Екінші дүниежүзілік соғыстағы одақтас ғылыми барлау операциясы

Кіріспе

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде одақтастардың ғылыми барлау операциясы

Альсос миссиясы – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жаудың ғылыми жетістіктерін анықтау үшін британдық және АҚШ әскери, ғылыми және барлау қызметкерлерінің тобының ұйымдасқан күші-жігері болды. Оның басты мақсаты – нацистік Германияның ядролық технология саласындағы прогресін зерттеу, сондай-ақ Манхэттен жобасына пайдалы болатын немесе Кеңес Одағына бермеуге тұрарлық неміс ядролық ресурстарын иелену еді. Миссия Германияның химиялық және биологиялық қару әзірлеуін, оларды жеткізу тәсілдерін, сонымен қатар басқа да осы зерттеулер барысында қол жеткізілген аванстық Остің технологияларын (мысалы, V-2 зымыран бағдарламасын) да зерттеді. Альсос миссиясы 1943 жылдың қыркүйегінде Италияға одақтастардың басып кіруінен кейін, Манхэттен жобасының жаудың ядролық қызметіне қатысты шетелдік барлауды үйлестіру мақсатында құрылды. Топтың екі мақсаты болды: жоғарыда аталған бағдарламаларды бағалау және оларды Кеңес Одағының қолға түсіруіне жол бермеу үшін персоналды, құжаттарды, материалдарды және нысандарды іздеу. Альсос тобы Италия, Франция және Германиядағы майдан желісіне жақын қозғалып, кейде жау бақылауындағы аумаққа өтіп, құнды ресурстарды жоюға немесе ғалымдардың қашуына немесе қарсыластардың қолына түсуіне бұрын қауіпсіздендірді. Альсос миссиясын Манхэттен жобасының бұрынғы қауіпсіздік офицері полковник Борис Паш басқарды, ал бас ғылыми кеңесші ретінде Сэмюэл Годсмит тағайындалды. Миссияға Әскери-теңіз барлау қызметі (ONI), Ғылыми зерттеу және дамыту басқармасы (OSRD), Манхэттен жобасы және Армия барлау қызметі (G-2) бірлесіп жұмыс істеді, ал жедел жәрдемді белгілі бір топтарға бекітілген инженерлік бөлімдер көрсетті. Альсос командалары неміс зерттеу жұмыстарының сақталған құжаттары мен жабдықтарының маңызды бөлігін табысты анықтап алып, жойды. Олар сонымен қатар Отто Хан, Макс фон Лауэ, Вернер Гейзенберг және Карл Фридрих фон Вайцзекер сияқты Германияның жетекші ғылыми қызметкерлерінің көпшілігін ұстады. 1944 жылдың қараша-желтоқсан айларына қарай олар неміс атом бомбасының қаупі жоқ екеніне және неміс ядролық бағдарламасы тек тәжірибелік сатыға жеткеніне, өндіріс сатысына емеске екеніне қорытынды жасады. Жапония жеңілгеннен кейін, оның ядролық бағдарламасын бағалау үшін Альсос миссиясы жіберілді.

The Alsos Mission was an organized effort by a team of British and United States military, scientific, and intelligence personnel to discover enemy scientific developments during World War II. Its chief focus to investigate the progress that Nazi Germany was making in the area of nuclear technology, and to seize any German nuclear resources that would either be of use to the Manhattan Project or worth denying to the Soviet Union. It also investigated German chemical and biological weapon development and the means to deliver them, and any other advanced Axis technology it was able to get information about in the course of the other investigations (such as the V 2 rocket program). The Alsos Mission was created after the September 1943 Allied invasion of Italy as part of the Manhattan Project's mission to coordinate foreign intelligence related to enemy nuclear activity. The team had a twofold assignment: search for personnel, records, material, and sites to evaluate the above programs and prevent their capture by the Soviet Union. Alsos personnel followed close behind the front lines in Italy, France, and Germany, occasionally crossing into enemy held territory to secure valuable resources before they could be destroyed or scientists escape or fall into rival hands. The Alsos Mission was commanded by Colonel Boris Pash, a former Manhattan Project security officer, with Samuel Goudsmit as chief scientific advisor. It was jointly staffed by the Office of Naval Intelligence (ONI), the Office of Scientific Research and Development (OSRD), the Manhattan Project, and Army Intelligence (G 2), with field assistance from combat engineers assigned to specific task forces. Alsos teams were successful in locating and removing a substantial portion of the German research effort's surviving records and equipment. They also took most of the senior German research personnel into custody, including Otto Hahn, Max von Laue, Werner Heisenberg and Carl Friedrich von Weizsäcker. By November December 1944, they had concluded that there was no threat of a German atomic bomb, and that the German nuclear program had only reached an experimental phase, not a production phase. After the defeat of Japan, an Alsos mission was sent in to evaluate its nuclear program as well.

Шығу тегі

Манхэттен жобасы – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде және одан кейін АҚШ бастаған одақтастардың ядролық қаруды зерттеу және дамыту бағдарламасы. 1942 жылдың қыркүйегінде АҚШ Армиясының инженерлік корпусының бригадир-генералы Лесли Гроувз жобаның директоры болды. Жоба қатаң қауіпсіздік шараларымен қамтамасыз етілді, себебі оның ашылуы Ось державаларын, әсіресе Германияны, өздерінің ядролық жобаларын үдетуге немесе жобаға қарсы жасырын операциялар жүргізуге итермелеуі мүмкін еді. Ядролық бөліну саласындағы одақтастардың жұмысына, көбінесе нацистік Германиядан қашқан ғалымдар, Германия атом бомбасын жасап жатыр деген қорқыныш себеп болды. Бөлінудің ашылуы негізінен Отто Ханның Берлиндегі зертханасында болды, ал АҚШ-тағы көптеген ғалымдар неміс ғалымдарының, әсіресе Вернер Гейзенбергтің еңбектерін жоғары бағалады. Атом бомбасын жасауға «жарыс» болып жатыр деген қауіп Манхэттен жобасын құрудың және одақтастардың күшін үдетудің басты себебі болды. Германияның канцлері Адольф Гитлер Германияның құпия қару жасап жатқанын жиі айтты, және олардың арасында ядролық қарулар болуы мүмкін деген қорқыныш болды. Германияның ядролық әрекеттері туралы хабарлар қабылданатын деңгейде маңызды болды. Манхэттен жобасының бастамасымен норвегиялық диверсанттар мен одақтас бомбалаушылар 1942 жылдың соңы мен 1943 жылдың басында Германия басып алған Норвегиядағы ауыр су инфрақұрылымына шабуыл жасады. 1943 жылдың қыркүйегінде одақтастардың Италияға басып кіргенінен кейін, Армияның қызмет көрсету күштерінің штаб бастығы, бригадир генерал Вильгельм Д. Штайер, шетелдік ядролық энергия бағдарламаларына қатысты барлау қызметінің дұрыс үйлестірілмейтініне алаңдады. Ол жауапты адамдар дұрыс хабардар етілмесе, маңызды мәліметтер назардан тыс қалуы мүмкін деп қорқып, сонымен бірге мұндай құпия ақпаратқа қол жеткізе алатын қызметкерлердің санын азайтуды қалады. Манхэттен жобасының өзі осы жұмысты үйлестіру жауапкершілігін өз мойнына алса, екі мәселені де шешуге болар еді. Осыған байланысты ол генерал Джордж Маршаллдың, Армия штабының бастығының атынан Гроувске осы ұсынысты жеткізді. Осыған жауап ретінде Гроувз Alsos миссиясын құрды, ол Кеңестік барлау кеңсесі (ONI), Ғылыми зерттеу және даму кеңсесі (OSRD), Манхэттен жобасы және Армия барлау қызметі (G 2) бірлесіп жұмыс істейтін шағын топ болды. Оның міндеті – жаудың ғылыми жетістіктерін, соның ішінде ядролық қаруды зерттеуді зерттеу. Гроувс кодтық атаудан (ἄλσος, грекше «тоғай» деген сөзден алынған) қанағаттанбады, бірақ оны өзгертуге болмайды, себебі бұл қажетсіз назар аударуы мүмкін еді. Армия барлау қызметінің бастығы, генерал-майор Джордж В. Стронг, подполковник Борис Пашты бөлімге басшылық етуге тағайындады. Паш Батыс қорғаныс командасының қарсы барлау бөлімінің басшысы болып қызмет еткен, онда ол Берклидегі радиациялық зертханада кеңес шпиондығы күдігімен айналысқандарды тергеген. Паштың командасына оның атқарушы офицері капитан Уэйн Б. Станард, қарсы барлау корпусының (CIC) төрт агенты, төрт аудармашы және төрт ғалым кірді: Белл телефон компаниясынан доктор Джеймс Б. Фиск, Корнелл университетінен доктор Джон Р. Джонсон, әскери барлау кеңсесінен (ONI) және Массачусетс технология институтынан (MIT) командир Брюс Олд және бастапқыда MIT-тен болған, бірақ содан кейін Соғыс департаментінің ғылыми қызметкері болып жұмыс істеген майор Уильям Аллис. Манхэттен жобасының барлау тобы Жапонияның атомдық бағдарламасының қалыпты деңгейде дамымағанын есептеді, себебі Жапонияның уран кеніне қол жеткізуі шектеулі болды, қажетті өндірістік күштер Жапонияның мүмкіндіктерін асып кетті, және Калифорния университетінің, Берклидегі американдық физиктерінің айтуынша, олар жетекші жапондық физиктерді жеке таныған, бұл салада жұмыс істеуге лайықты жапондықтар жеткіліксіз болды.

