Кіріспе
Британдық отаршылдық әкімші Сэр Фрэнсис Бернард, 1-ші барон (12 шілде 1712 – 16 маусым 1779) – британдық отаршылдық әкімші, Нью-Джерси және Массачусетс шығанағының губернаторы қызметін атқарған. Оның Массачусетс штатындағы келісімсіз саясаты мен қатал тактикасы отаршылдарды ашуға ұшыратты және Америка революциясына әкелген оқиғаларда провинция ішіндегі Парламент үкіміне қарсы кеңінен қарсылық тудыруға ықпал етті. 1758 жылы Нью-Джерси губернаторы болып тағайындалған ол француз және үнді соғысының соңғы жылдарында провинцияның қатысуын бақылады және оның заң шығарушы органымен жақсы қарым-қатынаста болды. 1760 жылы оған Массачусетс губернаторы қызметі берілді, онда ол жиналыспен шиеленіскен қарым-қатынаста болды. Оның алғашқы әрекеттері колонияның популистерін оған қарсы бұрды, ал Парламенттің колонияларға салық салу әрекеттеріне қарсы наразылықтарға берген жауаптары араздықты күшейтті. 1768 жылы Тауншенд заңдарына қарсы наразылықтардан кейін Бернард британ әскерлерінің Бостон қаласында отаршылдарды бақылау үшін орналасуын сұрады. Колонияны сынаған хаттары жарияланғаннан кейін ол қызметтен алынды. Англияға оралғаннан кейін ол британ үкіметіне отарлау мәселелері бойынша кеңес беруді жалғастырды, Массачусетстегі ахуалға қатысты қатаң шаралар қабылдауды талап етті, бұл 1773 жылғы Бостон шай оқиғасымен аяқталды. 1771 жылы инсульт алған ол 1779 жылы қайтыс болды, үлкен отбасын қалдырды.
Sir Francis Bernard, 1st Baronet (bapt. 12 July 1712 – 16 June 1779) was a British colonial administrator who served as governor of the provinces of New Jersey and Massachusetts Bay. His uncompromising policies and harsh tactics in Massachusetts angered the colonists and were instrumental in the building of broad based opposition within the province to the rule of Parliament in the events leading to the American Revolution. Appointed governor of New Jersey in 1758, he oversaw the province's participation in the later years of the French and Indian War, and had a generally positive relationship with its legislature. In 1760 he was given the governorship of Massachusetts, where he had a stormy relationship with the assembly. Early actions turned the colony's populists against him, and his responses to protests against Parliament's attempts to tax the colonies deepened divisions. After protests against the Townshend Acts in 1768, Bernard sought British Army troops be stationed in Boston to oversee the colonists. He was recalled after the publication of letters in which he was critical of the colony. After returning to England, he continued to advise the British government on colonial matters, calling for hardline responses to ongoing difficulties in Massachusetts that culminated in the 1773 Boston Tea Party. He suffered a stroke in 1771 and died in 1779, leaving a large family.
