Билл Виола: Видео өнерінің шебері

Кіріспе

Американдық бейне және инсталляция суретшісі

Билл Виола (/US/'/v//aɪ//oʊ//l//ə/// VYohlə, /UK/'/v//iː//oʊ//l//ə/// VEEohlə; 1951 жылдың 25 қаңтарында туған) – американдық заманауи бейне суретшісі, оның көркемдік өрнегі жаңа медиадағы электрондық, дыбыстық және бейне технологияларына негізделген. Оның туындылары туу, өлім және сананың түрлі жақтары сияқты адамның негізгі өмірлік тәжірибелеріне арналған.

Ерте өмір және білім

Виола Нью-Йорк штатының Куинс және Вестбери қалаларында өскен. Ол Флашингтегі П.С. 20 мектебіне оқуға түсті, онда теледидар тобының капитаны болды. Отбасысымен тауларда демалып жүргенде көлге батып кетіп, "өмірімде көрген ең әдемі әлем", "қорқынышсыз" және "бейбіт" деп сипаттайтын тәжірибеге тап болды. 1973 жылы Виола Сиракуз университетін эксперименталды зерттеулер бойынша көркемөнер бакалавры дәрежесімен бітірді. Ол Визуалды және сахналық өнер колледжінде, соның ішінде Синапс эксперименталды бағдарламасында оқыды, ол кейін CitrusTV-ге айналды.

Мансап

Виоланың бітіргеннен кейінгі алғашқы жұмысы Сиракузадағы Эверсон өнер мұражайында бейне техник болып жұмыс істеу болды. 1973 жылдан 1980 жылға дейін ол композитор Дэвид Тюдормен «Rainforest» жаңа музыка тобында (кейін «Composers Inside Electronics» деп аталды) оқыды және бірге өнер көрсетті. 1974 жылдан 1976 жылға дейін Виола Флоренцияда Мария Глория Конти Бикоччи басқаратын, алғашқы видеостудияда техникалық директор болып жұмыс істеді, онда ол Нам Джун Пайк, Брюс Науман және Вито Аккончи сияқты бейне өнершілермен кездесті. 1976-1983 жылдары ол Нью-Йорктегі WNET Thirteen теледидар зертханасында тұрақты суретші болды. 1976 және 1977 жылдары Виола Соломон аралдарына, Яваға және Индонезияға салт-дәстүрлі сахналық өнерді жазу үшін саяхат жасады. 1977 жылы Виоланы мәдени өнер директоры Кира Перов Ла Тробе университетіне (Мельбурн, Австралия) жұмыстарын көрсетуге шақырды. Кейін Виола мен Перов үйленді, бірге жұмыс істеу және саяхаттау арқылы маңызды өмірлік ынтымақтастық бастады. 1980 жылы олар Жапонияда бір жарым жыл бойы Жапония – АҚШ мәдени алмасу бағдарламасы бойынша стипендия алып тұрды, сол кезде Дзен шебері Дайен Танакадан буддизмді зерттеді. Осы уақыт ішінде Виола Sony Corporation компаниясының Atsugi Laboratories зертханасында тұрақты суретші болды. 1983 жылы ол Калифорния штатының Валенсия қаласындағы Калифорния өнер институтында «Advanced Video» пәнінен оқытушы болды. 1995 жылы ол 46-шы Венеция биенналесінде АҚШ-ты өкілдік етті, осыған арналған «Құпиялардың көмілуі» атты туындылар сериясын жасады, оның ішінде оның ең танымал туындыларының бірі – Понтормоның «Кіру» картинасының заманауи интерпретациясы болған «Қош келдіңіз» туындысы да бар. 1997 жылы Уитни американдық өнер мұражайы Виоланың 25 жылдық шығармашылығына арналған ірі көлемді ретроспективалық көрмені ұйымдастырып, халықаралық деңгейде көрсетті. 1998 жылы Виола Лос-Анджелестегі Гетти зерттеу институтында Гетти стипендиаты болды. Кейін, 2000 жылы Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі болып сайланды. 2002 жылы ол Deutsche Guggenheim Berlin және Guggenheim Museum, New York мұражайларының тапсырысымен жоғары сападағы бейнеде түсірілген «Going Forth By Day» атты циклдік туындыны аяқтады. 2003 жылы «The Passions» Лос-Анджелес, Лондон, Мадрид және Канберра қалаларында көрмеге қойылды. Бұл Виоланың ренессанс дәуіріндегі діни суреттерден шабыттанған, эмоционалды және баяу темпте түсірілген туындыларының ірі жиынтығы болды. Виоланың алғашқы өмірбаянын «Viola on Vídeo» деп атаған Федерико Утрера (Король Хуан Карлос университеті) жазды және 2011 жылы Испанияда жарық көрді.

