Кіріспе
Спорттық бейне ойын – спортпен айналысуды модельдеуге арналған бейне ойын. Көптеген спорт түрлері бейне ойындарда қайта жаңғыртылды, оның ішінде командалық спорт, жеңіл атлетика, экстремалды спорт және жартылай жекпе-жек спорты. Кейбір ойындар спортты ойнауға баса назар аударады (мысалы, EA Sports FC, eFootball және NBA 2K), ал басқалары стратегия мен спортты басқаруға баса назар аударады (мысалы, Football Manager және Out of the Park Baseball). Ал кейбіреулері, мысалы Need for Speed, Arch Rivals және Punch Out!!, спортты күлкілі етіп көрсету үшін жасалған. Бұл жанр бейне ойындар тарихы бойында танымал және нақты спорт сияқты бәсекеге толы. Көптеген ойын серияларында нақты командалар мен ойыншылардың аттары мен ерекшеліктері келтірілген, және олар нақты әлемдегі өзгерістерді көрсету үшін жыл сайын жаңартылып тұрады. Спорт жанры – ойын тарихындағы ең көне жанрлардың бірі.
A sports video game is a video game that simulates the practice of sports. Most sports have been recreated with video games, including team sports, track and field, extreme sports, and combat sports. Some games emphasize playing the sport (such as EA Sports FC, eFootball and NBA 2K), whilst others emphasize strategy and sport management (such as Football Manager and Out of the Park Baseball). Some, such as Need for Speed, Arch Rivals and Punch Out! !, satirize the sport for comic effect. This genre has been popular throughout the history of video games and is competitive, just like real world sports. A number of game series feature the names and characteristics of real teams and players, and are updated annually to reflect real world changes. The sports genre is one of the oldest genres in gaming history.
Ойынның дизайны
Спорттық ойындар физикалық және тактикалық қиындықтарды қамтиды, сондай-ақ ойыншының нақтылығы мен дәлдігін сынайды. Кейде басқа спорттық ойындарда ойын уақытша тоқтатылғанда, ойыншылар стратегия таңдауға мүмкіндік беретін мәзір ұсынылады.
Эмоция
Симуляциялық ойындар аркадтық ойындардан көбірек реалистік болып келеді, мұнда әр спорт түрінің жарыс маусымдарына негізделген ойынды ойнаудың қарапайымдылығы мен қызықтылығынан гөрі, реализмге басымдық беріледі. Симуляциялық стильдегі ойындар қалыпты ережелермен баяу және дәл болады, ал аркадтық ойындар жылдам және түрліше өзгертілген ережелер мен идеяларға толы болуы мүмкін, әсіресе 2000 жылдарға дейін. Мысал ретінде EA Sports FC, NHL, EA Sports WRC, F1, MotoGP, PGA Tour, PGA Tour 2K, MLB The Show, Madden NFL және NBA 2K серияларын атауға болады.
Менеджмент
Спорттық менеджмент ойынында ойыншы команданың басқарушысы рөлінде болады. Кейбір ойындар басқа ойыншылармен онлайн режимінде ойналса, басқару ойындары көбінесе ойыншыны сол лигадағы жасанды интеллект басқаратын командаларға қарсы шығарады. Ойыншылардан стратегия, тактика, трансферлер және қаржылық мәселелерді шешу күтіледі. Осы ойындардың әртүрлі мысалдары спорттық менеджмент санатында кездеседі.
Көп спорттық
Track & Field (1983) ойынынан бері, түрлі спорт түрлерін біріктіретін көптеген ойындар жасалып келіп келеді. Wii Sports және Nintendo Switch Sports – соңғы кездегі мысалдардың бірі. Олимпиадалық ойындар, оның ішінде Track & Field сияқты тағы да басқа ұқсас ойындар бұл жанрдың танымал бөлігі. Көптеген спорттық жарыстар компьютерлік ойындардың сюжеттік желісіне айналуда.
