Кіріспе

Франция департаменті Па-де-Кале (Па-де-Кале, "Кале бұғазы"; сондай-ақ Nauw van Kales) – Францияның солтүстігіндегі департамент, ол Дувр бұғазының французша атауымен аталған және осы бұғазға шектес. Франциядағы барлық департаменттердің ішінде ең көп коммунасы осы департаментке тиесілі – 890 коммуна, және халық саны бойынша 8-ші орында тұр. 2019 жылғы мәліметтер бойынша, халық саны 1 465 278 адамды құрады. Кале өткелі Англия арнасындағы Кале портына жалғасады. Па-де-Кале Нор және Сомма департаменттерімен шекаралас, ал Англияның Кент графтығымен Ла-Манш туннелі арқылы байланысады.

Тарих

Тарихи алғашқы заманнан бері қоныстанған Па-де-Кале аймағын кельт белгиялықтары, римдіктер, германдық франктар және алеманндар кезекпен мекендеген. IV және V ғасырларда Булонь-сюр-Мерден Кельнге дейінгі маршрут бойындағы әскери және қорғаныс қызметтерін атқару үшін герман тайпаларын тарту арқылы римдіктер аймақта герман-роман тілдік шекарасын құрды, ол сегізінші ғасырға дейін сақталды. V-ден VIII ғасырға дейінгі саксондық отарлау тілдік шекараны оңтүстікке және батысқа қарай кеңейткен болуы мүмкін, сондықтан IX ғасырға қарай Бетун мен Берк арасындағы сызықтың солтүстігіндегі көптеген тұрғындар Орта Голланд диалектісінде сөйлеген, ал оңтүстіктегілер – роман диалектілерінің бірі – Пикард тілінде сөйлеген. Бұл тілдік шекара бүгінге дейін аймақтың топонимдері мен патронимдерінде көрініс тапқан. IX ғасырдан бастап тілдік шекара солтүстікке және шығысқа қарай бірте-бірте жылжыды, ал 15 ғасырдың соңына қарай роман диалектілері голланд диалектілерін толығымен ығыстырды. Па-де-Кале – француз революциясы кезінде 1790 жылдың 4 наурызында құрылған алғашқы 83 департаменттің бірі. Ол бұрынғы Кале, бұрынғы ағылшын билігінде болған, Булонь, Понтье және Артуа провинцияларының бөліктерінен құрылды, соңғысы бұрынғы испан Нидерландының құрамында болған. Бірінші дүниежүзілік соғыстың ең қымбатқа түскен шайқастары осы аймақта болды. Аррастан сегіз шақырым қашықтықта орналасқан Канаданың Ұлттық Вими мемориалы 1917 жылғы Аррас шайқасы барысында Вими қырқасы үшін болған шайқасты еске алады және Канаданың Еуропадағы қаза тапқан әскерлеріне арналған ең маңызды ескерткіші болып табылады. Па-де-Кале Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде «Фортитуд» операциясының да нысаны болды, бұл операция одақтастардың немістерді алдап, Еуропаға шабуылдың Нормандияда емес, осы жерде болатынына сендіруді көздеген жоспар еді.

Негізгі қалалары

Оның негізгі қалалары жағалауда Кале және Булонь-сюр-Мер, ал Артуа аймағында Аррас, Ленс, Лиевин және Бетюн қалалары орналасқан. Ең көп халқы бар коммуна – Кале; Аррас префектурасы халық саны бойынша екінші орында. 2019 жылғы мәліметтер бойынша, 15 000-нан астам тұрғыны бар 10 коммуна бар. Алайда, Екінші дүниежүзілік соғыстан бері экономика көбірек әртараптанды.

Жергілікті сайлау

Департамент кеңесінің төрағасы Жан Клод Лерой, 2017 жылы сайланды.

Ұлттық саясат

2017 жылғы Франция президенттік сайлауының екінші турында Па-де-Кале департаментінде Ұлттық майданның кандидаты Марин Ле Пенге берілген дауыстардың көпшілігі – 52,06% құрады. Бұл көрсеткіш бойынша ол Франциядағы екі департаменттің бірі болды.

Президент сайлауы 2-ші тур

Сайлау жеңімпазы Кандидат/Партия% 2-орын Кандидат/Партия% 2022 Марин Ле Пен FN 57.49 Эммануэль Макрон LREM 42.51 2017 Марин Ле Пен FN 52.06 Эммануэль Макрон LREM 47.94 2012 Франсуа Олланд PS 56.18 Николя Саркози UMP 43.82 2007 Сеголен Роял PS 52.04 Никола Саркози UMP 47.96 2002 Лионель Жоспен PS 57.28 Жак Ширак RPR 42.72

Білім

Қазіргі уақытта департаментте екі мемлекеттік университет бар. Франциядағы ең көп халқы бар департаменттердің бірі болғанымен, Па-де-Каледе 1991 жылға дейін университет болған жоқ. Сол жылы Франция үкіметі екі университет құрды: департаменттің батыс бөлігінде ULCO (Université du Littoral Côte d'Opale) және шығыс бөлігінде Université d'Artois.