Viola's first job after graduation was as a video technician at the Everson Museum of Art in Syracuse. From 1973 to 1980, he studied and performed with composer David Tudor in the new music group "Rainforest" (later named "Composers Inside Electronics"). From 1974 to 1976, Viola worked as technical director at , a pioneering video studio led by Maria Gloria Conti Bicocchi, in Florence, Italy where he encountered video artists Nam June Paik, Bruce Nauman, and Vito Acconci. From 1976 to 1983, he was artist in residence at WNET Thirteen Television Laboratory in New York. In 1976 and 1977, he travelled to the Solomon Islands, Java and Indonesia to record traditional performing arts. Viola was invited to show work at La Trobe University (Melbourne, Australia) in 1977, by cultural arts director Kira Perov. Viola and Perov later married, beginning an important lifelong collaboration in working and traveling together. In 1980, they lived in Japan for a year and a half on a Japan/U. S. cultural exchange fellowship where they studied Buddhism with Zen Master Daien Tanaka. During this time, Viola was also an artist in residence at Sony Corporation's Atsugi Laboratories. In 1983, he became an instructor in Advanced Video at the California Institute of the Arts, in Valencia, California. He represented the United States at the 46th Venice Biennale in 1995 for which he produced a series of works called Buried Secrets, including one of his best known works The Greeting, a contemporary interpretation of Pontormo's The Visitation. In 1997, the Whitney Museum of American Art organized and toured internationally a major 25 year retrospective of Viola's work. Viola was the 1998, Getty Scholar in residence at the Getty Research Institute, Los Angeles. Later, in 2000, he was elected to the American Academy of Arts and Sciences. In 2002, he completed Going Forth By Day, a digital "fresco" cycle in high definition video, commissioned by the Deutsche Guggenheim Berlin and the Guggenheim Museum, New York. In 2003,The Passions was exhibited in Los Angeles, London, Madrid, and Canberra. This was a major collection of Viola's emotionally charged, slow motion works inspired by traditions within Renaissance devotional painting. The first biography of Viola, entitled Viola on Vídeo, was written by Federico Utrera (King Juan Carlos University) and published in Spain in 2011.

Билл Виола студиясы

Билл Виола студиясын оның әйелі, атқарушы директор Кира Перов басқарады. Ол 1978 жылдан бері Виоламен жұмыс істеп, оның бейнежазбалары мен инсталляцияларын басқарып, көмектесіп келеді. Ол жұмыстың дамып келе жатқан барысын тікелей оқиға орнында құжаттайды. Студиядан шыққан барлық жариялымдарды Перов өңдейді.

