Кіріспе

Сент-Мэри Сити (сондай-ақ Тарихтық Сент-Мэри Сити деп те аталады) – 1634 жылдың наурыз айында Мэриленд штатының алғашқы еуропалық қонысы және астанасы ретінде құрылған бұрынғы отаршылдық қала. Қазір бұл мемлекеттік басқарудағы тарихи аймақ болып табылады, оның құрамында түпнұсқа отаршылдық қонысының реконструкциясы, сондай-ақ тірі тарих орны және мұражай кешені бар. Аймақтың жартысын Мэриленд штатындағы Сент-Мэри колледжінің кампусы алып жатыр. Барлық аймақта шамамен 933 тұрақты тұрғын және кампустағы жатақханалар мен пәтерлерде тұратын 1400 студент бар. Сити – Мэриленд штатының заңдарына сәйкес тіркелмеген қауымдастық және штаттың оңтүстік шетінде, Чесапик шығанағының батыс жағалауында орналасқан Оңтүстік Сент-Мэри округінде орналасқан. Аймаққа Сент-Мэри өзені шектес, ол Потомак өзенінің қысқа, тұзды сулы, таяды (су тасқыны болатын) саласы және ол Чесапикке құятын жерге жақын. Сент-Мэри Сити – Мэриленд колониясының құрылған тарихи орны, кейін Мэриленд провинциясы деп аталды, ол 1634 жылдан 1695 жылға дейін колониялық астана ретінде қызмет етті. Түпнұсқа қоныс – АҚШ-тағы ең көне төрт тұрақты ағылшын қонысының бірі. Ерекшелігі, Сент-Мэри Сити – АҚШ-та діни еркіндік орнатылған ең алғашқы орын, себебі бұл Солтүстік Америкадағы алғашқы отаршылдық қоныс, ол католик және протестант христиан діндерін ұстанатындарға пана беру міндетімен құрылған. Бұл сонымен қатар халықаралық деңгейде танылған археологиялық зерттеу аймағы және археологтарды даярлайтын оқу орталығы, сондай-ақ Тарихи археологиялық далалық мектебінің орны. Соңғы 30 жылда Сент-Мэри Ситиде 200-ден астам археологиялық қазба жұмыстары жүргізілді.

Джордж Калверт

Колониялық Сент-Мэри Ситиді алғаш рет ағылшын лорды Джордж Кальверт ойластырған. Ол Йоркширде католик отбасында дүниеге келген, бірақ он екі жасқа толғанда жергілікті билік ата-анасын Джордж пен оның інісі Кристоферді протестант ұстазына жіберуге мәжбүр еткен. Осыдан бастап Джордж орнаған дінге бейімделіп, патшаға қызмет етуде сәтті мансапқа қол жеткізді. Оның колония құруға жасаған алғашқы әрекеті 1621 жылы Ньюфаундлендтен сатып алған жердегі Авалон провинциясында болды, бірақ бірнеше жылдан кейін Кальверт жылырақ климат жақсырақ болатынын түсінді. 1622 жылы әйелі қайтыс болғаннан кейін және саяси жағдайы өзгерген соң, 1625 жылы Кальверт мемлекеттік хатшы лауазымынан қанағаттандырып, бала кезіндегі дініне қайта оралды, Англиядағы римдік католиктерге қарсы діни қуғын-сүргін жалғасқан кезде. 1631 жылы Кальверт корольге және елге көрсеткен қызметі үшін король Карл I-ден жеке құқық алды. Джордж Кальверттің арманы Солтүстік Америкада колония құру және оны қуғынға ұшыраған католиктер үшін паналау орнына айналдыру еді.

Сесил Калверт

Джордж Кальверт Мэриленд жарғысына патша мөрі қойылғанға дейін аз уақыттан кейін қайтыс болды; алайда король бұл құқықты оның үлкен ұлы және мұрагері Сесилге берді. Леонард өмірінің соңына дейін сол жерде тұрып, отарлаушыларды көптеген сынақтар мен қиындықтардан өткізіп, Британияға темекі өсіру және сату арқылы үлкен жетістіктерге жеткізді. Леонард, отбасының ешкімінен бұрын, Мэриленд колониясын құрған адам болды.