Шығуы (1958-1972)
Спорттық бейне ойындардың бастауы спорттық электромеханикалық ойындардан (EM ойындар) басталады, олар 1940-1970 жылдар аралығында ойын-сауық аркадалары үшін электрлік және механикалық компоненттердің қоспасын пайдалана отырып жасалған аркада ойындары болды. Мысалға, International Mutoscope Reel Company-нің K.O. Champ (1955) сияқты бокс ойындары, Bally Manufacturing-тің Bally Bowler және Chicago Coin-нің Corvette сияқты боулинг ойындары (1966 жылдан бастап), Midway Manufacturing-тің Little League (1966) және Chicago Coin-нің All Stars Baseball (1968) сияқты бейсбол ойындары, Taito-ның Crown Soccer Special (1967) және Crown Basketball (1968) сияқты басқа да командалық спорт ойындары, сондай-ақ Sega-ның MotoPolo (1968) және Brunswick Billiards-тің Air Hockey (1972) сияқты әуе хоккейі түріндегі ойындарды атауға болады. Ең алғашқы спорттық бейне ойын 1958 жылы Уильям Хигинботам жасаған «Теннис екіге» ойыны болып табылады. Бұл екі ойыншыға арналған теннис ойыны, ол осциллоскопта ойнатылды. Ойыншылар ракетканы қандай бұрышта қою керектігін таңдап, оны қайтару үшін батырманы басты. Бұл ойын өте қарапайым болғанымен, ол компьютерде әрекет ету ойынын (бұрынғы жұмбақтардан гөрі) қалай ойнауға болатынын көрсетті. 1970-ші жылдардың соңына дейін бейне ойындар негізінен университеттердің мейнфрейм компьютерлерінде, мектептердегі бірнеше компьютер терминалдарын қолдайтын уақыт бөлісу жүйелерінде ойналды. Бұл дәуірдегі екі басым жүйе – Digital Equipment Corporation компаниясының PDP 10 және Control Data Corporation компаниясының PLATO. Екеуі де тек мәтінді ғана көрсетуге қабілетті болды, графика емес, бастапқыда телепринтерлер мен жолдық принтерлерде басылған, бірақ кейіннен бір түсті CRT экрандарында көрсетілді. Ральф Бэр 1972 жылы шыққан Magnavox Odyssey атты алғашқы бейне ойын консолі үшін «Үстел теннисін» жасады. Консольде басқа спорттық тақырыптағы ойын карталары болғанымен, олар үстел немесе карта ойындарына ұқсас ойнағанда теледидар экранының үстіне қосымша жабылуды қажет етті. «Үстел теннисі» – Odyssey-дің толыққандай электронды және қосымша жабылуды қажет етпейтін жалғыз ойыны болды, ол жаңа бейне ойын ортасының әлеуетін көрсеткен доп пен ракетка ойынының дизайнын енгізді. Бұл Atari, Inc. компаниясы аркадалық бейне ойын ретінде шығарған Pong (1972) коммерциялық сәтті алғашқы бейне ойынның негізін қалады. АҚШ-та 1973 жылы ең көп сатылған аркадалық бейне ойын Pong болды, содан кейін оның бірнеше клондары мен нұсқалары, соның ішінде Williams Electronics-тің Pro Tennis, Midway Manufacturing-тің Winner, Allied Leisure (кейін Centuri деп аталды) компаниясының Super Soccer және Tennis Tourney, сондай-ақ Chicago Coin-нің TV Tennis ойындары келді. Жапонияда Taito сияқты аркада ойын өндірушілері бастапқыда бейне ойындардан аулақ болды, өйткені олар Pong-ты күрделі EM ойындарымен салыстырғанда тым қарапайым деп тапты. Бірақ Sega Pong-ты Жапонияда сәтті сынақтан өткізгеннен кейін, Sega және Taito 1973 жылдың шілде айында Pong Tron және Elepong клондарын шығарды, ал Atari Japan (кейін Namco бөлігі) Pong-ты ресми түрде жапондық нарықта 1973 жылдың қараша айында шығарды. Томохиро Нисикадоның төрт ойыншыға арналған Pong нұсқасы Soccer 1973 жылдың қараша айында Taito компаниясы шығарды, ол жасыл түсті фонмен футбол алаңының ойын алаңын және әр жағында гол қақпаларын симуляциялады. Томохиро Нисикадо қарапайым тіктөртбұрыштардан тыс кейіпкерлік графикаға көшуді қалаған, нәтижесінде ол баскетбол ойынын жасады. Бұл видео ойында адам кейіпкерлерін бейнелеу үшін кейіпкерлік шприттерін пайдаланудың алғашқы мысалы болды. Ойын процесі бұрынғы доп пен ракетка ойындарына ұқсас болғанымен, ойын Солтүстік Америкада Midway компаниясы TV Basketball ретінде шығарды, АҚШ-та 1400 аркада шкафын сатты, бұл Midway компаниясы келесі жылы Wheels ойынын шығарғанға дейін өндіріс бойынша рекордты көрсеткіш болды. Ramtek кейін 1974 жылдың қазанында Baseball ойынын шығарды. 1975 жылы Nintendo EVR Race ойынын шығарды, ол алты ойыншыға дейін қолдау көрсететін ат жарысы симуляциясы болды. Бұл бейне ойын мен электромеханикалық ойынның араласқан түрі болды, ол видеотаспадан алынған бейнелерді қайта ойнатты.
In 1975, Nintendo released EVR Race, a horse racing simulation game with support for up to six players. It was a mixture between a video game and an electro mechanical game, and played back video footage from a video tape.