Стиль

Виоланың шығармашылығы негізінен адам санасы мен тәжірибесінің орталық тақырыптарымен айналысады – туу, өлім, махаббат, эмоция және гуманистік руханилық. Мансабы бойы ол мистикалық дәстүрлерге, әсіресе Дзен буддизміне, христиан мистицизміне және ислам суфизміне деген терең қызығушылығынан мағына мен шабыт алды, бұл оның кейбір туындыларының трансценденттік сипатында жиі көрінеді. Сонымен қатар, батыс ортағасырлық және Ренессанс дәуіріндегі діни өнердің тақырыбы мен стилі оның эстетикасына әсер етті. Ол үнемі зерттейтін тақырып – дуализм, яғни бір нәрсені түсіну үшін оның қарама-қарсысы белгілі болуы керек деген идея. Мысалы, оның көптеген жұмыстарында өмір мен өлім, жарық пен қараңғылық, от пен су, күшті эмоция мен тыныштық, дауыс пен үнсіздік сияқты тақырыптар кездеседі. Оның шығармаларын үш түрге бөлуге болады: тұжырымдамалық, визуалды және осы екеуінің бірегей үйлесімі. National Review журналының өнер сыншысы Джеймс Гарднер Виоланың концептуалды жұмысын көптеген бейнеөнер сияқты ұмытылатындықпен сипаттайды. Дегенмен, басқалар мүлдем басқаша пікірде. Ал Гарднер Виоланың «The Veiling» сияқты визуалды туындыларын және «The Crossing» сияқты концептуалды және визуалды элементтердің үйлесімін әсерлі әрі есте қалатындығын мойындайды. Виоланың жұмыстары көбінесе суретшілдік сипатқа ие, өте баяу қозғалыстағы бейнелерін қолдану арқылы көрерменді суреттің ішіне еніп, оның мазмұнымен терең байланысуға шақырады. Бұл ерекшелік оның туындыларын қазіргі заманғы өнер аясында ерекше қолжетімді етеді. Осының салдарынан, оның жұмыстары сыншылар тарапынан әртүрлі бағаланады, кейбіреулері оның кейбір туындыларындағы мақтанғақ және түсініктілікке бейімділігін атап өтеді. Алайда, оның осы амбициясы, мағынаға ұмтылысы және адам өмірінің маңызды тақырыптарымен айналысуға жасаған тырысы оның жұмысын басқа сыншылар, көрермендер мен коллекционерлер тарапынан жоғары бағалануына себеп болады. Оның ерте туындылары бүгінгі күнге дейін оның жұмысына әсер ететін мәселелерге деген қызығушылығын қалыптастырды. Атап айтқанда, Виоланың эмоцияның мәнін оның ең жоғары дәрежедегі көрінісін жазу арқылы ұстап алуға жасаған талпынысы 1976 жылғы «Тіс аралығы» атты видеожұмысымен, онда ол өзін айқайлап тұрғанын бейнелейді, және 2001 жылғы 45 секундтық «Сайлент тау» сияқты туындыларымен жалғасуда, онда екі актер азапты күйде бейнеленген. Егер Виоланың эмоциялық күйлерді объективті себеп-салдарымен байланыстырмай бейнелеуі – көрерменге оларды түсіну үшін сыртқы оқиға немесе нысан қажет емес – оның көптеген жұмыстарының бір ерекшелігі болса, екіншісі, қазіргі кезде көріне бастаған, ортағасырлық және классикалық эмоция бейнелеулеріне сілтеме жасауы. Мысалы, оның тыныш «Катеринаның бөлмесі» (2001) туындысы Андреа ди Бартолоның 1393 жылғы «Сиеналық Киелі Катерина дұға етеді» картинасымен көптеген көріністер бойынша сәйкес келеді. Виоланың жұмысы сыншылар тарапынан жоғары бағаланған. Сыншы Марджори Перлофф оны ерекше атап көрсетеді. Қазіргі заманғы компьютерлік технологияларға жауап беру және оларды пайдалану қажеттілігі туралы кеңінен жазған Перлофф Виоланы жаңа технологияның – оның жағдайында бейнекамераның – жанрдың бұрынғы нұсқаларында болмаған жаңа эстетикалық критерийлер мен мүмкіндіктерді қалай жасауға болатынының мысалы ретінде қарастырады.

