруына берілді. 1982 жылы «Дордаршан» ұлттық хабар таратушыға айналды.
Бүкіл ел бойынша тарату
Ұлттық телеарналар (DD National) 1982 жылы енгізілді. Түсті теледидар Үндістанда сол жылдың 15 тамызында премьер-министр Индира Гандидің Тәуелсіздік күніне арналған сөзін тікелей эфирде көрсетумен басталды, одан кейін 1982 жылы Делиде өткен Азия ойындарының түсті теледидар арқылы көрсетілуі болды. Екі жыл өткен соң, Doordarshan тележелі ретінде толыққанды қалыптасты: сол кездегі жалғыз телеарна ұлттық DD 1 және қалалық DD 2 арналарына бөлінді, кейін 1993 жылы жаңадан жекешелендірілген телеиндустриямен қатарласу үшін DD National және DD Metro деп қайта аталды. 2012 жылғы жазғы Олимпиада ойындарының ашылу және жабылу салтанаттары оның ұлттық арнасында тікелей эфирде көрсетілді, ал DD Sports тәулік бойы хабар таратты. 2014 жылдың 17 қарашасында Doordarshan бас директоры Виджаялакшми Чхабра жаңа ұранмен – "Desh Ka Apna Channel" ("Елдің өз арнасы") – қызғылт және күлгін түстер схемасын ұсынды. 2017 жылы Doordarshan шамамен 1400 жердегі телереттер желісі арқылы хабар таратты, 46 студия телебағдарламалар өндірді. Жеке телеарналар енгізілгеннен кейін Doordarshan теле кеңістігіндегі орнын сақтап қалуға күш салуда. Қазіргі уақытта Doordarshan студияларын және бағдарламаларын жақсартуға тырысып жатыр, ал басты мақсаты – елге қызмет ету.
Каналдары
Дордаршан 46 студияны және 33 телеарнаны басқарады, оның ішінде екі жалпыүндістандық арна (ДД Ұлттық және ДД Жаңалықтар), 17 аймақтық спутниктік арна, 11 мемлекеттік желі, халықаралық арна (ДД Үндістан), спорттық арна (ДД Спорт), ДД Бхарати, ДД Үрду – мәдени және ақпараттық арналар ретінде, сондай-ақ ауыл шаруашылығы арнасы ДД Кисан. DD National (бұрынғы DD 1) арнасында аймақтық және жергілікті бағдарламалар тек жер үстілік хабар тарату үшін уақыт бөлісу негізінде көрсетіледі. DD News 2003 жылдың 3 қарашасында DD Metro (бұрын DD 2 ойын-сауық арнасы деп аталған) арнасын алмастырды, ол тәулік бойы жаңалықтар ұсынады. Бұл арналар Үндістанның барлық жер үстілік хабар таратушылары арқылы таратылады. Аймақтық тілдердегі спутниктік арналардың екі бөлігі бар: белгілі бір штат үшін аймақтық қызмет (штаттағы барлық жер үстілік хабар таратушылары арқылы қайта таратылады) және кабельдік және DTH операторлары арқылы аймақтық тілде қосымша бағдарламалар. DD Sports ұлттық және халықаралық маңызы бар спорттық іс-шараларды көрсетеді. Бұл – кох-кох және кабади сияқты ауылдық спорт түрлерін көрсететін жалғыз спорттық арна. 2018 жылдың 15 ақпанында Солтүстік-Шығыс аймағына бағытталған 24/7 спутниктік телеарна ДД Арунапрабха хабар таратуды бастауы жоспарланған, бірақ оның іске қосылуы кейінге қалды. ДД Арунапрабха 2019 жылдың 9 ақпанында іске қосылды. 2019 жылдың 9 наурызында Prasar Bharati телеарнасы DD Free Dish арқылы Үндістанның спутниктік желісіне тағы 11 мемлекеттік телеарнаны қосты. Олардың ішінде Солтүстік-Шығыс штаттарынан 5 арна бар: DD Bangla, DD Chhattisgarh, DD Goa, DD Haryana, DD Himachal Pradesh, DD Jharkhand, DD Manipur, DD Meghalaya, DD Mizoram, DD Nagaland, DD Tripura және DD Uttarakhand. DD Bangla 1975 жылдың 9 тамызында іске қосылды, оның бағдарламасында мымыр опералары, ақпараттық-танымдық сериалдар, жаңалықтар мен өзекті мәселелер, әлеуметтік бағдарламалар және бенгал тіліндегі фильмдер бар. 2020 жылдың 13 сәуірінде Prasar Bharati DD Retro арнасын іске қосты, ол Дордаршанның ескі классикалық хинди сериалдарын көрсетті. Алайда, төмен көрермендік көрсеткіштерге байланысты сервис 2023 жылдың 1 сәуірінде жұмысын тоқтатты.