Төмендеу (1976-1982)
Рынокты Понг клондары басып кеткеннен кейін, Понг нарығы 1970-жылдардың ортасында құлдырады. 1976 жылы Sega боксқа негізделген және қазір бірінші жекпе-жек ойыны деп саналатын Heavyweight Champ атты ерте жауынгерлік спорттық ойын шығарды. 1978 жылдың наурызында Sega World Cup атты футбол ойынын шығарды. 1978 жылдың қазанында Atari Atari Football-ды шығарды, ол американдық футболды дәл имитациялаған алғашқы бейне ойын деп саналады; сонымен қатар, ол трекболды қолдануды кеңінен танымал етті, ойынның жасаушылары оның трекболды қолданған бұрынғы жапондық футбол ойынынан шабыттанғанын айтты. Atari Football 1979 жылы АҚШ-та ең көп табыс тапқан екінші аркадтық бейне ойын болды, тек Taito-ның Space Invaders (1978) блокбастерінен кейін, бірақ Atari Football ең көп табыс тапқан он ойынның ішіндегі жалғыз спорттық ойын болды. 1980 жылы Mattel’s Basketball for the Intellivision Ұлттық баскетбол қауымдастығы (NBA) лицензия берген алғашқы баскетбол бейне ойыны болды. Бірінші футбол менеджері, Football Manager, ZX Spectrum компьютері үшін 1982 жылы шығарылды. 1981 және 1983 жылдар аралығында Atari VCS (2600) және Mattel Intellivision өздерінің жүйелерін насихаттайтын жоғары деңгейдегі теледидар жарнамалық кампанияларын жүргізді, бұл алғашқы консоль соғыстарының басталуын белгіледі. Atari аркадтық ойындарда жеңіске жетті және оның бағасы төмен болғандықтан клиенттер базасы үлкен болды, ал Intellivision өзінің визуалды жағынан жоғары спорттық ойындарын мақтанды. Спорт жазушысы Джордж Плимптон Intellivision жарнамасында пайда болды, онда қатардағы ойындар бір-бірімен салыстырылып көрсетілді. Atari және Intellivision екеуі де бейсбол, американдық футбол, хоккей, баскетбол және футбол қауымдастығы үшін кем дегенде бір ойын шығарды. Atari спорттық ойындарының қатарында Activision Tennis (1981) болды.
Қайта өрлеу (1983-1985 жж.)
Спорттық бейне ойындар 1983 жылдан бастап қайта жанданды. Аркадтық бейне ойындардың алтын ғасыры аяқталып, аркадтық өндірушілер аркадтық бейне ойындар индустриясын жаңартудың жолдарын іздестіре бастады, сондықтан олар спорттық ойындарға көшті. Аркад индустриясы спорттық ойындарды Pong және оның клондарынан бері көрілмеген деңгейде шығара бастады, бұл 1980-жылдардың ортасында аркад нарығының қалпына келуіне ықпал етті. Sega өзінің жапондық аркадаларға тигізген әсерін Space Invaders-пен салыстырды. Champion Baseball бұрын аркадаларда үстемдік құрған «ғарыш ойындары» мен «мультфильм» экшн ойындарынан ерекшеленді және кейіннен бейсбол бейне ойындарының прототипі ретінде қызмет етті. Ол Олимпиада тақырыбындағы жеңіл атлетика ойыны болды, онда бірнеше Олимпиадалық жеңіл атлетика жарыстары (100 метрлік жүгіру, қашықтыққа секіру, найза тастау, 110 метрлік кедергілер, балға тастау және биіктікке секіру) болды және төрт ойыншыға дейін бәсекелесуге мүмкіндік берді. Ойын горизонтальды түрде оңнан солға жылғатын форматта жасалған, бір немесе екі жолды бірден көрсетіп, әлемдік рекордтар мен ағымдағы нәтижелерді көрсететін үлкен табло және толған көрермендермен фонды қамтиды. Ойын Жапонияда 38 000 аркадтық дана сатты, АҚШ-та 1984 жылғы ең табысты бес ойынның бірі болды және Ұлыбританияда 1984 жылғы ең табысты ойын болды. Бұл 1984 жылы миллионнан астам ойыншыны тартқан ұйымдастырылған бейне ойын жарысының негізі болды. Track & Field-тың сәттілігі басқа да ұқсас Олимпиадалық бейне ойындарға жол ашты. Irem-нің су шаңғысы ойыны Tropical Angel әйел персонажға ие болды және графикасы мен геймплейі үшін 1983 жылғы қыркүйектегі AM Show-да (Hyper Olympic-пен бірге) ең жақсы қабылданған екі ойынның бірі болды. Ол 1983 жылғы желтоқсанда жапондық ойын автоматтарын тізімінде бірінші орынға шықты. Kaneko-ның Roller Aces үшінші тұлғадан ойналатын роликті конькимен жүзу ойыны болды, ал Technōs Japan Tag Team Wrestling күрес ойынын шығарды. Футбол ойындары саласында Alpha Denshi-дің Exciting Soccer (1983) ойынында дыбысталған дауыстар мен жоғарыдан төменге қарау бұрышы болды, кейіннен Tehkan (кейін Tecmo) компаниясының Tehkan World Cup (1985) ойынында танымал болды. Tehkan World Cup трекбол контроллері бар көп ойыншылы футбол ойыны болды, онда допты соғу үшін түйме, ал соққының бағыты мен жылдамдығы үшін трекбол пайдаланылды, геймплей өте шынайы болды. Бұл футбол ойындары үшін маңызды ойын болды, трекболды басқару жүйесі, ойыншыларға алаңның көбірек бөлігін көруге мүмкіндік беретін жоғарыдан төменге қарау бұрышы және трекболға негізделген ойын физикасы үшін революциялық деп есептелді. Ол MicroProse Soccer (1988) және Sensible Soccer сериясы (1992 жылы дебют) сияқты кейінірек футбол ойындары үшін негіз болды. 