Viola's art deals largely with the central themes of human consciousness and experience – birth, death, love, emotion, and a kind of humanist spirituality. Throughout his career he has drawn meaning and inspiration from his deep interest in mystical traditions, especially Zen Buddhism, Christian mysticism and Islamic Sufism, often evident in the transcendental quality of some of his works. Equally, the subject matter and manner of western medieval and renaissance devotional art have informed his aesthetic. An ongoing theme that he constantly explores is dualism, or the idea that comprehension of a subject is impossible unless its opposite is known. For example, a lot of his work has themes such as life and death, light and dark, fire and water, stressed and calm, or loud and quiet. His work can be divided into three types, conceptual, visual, and a unique combination of the two. According to art critic James Gardner of the National Review, Viola's conceptual work is forgettable, just like most video art. However, others have different opinions. On the other hand, Gardner feels that Viola's visual work, such as "The Veiling", and his combination of both the conceptual and visual, such as "The Crossing," are impressive and memorable. Viola's work often exhibits a painterly quality, with his use of ultra slow motion video encouraging the viewer to sink into the image and connect deeply to the meanings contained within it. This quality makes his work perhaps unusually accessible within a contemporary art context. As a consequence, his work often receives mixed reviews from critics, some of whom have noted a tendency toward grandiosity and obviousness in some of his work. Yet it is this very ambitiousness, his striving toward meaning, and attempts to deal with the big themes of human life, that also make his work so clearly appreciated by other critics, his audiences and collectors. His early work established his fascination with issues that continue to inform his work today. In particular, Viola's obsession with capturing the essence of emotion through recording of its extreme display began at least as early as his 1976 work, The Space Between the Teeth, a video of himself screaming, and continues to this day with such works as the 45 second Silent Mountain (2001), which shows two actors in states of anguish. If Viola's depictions of emotional states with no objective correlative — emotional states for which the viewer has no external object or event to understand them by—are one feature of many of his works, another, which has come to the forefront, is his reference to medieval and classical depictions of emotion. Most immediately, his subdued Catherine's Room 2001, has many scene by scene parallels with Andrea di Bartolo's 1393 St. Catherine of Siena Praying. Viola's work has received critical accolades. Critic Marjorie Perloff singles him out for praise. Writing at length about the necessity of poetic works responding to and taking advantage of contemporary computer technologies, Perloff sees Viola as an example of how new technology—in his case, the video camera—can create entirely new aesthetic criteria and possibilities that did not exist in previous incarnations of the genre — in this case, theater.

Видеосурет жобалары

Көптеген бейне өнершілер жаңа технологияларды өз саласына жылдам енгізсе де, Виола цифрлық өңдеуге көбінесе жүгінбейді. Оның жұмысындағы ең қиын және оның ерте туындыларынан бері жаңа жетістіктерден ең көп пайда көрген техникалық аспект – ол өте баяу қозғалысты пайдалануы.

Кері теледидар

"Reverse Television 1983" – 15 минуттық монтаж, онда адамдар теледидардай бейнекамераға қарап отырады.

Квинтет сериясы

Quintet Series 2000 – бес актердің бет-әлпетінің өрбуын баяу қозғалыста көрсететін, төрт жеке видеодан тұратын жиынтық. Бұл, олардың өзгеріп жатқан мінез-құлқының ұсақ-түйектерін анықтауға мүмкіндік береді.

Nine Inch Nails тобымен бірлесіп жұмыс жасау

2000 жылы Билл Виола Nine Inch Nails индустриалды рок тобымен және оның жетекші әншісі Трент Резнормен бірлесіп, топтың гастрольдік турнесі үшін бейнесуита жасады. Триптих негізінен су бейнелеріне бағытталған және концертте орындалатын әндермен тығыз байланысты болуы тиіс еді.

Жағалаусыз мұхит

2007 жылы Виола 52-ші Венеция биенналесіне Ибн Арабиден алынған цитатамен аталған "Жағасы жоқ мұхит" деп аталатын инсталляциясын ұсынуға шақырылды. Бұл жұмыста алдыңғы планға қараңғы фонда адамдар тұр. Олардың әрқайсысы өзен сияқты судың көп мөлшерін өндіріп шығарады, тіпті олар қайта туғандай. Су олардың денелерінен құйылып ағып шығады. Бір адамдар ғана тамшылап су шығарады, ал қалғандары су тасқынына ұшырайды (Sal 2008). Виола бұл туындыны сұхбатында "өмірдің нәзіктігі туралы, өмір мен өлім арасындағы шекара іс жүзінде мықты қабырға емес; оны құлып пен кілтпен ашу мүмкін емес, ол өте нәзік, өте күңке" деп сипаттады.

Еске алу

Observance 2002 - бұл 2001 жылғы 11 қыркүйектегі террористик шабуылдарға жауап ретінде туындаған туынды болуы мүмкін. Инсталляцияда шағын кадрдың ішінде төрт-бес адам бейнеленген. Олар осы тар кеңістікте тығыз орналасқандарына қарамастан, одан кетуге асықпайды. Топтың ең кіші мүшесінің бірі алға қарай жылжып, көрермендерге қарап, бір нәрсеге үмітпен қарап тұр. Оның бұл әрекеті топтағы басқа адамдардың іс-әрекеттерін түсіндіруге көмектеседі. Олардың алдында алапат қайғы мен қасіретті жайт бар.