The Manhattan Project was the Allied nuclear weapons research and development program, operated during and immediately after World War II, led by the United States with contributions principally from the United Kingdom and Canada. Brigadier General Leslie Groves of the U. S. Army Corps of Engineers became its director in September 1942. The project operated under a tight blanket of security lest its discovery induce Axis powers, particularly Germany, to accelerate their own nuclear projects or to undertake covert operations against the project. Allied work on nuclear fission had been motivated by scientists, many of whom were refugees from Nazi Germany, who feared a German atomic bomb program was underway. The discovery of fission had taken place largely in Otto Hahn's Berlin laboratory, and many scientists in the United States held the work of German scientists, especially Werner Heisenberg, in high regard. Fear that they were in a "race" for the atomic bomb was one of the main reasons for the establishment of the Manhattan Project and acceleration of the Allied effort. The Chancellor of Germany, Adolf Hitler, frequently claimed that Germany was developing secret weapons, and it was feared that these might include nuclear weapons. Reports of German nuclear activity were taken seriously. At the instigation of the Manhattan Project, Norwegian saboteurs and Allied bombers attacked heavy water infrastructure in German occupied Norway in late 1942 and early 1943. Following the September 1943 Allied invasion of Italy, Brigadier General Wilhelm D. Styer, Chief of Staff of Army Service Forces, was concerned that intelligence activities related to foreign nuclear energy programs were not being properly coordinated. He feared that important items might be overlooked unless those responsible were properly briefed, yet at the same time wished to minimize the number of personnel with access to such secret information. Having the Manhattan Project itself take over responsibility for coordinating these efforts would address both these concerns. Accordingly, he approached Groves on behalf of General George Marshall, the Chief of Staff of the Army, with that recommendation. In response, Groves created the Alsos Mission, a small team jointly staffed by the Office of Naval Intelligence (ONI), the Office of Scientific Research and Development (OSRD), the Manhattan Project, and Army Intelligence (G 2). Its assignment was to investigate enemy scientific developments, including nuclear weapons research. Groves was not pleased with the codename (derived from ἄλσος, the Greek word for "grove"), but decided that changing it would only draw unwanted attention. The Chief of Army Intelligence, Major General George V. Strong, appointed Lieutenant Colonel Boris Pash to command the unit. Pash had served as the head of the Counter Intelligence Branch of the Western Defense Command, where he had investigated suspected Soviet espionage at the Radiation Laboratory at Berkeley. Pash's command comprised his executive officer Captain Wayne B. Stanard, four Counter Intelligence Corps (CIC) agents, four interpreters, and four scientists: Dr. James B. Fisk from the Bell Telephone Company, Dr. John R. Johnson from Cornell University, Commander Bruce Old from the Office of Naval Intelligence (ONI) and the Massachusetts Institute of Technology (MIT), and Major William Allis, originally from MIT although then serving on the War Department scientific staff. The Manhattan Project intelligence staff believed that the Japanese atomic program was not far advanced because Japan had little access to uranium ore, the industrial effort required exceeded Japan's capacity, and, according to American physicists at the University of California, Berkeley, who knew the leading Japanese physicists personally, there were too few Japanese qualified to work in the area.

Италия

1943 жылдың желтоқсан айында Альсос миссиясы Алжирге жетті, онда Паш Одақтас күштер штабының (AFHQ) бастығы, генерал-майор Уолтер Б. Смит пен оның британдық барлау жетекшісі, бригадир Кеннет Стронгқа есеп берді. Бұл жағдай қиын болды, себебі Пашқа Альсос миссиясы туралы британдықтарға ақпарат беруге тыйым салынған еді, бірақ Стронгтың бұл миссия туралы толыққанды хабардар екені белгілі болды. Паш Стронгтың американдық орынбасары, полковник Томас Э. Родерикпен жұмыс істеуі келісілді. Содан кейін Альсос миссиясы Италияға көшті, онда генерал-майор Кенион А. Джойстің Одақтас Бақылау комиссиясына бекітілді. Паш Италия маршалы Пьетро Бадольомен кездесті, ол Италияның Одақтастарға капитуляциясын келіссөздер арқылы жүзеге асырған және қазір Италияның Уақытша Әскери Үкіметінің басшысы болатын. Бадольо Пашқа итальяндық азаматтық және әскери органдарға жол беріп, таныстыру хатын берді. Альсос Италияның байланыс министрімен, теңіз қару-жарағының бастығымен, Италия теңіз академиясының қызметкерлерімен және Неаполь университетінің итальян ғалымдарымен сұхбаттасып, қолға түскен техникалық құжаттарды зерттеді. Солтүстік Италия мен Германиядағы жағдай туралы ақпарат аз болды. Альсос миссиясы полковник Джордж Смиттің S күшіне қосылды. Бұл бөлім американдық, британдық, француз және итальяндық түрлі техникалық мамандардан тұратын, брондалған көліктері бар Корольдік Әуе күшінің жерді барлау эскадрильясының негізінде құрылған. Олар Одақтас күштердің ілесімен Римге кірді. Римге оңай жетеміз деген үміт ерте болды, ал 1944 жылдың наурызына қарай Альсос миссиясының көп бөлігі АҚШ-қа қайтып келді. Альсос миссиясы ядролық мәселелер бойынша көп мәлімет жинамады, бірақ неміс ракеталары мен басқарылатын зымырандары туралы толық есептер ұсынды. Рим 1944 жылдың 4 маусымында түсті. Қаланың құлауына аз уақыт қалғандығы туралы хабар келгенде, Паш Лондоннан Италияға жіберілді. Ол Италияға ұшып келіп, 5 маусымда S күшімен бірге қалаға кірді. Паш маңызды ғалымдарды ұстап, Альсос мақсат тұтқан объектілерді – Рим университеті мен Consiglio Nazionale delle Ricerche-ні қамтамасыз етуді ұйымдастырды. Италиядағы Альсос миссиясы Паштың орынбасары, майор Ричард С. Хамның басшылығымен қайта құрылды, ал Джонсон мен майор Роберт Р. Фурман АҚШ-тан оған қосылу үшін жіберілді. Олар 19 маусымда Римге жетіп, келесі апталарда Эдоардо Амальди, Джан Карло Вик және Франческо Джордани сияқты ғалымдармен сұхбаттасты. Альсос миссиясы жинаған мәліметтер неміс жұмысының қазірдің өзінде алға баспағанын көрсетті.

