Кіріспе

26-шы Даилге сайлау

1989 жылғы Ирландияның 26-шы Даилге жалпы сайлауы бейсенбі күні, 15 маусымда өтті. Бұл, президент Патрик Хиллеридің 25 мамыр күні Таоиш Чарльз Хогидің өтініші бойынша 25-ші Даилді таратуынан кейін үш апта өткен соң болды. Жалпы сайлау Ирландияның 41 сайлау округінде Dáil Éireann – Оирехтстың өкілдер палатасы үшін 166 орынға өтті. Бұл сайлау Еуропалық парламент сайлауымен бір күні өткізілді. 26-шы Даил 29 маусымда Лайнстер-хауста жиналып, президент тағайындауы үшін Таоишті ұсынды және Ирландияның жаңа үкіметін бекітті. Сол күні үкімет құрылмады, бірақ 12 шілдеде Хоги қайтадан Таоиш болып тағайындалды, соның нәтижесінде Fianna Fáil және Progressive Democrats коалициясынан тұратын Ирландияның 21-ші үкіметі құрылды.

Науқан

1989 жылғы жалпы сайлауға Фианна Фейл үкіметінің ЖҚТБ-мен зарарданған қан өнімдерінен жұқтырған гемофилиямен ауыратын науқастарға қаржы жұмсау туралы жеке мүшелер ұсынған мәселедегі жеңілісі себеп болды. Жалпы сайлаудың қажеті болмаса да – бұл сенімсіздік дауысы емес еді, демек жеңіліс үкімет үшін тек ұятқа алып келді. Фианна Фейл партиясының жетекшісі Чарльз Хоги Дэйлді таратуды сұрады. Саяхаттар көрсеткендей, партияның үкіметтегі күшті жұмысы олардың беделін арттырды және Фианна Фейл үшін жалпы көпшілік дауыс алу мүмкіндігі болды. Сонымен қатар, кейбір Фианна Фейл мүшелері жеке қаржы жинау үшін сайлау шақырылды деген қауесет тарады. Бұл қауесеттер сол кезде жоққа шығарылса да, он жылдан кейін Рей Берк, Пэдриг Флинн және Хогидің өзі сайлау науқаны кезінде ірі жеке қайырымдылықтар алғаны белгілі болды. Жалпы сайлау оппозициялық партияларды дайынсыз ұстайды деп есептелгенмен, олар өте жылдам үйлесіп, ынтымақтастықпен жұмыс істеді. Әрі қарай, әсіресе денсаулық сақтау саласындағы шығындарды қысқарту мәселесі басымдыққа ие болды. Алан Дьюкс өзінің алғашқы (және оқиғалар көрсеткендей, жалғыз) Fine Gael партиясының жетекшісі ретінде жалпы сайлауға қатысты. Оның Таллахт стратегиясы 1987 жылдан бері Фианна Фейл партиясын азшылық үкімет ретінде билікте ұстап тұрды. Жалпы сайлау Еуропалық парламентке сайлау күнімен бірге өтті, қатысу көрсеткіші 68,5% құрады.

Үкімет құруы

Үкімет құру өте қиынға соқты. Фианна Файлдің көптеген өкілдері азшылық үкіметі бұрынғы қалпында жұмысын жалғастырады деп үміттенеді, әсіресе егер Таллахт стратегиясы сақталса. Бірақ Fine Gael үкіметті қолдаудан бас тартқандықтан, жағдай тұйыққа тіреліп қалды. Үкімет құру перспективасы соншалықты алыс болды, Чарльз Хоги Taoiseach лауазымынан ресми түрде кетіп, отставкаға кесуге мәжбүр болды. Ирландия тарихында алғаш рет жаңа Dáil отырысын өткізгенде Taoiseach тағайындалмады, үкімет құрылмады. Дегенмен, жалпы сайлаудан жиырма жеті күн өткен соң, Фианна Файл тарихында алғаш рет Прогрессивті демократтармен коалиция құрып, Хоги басқаратын Ирландияның 21-ші үкіметін құрды. 1992 жылдың ақпан айында Хоги отставкаға кетіп, оның орнына Альберт Рейнольдс Taoiseach болды. Ол Прогрессивті демократтармен коалицияны сақтап, Ирландияның 22-ші үкіметін құрды.