Кеме мен көгершін

Леонард Калверт басқаратын екі кеме, "Арк" және "Доув" 1633 жылдың қараша айында Уайт аралынан қоныс аударушылармен, иезуит миссионерлерімен және мерзімілі шарт бойынша жұмыс істеушілермен бірге жолға шықты. Барбадос аралында тоқталып, азық-түлікпен қамтамасыз еткеннен кейін, олар 1634 жылдың наурыз айында қазіргі Мэриленд штатына жетті. Олар алғашқы тұрақты қоныстарын қазіргі Мэриленд штатының Сент-Мэри округінде құрды, Сент-Мэри өзеніне қарайтын тік жарға қоныстанды. Бұл өзен салыстырмалы түрде тыныш, таяз сулы және Потомак өзенінің Чесапик шығанағына құятын жеріне жақын орналасқан. Бұл жерді Пискатауи үндістерінің Яокомико тайпасының мүшелері басып алған, бірақ Сускехана тайпасының шабуылына осал болғандықтан оны тастап кеткен. Олармен бірге Вирджинияның бұрынғы отаршысы болды, ол олардың тілін жақсы білді. Олар аймақтың басшысы, Пискатауи үндістерінің бас басшысы Таяк Киттамакундпен тез арада кездесті. Таяк Киттамакунд ағылшын жаңа келгендеріне отыз миль жерді сатты. Ол оларды одақтас және сауда серіктес ретінде дамытқысы келді (әсіресе олардың ауыл шаруашылығы құралдары, металл өңдеу, оқ-дәрі және қару-жарақ, әртүрлі тағамдар мен ішімдіктер сияқты озық технологияларының арқасында). Біраз уақыт бойы Пискатауи тайпасы, олардың қарасты тайпалары мен Мэрилендтегі ағылшындар бейбіт түрде бірге өмір сүрді.

Сент-Мэри қаласының атауы

Сент-Мэри қаласы 1634 жылдың 27 наурызында жаңа елді мекеннің орнында ресми түрде аталды және негіз салынды. Сент-Мэри Сити жаңа Мэриленд колониясының астанасы болды.

Бірінші отарлау қаласы

[[Файл:Леонард Калверт штаттық үйінде.jpg|thumb|220px|Колониялық дәуірдегі киім киген тарихи тұлғаны сомдаған Леонард Калверт, Сент-Мэри қаласындағы штаттық үйінде.

Өсе келе жатқан діни шиеленістер

Англиядағы азамат соғысы кезінде және одан кейін колонияда протестанттар мен католиктер арасында қақтығыстар болды. Ол, әйелдердің өз мүлкін басқаруына тыйым салатын, бірақ заңмен рұқсат етілген сол кездегі қалыпты үрдістерге қайшы келіп, өзінің ісін басқаруға батылдықпен кірісті. Ол сондай-ақ, сол кездегі әдетке қайшы келіп, жалғыз, үйленбеген әйел ретінде колонияға келген. Заң, жазбаша түрде, әрқашан Бренттің жағында болды, бірақ сол кездегі қалыпты тәжірибелер мен сенімдер, әсіресе Англия соттарынан шалқап жатқан, колониялардың ерлер басымдығымен көзге түсетін шекаралық аймағында, оның орындалуына кепілдік бермеді. Әйел болғандықтан, ол өзінің заңды құқықтарын қорғауға мәжбүр болды, осылайша олардың құрметтелуіне көз жеткізді. Брент Сент-Мэри Ситидегі жиналыстың алдында ортақ құқық сотында өз мүлкін басқару құқығын қорғады, құлшыныспен жақтады және жеңіске жетті, осылайша Солтүстік Америкадағы алғашқы әйел сотта және жиналыста өзін-өзі қорғады. Ол сонымен қатар жиналыста дауыс беру құқығын да талап етті. Мэриленд жиналысы оның атынан шағым түсіргеніне қарамастан, Сесил Кальверт хат арқылы оның және оның бауырлары мен қарындастары Мэриленд колониясын тастап кетуін талап етті. Осының салдарынан Брент әпкесімен бірге колониядан кетіп қалды.