In December 1943, the Alsos Mission reached Algiers, where Pash reported to the Chief of Staff at Allied Force Headquarters (AFHQ), Major General Walter B. Smith, and his British Chief of Intelligence, Brigadier Kenneth Strong. This was awkward as Pash's instructions were not to give the British information about the Alsos Mission, but it turned out that Strong was already fully aware of it. It was arranged that Pash would deal with Strong's American deputy, Colonel Thomas E. Roderick. The Alsos Mission then moved on to Italy, where it was assigned to Major General Kenyon A. Joyce's Allied Control Commission. Pash met with Marshal of Italy Pietro Badoglio, the man who had negotiated Italy's surrender to the Allies, and was now head of the Italian Provisional Military Government, who gave him a letter of introduction addressed to Italian civil and military authorities. Alsos interviewed the Italian Minister for Communications, the Chief of Naval Ordnance, the staff of the Italian Naval Academy, and Italian scientists at the University of Naples, and examined what captured technical documents could be found. There was little information about developments in northern Italy and Germany. The Alsos Mission was attached to Colonel George Smith's S Force. Built around a Royal Air Force ground reconnaissance squadron equipped with armored cars, this unit contained American, British, French, and Italian technical specialists of various kinds who would enter Rome on the heels of the advancing Allied forces. The expectation that Rome would soon be captured proved premature, and by March 1944 most of the Alsos Mission had returned to the United States. The Alsos Mission had gathered little of value about nuclear matters, but submitted detailed reports about German rockets and guided missiles. Rome fell on 4 June 1944. When the news came that its fall was imminent, Pash was ordered from London to Italy. He flew back to Italy and entered the city with S Force on 5 June. Pash took key scientists into custody and arranged for sites targeted by Alsos, including the University of Rome and the Consiglio Nazionale delle Ricerche, to be secured. The Alsos Mission to Italy was reconstituted under the command of Pash's deputy, Major Richard C. Ham, and Johnson and Major Robert R. Furman were sent from the United States to join him. They reached Rome on 19 June, and over the next weeks interviewed scientists including Edoardo Amaldi, Gian Carlo Wick, and Francesco Giordani. The picture that the Alsos Mission built up indicated that the German effort was not far advanced.

Ұлыбритания

1943 жылдың желтоқсан айында Гроувс Фурманды Ұлыбританияға Манхэттен жобасының Лондон байланыс кеңсесін құру мәселесін британ үкіметімен талқылау және барлау жұмыстарын үйлестіру үшін жіберді. MI6 Норвегия бөлімінің басшысы, командир-лейтенант Эрик Уэлш, Фурманның тақырыпты қаншалықты жақсы түсінгеніне көңіл бөлмеді. Гроувс Манхэттен округінің қауіпсіздік қызметінің басшысы капитан Хорас К. Калвертті Лондон байланыс кеңсесінің басшысы етіп, әскери атташе ассистенті шенімен тағайындады. Уэлш пен Tube Alloys компаниясынан Майкл Перринмен бірлесіп жұмыс істеген Лондон байланыс кеңсесі Калверттен, капитан Джордж Б. Дэвистен, екі әйел армия корпусының кеңсе қызметкерінен және үш CIC агентінен тұрды. Байланыс кеңсесі еуропалық босқындар ғалымдарымен сұхбаттасып, неміс физикалық журналдарын зерттеді. Олар қызығушылық тудырған неміс ғалымдарының тізімдерін, ядролық зерттеулер мен өнеркәсіптік нысандардың болуы мүмкін жерлерді, сондай-ақ уран мен торий кендерін өндіру және жинау туралы мәліметтерді жинады. Германияда немесе неміс оккупациясы астындағы Еуропада торийдің қоры аз болды, сондықтан көп ұзамай назар Судеттер аймағындағы Иоахимшталь кеніне (Германияның Чехословакияға қосылған бөлігі) ауды. Әуеде барлау жүргізіліп тұрды, ал өндіріс қалдықтар үйінділерінің көлемін бағалау арқылы өлшенді. Гроувс генерал Дуайт Д. Эйзенхауэрге немістердің Нормандияға қонуды радиоактивті улармен бұзуы мүмкін екені туралы ескертті және штаб бастығы генерал-лейтенант Уолтер Б. Смитке хабарлау үшін майор Артур В. Питерсонды жіберді. "Мұрт" кодолық атымен арнайы жабдықтар дайындалды және Химиялық соғыс қызметінің топтары оны пайдалануға оқытылды. Британдық күштері де өз жағалаулары үшін ұқсас дайындықтар жасады. Бұл сақтық шаралары қажетсіз болды. Осы уақытта G 2 бөлімінің жаңа басшысы генерал-майор Клейтон Л. Бисселл, Гроувс пен Фурманның ұсынысымен, 1944 жылдың наурыз айында Батыс Еуропа үшін жаңа, тіпті ірілеу "Альсос" миссиясын құруға шешім қабылдады. Паш 4 сәуірде Соғыс министрі Генри Л. Стимсонның ресми жарлығымен бөлім құрылғаннан кейін жаңа бөлімге командалық етіп тағайындалды. Жаңа миссияның әскери штабын Бисселл Паштың кеңесі бойынша іріктеді. Полковник-лейтенант Джордж Р. Экман командирдің орынбасары болды. Капитан Генри А. Шейд теңіз контингентінің басшысы болып тағайындалды. Гроувс және OSRD басшысы Ванневар Буш ғылыми қызметкерлерді таңдап, оның басшысы ретіне бірнеше батыс еуропа тілдерін жақсы білетін Мичиган университетінің физигі Сэмюэл Годсмитті тағайындады. Годсмит Манхэттен жобасында жұмыс істемегендіктен, тұтқындалған жағдайда оның құпияларын ашпайтын еді. Британдықтар өздерінің бәсекелес миссиясын құруды қарастырды, бірақ соңында кіші серіктес ретінде қатысуға келісті. "Альсос" миссиясында үш голланд және бір норвегиялық офицер де қызмет етті. Тамыз айының соңына қарай миссияда жеті офицер мен 33 ғалым жұмыс істеді.