1984 жылы аркадалар үшін бірнеше спорттық лазерлік дискілер шығарылды, соның ішінде Universal-дың Top Gear 3D анимацияланған жарыс машинасының жүргізуін көрсетті, ал Sega GP World және Taito-ның Laser Grand Prix тікелей эфирде түсірілген кадрларды көрсетті. Sega сонымен қатар бұқа күресі ойынын Bull Fight және бірнеше су спорты ойынын Water Match (Bally Midway баспасынан шыққан), оған жүзу, каяк және қайық жарыстары кірді; Taito орта мектептің аттракционына негізделген әйелдер спорттық ойынын The Undoukai және Buggy Challenge атты құмдық жарыстар ойынын шығарды. Сол жылы шыққан басқа да жарыстар - бұл топырақ велосипедтері: Nintendo-ның Excitebike және SNK-нің мотокросс ойыны Jumping Cross. Nintendo сонымен қатар төрт ойыншылы ракетка спорты ойынын VS. Tennis (Nintendo VS. System нұсқасы) шығарды. Сол жылы мұз үстіндегі хоккей ойындары да жарық көрді: Alpha Denshi-дің Bull Fighter және Data East-тың Fighting Ice Hockey. Data East сонымен қатар крокетке негізделген Haro Gate Ball ойынын шығарды, ал Nichibutsu роллер дербиіне негізделген Roller Jammer ойынын шығарды. Сонымен қатар, Technōs Japan сумо күресінен құрылған Syusse Oozumou ойынын және ең ықпалды жекпе-жек ойындарының бірі болып саналатын Karate Champ атты бірінші жекпе-жек спорттық ойынын шығарды. 1985 жылы Nintendo Arm Wrestling атты армрестлинг ойынын шығарды, ал Konami спортты дәл көрсетуге тырысқан үстел теннисі ойынын Konami's Ping Pong шығарды.
Үйлер
Үй консольдарында Mattel 1983 жылдың соңында Дон Даглоу мен Эдди Домброуэр жасаған Intellivision World Series Baseball (IWSB) ойынын шығарды. Ол, спорттық телеарналардың көрсетуіне ұқсас әрекетті көрсету үшін бірнеше камера бұрыштарын қолданған алғашқы спорттық бейне ойын болып саналады. Бұрынғы спорттық ойындарда бүкіл алаң экранда көрсетілетін немесе әрекетті көрсету үшін статикалық түрде жоғарыдан төменге жылжытылатын алаңдар болған. IWSB бейсболды теледидарда көрсетуді ұстанып, соққы соққысын өңделген «орталық алаңнан» камерамен, базадағы ойыншыларды бұрыштардағы кішкентай терезелерде және қорғаныс ойындарын соққы соққысының артындағы камерадан көрсетті. Бұл ойын Mattel Intellivoice модулін пайдаланып, мәтінге қарамастан, дыбыспен сөйлейтін сандық дауыстарды қолданған алғашқы спорттық бейне ойындардың бірі болды. Ойын сол кездегі технологиялық деңгейге жеткенімен, коммерциялық сәтсіздікке ұшырады, себебі ол Солтүстік Америкадағы үй бейне ойындары нарығы құлдыраған 1983 жылғы бейне ойындары дағдарысы кезінде шығарылды. Nintendo, Nintendo Entertainment System консолі және Nintendo VS. System аркадасы үшін бейсбол (1983) және теннис (1984) ойындарынан бастап, өте табысты спорттық ойындар сериясын шығарды. Олар Nintendo Entertainment System тарихында маңызды рөл атқарды, өйткені Солтүстік Америкада шығарылған алғашқы NES ойындары болды, бастапқыда аркадаларда, содан кейін консольдің іске қосылуымен бірге. Nintendo-ның аркадалық нұсқасы VS. Baseball (1984) бұрынғы Sega-ның Champion Baseball ойынымен бәсекелесті. Үй компьютерлерінде Track & Field ойыны компьютерлік платформалар үшін ұқсас Олимпиада ойындарын тудырды. Electronic Arts үй компьютерлері үшін алғашқы спорттық ойынын шығарды – баскетбол ойыны Dr. J және Larry Bird Go One on One (1983), ол танымал спортшылардың есімдері мен келбетіне негізделген алғашқы лицензияланған спорттық ойын болды; танымал спортшыларды қосу спорттық ойындардың ең маңызды сату артықшылықтарының біріне айналды. One on One Electronic Arts-тың ең көп сатылған ойынына айналды және 1988 жылдың соңына қарай 400 000 дана сатылып, ең көп сатылған компьютерлік спорттық ойын атанды.
