Кіріспе

Америка композиторы, режиссер, кинорежиссер және хореограф Мередит Джейн Монк (20 қараша 1942 жылы туған) – американдық композитор, орындаушы, режиссер, вокалист, кинорежиссер және хореограф. 1960 жылдардан бері Монк музыка, театр және биді үйлестіретін көп салалы туындылар жасап келеді, сонымен қатар ECM Records үшін көптеген жазбалар жасады. Оның анасы, Audrey Marsh сахналық есімімен танымал, халық және классикалық музыканы кәсіби орындайтын әнші болған, ал ол өзі кәсіби музыканттардың қызы: орыс еврейі бас-баритоны Джозеф Б. Зеллман және неміс еврейі Роза (Корниккер) Зеллман, Филадельфиядағы концерттік пианист. Мередиттің Трейси (1948 жылы туған) деген қарындасы бар.

Мансап

Мередит Монк негізінен вокалдық инновацияларымен танымал, оның ішінде өзінің жеке ансамблін құруға дейін жеке өнернамаларында дамытқан кеңейтілген техникалардың кең спектрі бар. 1961 жылдың желтоқсанында ол Гринвич Виллидждегі (Нью-Йорк) Actor's Playhouse театрында Чарльз Диккенстің «Рождестволық ән» ромасының музыкалық театрдағы балаларға арналған бейімделуі – «Скрудж» (музыкасы мен сөзі Норман Кертиске тиесілі; режиссерлігі мен хореографиясы Патрисия Тейлор Кертис жасаған) қойылымында жеке биші ретінде өнер көрсетті. 1964 жылы Монк Беверли Шмидт Блоссоммен оқығаннан кейін Сара Лоуренс колледжін бітірді, ал 1968 жылы ол өнерді интертәсілдік тұрғыдан қарастыратын «The House» компаниясын құрды. Монктің өнернамалары көптеген суретшілерге әсер етті, соның ішінде 1968 жылы Сан-Францискода кездескен Брюс Науманға. 1978 жылы Монк Мередит Монк және Вокалдық ансамблін құрды (Стив Райх және Филип Гласс сияқты музыкалық әріптестерінің ұқсас ансамбльдері үлгі ретінде алынған), олар көбінесе минималды аспаптық дыбыстармен қарама-қарсы келетін жаңа және кең ауқымды вокалдық дыбыстар мен формаларды зерттеу үшін құрылды. Монк өзінің жұмыстарын бүгінгі күнге дейін көрсетіп келе жатқан Миннеаполис қаласының Уокер өнер орталығымен ұзақ қарым-қатынас орнатты. Осы кезеңде Монк 1979 жылы жазылған «Dolmen Music» альбомын шығарды, ол 1981 жылы Манфред Айхердің ECM лейблінде жарық көрген оның алғашқы альбомы болды. 1980 жылдары Монк екі фильмнің сценарийін жазып, режиссерлік етті: «Эллис аралы» (1981) және «Күндер кітабы» (1988). Бұл идеясынан туындады: «1984 жылдың жазында бір күні ауылдағы үйімнің еденін сыпырып жатқанда, маған қара-ақ түсті жас қыздың және еврей қауымының ортағасырлық көшесінің (сонымен қатар қара-ақ) суреті келді». Монк бұл оқиғаны ECM жазбасының сыртқы жағындағы мәтінде айтады. Фильмнен басқа, бұл туындының әртүрлі нұсқалары бар. Екеуі концерт залы үшін, ал Мередит Монк пен Манфред Айхер шығарған альбом «құлақтарға арналған фильм» болып табылады. 1990 жылдардың басында Монк «Атлас» атты опера жазды, оның премьерасы 1991 жылы Техастың Хьюстон қаласында өтті. Ол сонымен қатар аспаптық ансамбльдер мен симфониялық оркестрлерге арналған шығармалар жазды. Оның алғашқы симфониялық туындысы «Мүмкін аспан» (2003) болды. Одан кейін «Кронос» квартетінің тапсырысымен «Струнна әндер» (2004) шықты. 2005 жылы оның мансабының 40 жылдығын тойлауға арналған іс-шаралар бүкіл әлемде өтті, оның ішінде Карнеги залында Бьорк, Терри Райли, DJ Spooky (өзінің «Drums of Death» альбомында Монктан үлгі алған), Урсула Оппенс, Брюс Брубакер, Джон Зорн және жаңа музыка ансамбльдері Alarm Will Sound және Bang on a Can All Stars, сондай-ақ Pacific Mozart Ensemble өнер көрсетті. Мередит Монк 2015 жылға дейін Карнеги залының композиторы ретінде жұмыс істеді. Сұхбатының бірінде Монк өзінің сүйікті музыкасына бразилиялық музыканы, әсіресе Каэтано Велосоның жазбаларын, Милдред Бейлидің музыкасын («30-40 жылдардың ұлы джаз әншісі») және Бартоктың фортепианоға арналған «Микрокосмос» циклін жатқызатынын айтты.