In December 1943, Groves sent Furman to Britain to discuss the establishment of a London Liaison Office for the Manhattan Project with the British government, and to confer over coordinating the intelligence effort. Lieutenant Commander Eric Welsh, the head of the Norwegian Section of MI6, was unimpressed with Furman's grasp of the subject matter. Groves selected the head of the Manhattan District's security activities, Captain Horace K. Calvert, as head of the London Liaison Office, with the title of Assistant Military Attaché. Working in cooperation with Welsh and Michael Perrin from Tube Alloys, the London Liaison Office consisted of Calvert, Captain George B. Davis, two Women's Army Corps clerks and three CIC agents. The Liaison Office interviewed European refugee scientists and studied German physics journals. It compiled lists of German scientists of interest and possible locations of nuclear research and industrial facilities, and the mining and stockpiling of uranium and thorium ores. Little thorium was available in Germany or German occupied Europe, and attention soon centered on the mines at Joachimsthal in Sudetenland (the German annexed part of Czechoslovakia). Aerial reconnaissance was carried out periodically, and production was measured by assessing the size of the piles of tailings. Groves warned General Dwight D. Eisenhower of the possibility that the Germans might disrupt the Normandy landings with radioactive poisons, and sent Major Arthur V. Peterson to brief his chief of staff, Lieutenant General Walter B. Smith. Under the codename Operation Peppermint, special equipment was prepared and Chemical Warfare Service teams were trained in its use. The British forces made similar preparations for their beaches. The precautions were unnecessary. Meanwhile, the new head of G 2, Major General Clayton L. Bissell, at the urging of Groves and Furman, decided to create a new, even larger Alsos Mission for western Europe in March 1944. Pash assumed command of the new unit upon its official creation by the Secretary of War, Henry L. Stimson, on 4 April. The military staff for the new mission were selected by Bissell on Pash's advice. Lieutenant Colonel George R. Eckman became the deputy commander. Captain Henry A. Schade was appointed as the head of the naval contingent. Groves and Vannevar Bush, the head of OSRD, selected the scientific staff, and appointed Samuel Goudsmit, a University of Michigan physicist with a good command of several western European languages, as its head. Goudsmit had not been working on the Manhattan Project, and therefore could not reveal any of its secrets if captured. The British considered creating their own rival mission, but in the end agreed to participate as a junior partner. Three Dutch and one Norwegian officer also served with the Alsos Mission. By the end of August it had seven officers and 33 scientists.

Франция

5 тамызда Паш Вашингтоннан құпия хабар алды, онда француз физигі Фредерик Жолио Кюридің Бретаньдегі Л'Аркуэстегі демалыс үйінде байқалғаны туралы хабарланды. Жолио Кюри «Алсос» іздеу тізімінің басында болды, сондықтан Паш және ЦИК арнайы агенті Джерри Битсон АҚШ-тың Үшінші армиясының алға жылжуынан кейін тергеуге кірісті. 11 тамызда олар Л'Аркуэст ауданындағы Жолио Кюри, Фрэнсис Перрин және Пьер Огердің үйлеріне жетті. Паш пен Битсон 17 тамызда таңертең «А» жұмыс тобымен бірге келді және оларды немістер босатқан Жолио Кюридің үйіне бағыттады. Олар Ренн университетінде 21 тамызда кейбір құжаттарды тауып алды. «Алсос» миссиясының қалған аванс тобы 1944 жылдың тамызында Нормандияға көшіп барды, онда ол Парижді азат етуге дайындалып жатқан Рамбуйеде «S» күшіне ұқсас «Т» күшіне қосылды. Паш пен Кальвертті қоса алғандағы «Алсос» миссиясы тобы 24 тамызда Париж маңындағы Жолио Кюридің үйіне жеткенде, оның сол жерде емес, Колледж де Франстағы зертханасында екенін тапты. Келесі күні олар Порт-д'Орлеанға жетті, онда олар француздық 2-ші Брондалған дивизиясының әскерлерімен кездесті, олар қаланы азат етуге кірісті және неміс қорғаушыларының кіші қарулы атысына ұшырады. «Алсос» миссиясы М1 карабиндерімен және Томпсон автоматтарымен жауап берді, олар колледжге арттағы көшелер арқылы жол жүріп, Жолио Кюриді оның кеңсесінде тапты. Гудсмит 27 тамызда Парижде Жолио Кюримен сұхбат жасады. Кальвертпен бірге Жолио Кюри Лондонға ұшып барды, онда Перрин мен Гудсмит оны неміс ғалымдарының қызметі туралы сұхбат алды. Жолио Кюри циклотронды алған колледжге неміс ғалымдары, соның ішінде неміс ядролық жобасын бастаған Эрих Шуманның барғанын және оны 1942 жылы Рейхсфоршунсратқа (Ұлттық зерттеулер кеңесі) тапсырғанға дейін бақылағандығын еске алды; Рейхсфоршунсраттың ядролық физикадан жауапты болған Абрахам Эсау; және оны 1944 жылдың қаңтарында ауыстырған Уолтер Герлах. Бұл нысанды пайдаланған басқа неміс физиктері Курт Дибнер, Вальтер Боте және Эрих Багге болды, олардың барлығы неміс ядролық жобасымен байланысты екені белгілі болды. Сол уақытта «Т» күші Пети-Паласқа көшіп келді. Көп ұзамай «Алсос» миссиясының негізгі бөлігі ілесіп, миссия Place de l'Opéra-да кеңсе ашты. 5 қыркүйекте британдық 21-ші армия тобының Брюссельге кіретіні туралы хабар келді. Белгияда «Алсос» миссиясының екі маңызды мақсаты болды: әлемдегі ең ірі уран кенін жеткізуші Union Minière du Haut Katanga корпоративтік штаб-пәтері Антверпенде және оның Олендегі уран өңдеу зауыты. Алты адамнан тұратын «Алсос» миссиясы тобы оларды Паш және ЭТОУСА штабының G 2 көмекшісі, полковник Г. Брайан Конрад бастаған. Брюссельге жеткенде олар «R» күшінің командирі подполковник Дэвид Стрейнджвейспен байланысқа түсті, ол оларға Корольдік әуе күштері бронетранспортерлерінің ертелігін берді. Олар 7 қыркүйекте Антверпенге кірді және Union Minière кеңсесін тапты. Олар Германияға 1000 тоннадан астам тазартылған уран жіберілгенін, бірақ Оленде әлі 150 тоннадай қалды екендігін анықтады. Олар Оленге жолға шығып, 68 тонна табады, бірақ тағы 80 тонна жоғалып кетті, олар 1940 жылы Германияның Бельгияға басып кіруінен бұрын Францияға жеткізілді. Айндховенді АҚШ-тың 101-ші әуеде десантталған дивизиясы басып алуы басқа бір маңызды мақсатқа, Филипстің сол жердегі зауытына ертерек кіруге мүмкіндік берді. Бригадир Эдгар Уильямс 21-ші армия тобының барлау қызметінің бастығы «Алсос» миссиясының Эйндховенге жол жүруіне жағдай жасады, онда ол голландиялық ғалымдармен сұхбат жүргізе алды. Уильямс сондай-ақ Оленнен уранды тасымалдау және жылжыту үшін Корольдік инженерлердің жасағын дайындады. Гровс оны Англияға, ақырында АҚШ-қа жеткізді. «Алсостағы» миссионерлер Францияға жіберілген жүкті қайтарып алуға тырысты. Құжаттарда оның бір бөлігі Тулузаға жіберілгені жазылған. Паштың қолбасшылығындағы «Алсос» миссиясы тобы 1 қазанда Тулузға жетіп, француз армиясының қару қоймасын тексерді. Олар Гейгерлік санаушыны пайдаланып, Бельгиядан 31 тонна уран салынған баррельдерді тапты. Конрад генерал-майор Фрэнк С. Росске жүк тасымалдауға Red Ball Express-тен 3342-ші Quartermaster Truck Company-ді босатуға көндірді. Баррельдер жиналып, Марсельге жеткізіліп, АҚШ-қа баратын кемеге тиеледі. Жүк тиеу кезінде баррель суға құлап, оны теңізші алып шықты. Марсельде «Алсос» миссиясының жасағы Италияға жіберілген жасақпен кездесті, олар енді оларға қосылды. Францияға жіберілген алғашқы жүк тасудың қалған 49 тоннасы ешқашан табылмады. Ренн, Париж және Эйндховен қалаларынан алынған мәліметтер Страсбургты ерекше қызығушылық тудыратын орын ретінде көрсетті. Физиктер Рудольф Флейшман және Карл Фридрих фон Вейцзекер Страсбург университетінде жұмыс істеп жатқандары белгілі болды, сондай-ақ вирустар бойынша сарапшы де, оның жұмысы «Алсос» миссиясының Биологиялық қарулар бөлімі үшін үлкен алаңдау тудырды. Теңіз бөлімі Страсбургтағы Junkers зауытында жүргізіліп жатқан торпедолық зерттеулерге қызығушылық танытты және реактивтік қозғалтқыштарды дамыту да жүргізіліп жатқан еді. 22 қарашада АҚШ-тың Алтыншы армия тобы «Алсос» миссиясына Страсбургты басып алуға дайын екенін және олардың қалаға кіруге дайындалып жатқан «Т» күшіне қосылуы керектігін хабарлады. «Алсос» миссиясы 25 қарашада Страсбургта «Т» күшіне қосылды. Неміс ядролық зертханасы Страсбург ауруханасының аумағында табылған еді, онда физиктер өздерін дәрігерлер ретінде көрсетуге тырысты. Флейшман ұсталды, бірақ Вейцзекер мен Хааген қаладан қашып кетті. Вейцзекердің кеңсесінде, Флейшманның зертханасында және Страсбург ауруханасында табылған құжаттар Штадтильм, Хайгерлох, Хехинген және Тайльфингенде ядролық қызмет жүріп жатқанын көрсетті. Хаагеннің кеңсесінде штаб-пәтерін құрғаннан кейін «Алсос» қызметкерлері Нацвейлер концлагеріндегі құпия медициналық тәжірибелер туралы құжаттарды тапты. Бұл немістердің уранды байытудың практикалық процесін әзірлей алмағанын көрсетті. «Алсос» миссиясы алғаш рет неміс ядролық қаруы қауіпті емес екенін нақты айта алды, өйткені ол ешқашан өндіріс фазасына жетпеген. Гудсмит кейінірек айтқандай: «Қорытындылар ашық болды. Қолдағы дәлелдер Германияның атом бомбасы болмағанын және оны қысқа мерзімде жасамайтынын анық көрсетті».