Ерте өмір
Бернард Англияның Брайтуэлл кум Сотуэлл қаласында (бұрын Беркширде, бірақ 1974 жылдан бастап Оксфордширдің құрамында) дүниеге келді. Оның әкесі – пастор Франциск және анасы – Марджери (Уинслоу) Бернард. 1712 жылдың 12 шілдесінде крещениеден өтті. Әкесі үш жылдан кейін қайтыс болды. Анасы қайтадан тұрмысқа шықты, бірақ 1718 жылы шешек ауруынан көз жұмды. Содан кейін, әкесінің сәтсіз махаббат оқиғасынан кейін Голландияға қашуға мәжбүр болғандықтан, ол бірнеше жыл бойы тәтесінің тәрбиесінде болды. Әкесі, Энтони Алсоп, бірнеше жылдан кейін Беркширге оралды және баланың тәрбиесіне қатысуын жалғастырды. Бернардтың ресми білімі 1725 жылы Вестминстерде басталды, содан кейін ол жеті жыл Оксфордта оқыды, онда Крайст-Черч колледжі 1736 жылы оған өнер магистрі дәрежесін берді. Ол Миддл-Темплде заң оқыды және төрт жылдық оқудан (әдеттегі жеті жыл емес) кейін 1737 жылы адвокаттыққа қабылданды. Ол Линкольн қаласына қоныстанды, онда заңгерлікпен айналысып, түрлі қалалық лауазымдарды атқарды. Линкольндегі көршілерінің арасында Поуналлдер болды, олардың бір ұлы (Джон) Отарлау кеңсесінде қызмет етсе, екіншісі, Томас, 1753 жылы Солтүстік Америка отарларына барып, 1757 жылы Массачусетс шығанағының губернаторы болып тағайындалды. Бернард 1741 жылдың желтоқсанында Дербишир шерифінің қызы Амелия Оффлиге үйленді, және олардың отбасында көп бала өсті: 1757 жылға қарай ерлі-зайыптылардың сегіз баласы тірі қалды. Линкольнде осындай үлкен отбасын асырауға қосымша табыс табу мүмкіндігі аз болғандықтан, ол отарларда жұмыс іздеуге шешім қабылдады. Кейінірек Джон Адамс Бернардты «өте ашкөз, сонымен қатар мұқтаж, көп балалы отбасын асырауға міндетті» деп сипаттады.
Нью-Джерсидің губернаторы
Бернардтың әйелі 1755 жылы патшалық кеңесші болған Лорд Баррингтонның туысы болды. Ол, бауырсақ Баррингтон және Пауналлдермен байланысы арқасында, 1758 жылдың 27 қаңтарында Нью-Джерси провинциясының губернаторы лауазымына тағайындалды. Бұл лауазым Джонатан Белчердің қайтысынан кейін бос болды. Олар кейбір балаларын туыстарына қалдырып, төрт баласымен бірге Солтүстік Америкаға аттанды. 1758 жылдың 14 маусымында Перт-Амбойға жетті. Бернард келген кезде колониялар француз және үнді соғысының қайнаған ортасында болды. Ол Нью-Джерси жиналысымен жақсы қарым-қатынас орнатты және провинцияны соғысқа қажетті әскер мен қаржыны жинауға көндіре алды. Ол Нью-Джерси және Пенсильвания арасындағы Истон шартына қол қойды, бұл келісімде жергілікті тайпалар (Нью-Джерси үшін ең маңыздылары – минисинк және ленапе) отар және үнді жерлерінің шекарасын белгіледі. Бұл маңызды болды, себебі ол шекарадағы шабуылдарды азайтты және провинциялық әскери күштерді Жаңа Франциямен соғысқа қайта бағыттауға мүмкіндік берді. Бернард келіскен бұл және басқа келісімдер Нью-Джерсидегі барлық үнді титулдарын жойды. Ленапе тайпасымен келіссөздер нәтижесінде қазіргі Үндістан Миллс қаласының жанында Бродертон атты алғашқы ресми үнді резерваты құрылды. Бұл резерват сирек қоныстанды және 1801 жылы қалған тұрғындары Нью-Йорк штатының солтүстігіндегі Стокбридж үндістеріне қосылғаннан кейін тастап кетілді.