Құрметтер мен мұра

Монк көптеген марапаттар алды, оның ішінде MacArthur Fellowship және сахналық өнер саласындағы Creative Capital сыйлығы. Ол сондай-ақ алты рет Макдауэлл стипендиаты атанды (1987, 1988, 1994, 1996, 2001, 2007 жылдың қысы). Бард колледжі, Филадельфия өнер университеті, Джульярд мектебі, Сан-Франциско өнер институты және Бостон консерваториясы оған құрметті өнер докторы дәрежесін берді. 1979 жылы «Supersisters» сауда карталары жинағы жарық көрді және таратылды, сол карталардың бірінде Монктың есімі мен суреті бейнеленген. 1985 жылы Монк Бродвейден тыс қоғамға қосқан үлесі үшін «Obie» сыйлығымен марапатталды. 2007 жылы Италияда музыкалық тәжірибелер үшін «Деметрио Стратос» халықаралық сыйлығына ие болды. 2015 жылдың 10 қыркүйегінде АҚШ Президенті Барак Обама Монкқа «Ұлттық өнер медалін» табыс етті, бұл өнер саласындағы жетістіктері үшін АҚШ-тағы ең жоғары награда. 2017 жылы Монкқа Дороти және Лилиан Гиш сыйлығы берілді. Оның музыкасы Дэвид Бёрнның («True Stories», 1986), Коэн ағайындыларының («The Big Lebowski», 1998), Жан-Люк Годардың («Nouvelle Vague», 1990 және «Notre musique», 2004) фильмдерінде, сондай-ақ «The Rapture» (1991) фильмінде пайдаланылды. Хип-хоп әртісі DJ Shadow «Dolmen Music» әнін «Midnight in a Perfect World» («Endtroducing», 1995) әнінде үлгі ретінде қолданды. Француз әншісі Камиль «The Monk» («Music Hole», 2008) әнінде Мередитке ерекше құрмет көрсетті, ал әннің құрылымы Монктың туындыларын еске түсірді. 2014 жылы оның музыкасы HBO телеарнасының «True Detective» сериалында да орын алды.

Фильмдер

1983 — Turtle Dreams Қоғамдық қолжетімділік фильмі. 1989 — Күндер кітабы. Режиссер және Тоне Блевинспен бірге сценарий авторы. 1993 — Дыбыстың сезімтал табиғаты: 4 композитор – Лори Андерсон, Тания Леон, Мередит Монк, Полин Оливерос. Режиссері Майкл Блэквуд. 1983 — Төрт американдық композитор "Мередит Монк". Режиссері Питер Гринавей. 1996 — Би туралы әңгімелер: Америкалық заманауи бидің көрнекті шеберлерімен сұхбаттасулар. № 22: Мередит Монк. Американдық би фестивалі. Режиссері Дуглас Розенберг. 2020 – ECM50 | 1981 – Мередит Монк: "Dolmen Music", Мередит Монктың ECM Records үшін жасаған жұмысы туралы қысқа деректі фильм, режиссері Инго Дж. Биерман, 2020, 21 минут.