On 5 August, Pash received a secret message from Washington, D. C., reporting that the French physicist Frédéric Joliot Curie had been sighted at his holiday home at L'Arcouest in Brittany. Joliot Curie was at the top of Alsos's wanted list, so Pash and CIC Special Agent Gerry Beatson set out to investigate in the wake of the advancing U. S. Third Army. On 11 August they reached the homes of Joliot Curie, Francis Perrin, and Pierre Auger in the L'Arcouest area. Pash and Beatson got there the morning of 17 August with Task Force A, and they were directed to Joliot Curie's house, which had been emptied by the Germans. They searched the University of Rennes and found some documents there on 21 August. The rest of the advance party of the Alsos Mission moved to Normandy in August 1944, where it joined T Force, a similar formation to S Force, at Rambouillet, where it was preparing for the liberation of Paris. An Alsos Mission team including Pash and Calvert reached Joliot Curie's house in the Paris suburbs on 24 August to find that he was not there, but at his laboratory at the Collège de France. The next day they reached the Porte d'Orléans where they encountered troops of the French 2e Division Blindée, who were engaged in liberating the city, and came under small arms fire from the German defenders. The Alsos Mission replied with their M1 carbines and Thompson submachine guns as they made their way through the back streets to the college, where they found Joliot Curie in his office. Goudsmit interviewed Joliot Curie in Paris on 27 August. Accompanied by Calvert, Joliot Curie was flown to London where Perrin and Goudsmit interviewed him about the activities of German scientists. Joliot Curie recalled visits to the College, which had a cyclotron, by German scientists including Erich Schumann, who had initiated the German nuclear project, and controlled it until it had been handed over to the Reichsforschungsrat (National Research Council) in 1942; by Abraham Esau, who had been in charge of nuclear physics under the Reichsforschungsrat; and by Walter Gerlach, who had replaced him in January 1944. Other German physicists who had used the facilities included Kurt Diebner, Walther Bothe, and Erich Bagge, all of whom were known to be associated with the German nuclear project. Meanwhile, T Force had moved into the Petit Palais. The main body of the Alsos Mission soon followed, and the Mission opened an office at the Place de l'Opéra. On 5 September, word was received that the British 21st Army Group was about to enter Brussels. There were two important Alsos Mission objectives in Belgium: the corporate headquarters of Union Minière du Haut Katanga, the world's largest supplier of uranium ore, in Antwerp, and its uranium processing plant in Olen. A six man Alsos Mission team set out to secure them, led by Pash and the Assistant Chief of Staff, G 2, at ETOUSA, Colonel G. Bryan Conrad. On reaching Brussels, they made contact with Lieutenant Colonel David Strangeways, the commander of R Force, who provided them with an escort of Royal Air Force armored vehicles. They entered Antwerp on 7 September and found the office of Union Minière. They discovered that over 1,000 tons of refined uranium had been sent to Germany, but about 150 tons still remained at Olen. They set out for Olen, where they located 68 tons, but another 80 tons were missing, having been shipped to France in 1940 ahead of the German invasion of Belgium. The capture of Eindhoven by the U. S. 101st Airborne Division allowed early access to another high priority target, the Philips plant there. Brigadier Edgar Williams, the 21st Army Group's Chief of Intelligence, facilitated the Alsos Mission's detour to Eindhoven, where it was able to interview Dutch scientists. Williams also furnished a detachment of Royal Engineers to transport and move the uranium from Olen. Groves had it shipped to England, and, ultimately, to the United States. The Alsos Mission now attempted to recover the shipment that had been sent to France. Documentation was discovered that said that part of it had been sent to Toulouse. An Alsos Mission team under Pash's command reached Toulouse on 1 October and inspected a French Army arsenal. They used a Geiger counter to find barrels containing 31 tons of the uranium from Belgium. Conrad persuaded Major General Frank S. Ross to release the U. S. 3342nd Quartermaster Truck Company from the Red Ball Express to retrieve the shipment. The barrels were collected and transported to Marseille, where they were loaded on a ship bound for the United States. During the loading process a barrel fell into the water and had to be retrieved by a Navy diver. In Marseilles, the Alsos Mission detachment also met up with the detachment that had been sent to Italy, which now rejoined them. The remaining 49 tons of the original shipment to France were never found. Information gathered in Rennes, Paris, and Eindhoven pointed to Strasbourg as a place of particular interest. Physicists Rudolf Fleischmann and Carl Friedrich von Weizsäcker were known to be working at the University of Strasbourg, as was de, an expert on viruses whose work was of great concern to the Alsos Mission's Biological Warfare section. The Naval section was interested in the torpedo research being carried out there, and jet engine development was being undertaken at Strasbourg's Junkers plant. On 22 November, the U. S. Sixth Army Group notified the Alsos Mission that the capture of Strasbourg was imminent, and it should join T Force in Saarburg, where it was preparing to enter the city. The Alsos Mission joined T Force in Strasbourg on 25 November. The German nuclear laboratory was discovered on the grounds of the Strasbourg Hospital, where the physicists attempted to pass themselves off as medics. Fleischmann was taken into custody, but Weizsäcker and Haagen had fled the city. Documents discovered in Weizsäcker's office, Fleischmann's laboratory and the Strasbourg Hospital pointed to nuclear activities taking place at Stadtilm, Haigerloch, Hechingen, and Tailfingen. After establishing its headquarters in Haagen's office Alsos staff uncovered documents concerning secret medical experiments at Natzweiler concentration camp. These indicated the Germans had been unable to develop a practical process for uranium enrichment. For the first time the Alsos Mission was able to categorically report that a German nuclear weapon was not a threat, as it had never gotten to a production phase. As Goudsmit put it later: "The conclusions were unmistakable. The evidence at hand proved definitely that Germany had no atom bomb and was not likely to have one in any reasonable time."