1678 жыл: Сент-Мэрис-Сити қаласында оңтүстік колониялардағы алғашқы баспахана ашылды

thumb|250px|Уильям Нутхед баспасының жұмыс істеп тұрған көшірмесі, ол Оңтүстік колониялардағы алғашқы баспаханада қолданылған. Бұл толыққанды жұмыс істейтін баспахана тарихи Сент-Мэри қаласының тірі тарих аймағында орналасқан. Фотосуретті J. Pitts түсірді, Southern Maryland Heritage Area Consortium рұқсатымен. 1678 жылы Уильям мен Дина Нутхед Мэриленд штатындағы алғашқы баспагерлер болды. Дина күйеуінің әріптерін және процестерін көшіру арқылы, күйеуі 1695 жылы қайтыс болғаннан кейін де баспа ісін жалғастыра алды. Англия коронасы Мэриленд колониясын өз бақылауына алып, Калверттердің орнына патшалық губернаторларды тағайындады. Католиктерге де енді ашық түрде құдайға сыйынбауға тыйым салынды.

Мэриленд штатының астанасын ауыстыру

Жаңа протестант Мэриленд губернаторы сэр Фрэнсис Николсон астананы Сент-Мэри-Ситиден орталыққа жақынрақ Анаполиске көшірді. Сол жылы Сент-Мэри қаласындағы отарлық штат үйі протестант шіркеуіне айналдырылды.

18 ғасырдың басында: шаруашылықтардың бірігуі

Сент-Мэри қаласындағы қалған шағын шаруашылықтар Бром Хауард отбасының 19 ғасырдың көп бөлігінде жұмыс істеген үлкен, соғысқа дейінгі стильдегі құл плантациясына біріктірілді. Басты плантация үйі Калверттердің бірінің қираған орнына салынған.

Азаматтық соғыс

Азамат соғысы кезінде Одақ әскерлері Сент-Мэри округін басып алды, ол сол кезде Мэрилендтің көп бөлігі сияқты, оңтүстікке жақын көзқарастарға ие болды. Одақ күштері Сент-Мэри округіндегі пирстер мен кемежайларды Потомак өзенінің ар жағында орналасқан Конфедерациямен сауданы тоқтату үшін өртеп жіберді. Олардың кем дегенде екеуі Одақ армиясына қосылды. [[File:US Colored Troops medal 1865 Smithsonian Museum of American History 2012 05 15. jpg|thumb|180px|Шафин фермасы шайқасында (сонымен қатар "Жаңа Базар биіктіктерінің шайқасы" деп те аталады) көрсеткен ерлігі үшін 38-ші АҚШ Түсті жұмысшы әскер полкінің мүшелеріне берілген медаль, бұл генерал-майор Бенджамин Батлерді осы медальді жасауға бұйрық беруге шабыттандырды. Америка Азамат соғысындағы Шафин фермасы шайқасындағы (сонымен қатар "Жаңа Базар биіктіктерінің шайқасы" деп те аталады) көрсеткен ерлігі үшін]. АҚШ Түсті әскерлерінің ескерткіші, Лексингтон паркі, Мэриленд, Сент-Мэри қаласының солтүстігіне қарай жеті миль жерде, Сент-Мэри округінің афроамерикалық сарбаздарын, соның ішінде 38-ші АҚШ Түсті жұмысшы әскер полкінің сарбаздарын құрметтейді және еске алады, олар Америка Азамат соғысы кезінде Одақ үшін сарбаз немесе теңізші болып қызмет етті. Сайттағы ақпараттық тақта Барнс пен Харрис туралы және олардың Құрмет медалін қалай алғаны туралы айтады.