Тристан жобасы

2004 жылы Виола «Тристан» жобасына кірісті. Опера режиссері Питер Селларстың шақыруымен ол Вагнердің «Тристан мен Изольда» операсының сахнадағы оқиғасына фон ретінде көрсетілетін бейне тізбектерін жасады. Виоланың ерекше баяу қозғалысын пайдалана отырып, ол актерлерді Вагнердің оқиғасының артындағы метафоралық әңгімені бейнелеу үшін қолданды. Мысалы, бірінші актіні кейіпкерлердің киімдерін шешіп, денелерін тазарту рәсімі ретінде көрсетті, олар бір-бірімен суға бірге секіріп кіреді (Вагнердің оқиғасында екі кейіпкер бір-біріне немқұрайлы екендігін көрсетіп, сыртқы көрініс сақтайды – Изольда Тристанның туысына тұрмысқа шығуға міндетті болғандықтан, олар өле жатыр деп жаңылысып, шын сезімдерін ашады). Бұл туынды алғаш рет 2004 жылы Лос-Анджелестегі Дисней залында үш жеке кешкіде, әр актісі бөлек көрсетілді, содан кейін 2005 жылдың сәуірінде және қарашасында Париждегі Бастиль операсында толық қойылды. Кейіннен бейне туындылары 2006 жылдың маусым және қыркүйек айларында Вагнердің музыкасысыз Лондонның Хаунч-оф-Венисон галереясында және Сент-Олаве колледжінде көрсетілді. «Тристан» жобасы музыка мен бейнесімен бірге 2007 жылдың сәуірінде Лос-Анджелестегі Дисней залына қайта оралды, содан кейін 2007 жылдың мамырында Нью-Йорк қаласының Линкольн орталығында және 2007 жылдың қыркүйегінде Нидерландының Роттердам қаласындағы Гергиев фестивалінде тағы да қойылды.

Түнгі сапар

2005 жылы ол Трейси Фуллертонмен және USC-дегі Game Innovation Lab-пен бірге «Түн саяхаты» атты өнер ойыны үстінде жұмыс істей бастады. Бұл жоба жеке тұлғаның рухани оянуға қарай мистикалық сапарының жалпыға ортақ әңгімесіне негізделген. Ойын әлемдік көрмелерде дамып келе жатқан жұмыс ретінде көрсетілді. 2008 жылы IndieCade фестивалінде «Тамаша тәжірибе» сыйлығына ие болды.

Жарық денелері

2009 жылдың қазан айында Нью-Йорктегі Джеймс Кохан галереясында Виоланың "Жарық денелері" атты жеке көрмесі ашылды. Көрмеде 1994 жылғы "Пнеума" туындысы орын алды, ол жылдам өтетін естеліктерді бейнелейтін суреттердің проекциясы болды. Сонымен қатар, Виоланың үздіксіз жалғасып келе жатқан "Transfiguration" сериясынан бірнеше жұмыстар көрсетілді, ол 2007 жылғы "Жағасы жоқ мұхит" инсталляциясынан дамыған.

Басқа жобалар

2004 жылы Виола Ричард Вагнердің «Тристан мен Изольда» операсының жаңа қойылымы жөнінде режиссер Питер Селларс, дирижер Эса Пекка Салонен және атқарушы продюсер Кира Перовпен бірлесіп жұмыс істей бастады. Операның премьерасы 2005 жылы Париж Ұлттық операсында болды, ал Виоланың бейнелеу жұмысы кейіннен 2006 жылы Лондонның «Хауч оф Венисон» галереясында және Сент-Олав мектебінде «LOVE/DEATH The Tristan Project» деген атпен көрсетілді. 2007 жылы Севильядағы Әдемі өнерлер орталығы Альгамбра, Гранададағы Карлос V сарайында музейдің көркем өнер жинағымен байланысты Виоланың туындыларын көрсететін көрмені ұйымдастырды.