Германия

Неміс операциясы "Солтүстік жел" Страсбургке қауіп төндірген кезде, Паш барлық қолға түскен құжаттарды алып тастауға бұйрық берді. "Альсос" миссиясының мәнін көрсететін құжаттар жойылды немесе жойылды. Страсбургті одақтастар тастап кетпегеніне қарамастан, және соңында жаулаудан құтылғанымен, "Альсос" миссиясы 8 қаңтарда 1945 жылы қаладан шықты. Паш тіпті "Альсос" миссиясының Париждегі бас штабы үшін эвакуация жоспарын дайындауды бұйырды. Арденн шайқасына дейін болған барлық барлау сәтсіздіктері "Альсос" миссиясының өзінің қорытындыларына күмән тудырды. Экман басқаратын төрт адамнан тұратын топ Антверпен маңындағы V2 жарылысын тексеруге жіберілді, ал Фред Варденбург бұл кішкентай ядролық жарылыс емес екенін растауға мәжбүр болды. Германияның атом бомбасы бар деген қауесет 1945 жылдың наурыз айына дейін жалғасты, бірақ барлық белгілер өндіріс бағдарламасының жоқтығына нұсқады. 16 наурызда Гроувз Бисселлге жазған хатында "біздің саламыздағы неміс күш-жігерінің мәні туралы" ең толық және нақты ақпарат – Страсбург миссиясының нәтижелері – "немістер енді біздің артымызда екендігі туралы қорытындымызды растайды" деді. Аахенде жаңа алдыңғы штаб, "Альсос Солтүстік" (AFwdN) ашылды, ал 8 ақпанда "Альсос" миссиясы Страсбургтегі алдыңғы штабын "Альсос Оңтүстік" (AFwdS) ретінде қайта ашты. Наурыз айында АҚШ-тың 12-ші армия тобы Рейннің батысындағы немістерді тазалау үшін "Ормандар" операциясын бастады. 6 наурызда полковник болып тағайындалған Паш 7 наурызда Кёльнге "Альсос" миссиясының жасағын басқарды, бірақ қосымша ақпаратты аз тапты. Неміс тұтқындарын сұраққа тартып қарағанда, уран мен торий Германияда, көбінесе Ораниенбургтегі Auergesellschaft зауытында өңделгені анықталды, сондықтан Гроувз зауытты 1945 жылдың 15 наурызында бомбалауды ұйымдастырды. АҚШ-тың 8-ші әуе күшінің 612-ге жуық B-17 "Ұшқыш бекінісі" бомбалаушылары зауытқа 1500 тонна жарылғыш және 178 тонна өртке қарсы бомба тастады. 30 наурызда "Альсос" миссиясы Гейдельбергке жетті, онда маңызды ғалымдар тұтқындалды, олардың ішінде Вальтер Боте, Рихард Кун, Филипп Ленард және Вольфганг Гертнер болды. Оларды сұраққа тартқанда Отто Ханның Тайлфингендегі зертханасында болғаны, ал Вернер Гейзенберг пен Макс фон Лауэ Гейзенбергтің Хечингендегі зертханасында болғаны және Гейзенбергтің командасы Берлинде салған тәжірибелік табиғи уран реакторы Хайгерлохқа көшірілгені белгілі болды. Осыдан кейін "Альсос" миссиясының басты назары Вюртемберг аймағындағы осы ядролық нысандарға ауысты. 1945 жылдың сәуірінде одақтас әскерлері Германияға шабуыл жасағанда, "Альсос" миссиясының топтары Штадтильмді қарап шықты, онда олар неміс ядролық бағдарламасына қатысты құжаттарды, ядролық реактордың бөліктерін және сегіз тонна уран оксидін тапты. Геттинген мен Катленбург Линдауда тұтқындалған ғалымдардың арасында Рейхсфоршунгсраттың жоспарлау кеңесінің басшысы Вернер Осенберг және совет атом бомбасы жобасы туралы ақпарат берген Фриц Хоутерманс болды. Целледе "Альсос" миссиясы уран изотоптарын бөлуге арналған тәжірибелік центрифуганы тапты, ол Гамбург университетінде Пол Хартек басқарған команда жүргізген жұмыстың нәтижесі болды. Вюртемберг аймағындағы нысандармен мәселе олардың тек француз бірінші армиясының жолында ғана емес, сонымен қатар Францияға бөлінген оккупациялық аймақта орналасқандығы болды. Гроувз оккупациялық шекараны өзгертуге тырысты, бірақ Мемлекеттік департамент алдымен себебін білгісі келді, ал Гроувз бұл ақпаратты беруден бас тартты. Содан кейін Гроувз, Маршалл және Стимсон бұл аймақты американдық әскерлер қамтамасыз етуі керек деп шешті, олар қолдарынан келгенін алып, қалғандарын жоятын болды. Паш АҚШ-тың 6-шы армия тобының қолбасшысы генерал Джейкоб Деверстен француз бірінші армиясы мен АҚШ-тың 7-ші армиясының аймақтарын ауыстыруға бола ма деп сұрауға жіберілді. Оған бұл мәселені Эйзенхауэрмен талқылау керектігі айтылды. Гроувз подполковник Джон Лансдейлді Еуропаға жіберді, онда ол SHAEF генерал-лейтенанты Бедделл Смит пен генерал-майор Гарольд Буллмен кездесуге қатысты; генерал-майор Элбридж Чепмен, АҚШ-тың 13-ші әуеде десант дивизиясының қолбасшысы; "Альсос" штатының Паш, Фурман және Годсмит; және 6-шы армия тобының бригадир генерал Рубен Е. Дженкинс. Операция "Тиімді" деп аталған жоспарда 13-ші әуеде десант дивизиясы аймақты басып алуы және француздардың басып алуына жол бермеу үшін, сондай-ақ "Альсос" миссиясының тобын ұшыруға және кейіннен оны, тұтқындалған неміс ғалымдарымен бірге ұшыруға болатын әуежайды басып алуы керек болды. Операция "Тиімді" 22 сәуірге жоспарланған. Сонымен қатар, Деверс француз әскерлерінің шабуылын кешіктіру шараларын қабылдады. "Альсос" миссиясы 1944 жылы Бельгиядан алынған уран кендері Staßfurt-тағы Wirtschaftliche Forschungsgesellschaft (WiFO) зауытына жеткізілгенін білді. 15 сәуірде 83-ші атқыштар дивизиясы оны басып алды. Ялта конференциясында Кеңес Одағына бөлінген оккупациялық аймақта болғандықтан, "Альсос" миссиясы, Паш басқарып, Лансдейл, Перрин және әуе коммодоры сэр Чарльз Хамбромен бірге 17 сәуірде қызықты нәрсені алып кетуге келді. Келесі он күн ішінде 1000 тонна салмақтағы 260 жүк көлігі уран кені, натрий уранаты және феррураний алынып, афроамерикандық жүк көлігі компаниясымен тасылды. Уран Хильдесхаймге жеткізілді және көбісі Корольдік әуе күштерімен Ұлыбританияға ұшырылды; қалғаны пойызбен Антверпенге жеткізіліп, Англияға кемеге тиелуі керек болды. 20 сәуірде француз бірінші армиясы Хорбтағы Неккар өзенінен зақымдалмаған көпірді басып алып, плацдарм құрды. Операция "Тиімді" тоқтатылды (19 сәуірде) және оның орнына күштерді жерде жіберуге шешім қабылданды. Бұл жолы, фронттың алдыңғы қатарын немесе оны сүйемелдемей, "Альсос" миссиясы жаудың тылында жұмыс істейтін болды. "Альсос" миссиясы екі бронетранспортер, машина тобесіне орнатылған пулеметтері бар төрт джип және екі .50 калибрлі пулемет алды. Қалған екі джип тұтқындалған неміс пулеметтерін тасымалдайтын болды. Оларды үш қарусыз джип сүйемелдейтін болды. Операция "Икемді" деп аталған операцияда Паш "Альсос" миссиясының тобы мен лейтенант полковник Уилбур Уайт басқарған АҚШ-тың 1269-шы инженерлік-саперлік батальонының негізінде құрылған арнайы күш, "А" тобына басшылық ететін болды, оның "B" компаниясы болмады. Сэр Чарльз Хамбро Майкл Перрин, Дэвид Гаттикер, Эрик Уэлш және Руперт Сесилді қамтитын британдық топпен "Альсос" миссиясына қатысуға шешім қабылдады. Лансдейл Гроувстың өкілі ретінде "А" тобына қосылды, ал генерал-майор Юджин Л. Харрисон, 6-шы армия тобының штаб бастығы, Деверстің өкілі ретінде. "Альсос" миссиясы 20 сәуірде жолға шықты және Фройденштадтта 1269-шы инженерлік-саперлік батальонымен кездесті. Хорбтағы Неккар өзенінен зақымдалмаған көпірден өтіп, 22 сәуірде Хайгерлохқа қарсылықсыз басып кірді. "А" тобының басты бөлігі 23 сәуірде келді. Пішіні цилиндрге ұқсайтын және графит блоктарынан жасалған неміс ядролық реакторының зертханасында, бірақ уран мен ауыр су жоқ екені анықталды. Ғалымдар дереу оны бөлшектеуге кірісті. Паш Хамброны жауапты қалдырды, ал ол "А" тобының әскерлерін Бизингенге, содан кейін Хечингенге басқарды, онда 25 ғалым тұтқындалды, олардың ішінде Вейцзекер, Лауэ, Карл Виртц, Хорст Коршинг және Эрих Багге болды. Тайлфингенде олар Отто Ханды және оның штабының тоғыз мүшесін ұстады. Хайгерлохта, унитаздан мөрленген документтердің барабаны табылды, ал екі барабан ауыр су және 1,5 тонна уран слитоктары егістікте көмілген күйде табылған. Уран мен ауыр су жүк көліктеріне тиеліп алынды. Француздардың басып алуына жол бермеу үшін жертөледегі тесіктер шағын жарылыстармен жарылды. Грегг Геркеннің сөзінше, "Германияның Оппенгеймері" Вернер Гейзенберг 19 сәуірде Хечингеннен кеткендіктен әлі де іздеуде болды. 1 мамырда Паш ...