Массачусетс штатының губернаторы
Колониалдық кеңседегі байланыстарының арқасында Бернард 1759 жылдың соңында Массачусетс шығанағының губернаторы болып тағайындалды. Хабар алмасудың кешігуі және баяу саяхат салдарынан Бернард Бостонға 1760 жылдың 2 тамызында ғана келді. Бастапқыда жылы күтімесе де, Массачусетстегі қызметі қиын болды. Бернард Навигациялық актілерді қатаң түрде сақтауға тырысты, өйткені тәждің шенеуніктері (губернатор мен кеден қызметкерлері қоса) актілерді бұзған кемелерді тәркілеуден түскен табыстың бір бөлігін алды. Бернард Джеймс Отис кішіге де қарсы шықты, ол лейтенант-губернатор Томас Хатчинсонды провинцияның жоғарғы сотының бас судьясы етіп тағайындады, бұл лауазымды бірнеше бұрынғы губернаторлар Отистің әкесіне уәде берген еді. Отистің кіші ұлы осы мәселеге наразы болып, адмиралтейство соты алдында генерал-адвокат лауазымынан (яғни тәждің өкілі, үкіметтік прокурорға тең) кетіп, кемелерін қорғау үшін саудагерлер атынан (кейде тегін) дауласуға кірісті. Бернардтың билік басындағы осы әрекеттері британдық отарлау саясатына қарсы шыққан «халықтық партияны» (Отистердің мысалы) және оны қолдаған «сарбаздық партияны» (Хатчинсонның мысалы) арасындағы нақты шекараны салды. Бернардтың қиындықтары 1760 жылдың соңында король Георг II қайтыс болғаннан кейін кедендік салық жинаушыларға көмек көрсету туралы жарлықтарды қайта шығару қажет болғанда күшейді. Бұл жарлықтар, негізінен, мерзімі шексіз іздеу ордерлері болды, сот тұрғысынан даулы және соншалықты танылмағандықтан, кейіннен АҚШ Конституциясы оларды шығаруға тыйым салды. Бас судья ретінде алғашқы әрекеттерінің бірі ретінде жарлықтарды бекіткен Хатчинсон өзінің танымалдылығының төмендеуін байқады, ал Отис жарлықтар ағылшын халқының құқықтарын бұзады деп мәлімдеп, танымалдылыққа ие болды. Ол 1761 жылдың мамыр айында провинциялық заң шығарушы органға сайланды, онда Бернардтың саясатына қарсы күресуге қолайлы жағдай болды. 1761 жылғы ассамблея отырысында Отис Бернардқа Маунт-Дезерт аралын сыйлауға тырысты, бұл Бернардтың назарын кедендік тәркілеуден аударуға бағытталған стратегия болды. Бернардтың танымалдылығы басқа салық шаралары арқылы жалғасты, соның ішінде қант заңы (1763) және мөр заңы (1765). Екі заңның да қабылдануы наразылық тудырды, бірақ мөр заңына жауап ретінде көшелерде тәртіпсіздіктер болды және провинцияның көптеген фракцияларын губернаторға қарсы біріктірді. 1767 жылы Парламент Тауншенд заңдарын қабылдап, колонияларда жаңа толқын наразылық тудырды. Массачусетс провинциялық ассамблеясы басқа колонияларды Тауншенд салықтарына жататын тауарларға бойкот жариялауға шақырып, айналымдық хат жіберді. Бернардқа 1768 жылдың сәуір айында жаңадан құрылған Колониялық хатшы лауазымына тағайындалған Лорд Хиллсборо хатты қайтарып алмаса, ассамблеяны таратуға бұйрық берді. Ассамблея бас тартты, ал Бернард оны шілдеде тоқтатты. Бернард Бостондық баспагер Ричард Дрейперді Массачусетс провинциялық үкіметінің ресми баспашысы етіп тағайындады және оны өзінің газеті «The Boston News Letter» газетін Бостондағы лоялисттік топтардың дауысы ретінде пайдалануға шақырды. Майер Бернардтың Лондонға жазған хаттары ондағы шенеуніктерге үлкен әсер еткенін, бірақ олар шындықты «бұрмалағанын» айтады. «Мысалы, оның «фракция» қарсылықтың негізгі әдісі ретінде зорлық-зомбылықты қолданды деген қате пікірі, оны радикалдардың бейбітшілік сақтау күш-жігерін танудан алды». Уорден Бернардтың Лондоннан әскер сұрамауға тырысқанын, бірақ оның асыра сілтеген есептері олардың қажеттігін қатты көрсеткенін айтады. 1767 жылдың күзінде ол Бостонда кез келген уақытта көтеріліс болуы мүмкін екені туралы ескертті, ал 1768 жылы болған бір тәртіпсіздік туралы оның асыра баяндамасы «Лорд Хиллсбороға қалада тәртіпті сақтаудың жалғыз жолы әскер екендігі туралы әсер қалдырды». Уорден Бостондағы басқа да маңызды британдық шенеуніктер Лондонға «осындай-ақ гистериямен» жазғанын айтады. 