Дамудың жалғасуы (1986-1994)
1980 жылдардың аяғында баскетбол ойындары аркадаларда кең танымал болды. Konami-нің Double Dribble (1986) ойыны түрлі-түсті графика, беске бес ойын, данктар үшін кесу анимациялары және "The Star Spangled Banner" әнінің цифрлық үлгісімен ерекшеленді. Arcadia Systems шығарған Magic Johnson's Fast Break (1988) ойынында Magic Johnson-ның дауысымен егжей-тегжейлі кейіпкерлер мен аудио фрагменттері болды. Солтүстік Америкада Nintendo Entertainment System (NES) жүйесінің табысы американдық спорттық бейне ойындары үшін маңызды платформаға айналды. Баскетбол ойындарының қатарында Double Dribble-дың порты, соққылардың оңтайлы уақытында орындалуын көрсететін "гало" механикасы, және Tecmo NBA Basketball (1992) ойындары бар. Американдық футбол ойындарына NFL ойыншылар қауымдастығының лицензиясымен NES-ке көшірілген Tecmo Bowl (1987) және NFL-дің дерлік барлық ойыншыларын қамтитын маусымдық режимді ұсынған Tecmo Super Bowl (1991) кірді. Tecmo Super Bowl – барлық уақыттағы ең ұлы және ықпалды ойындардың бірі саналады, себебі ол лига мен ойыншылар қауымдастығының лицензиясын алғаш рет біріктірген негізгі спорттық бейне ойын болды. ESPN оны барлық уақыттағы ең ұлы спорттық бейне ойын деп таныды. Sega сондай-ақ өзінің Master System консолі үшін 1987 жылы American football ойындарын жасады. 1980 жылдардың соңы бейсбол бейне ойындарының "Алтын ғасыры" деп есептеледі. Namco-ның R. B. I. Baseball (1986) және NES үшін Atlus-тың Major League Baseball (1988) ойындары – толық лицензияланған алғашқы бейсбол бейне ойындары. SNK-ның Baseball Stars (1989) ойыны NES-тегі танымал аркадалық стильде жасалса, Jaleco-ның NES-тегі Bases Loaded (1987) ойыны статистикалық деректермен толыққан симуляциялық ойын болды. 1990 жылдар 16 биттік дәуірде басталды, осыған байланысты күрделі ойындар мен графиканы өңдеуге қабілетті төртінші буын бейне ойын консольдары пайда болды. Sega Genesis/Mega Drive әсіресе спорттық бейне ойындарымен танымал болды, себебі ол NES-тен қуаттырақ болды және Sega Nintendo-ның дәстүрлі жас аудиториясынан ескірек аудиторияны тартуды көздеді. Баскетбол ойындарының қатарында EA-ның Lakers versus Celtics және NBA Playoffs (1991) ойындары, NBA Live сериясын бастады. World Series Baseball (1994) ойыны "қорғаушы камерасы" перспективасын енгізіп, World Series Baseball сериясын бастады және Sega Sports желісіндегі алғашқы ойын атанды. 1990 жылы Taito Football Champ ойынын шығарды, ол төрт ойыншыға бәсекелестік және бірлескен ойынға мүмкіндік берді. Ойыншыларға артқы табанмен соққы беру, қуатты соққы, жоғары соққы, сырғанап шабуыл жасау, супер соққы және қарсыласты бұзу (тебу, соққы беру және жейдеден тарту) сияқты әрекеттерді орындауға мүмкіндік берілді. Егер төреші байқамаса, ойыншы жазадан құтылуы мүмкін, ал байқаса сары немесе қызыл карточка алады. 1991 жылы американдық футбол ойыны Tecmo Super Bowl – лига мен ойыншылар қауымдастығының лицензиясын алғаш рет біріктірген негізгі спорттық ойын болды. Бұрынғы ойындардың бірінде ғана лицензия болса, ал Tecmo Super Bowl нақты NFL ойыншыларын нақты командаларда көрсетті. Орр 1991 жылы Sega Genesis-те Madden ойынының табысынан кейін EA-ға толық уақытқа жұмысқа орналасты және Madden Football сериясының өндірісін жеке бақылайтын он жылдық мансабын бастады. Осы кезеңде EA EA Sports брендін құрды, ол олар шығарған спорттық ойындарға қолданылды. EA Sports жаңа нұсқасы әр жыл сайын шығарылатын бірнеше үздіксіз серияларды жасады, бұл спорт пен оның командаларындағы өзгерістерді көрсетеді. Sega Sega Genesis консолінде өзінің бәсекелес NFL сериясын іске қосты. Sega-ның 1987 жылғы Master System консоліндегі Great Football (1987) ойынының геймплейі EA әзірлеген және Sega Genesis үшін шығарған Joe Montana Football (1991) ойынының негізі болды. Кейін Sega EA-ның қатысуынсыз өз жалғасын шығарды, Joe Montana II: Sports Talk Football (1991), ол аудио түсініктемесі бар алғашқы американдық футбол ойыны болды. Sega NFL лицензиясын алғаннан кейін атауын NFL Sports Talk Football Starring Joe Montana деп қысқартты, кейіннен Sega's NFL сериясы ретінде танылды. Madden-нің күшті бәсекесіне байланысты 1997 жылы серия тоқтатылды. Шығарылғаннан кейін алғашқы он екі айда NBA Jam 1 миллиард доллардан астам табыс әкеліп, барлық уақыттағы ең табысты аркадалық спорттық ойын атанды. EA-ның FIFA футбол ойындары сериясындағы алғашқы ойын FIFA International Soccer (1993) Sega Mega Drive консолінде шығарылды және 1993 жылы Ұлыбританияда ең көп сатылған үй бейне ойыны болды. Бұрынғы футбол ойындарының жоғарыдан төменге қарауына қарағанда, FIFA жанрға изометриялық перспектива енгізді. Konami-нің International Superstar Soccer (ISS) сериясындағы алғашқы ойын International Superstar Soccer (1994) SNES үшін шығарылды. Содан кейін FIFA және ISS франшизалары арасында бәсекелестік пайда болды.