When the German Operation Nordwind offensive threatened Strasbourg, Pash ordered all captured documents to be removed. Papers indicating the nature of the Alsos Mission were removed or destroyed. Although Strasbourg was not abandoned by the Allies, and ultimately did not fall, the Alsos Mission departed the city on 8 January 1945. Pash even ordered an evacuation plan to be prepared for the Alsos Mission's main headquarters in Paris. The embarrassing series of intelligence failures that had led up to the Battle of the Bulge cast doubts on the Alsos Mission's own findings. A four man team under Eckman was sent to investigate a suspiciously devastating V 2 explosion near Antwerp, and Fred Wardenburg had to confirm that it was not a small nuclear explosion. Rumors that Germany had an atomic bomb persisted as late as March 1945, but all signs pointed to the lack of a production program. On March 16, Groves wrote to Bissell that "the most complete and factual information we have obtained bearing on the nature of the German effort in our field"— the results of the Strasbourg mission — "tends to confirm our conclusion that the Germans are now behind us." A new forward headquarters, Alsos Forward North (AFwdN), was opened at Aachen, and on 8 February the Alsos Mission reopened its forward headquarters in Strasbourg as Alsos Forward South (AFwdS). In March, the U. S. Twelfth Army Group launched Operation Lumberjack, an offensive to clear the Germans west of the Rhine. Pash, who was promoted to colonel on 6 March, led an Alsos Mission detachment into Cologne on 7 March, but little additional information was found. The interrogation of German prisoners indicated that uranium and thorium were being processed in Germany, mostly at the Auergesellschaft plant at Oranienburg, so Groves arranged for the plant to be bombed on 15 March 1945. Some 612 B 17 Flying Fortresses of the U. S. Eighth Air Force dropped 1,500 tons of high explosive and 178 tons of incendiary bombs on the plant. On 30 March, the Alsos Mission reached Heidelberg, where important scientists were captured including Walther Bothe, Richard Kuhn, Philipp Lenard, and Wolfgang Gertner. Their interrogation revealed that Otto Hahn was at his laboratory in Tailfingen, while Werner Heisenberg and Max von Laue were at Heisenberg's laboratory in Hechingen, and the experimental natural uranium reactor that Heisenberg's team had built in Berlin had been moved to Haigerloch. Henceforth, the main focus of the Alsos Mission was on these nuclear facilities in the Württemberg area. As the Allied armies advanced into Germany in April 1945, Alsos Mission teams searched Stadtilm, where they found documentation concerning the German nuclear program, components of a nuclear reactor, and eight tons of uranium oxide. Scientists captured at Göttingen and Katlenburg Lindau included Werner Osenberg, the chief of the planning board of the Reichsforschungsrat, and Fritz Houtermans, who provided information about the Soviet atomic bomb project. At Celle, the Alsos Mission uncovered an experimental centrifuge for separating uranium isotopes, the result of work undertaken at the University of Hamburg by a team under Paul Harteck. The problem with the targets in the Württemberg area was that they not only lay in the path of the French First Army's advance, but were also in the occupation zone allocated to France. Groves attempted to get the occupation boundaries changed, but the State Department wanted to know why first, and Groves refused to provide this information. Groves, Marshall, and Stimson then decided that the area would have to be secured by American troops that would carry off what they could and destroy everything else. Pash was sent to ask General Jacob Devers, the commander of the U. S. Sixth Army Group, if the zones of the French First Army and the U. S. Seventh Army could be swapped around. He was informed that the matter would have to be taken up with Eisenhower. Groves dispatched Lieutenant Colonel John Lansdale Jr. to Europe, where he participated in a meeting with Lieutenant General Bedell Smith and Major General Harold Bull of SHAEF; Major General Elbridge Chapman, the commander of the U. S. 13th Airborne Division; Pash, Furman, and Goudsmit of Alsos; and Brigadier General Reuben E. Jenkins from the Sixth Army Group. The plan, codenamed Operation Effective, called for the 13th Airborne Division to occupy the area to prevent its capture by the French, and seize an airfield that could be used to fly in an Alsos Mission team, and later to fly it out, along with captured German scientists. Operation Effective was scheduled for 22 April. Meanwhile, Devers took steps to delay the French advance. The Alsos Mission had learned that the uranium ores that had been taken from Belgium in 1944 had been shipped to the Wirtschaftliche Forschungsgesellschaft (WiFO) plant in Staßfurt. The 83rd Infantry Division captured this on 15 April. As it was in the occupation zone allocated to the Soviet Union at the Yalta Conference, the Alsos Mission, led by Pash and accompanied by Lansdale, Perrin and Air Commodore Sir Charles Hambro, arrived on 17 April to remove anything of interest. Over the following ten days, 260 truckloads of uranium ore, sodium uranate and ferrouranium weighing about 1,000 tons, were taken away by an African American truck company. The uranium was taken to Hildesheim and most of it was flown to the United Kingdom by the Royal Air Force; the rest had to be moved to Antwerp by train and loaded onto a ship to England. On 20 April, the French First Army captured an intact bridge over the Neckar River at Horb and established a bridgehead. It was decided to send in a force on the ground instead of Operation Effective, which was cancelled on 19 April. This time, instead of following or accompanying the front line troops, the Alsos Mission would operate behind enemy lines. The Alsos Mission had taken delivery of two armored cars, four jeeps with machine gun mounts, and two .50 caliber machine guns. The other two jeeps would carry captured German machine guns. They would be accompanied by three unarmed jeeps. For the operation, codenamed Operation Big, Pash would command a special force called Task Force A, built around his Alsos Mission team and the U. S. 1269th Engineer Combat Battalion commanded by Lieutenant Colonel Wilbur White, less its Company B. Sir Charles Hambro decided to accompany the Alsos Mission with a British group that included Michael Perrin, David Gattiker, Eric Welsh, and Rupert Cecil. Lansdale accompanied Task Force A as Groves' representative, and Brigadier General Eugene L. Harrison, the G 2 from the Sixth Army Group, as Devers' representative. The Alsos Mission set out on 20 April and rendezvoused with the 1269th Engineer Combat Battalion at Freudenstadt. The intact bridge over the Neckar River at Horb was crossed and Haigerloch was occupied without opposition on 22 April. The main body of Task Force A arrived on 23 April. In a laboratory in a cellar they found a German experimental nuclear reactor shaped like a cylinder and made of graphite blocks, but the uranium and heavy water were missing. The scientists immediately began dismantling it. Pash left Hambro in charge, while he led troops of Task Force A to Bisingen, and then on to Hechingen, where 25 scientists were captured, including Weizsäcker, Laue, Karl Wirtz, Horst Korsching and Erich Bagge. At Tailfingen they took Otto Hahn and nine members of his staff into custody. At Haigerloch, a sealed drum of documents was retrieved from a cesspool, and three drums of heavy water and 1.5 tons of uranium ingots were found buried in a field. The uranium and heavy water were loaded onto trucks. The apertures in the cellar were blown up with minor explosions to prevent their capture by the French. Werner Heisenberg, "Germany's Oppenheimer" according to Gregg Herken, remained at large, having left Hechingen on 19 April. On 1 May, Pash set out in pursuit of Heisenberg with ten men in the two armored cars and two jeeps. They teamed up with the 36th Reconnaissance Troop of the U. S. 36th Infantry Division and entered Urfeld on 2 May, where Pash found Heisenberg at his home. The Americans became involved in firefights with German troops attempting to enter the town, and the 36th Reconnaissance Troop had to head off on another mission, leaving Pash with just seven men. Fortunately, the German force, which numbered about 700, offered to surrender. Pash returned on 3 May with the 3rd Battalion, 142nd Infantry, which took them prisoner, while Pash and his Alsos Mission team took Heisenberg into custody. By VE day, the Alsos Mission had a strength of 114 men and women. It was officially disbanded on 15 October 1945.

