Кіріспе

Инструментальді Мәсіх шіркеуі, сондай-ақ Келлиттер деп те белгілі, Арканзас штатының орталық аймағындағы баптист христиандарының бір тобы.

Аттар

Бұл топ туралы жазылған жалғыз кітапта олар Мәсіх шіркеуі, аспаптық немесе Келлиліктер деп аталады. Ежелгі баптист пасторы Е. Дж. Ламберт, осы топтың арасында өскен және оның әкесі Мәсіх шіркеуінің, аспаптық пасторы болған, өзінің автобиографиясында оларды Мәсіх шіркеуі (Миссионерлік баптистердің Келли бөлімі) деп тұрақты түрде атайды. 1940 жылдары Жұмыс барысын басқару басқармасының ресми құжаттарында олар Келлиліктер деп белгіленеді.

Тарих

Келлиттер өздерінің аты мен шығу тегін Сэмюэл Келлиге қарыздар. Келли 1817 жылы қазіргі Пайк округінде, Арканзас штатында дүниеге келді, бірақ ерте жасында Иллинойс штатына көшіп барды. Иллинойста ол бастапқыда методистермен байланыс жасады, бірақ кейін баптистерге қосылып, 1838 жылы олардың қатарынан дін қызметкері ретінде бекітілді. Одан көп ұзамай ол Арканзасқа қайта оралды. Иллинойстағы баптистермен байланысты болған және Арканзастағы баптистермен арадағы практикалық айырмашылықтар, Келли бөлімшесінің миссионерлік баптистік шіркеуде пайда болуына ықпал еткен фактор болды. Басқа нәрселермен қатар, Иллинойстағы баптистер Сэмюэл Келлиді оның методистік шүкіршілігімен қабылдады, бұл Арканзас баптистерінің практикасына жат нәрсе еді. Келли өз заманының стандарттары бойынша көрнекті және табысты азамат болды. Ол Пайк округінде, кейін Хауард округінде өмір сүрді. Ол кем дегенде бір рет Штат Заң шығарушы органына сайланды. Оның шіркеуі Ред-Ривер баптистік қауымдастығының мүшесі болды. 1856 жылы Келли Каддо өзенінің баптистік қауымдастығының жиналысында уағыз айтуға шақырылды. Ол осы уағызында адасу, яки иманнан қол үзгендік туралы ілімді уағыздады. Келесі күні таңертең Каддо өзенінің қауымдастығы ақсақал Келлиге, оның адасу іліміне, баптисттік шүкіршілік рәсімінен өтпегендігіне қарсы резолюция қабылдады және сондай-ақ Қызыл өзен қауымдастығынан қол үзді. Келесі жылы Ред-Ривер қауымдастығы Сэмюэл Келлиді және оның ізбасарларын шеттету туралы шешім қабылдады. Келли 1857 жылдан 1870 жылға дейін мүмкіндігі болған жерде уағыз айтқан. 1870 жылы Келли Филиппи баптистік шіркеуін ашық қауымдастыққа қосылуға және өздерінің атын Филиппи Христиан шіркеуі деп өзгертуге көндірді. "Христиан шіркеуі" дегенге жасалған жалғыз өзгеріс, сол кездегі әдеттегі практика бойынша баптисттік атауды алып тастау болды (яғни, Филиппи баптистік Христиан шіркеуі Филиппи Христиан шіркеуіне айналды). Сол жылы бұл шіркеу Каддо өзенінің қауымдастығынан шығып кетті, ал Каддо өзенінің қауымдастығы да олардан қол үзді. Бұл Келлиттердің баптистерден бөлінуінің ресми күні деп есептелуі мүмкін (дегенмен, ақсақал Ламберт сияқты адамдар оларды әлі де миссионерлік баптистер деп санайтын). Басқа шіркеулер ұйымдастырылды және бар шіркеулер Келлиттердің ілімі мен тәжірибесін қабылдады, соның салдарынан бұл қозғалыс біраз уақыт бойы өсті. Кейіннен бұл қозғалыс төмендеді, және қазір (2003 жылы) 5 шіркеу қалды – 4-еуі Арканзас штатының Хот-Спринг округінде, ал 1-еуі Арканзас штатының Кларк округінде орналасқан. 5 қауымдастықта барлық мүшелердің саны шамамен 400-ге жетеді. Шіркеудің ілімінің экуменикалық сипаты, евангелизацияның жетіспеуі емес, шіркеулер мен мүшелердің азаюына себеп болған болуы мүмкін.

Доктрина және практика

Кадо өзені мен Қызыл өзен қауымдастықтарынан бөлінген соң Келлиттер Мәсіх шіркеуінің кеңесін құрды. Бұл кеңес баптист қауымдастығының үлгісімен жасалған және жыл сайын жиналады. Ережелер ұқсас, және олар жергілікті шіркеудің тәуелсіздігін сақтайды. Кеңестің жергілікті шіркеу мәселелерінде әрекет етуге құқығы жоқ, тіпті шіркеу өтініш білдірмесе де кеңес бере алмайды. Келлиттер мен Арканзас штатының миссионерлік баптистері арасындағы доктриналық айырмашылықтардың бастысы – Келлиттердің соңғы адасушылыққа (немесе инабаттан кетуге), ашық қатысуға және шетелдік крещениеге (суға батыру) сенуі болды. Келлиттердің діни ілімі – бұл ескі уақыттардағы методист және баптист ілімдерінің біршама қоспасы. Олар доктринасы мен практикасы жағынан еркін ерік баптистеріне ұқсас, бірақ олармен байланысы болған емес. Крещение және Раббының соңғы кешкі асынан басқа, олар да қол-аяқ жуу рәсімін діни қағида санайды. Бұл мәселе оларды Арканзастағы қазіргі миссионерлік баптистердің көпшілігінен бөліп тұрады, бірақ 19 ғасырдың ортасында бұл аса маңызды емес еді. Шіркеуде үш лауазым бар: пастор, қарт және дьякон. Келлиттер баптистермен байланыстарын сақтау үшін Америка баптист қауымдастығының жексенбілік мектеп әдебиетін пайдаланады. Шіркеу доктринасы экуменикалық сипатта, бірақ олардың конституциясының 14-бабында (1952 жылы қабылданған) былай делінген: «Мәсіх шіркеуінің ресми тағайындалған пасторларынан басқа, ешбір дін қызметкеріне, пастордың және сол шіркеу мүшелерінің арнайы рұқсатысыз, кез келген шіркеуде уағыз айтуға немесе қызмет көрсетуге рұқсат етілмейді. (Жаназаларға рұқсат беріледі.)» Бұл бап өзіне-өзін сақтауға қызығушылықты көрсетеді, олар басқа христиандармен қарым-қатынас құруға ниет білдірсе де, өздерінің ерекше мұрасын сақтауға тырысады. Шіркеулер көбінесе өздерінің белгілерін «Мәсіх шіркеуі, аспаптық» деп жазады, осылайша оларды Александр Кэмпбелл және басқалардың аспаптық емес «Мәсіх шіркеулері» қозғалысынан ажыратады.