1768 жылдың қазан айында Бостонға төрт мың британдық әскер келді, бұл жағдайды одан әрі шиеленістірді. Бернард жергілікті баспасөзде жамандалып, министрлікке жағдайды бұрмалаған хаттар жазды деп айыпталды. Олар радикалдық «Бостон Газетте» газетімен бірге губернатор кеңесінің отырыстарымен бірге тез арада жарияланды. Бір хатта Бернард Массачусетс жарғысына өзгерістер енгізуді талап етіп, губернатордың билігін кеңейту үшін кеңестің оған тәуелділігін арттыруды сұрады, бұл әсіресе қызыл түсті сынға ұшырады және ассамблеяны «оның провинция үкіметінен мәңгілікке алынып тасталуын» ресми түрде сұрауға итермеледі. Ол Англияға қайтарылды, ал лейтенант-губернатор Хатчинсон әрекеттік губернатор болды. Бернард 1 тамызда Бостонды тастап кеткенде, қала спонтанды түрде той жасады, Тәуелсіздік ағашын безендірді және шіркеу қоңырауларын соқты. Массачусетстегі жетістіктеріне Гарвард университетіндегі Гарвард залының жобасы және Ямайка-Плейндегі Понд-стриттегі жаздық сарайдың құрылысы кірді.
Англияға оралу
Англияға оралғаннан кейін ол өзінің билігіне қарсы отаршылдардың петициясын қарау үшін тыңдау сұрады және алды. 1770 жылдың ақпан айында Ұсақ кеңес петицияны қарастырып, жан-жақты талқыдан кейін барлық айыптауларды «негізсіз, мазасыздық тудыратын және ар-ұятсыз» деп есептеді. Осылайша ақталуға қарамастан, Бернард 1771 жылы губернаторлық лауазымынан кетті. 1761 жылы оған берілгеннен бері ол іздеп жүрген мойындау – Тау шөл аралының меншігіне ие болу құқығы расталды. Оған қызметі үшін барондық атағы және 1000 фунт пенсия уәде етілгенімен, ол елге оралғаннан кейін пенсияның 500 фунтқа дейін төмендетілгенін білді (Неттлхэм барондық атағы мемлекеттік қаражат есебінен берілді). Оның бұл мәселедегі шағымдары бастапқыда қабылданбады, бірақ 1770 жылы Лорд Норт премьер-министр болғаннан кейін пенсия қайта көтерілді, бірақ көп ұзамай оны Ирландияның кіріс жөніндегі кеңесінде комиссарлық қызметке алмастырды, ол да сондай мөлшерде жалақы төлейтін. Бернард колонияларға қатысты мәселелер бойынша Норт үкіметінің кеңесшісі болды. Ол, әдетте, өзінің ізашары Томас Поуноллдан гөрі қатал ұстанымды қабылдады, өйткені Поунолл колониялық мүдделерді Парламентте қолдаушы болған. 1771 жылы жасаған ұсыныстарының арасында 1774 жылғы Массачусетс үкіметі туралы заңның негізгі идеялары бар, ол отарлық саяси билікті қатты шектеді, оның ішінде губернатор тағайындайтын кеңес, ассамблея сайлайтын кеңеске қарағанда. Биограф Колин Николсон Бернардтың министрліктің кеңесшісі ретінде болуының «1770 және 1774 жылдар аралығында [Лорд Фредерик] Норттың Массачусетке қатысты атқаратын барлық американдық шараларына көлеңке түсірді» деп атап өтті, себебі Бернард колонистер мен Лондон үкіметі арасындағы сенімді бұзуға және Массачусетс саясатының радикалданғанына ықпал етті. 1774 жылы Норт үкіметі Бостон шай партиясына қалай жауап беру керектігін қарастырып жатқанда, Бернард «Сауда және үкімет туралы таңдамалы хаттар» атты басылымын жариялады, онда колониялардағы ағымдағы қиындықтарды қалай шешуге болатыны туралы ұсыныстар келтірілген. Ол Ұлыбритания Парламентіне американдық өкілдерді қосу арқылы британдықтар мен радикалды американдықтардың конституциялық наразылықтарын татуластыруды ұсынды. «Таңдамалы хаттарда», оның 1764 жылы жазған «Заң және саясат қағидалары» атты эссесі де бар, ол империялық басқаруға қатысты өз көзқарастарын толыққанды баяндады. Оның кейбір идеялары, әсіресе Массачусетс үкіметі туралы заңда бекітілгендері жүзеге асырылды; Лондондағы наразылық тіпті Бостон портын жабуды ұсынған колониялық жақтас Томас Поуноллға да әсер етті, бұл Бостон порты заңында бекітілді.