The late 1980s is considered the "Golden Age" of baseball video games. Namco's R. B. I. Baseball (1986) and the Atlus title Major League Baseball (1988) for the NES were the first fully licensed baseball video games. SNK's Baseball Stars (1989) was a popular arcade style NES game, while Jaleco's NES title Bases Loaded (1987) was a simulation game with statistics. The 1990s began in the 16 bit era, as a wave of fourth generation video game consoles were created to handle more complex games and graphics. The Sega Genesis/Mega Drive in particular became renowned for its sports video games, as it was more powerful than the NES and with Sega targeting an older audience than Nintendo's typically younger target demographic at the time. Basketball video games included EA's Lakers versus Celtics and the NBA Playoffs (1991), which launched the NBA Live series. World Series Baseball (1994) introduced the "catcher cam" perspective, launching the World Series Baseball series and becoming the first game in the Sega Sports line. In 1990, Taito released Football Champ, an association football game that allows up to four players in both competitive and cooperative gameplay. It also let players perform a number of actions, including a back heel, power kick, high kick, sliding tackle, super shot, and fouling other players (kicking, punching, and pulling shirts), which the player can get away with if the referee isn't looking, or get a yellow or red penalty card for if he is. In 1991, the American football game Tecmo Super Bowl was the first mainstream sports game to feature both the league and player association licenses of the sport it emulated; previous titles either had one license or the other, but Tecmo Super Bowl was the first to feature real NFL players on real teams. Orr joined EA full time in 1991 after the success of Madden on the Sega Genesis, and began a ten year period of his career where he personally supervised the production of the Madden Football series. During this time EA formed EA Sports, a brand name used for sports games they produced. EA Sports created several ongoing series, with a new version released each year to reflect the changes in the sport and its teams since the previous release. Sega launched its own competing NFL series on the Sega Genesis. The gameplay of Sega's earlier 1987 Master System title Great Football (1987) was the basis for Joe Montana Football (1991), developed by EA and published by Sega for the Genesis. Sega then released their own sequel without EA's involvement, Joe Montana II: Sports Talk Football (1991), which became the first American football game with audio commentary. After Sega acquired the NFL license, they shortened the title to NFL Sports Talk Football Starring Joe Montana, which later became known as Sega's NFL series. Due to strong competition from Madden, the series was cancelled in 1997. In its first twelve months of release, NBA Jam generated over $1 billion to become the highest grossing arcade sports game of all time. FIFA International Soccer (1993), the first game in EA's FIFA series of association football video games, released on the Sega Mega Drive and became the best selling home video game of 1993 in the United Kingdom. In contrast to the top down perspective of earlier association football games, FIFA introduced an isometric perspective to the genre. International Superstar Soccer (1994), the first game in Konami's International Superstar Soccer (ISS) series, released for the SNES. A rivalry subsequently emerged between the FIFA and ISS franchises.
3D көпбұрышқа көшу (1994-1997)
1990 жылдары спорттық ойындарға 3D графика енгізілді. Жалпақ көлеңкеленген көпбұрыштарды алғаш рет пайдалану 1991 жылға дейін жетеді, мысалы, 4D Sports Boxing және Winter Challenge сияқты үй компьютерлік ойындарда қолданылды. Дегенмен, 3D полигондар спорттық ойындарда 1990 жылдардың ортасынан бастап ғана кеңінен танымал болды. Sega компаниясының аркадалық ойыны Virtua Striker (1994) 3D графикті пайдаланған алғашқы футбол ойыны болды және текстуралық бейнелеуді ерте пайдаланғанымен де ерекшеленді. Осы уақытта Sierra Online компаниясы 1995 жылы ПК үшін American football ойыны Front Page Sports Football-ды шығарды. Келесі жылы Computer Gaming World оны барлық уақыттың ең жақсы 150 ойынының тізімінде он екінші орынға қойды, бұл тізімдегі ең жоғары рейтингті спорттық ойын атанды.