Азамат соғысынан кейінгі шаруашылық

Азамат соғысы плантациядағы құлдықты жойды және аудан көбінесе ірі шаруашылыққа бағынышты болып қалды. Кітап Кеннедидің Мэриленд штатының астанасы ретінде тасталғаннан кейін ұзақ уақыттан соң Сент-Мэри қаласын сипаттау үшін таңдаған өлеңімен басталады. Бірнеше жыл өткен соң, 1840 жылы Кеннедидің ескерткіш құру туралы ұсынысына жауап ретінде ескі Сент-Мэри қаласының жерінде әйелдерге арналған конфессиялық емес семинария-жоғары мектеп ашылды. Мэриленд штатының заң шығарушы органының шешімімен Сент-Мэри мектебінің жыныстық белгісі алынып тасталды, нәтижесінде мектеп атынан "әйелдерге арналған" деген сөз жойылды. Дегенмен, еркектерге оқуға рұқсат берілсе де, оларға жатақхана ұсынылмайды. Жарғы комиссияны "жаңа, тәуелсіз мемлекеттік орган" ретінде құрды, ол Мэриленд штатының губернаторына тікелей бағынышты және Сент-Мэри қаласын мемлекеттік "ескерткіш" ретінде "сақтау, дамыту және күту" үшін жұмыс істейді (1968 жылдан бастап күшіне енді).

1969 жыл: Сент-Мэри қаласы ұлттық ескерткіш деп жарияланды

1969 жылы Сент-Мэри ұлттық тарихи ескерткіш ретінде жарияланды. Жоспарда "1200 акр жерді иелену ұсынылады" және тарихи қаланы қайта жаңғыртудың бастапқы қадамдары ретінде мұражай, келушілер орталығы, жұмыс істейтін темекі шаруашылығы, қоғамдық көлік, сондай-ақ "Сандық" және "Көгершін" нысандарының қалпына келтірілуі қарастырылады.

1976: Кермит Хантердің "Таң қанат" атты туындысының әлемдік премьерасы

Сент-Мэри қаласының құрылуын мерекелеу үшін жазылған Хантердің ашық ауадағы драмасы Леонард Калверт, Уильям Клейборн, Энн Арундел, Ричард Ингел, Матиас де Соуза және тағы басқалардың кейіпкерлерін ерекше көрнекті етіп көрсетті. Сонымен қатар, бұл драма екі мәрте «Оскар» жүлдесіне ие болған Дензел Вашингтонның актерлік жолын бастады, ол ДеСоуза рөлінде сахнада тұңғыш рет өнер көрсетті. Актерлік құрамында Тони жүлдесінің иегері Дебра Монк (Энн Арундел рөлінде) және актер, сценарист, режиссер Джексон Хит (Ингел рөлінде) де болды. 1976 жылдың 4 шілдесінде «Вашингтон Пост» газетінің бұл пьесаға арналған мақаласы Конгресс отырысында оқылып, Конгресс жазбаларына мәңгілікке енгізілді.

1980 жылдан қазіргі уақытқа дейін

Көп жылдық іздестіру қазбалары мен тарихи зерттеулерден кейін, және мүмкін болатын бастапқы қала орындары шектелгеннен соң, отарлық қоныстың бастапқы жоспарын толық ашу мақсатымен археологиялық қазба жұмыстары күрт күшейтілді. Төрт жыл бойы қарқынды қазба жұмыстарынан кейін, бастапқы қала жоспарының көп бөлігі табылды. Сент-Мэри қаласының тарихи комиссиясы құрылғаннан бастап, жылына шамамен 25 000 қосымша турист келді. Бұл комиссия – Сент-Мэри қаласындағы археологиялық қалдықтарды анықтау және сақтаумен жүктелген мемлекеттік мекеме.

Тарихи археологияның далалық мектебі

Мэриленд штатындағы Сент-Мэри колледжімен бірлесіп, Тарихи Сент-Мэри комиссиясы (бұрынғы "Сент-Мэри қалалық комиссиясы") әр жазда Тарихи археологиялық далалық мектепті өткізеді.