Өлу және қайтыс болу
1771 жылдың соңында Бернардқа бала кезінен бері жақын болған туысы қайтыс болғаннан кейін Нетер Винчендон усадьбасы мұра болып өтті. Ирландияға тағайындалғаннан кейін отбасы мүшелерінің қайда орналасатыны туралы белгісіздіктермен бірге, жағдайдың тудырған стресі Бернардты инсультқа шалдықтырды. Оның қимыл-қозғалысы шектелді, бірақ ол Бат қаласындағы шипалы сулармен емделді, бұл оның жазылуына көмектескен сияқты. Ол ирландиялық лауазымынан кетуге рұқсат сұрады және алдымен Нетер Винчендон усадьбасына қоныстанды; 1774 жылы оның отставкасы қабылданды және зейнетақысы қайта жаңартылды. Ол 1772 жылы Оксфордқа сапар шегуге мүмкіндік алды, онда ол өзі бітірген Христос колледжінен құрметті азаматтық құқық докторы дәрежесін алды. Денсаулығына байланысты ол 1772 жылдың соңында жақын жердегі Айлсберидегі кішірек үйге көшті. Ол 1779 жылдың 16 маусымында Нетер Винчендон қаласында эпилепсия ұстамасынан қайтыс болды; оның қабірі Айлсберидегі Сент-Мэри шіркеуінің қорымында орналасқан.
Мұра
Бернард Массачусетсте кездескен қиындықтарды жеке мәселе деп ешқашан санамады: ол жауапкершілікті мойындаудың орнына, өзінің проблемаларын Лондоннан шыққан және оны іске асыруға бағытталған саясаттардың салдары деп баптады. Джон Адамс Бернардтың Массачусетс жағдайы туралы жазған "қарымталық есептерінің" британ үкіметінің саясаткерлерін отарлық мүдделерге қарсы бұруға зор ықпал еткенін жазды. Американдық революциялық соғыс басталғаннан кейін Бернардтың есімі Массачусетсте жасалған "үкіметке қарсы жаулы ниеттілердің" тізіміне енгізілді, және оның мүлігінің көп бөлігі тәркіленді. Монт-Дезерт аралы толығымен алынбады; Бернардтың ұлы Джон, соғыс кезінде Мэнде тұрып, жеңіске жеткен отаршылдар тарапына шығып, аралдың жартысына Массачусетс құқығын алуға қол жеткізді. 1786 жылы Джеймс Боудин Массачусетс губернаторы болып сайланғаннан кейін, пастор Уильям Гордон өз уағызында Боудинге Бернард сияқты штат заңнамасын елемесе, қауіпке ұшырайтынын ескертті. Бернардстон, Массачусетс оның Массачусетс әкімшілігі кезінде құрылды және оның құрметіне аталды. Бернард сондай-ақ Беркшир округін, Массачусетс (өз туған округінің атымен) және Питтсфилд, Массачусетс (Британ премьер-министрі Уильям Питтің атымен) деп атады.
Негізгі дереккөздер
Николсон, Колин, ред. Фрэнсис Бернардтың құжаттары, Колониялық Массачусетс губернаторы, 1760–69, 6 томдық. Массачусетс колониялық қоғамы және Вирджиния университеті баспасы, Бостон: 2007 ж. 1-5 томдары жарық көрді. 5-том: 1768–1769 жж. (2015 ж.). xxvi, 460 бет.