Экстремалды спорттың кең таралуына жол ашылды (1996-2001)
ХХ ғасырдың соңы мен ХХІ ғасырдың басында экстремалды спорттық бейнеойындар көбейе бастады. Namco компаниясының Alpine Racer (1994) ойыны 1990-жылдардың ортасында аркадаларда үлкен сәттілікке жеткен шаңғы спортының қысқы симуляторы болды. Бұл, 1990-жылдардың соңында Sega, Namco, Konami және Innovative Concepts сияқты компаниялардан оның табысын пайдаланған ұқсас спорттық ойындардың толқынына әкелді. 1996 жылы екі сноуборд бейнеойыны жарық көрді: Namco’s Alpine Surfer және UEP Systems компаниясының PlayStation консолі үшін жасаған Cool Boarders ойыны. Келесі жылы Square компаниясының танымал рольдік бейнеойыны Final Fantasy VII құрамына сноуборд мини-ойыны енгізілді, ол кейіннен жеке сноуборд ойыны ретінде, Final Fantasy VII Snowboarding, ұялы телефондарға шығарылды. 2000 жылы SSX ойыны пайда болды. Бодеркросс негізінде құрылған бұл ойында жылдам төмен түсетін жарыстар, түрлі заттардан қашу және секірулер жасау үшін басқаларын пайдалану мүмкіндігі қарастырылған. 1997 жылы Sega компаниясы алғашқы танымал скейтборд ойындарының бірі – Top Skater-ді шығарды, ол кейінірек скейтборд ойындарының негізгі құралы болды. Келесі жылы Atelier Double әзірлеген және Electronic Arts басып шығарған консольдік скейтборд ойыны Street Sk8er жарық көрді. 1999 жылы Tony Hawk's Pro Skater ойыны осы жанрды одан әрі танымал етті. Бұл ойында ойыншылар күрделі трюктер орындауға немесе деңгейде жасырылған элементтерді жинауға шақырылды. Tony Hawk’s ойындары ең танымал спорттық ойындардың біріне айналды, ал PES сериясы 2002 жылға дейін 10 миллионнан астам дана сатты. 2000-шы жылдардың ортасына қарай екі франшиза арасындағы сату айырмашылығы азайды. Бұл 2008 жылдың қаңтарында AFL және ESPN лицензияларын алуға бағытталған екі келісіммен тез орындалды. Бұл, ESPN лицензиясының бұрынғы иесі Sega үшін, EA-ның NFL келісімінен зардап шеккендер үшін ауыр соққы болды. Футбол брендтері нарығын EA жылдам басып алғандықтан, Take Two Interactive баскетболшылар ассоциациясымен байланысқа түсіп, үшінші тарапқа баскетбол лигасының эксклюзивті құқықтарын беретін келісімге келді; бірінші тарап жобаларына рұқсат берілгендіктен, келісім шектеулі болған жоқ. Кейін бірнеше әзірлеушілер NBA-ға жүгінді, бірақ эксклюзивтік келісімге келуден бас тартып, Electronic Arts, Take Two Interactive, Midway Games, Sony және Atari компанияларына ұзақ мерзімді лицензиялар берді. 2005 жылдың сәуір айында EA барлық NCAA брендтеріне құқықтарды алып, американдық футбол лицензиясын одан әрі нығайтты.