Эпсилон операциясы

Алсос миссиясымен тұтқындалған неміс ғалымдары басқа әскери тұтқындардан бөлек бірнеше лагерьде ұсталды. VE күнінен кейін SHAEF оларды "Эпсилон" операциясының бөлігі ретінде "Дастбин" кодолық аты бар Крансберг сарайындағы интернациялық лагерьге шоғырландыруға шешім қабылдады. Уэлштің ұсынысымен ядролық физиктердің он адамы – Багге, Дибнер, Герлах, Хан, Хартек, Хайзенберг, Коршинг, фон Лауэ, фон Вейцзекер және Виртц Англияға жеткізілді. Олар 1945 жылдың 3 шілдесінен 1946 жылдың 3 қаңтарына дейін Кембридж маңындағы Годманчестердегі Farm Hall үйінде орналасты. Ғимарат мұқият тыңдалды, неміс ядролық жобасы атом бомбасын жасауға қаншалықты жақын болғанын анықтау үшін олардың әңгімелері тіркелді және әңгімелерінің көшірмелері Гроувске жіберілді. Ең қызықты әңгімелер Хиросима мен Нагасаки атомдық бомбаға түскені туралы жаңалықты алғаннан кейін болды, олар одақтастардың өздері істей алмаған нәрсені қалай жасағанын түсінуге тырысты.

Жапония

Жапонияға шабуыл жоспарлары "Альсос миссиясын" қамтыды. Жапондықтардың АҚШ-қа отты шарлармен жасаған шабуылдары, олардың биологиялық агенттермен бірге осы техниканы қолдануы мүмкін деген қорқыныш тудырды, ал 731-ші жапондық жасақ мұны тәжірибелеп жатқандығы мәлім болды. 1945 жылдың наурыз айында физик және сейсмолог Л. Дон Лит, Жапонияға арналған "Альсос миссиясының" ғылыми бөлімінің басшысы болып тағайындалды. Лит бұрын Манхэттен жобасында "Тринити" ядролық сынағында жұмыс істеген. Еуропадағыдай "Т күші" дайындау және жабдықтау жоспарлары жасалды, бірақ бұл күш Тынық мұхитындағы қызметкерлерден құралды. Бұл миссия еуропалық әріптесінен сол арқылы ерекшеленді – ол толығымен американдық және бір ғана барлау агенттігінен тұрды. Ядролық мәселелерді кейіннен Гроувс ұйымдастырған, жеке Манхэттен жобасының барлау тобы басқарды. Литтің тобы 1945 жылдың шілдесінде Манилаға жетті, онда олар армия генералы Дуглас Макартурдың Тынық мұхиты армиясының барлау қызметімен кездесті. Жапонияның капитуляциясынан кейін миссия Жапонияға сапар шекті және Токио императорлық университеті, Васеда университеті, Токио технология институты, Физикалық және химиялық зерттеу институты, Материалдарды зерттеу институты, Токио Шибаура Денки (Тошиба), Жапония ғылымын дамыту қоғамы, Ұлттық зерттеулер кеңесі және Технологиялық кеңес сияқты әртүрлі ғылыми мекемелерді аралады. Карл Комптонды қамтитын миссия 300-ден астам жапон ғалымдарымен сұхбаттасып, радар, ракеталар және химиялық және биологиялық қарулар сияқты жаңалықтарды зерттеу туралы есептер жасады. Филип Моррисон басқаратын Манхэттен жобасының барлау тобы 1945 жылдың қыркүйегінде Жапонияға келді және Жапонияның соғыс кезеңіндегі ядролық қарулар бағдарламасын зерттеді. Топ уран кенінің жетіспеушілігі және төмен басымдық жапондықтардың күш-жігерін жойғанын қорытындылады. Олар американдықтардың сеніміне қарамастан, Жапонияның ядролық физиктерінің білікті екенін мәлімдеді.

Plans for the invasion of Japan incorporated an Alsos Mission. Japanese fire balloon attacks on the United States had aroused fears that the technique might be used in combination with biological agents, which the Japanese Unit 731 was known to be experimenting with. In March 1945, the physicist and seismologist L. Don Leet was appointed as head of the scientific section of the Alsos Mission to Japan. Leet had previously worked with the Manhattan Project on the Trinity nuclear test. Plans were drawn up to prepare and equip a T Force along the lines of the one in Europe, but made up of personnel already in the Pacific. The mission differed from its European counterpart in that it was solely American and consisted of only one intelligence agency. Responsibility for nuclear matters was subsequently handled by a separate Manhattan Project Intelligence Group organized by Groves. Leet's group reached Manila in July 1945, where they met with the intelligence staff of General of the Army Douglas MacArthur's Army Forces, Pacific. Following the surrender of Japan the mission traveled to Japan and visited various research establishments including Tokyo Imperial University, Waseda University, Tokyo Institute of Technology, the Institute of Physical and Chemical Research, the Institute for Materials Research, Tokyo Shibaura Denki (Toshiba), the Japan Society for the Promotion of Science, the National Research Council, and the Board of Technology. The mission, which included Karl Compton, interviewed over 300 Japanese scientists and produced reports on Japanese research into radar, rockets, and other developments, including chemical and biological warfare. The Manhattan Project Intelligence Group, under the command of Philip Morrison, arrived in Japan in September 1945 and examined Japan's wartime nuclear weapons program. The group concluded that lack of uranium ore and low priority had doomed the Japanese effort. They reported that, contrary to American belief, Japan's nuclear physicists were competent.