Халықаралық телерадио хабарларын тарату
DD India спутниктік арнасы 146 елде таратылды. Ұлыбританияда ол Eurobird спутнигі арқылы Sky жүйесінің 833 арнасында қолжетімді болды, оның логотипі Rayat TV болды. Sky Digital арқылы хабар тарату 2008 жылдың маусым айында, ал АҚШ-та DirecTV арқылы келесі айда тоқтатылды.
Пандемия кезінде рекордтық көрермендер саны
"Рамаяна" телесериалы DD National арнасында көрсетіліп, әлемдегі ең көп көрерменге толыған ойын-сауық бағдарламасы ретінде әлемдік рекорд жасады. 2020 жылғы 16 сәуірде сағат 21:00-де көрсетілген бағдарламаны 77 миллион көрермен тамашалады. Бағдарлама эфирде көрсетілген кезеңде 285 миллионнан астам көрерменге жетті. Ел бойынша жарияланған карантин шараларына жауап ретінде, "Рамаянадан" басқа DD арналар желісінде көптеген ностальгиялық бағдарламалар көрсетілді. Олардың ішінде "Махабхарат", "Чанакья", "Шри Кришна", "Малгуди күндері" (телесериал), "Бёмкеш Бакши" және "Шактиман" бағдарламалары болды. Мұндай мазмұнға қоғамдық сұраныстың артуын ескере отырып, "Prasar Bharati" осы бағыттағы "DD Retro" толыққанды арнасын іске қосты. Арна іске қосылғаннан кейін бес апта ішінде көрермендер саны шамамен 50 миллионға жетті. Өз міндеттемесін орындап, халыққа үндеу жасау мақсатында DD арналар желісі COVID-19 туралы хабарлар мен бағдарламалар арқылы 2020 жылғы пандемияның бірінші толқыны кезінде 400 миллионнан астам көрерменге жетті.
Сындар
Прасар Бхарати – Doordarshan телеарнасының бас ұйымы, оның басқарма мүшелерін Үндістан Үкіметі Ақпарат және телерадио хабар тарату министрлігі арқылы тағайындайды. Doordarshan, әсіресе төтенше жағдай кезінде, үкіметтік үгіт тарату үшін пайдаланылды. 1984 жылы «Көк жұлдыз» операциясы кезінде оқиға туралы хабарлау үшін тек үкіметтік дереккөздер ғана қолданылды. Doordarshan зорлық-зомбылық актілерін көрсеткен видеоның түсірілуіне қатысты, бірақ тәуелсіз журналистердің тергеуі олардың жалған екенін көрсетті. 2004 жылы төтенше жағдай кезінде оппозиция көшбасшысы болған Джаяпракаш Нараянға қатысты даулы деректі фильмді цензуралады. 2014 жылы Doordarshan Раштрия Сваямсевак Сангх (RSS) көшбасшысы Мохан Бхагаваттың 70 минуттық Виджаядашами сөзін эфирге шығарғанда, Нарендра Моди әкімшілігі мен БЖП қоғамдық телеарнаны «дұрыс пайдаланбағаны» үшін сынға ілікті. ДД бас директоры Арчана Даттаның сөзінше, «бұл сөз кез келген жаңалық сияқты болды, сондықтан біз оны көрсеттік». 1991 жылы жеке телеарналарға рұқсат берілгеннен кейін Doordarshan көрермендерінің саны күрт азайды. Ол ұлттық іс-шаралар (оның ішінде крикет матчтары) үшін ең жоғары ұсыныс білдіргендерден айтарлықтай жарнамалық кіріс табады, бірақ Үндістанда теледидар иелену үшін лицензиялық алым салу арқылы оны қаржыландыру туралы ұсыныс бар.
Мұра
2003 жылы Германияда түсірілген «Жақсы сау бол, Ленин!» фильмінен рухани шабыт алып, сол телеарнаның атын иеленген фильм 2020 жылдың ақпан айында шықты.