Sega Activator: ИЖ қозғалыс детекторы (19931994)
1993 жылы Sega Genesis консолі үшін ойыншының дене қозғалысына жауап беруге арналған Sega Activator қозғалыс детекторы ойын контроллері шығарылды. Activator Ассаф Гурнер ойлап тапқан MIDI контроллері Light Harp негізінде жасалған. Ол израильдік музыкант және кунг-фу шебері болды, ол бүкіл дененің қозғалысын пайдалана отырып, аспапта ойнау сезімін жасау үшін түрлі салалық тұжырымдамаларды зерттеді. Ол 1993 жылы Mega Drive (Genesis) үшін шығарылды. Ол ойыншының физикалық қозғалыстарын оқи алатын және толық дене қозғалысын сезуге мүмкіндік беретін алғашқы контроллер болды. Бастапқы өнертабыс 3 октавалық музыкалық аспапқа қатысты, ол пайдаланушының қимылдарын MIDI протоколы арқылы музыкалық ноталарға аудара алатын. Өнертабыс алғаш рет Израильде 1988 жылдың 11 мамырында, 4 жылдық ғылыми-зерттеу жұмыстарынан кейін патент ретінде тіркелді. 1992 жылы Ассаф Гурнер мен Одед Зур алғашқы толық Light Harp-ты жасады және оны Sega of America-ға ұсынды. Light Harp сияқты, Activator да еденде орналасқан сегізбұрышты құрылымнан тұрады. Құрылымға орнатылған жарықдиодтар (LED) тік, көзге көрінбейтін инфрақызыл сәулелерді шығарады. Ойыншының қолы немесе аяғы сияқты бір нәрсе сәулені кесіп өткенде, құрылғы кесіліс болған қашықтықты оқиды және сигналды команда ретінде түсіндіреді. Құрылғы бірнеше сәуледен бір уақытта келетін сигналдарды (мысалы, аккордтарды) да жеке команда ретінде түсіндіре алады. Sega өз ойындарының кейбіреулері үшін арнайы Activator қимылдарын жасады. Ойынға арнайы қимыл сигналдарын бейімдеу арқылы Sega ойынды интуитивті етуге тырысты. Мысалы, ойыншы рингтегі ең ауыр салмақтағылармен немесе мәңгілік чемпиондармен жұдырық соғуды еліктеу арқылы бәсекелесе алады. Бұл күш-жігерге қарамастан, Activator коммерциялық сәтсіздікке ұшырады. 1989 жылғы Power Glove сияқты, ол «қолайсыздығы мен дәлдігінің жоқтығы» үшін кеңінен қабылданбады. Ойынның құрамында бокс, боулинг, гольф, теннис және бейсбол сияқты бес түрлі спорт түрі бар, оларды жеке немесе бірнеше ойыншы ойнай алады. Ойыншылар әр түрлі спорт түрлеріндегі шеберліктерін арттыра отырып, ойын барысындағы прогрессін қадағалай алады және нақты жағдайларды жаттықтыру үшін жаттығу режимін пайдалана алады. 2013 жылы Wii Sports барлық уақыттағы ең көп сатылған екінші видео ойынына айналды. Wii Sports басқа да физикалық реакцияға негіделген спорттық видео ойындарға жол ашты, мысалы, Олимпиада ойындарында Марио және Соник, ойыншылар Wii Remote арқылы жүгіру, секіру және басқа да Олимпиадалық спорт түрлерін симуляциялайтын Марио мен Сониктің алғашқы ресми ойыны. 2008 жылы Nintendo Wii Fit-ті шығарды, ол ойыншыларға Wii Balance Board-ты пайдалана отырып, аэробтық және фитнес жаттығуларын жасауға мүмкіндік берді. Сол сияқты, 2008 жылы Mario Kart Wii ойыны шықты, бұл жарыс ойыны, ол ойыншыға Wii Wheel-мен алыс басқару құралын руль ретінде пайдалануға мүмкіндік берді, дәстүрлі аркадалық жарыс ойындарындағы рульдерге ұқсас.
Бүгінгі спорттық ойындар (2010 қазіргі)
Еуропадағы ең танымал жанр – футбол ойындары. 2010 жылға дейін EA Sports компаниясының FIFA сериясы және Konami компаниясының Pro Evolution Soccer (PES) сериясы осы салада үстемдік құрды. FIFA коммерциялық тұрғыдан алда болғанымен, екі франшиза арасындағы сатудағы айырмашылық азайды. FIFA жауап ретінде PES-тен ойын элементтерін алып, FIFA ойынын жақсартты, нәтижесінде 2010 жылдары коммерциялық жағынан айқын басымдыққа ие болып, әлемдегі ең табысты спорттық бейне ойын франшизасы атанды. Жарыс ойындары трассалардың, көліктердің және стильдердің алуан түрлілігіне байланысты бәсекелестікке көбірек мүмкіндік береді, сондықтан ұсынылатын ойындардың таңдауы да әлдеқайда кең (мысалы, F1 және Әлемдік ралли чемпионаты, сондай-ақ көптеген лицензияланбаған ойындар). Спорттық менеджмент ойындары бұрынғыдай танымал болмаса да, шағын және тәуелсіз бағдарламалық жасақтаманы дамытушылар арқылы өміршеңдігін сақтап келеді. Бүгінгі таңда менеджмент ойындары өте танымал фантастикалық спорт лигаларына ауысты, олар Yahoo сияқты көптеген веб-сайттарда қолжетімді. Тәуелсіз әзірлеушілер Super Mega Baseball, The Golf Club және Freestyle2: Street Basketball сияқты спорттық ойындарды да жасап шығаруда. Nintendo бірнеше Марио тақырыбындағы ойындарды шығару арқылы спорттық нарыққа өз үлесін қосты, мысалы Mario Sports Mix, Mario Golf: Super Rush, Mario Sports Superstars, Mario Tennis Aces және Mario Strikers: Battle League. Бұл ойындар құрметпен сатылады, бірақ олар тек Nintendo-ның бейне ойын консольдерінде ғана қолжетімді, мысалы GameCube, Nintendo 64, Nintendo 3DS, Wii, Wii U және Nintendo Switch.